Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania pochodnych kwasów cis- lub trans-1-metylo-5,10-diokso- -1,3,4,5,10-pentahydronafto-/2,3-c/-piranokarboksylowych-3 o wzorze ogólnym 1, w którym Rj i R2 sa jednako¬ we lub rózne i oznaczaja grupe hydroksylowa, metoksylowa lub atom wodoru, a R3 oznacza atom wodoru lub grupe metylowa.Zwiazki wytwarzane sposobem wedlug wynalazku sa substratami do syntezy nanaomycyny A o wzorze 7 oraz analogicznych antybiotyków, takich jak kalafungina o wzorze 8, aktynorodyna o wzorze 9 i frenolicyna o wzorze 10.Stwierdzono, ze zwiazki o wzorze 1, w którym Ri, R2 i R3 maja wyzej podane znaczenie, wytwarza sie, jezeli pochodna l-hydroksy-2-allilo-naftalenu o wzorze ogólnym 2, w którym Ri i R2 maja wyzej podane znacze¬ nie, a R4 oznacza grupe benzylowa lub metylowa, poddaje sie epoksydowaniu do zwiazku o wzorze 3, w którym Ri, R2 i R4 maja wyzej podane znaczenie, po czym pierscien oksiranowy otwiera sie przez dzialanie cyjankiem metalu alkalicznego, a otrzymany zwiazek o wzorze 4, w którym R^ R2 i R4 maja wyzej podane znaczenie, hydrolizuje sie i ewentualnie estryfikuje do zwiazku o wzorze 5, w którym Kx, R2, R3 i R4 maja wyzej podane znaczenie, który to zwiazek nastepnie utlenia sie do pochodnej chinonu o wzorze 6, w którym Ri, R2 i R3 maja wyzej podane znaczenie, po czym te pochodna redukuje sie i cyklizuje aldehydem octowym, a nastepnie utlenia i ewentualnie izomeryzuje w celu otrzymania izomerutrans. ..;.,'; Wedlug wynalazku korzystnie jest epoksydowac substancje wyjsciowa kwasem nadoctowym lub nadtrój- fluorooctowym, natomiast redukcje pochodnej chinonu o wzorze 6, w którym Ri, R2 i R3 maja wyzej podane znaczenie, dokonuje sie dogodnie za pomoca cynku w kwasie solnym.Substancje wyjsciowa tj. pochodna l-hydroksy-2-allilo-naftalenu jest latwo otrzymac z prostych zwiazków chemicznych, a: mianowicie odpowiednia pochodna naftolu-1 lub naftol-1 poddaje sie allilowaniu i przegrupowa¬ niu, po czym zabezpiecza sie grupa hydroksylowa w pozycji 1 w postaci eteru benzylowego lub metylowego.2 97 813 Ponizszy przyklad przedstawia blizej istote wynalazku nie ograniczajac jego zakresu.Przyklad. 16,9 g l-benzyloksy-2-allilo-naftalenu rozpuszczono w 150 ml chlorku metylenu dodano 3 g Na2C03 i wkroplono roztwór kwasu nadtrójfluorooctowego otrzymany z 18,5 ml bezwodnika kwasu trójfluoro- octowego i 4,5 ml 80% nadtlenku wodoru w 30 ml chlorku metylenu. Mieszanine ogrzewano 30 minut. Odsaczo¬ no sole, odparowano rozpuszczalnik i produkt oczyszczono za pomoca chromatografii kolumnowej na silikazelu wymywajac benzenem. Otrzymano 9,6 g epoksydu 1-benzyloksy-2-allilonaftalenu. ir 1600, 1585, 1505, 820, 750, 730, 690, 690 cm"l; nmr 5 8,1-7,i (11 H, multiplet), 4,98 (2H, singlet(, 2,97 (2H, szeroki singlet), 3,1-2,3 (3H, multiplet). anal. %C 82,13, %H6,15; obi. dlaC20H18O2, %C82,7, %H6,2.Po 9,6 g otrzymanego epoksydu rozpuszczonego w 300 ml etanolu dodano roztwór 10 g cyjanku potasu w 60 ml wody. Po trzech dobach w temperaturze pokojowej odparowano etanol i ekstrahowano produkt eterem etylowym. Oczyszczenie chromatograficzne (jak poprzednio) dalo 8,4 g l-cyjano-2-hydroksy-3[27r-beiizylo- ksy-naftylo/]-propanu. ir 3450, 2240, 1600, 1570 cm"1; nmr m.in. 6 3,91 (1H multiplet), 3,45 (1H, dublet OH), 2,80 (2H, dublet J=5,5 Hz), 2,12 (2H, dublet J=5,5 Hz). anal. %C 79,56, %H6,16, %N4,48; obi. dla C2 i Hj902N %C 79,5 % H6,0 % N 4,4. 6,0 g l-cyjano-2-hydroksy-3[27r-benzyloksynaftylo/]-propanu ogrzewano jedna dobe w 100 ml 2n roz¬ tworu NaOH, zakwaszono i ekstrahowano eterem etylowym, po czym zestryfikowano dwuazometanem. Po roz¬ dzieleniu na kolumnie chromatograficznej na silikazelu otrzymano 3,5 g estru metylowego kwasu 2-hydroksy- -3[27r-benzyloksynaftylo/]- propanokarboksylowego-1. ir 3500, 1730, 1575, 815, 750, 735, 690, 680 cm-1, nmr m.i. 6 4,92 (2H, singlet), 4,21 (IR multiplet), 3,45 (3H, singlet), 3,24 (1H, szeroki OH), 2,87 (2H dublet J=6,0 Hz), 2,31 (2H, dublet J = 6,5 Hz). anal. ¦ • \ ...' % C 75,25, % H 6,45; obl.dlaC22H2404 %C75,0, %H6,9. 3,05 g otrzymanego estru uwodorowano w 50 ml metanolu wobec 2 g 10% PdC, po odparowaniu rozpusz¬ czalnika otrzymano 1,94 g czystego fenolu, który po rozpuszczeniu w 20 ml eteru etylowego wytrzasano z roz¬ tworem 6g nitrozodwusulfonianu potasu (sól Fremy'ego) w 400 ml 0,1 n buforu boranowego pH 11,1 wciagu minut. Po ekstrakcji eterem otrzymano 1,91 g estru metylowego kwasu 2-hydroksy-3[27-naftochinono-rr 4'/]- propanokarboksylowego-1 o temperaturze topnienia 60—62°C. ir3500, 1730, 1660, 1630, 1590, 795, 787, 780, 735, 710 cm-1; uv 245, 251, 262, 334nm; " ; mnr m.i. 6 6,95 (1H, triplet J = l Hz), 4,31 (1H, multiplet), 3,71 (3H singlet), 3,25 (1H, szeroki singlet, OH), 2,4-3,0 (4H, multiplet). anal. %C 65,50, %H5,24; obi. dlaC15H1403 %C65,7, %H5,l Do 0,63 g otrzymanego estru w 100 ml eteru etylowego dodano 4 ml stezonego kwasu solnego i pylu cynkowego do odbarwienia roztworu, nastepnie dodano 11 ml aldehydu octowego. Mieszanine reakcyjna prze¬ trzymywano w temperaturze pokojowej w ciagu jednej doby, a nastepnie przeplukano woda, odparowano roz¬ puszczalnik i oczyszczono za pomoca chromatografii kolumnowej, otrzymano 150 mg ester metylowy .kwasu,' cis-l-metylo-5,10-diokso-l,3,4,5,10-pentahydronafto/2,3-c/-piranokarboksylowego-3 o temperaturze topnienia 146-149°G. uv.210, 246, 276, 332, 435 nm (lge 4,30, 4,34, 4,00, 3,52,2,72); :¦ nmr 6 4,82 (1H, multiplet), 3,90 (1H, multiplet), 2,82 (1H, multiplet), 2,62 (2H, multiplet), 2,30 (1H, multiplet), 3,70 (3H, singlet), 1,52 (3H, dublet J=6,8 Hz), 7,6-8,1 (4H, multiplet). anal. V %C68,01, %H5,39; V ; obi. dlaC17H1605 %C 68,0, %H5,3. '"¦ •/ 41 mg zwiazku cis rozpuszczono w 2 ml stezonego kwasu siarkowego i po 2 godzinach dodano lodu. , Produkt odsaczono i krystalizowano z metanolu. Otrzymano 25 mg zwiazku trans o temperaturze topnienia 185-187°G. ¦•'.¦-'V-97 813 3 . ir 1740, 1660, 1620, 1595 cm"l; uv245, 267, 329, 416 nm(lge 4,22, 4,11, 3,39, 2,76); nmr 5 8,1-7,6 (4H, multiplet), 4,95 (1H, poszerzony kwartet J=6,9 Hz), 4,29 (1H, multiplet), 3,72 (3H, singlet), 2,79 (1H, multiplet), 2,62 (2H, dublet J=6,5), 2,35 (1H, multiplet), 1,54 (3H, dublet, J=6,9 Hz), anal. %C 67,76, %H5,50; obl.dlaC17H1605 %C68,0, %H5,3. PL PL