TARIFNAME KAZIK çARiGi Bulus, büyük ölçüde boru seklinde, özellikle silindirik içi oyuk, çakma kazik içerisine beton dökülebilecek sekilde bir iç alana sahip bir çakma kazik için bir çakma ucu olup çakma ucu, çakma kazigin kazik ucuna takilabilmektedir ve çakma ucunun bir iç duvarinda kazik ucunun alin yüzü için bir birinci destek yüzeyi bulunan bir birinci destek kolu yerlestirilmistir. Genellikle GB 770 612 A dokümanindan da bilinen bu türdeki çakma uçlari, insaat islerinde tasiyici kazik temelleri üretmek için kullanilmaktadir. Çogu zaman çekilebilen demir dökümden olusmakta olan ve örnegin bes metre gibi önceden belirlenmis uzunluklara sahip olan bu bireysel çakma kaziklari, tasiyici kazik temeli olusturulabilmesi için birbirine geçirilmektedirler. Çakma kaziklarin birbirine geçirilme islemini ve böylece tasiyici kazik temelini olusturma islemini kolaylastirmak adina, çakma kaziklarinin genelde konik olarak incelen bir birinci kazik ucu ve bir manson biçimine sahip bir ikinci kazik ucu bulunmaktadir. Bu sayede kaziklar bir zemine çakilmak suretiyle hizli bir sekilde ve makul masrafla istenilen uzunlukta tasiyici kazik temelleri üretilebilmektedir. Bu türdeki çakma kaziklari, genelde biçimlendirici rotasyonlu font kazanli santrifüj döküm yöntemiyle üretilmektedir. Bu islem neticesinde büyük ölçüde silindirik, içi oyuk boru biçimli kaziklar meydana gelmektedir. Kullanim türüne göre bu oyuk silindirik çakma kaziklar, zemine çakildiktan sonra beton veya baska uygun bir enjeksiyon maddesi kullanarak içleri doldurulmak veya örtülmek suretiyle stabil bir tasiyici temel üretmek için kullanilmaktadir. Bu tipteki bir basinçli harç enjeksiyonlu tasiyici kazik temeli olusturmak için birinci çakma kazik üzerine, dis çapi çakma kazigin dis çapindan daha büyük olan bir kazik ucu geçirilmektedir. Bu sayede kazigin çakilmasi esnasinda, enjeksiyon maddesiyle veyahut betonla basinçla doldurulabilen, çember bir alan olusturulmaktadir. Bu amaçla çakma islemi sirasinda normal sartlarda 4mm 'ye kadar tane kalinligi olan, pompalanabilir nitelikte bir beton harci çakma kazigin oyuk iç alani içinden kazik tabanina dogru aktarilmaktadir ve kazik ucunda basinçla zemine uygulanmaktadir. Böylece basinçli beton doldurma islemi, kazigin çakilmasiyla eszamanli olarak gerçeklesmektedir ve kazik temelinin son derinligine ulasildiginda tamamlanmis olmaktadir. Basinçli harç doldurma yöntemi sayesinde özellikle çakil ve kum zeminlerde kazik temelin kullanma kapasitesinin arttirilmasi mümkündür, çünkü büyük taneli zeminlerde basinçli doldurma islemi uygulanmis olan dis yüz ile zemin arasinda basinçli harç doldurma islemi uygulanmamis olan bir çakma kazigin kazik borusu ile zemin arasindakinden çok daha büyük bir dis yüz sürtünmesi mevcuttur. Bir çakma kazigin iç alanina uygulanan beton harcin çakma kaziktan çikabilmesi ve çakma kazik etrafinda basinçli enjeksiyonla doldurulmus bir yüzeyi olusturabilmesi için, güncel teknolojik standartlarda çakma kazik içinden uygun açikliklar kesme yöntemi bilinmektedir. Bu islem, boru kesitinin zayiflamasina ve sonucunda kazik temelinin statik olarak dayaniksiz olmasina neden olmaktadir. Bulusun görevi, yukarida tarif edilen olumsuzluklari bertaraf ederek kazik temelleri üretilmesine izin veren, iyilestirilmis bir kazik ucu gelistirmektir. Bu görev, bulusa göre Istem 1'in özellikleriyle yerine gelmektedir. Bulusun diger yararli yapilandirmalari, bagli istemlerde belirtilmektedir. Buna göre bulus temelinde kazik ucunun, çakma kazigin bir kazik sonuna takilabilir olmasi öngörülmektedir. Bu sayede çakma esnasinda, çakma kazigin dis yüzeyinde uygun kesikler veya açikliklar açilmasina gerek kalmadan çakma ucunun dis çapi ile çakma kazigin dis çapi arasinda olusmus olan çember alana beton harci veya baska uygun bir enjeksiyon maddesi doldurulabilmektedir. Baska bir deyisle, bulusa göre bir çakma ucunun kullanilmasi durumunda çakma kazigin hiçbir surette maniple edilmesine gerek olmayip böylece çakma kazigin boru kesitinde de istenmedik bir zayiflama meydana gelmemektedir. Tercih edilen bir yapilandirmasinda çakma ucu, en az kismen, tercihen tamamen, demir dökümden olusmaktadir ve büyük ölçüde rotasyonu simetrik bir dis biçime sahip olup rotasyon aksi, büyük ölçüde çakma yönünde seyretmektedir. Çakma ucunun bir dis çapinin çakma yönünde büyük ölçüde azalmasi durumunda önüne çakma ucu takili olan bir kazik temeli, oldukça kolay çakilabilmektedir. Elbette ki çakma ucunun dis çapinin çakma yönünde uzandigi mesafe boyunca büyük ölçüde sabit olmasi da öngörülebilmektedir. Çogunlukla oyuk silindirik çakma kaziklari kullaniliyor oldugundan bulusun yararli bir baska yapilandirmasinda en az bir tane olan birinci destek kolunun çakma yönünde enine kesitte bir çember parçasi olarak veya bir çember halka parçasi olarak yer almaktadir. Çember parçasinin veya çember halka parçasinin bir kavisinin 340° dereceden daha az, tercihen 40° ila 120° derece arasi, özel tercihle 70°ila 90° derece aras inda uzanmasi çok uygundur. Ozellikle tercih edilen bir yapilandirmada çok sayida beton çikis kanallarinin olmasi, tercihen üç adet beton çikis kanalinin olmasi, öngörülebilmektedir. Tercih olarak çok sayidaki beton çikis kanallarindan ikiser adet beton çikis kanali, çakma yönünde enine kesitte çakma ucunun iç duvari boyunca büyük ölçüde esit mesafelerle yerlesik olmaktadir. Elbette ki beton çikis kanallari, düzensiz araliklar olusacak sekilde de çakma ucunun iç duvari boyunca siralanabilmektedir. Çakma kaziginin ortalanabilmesi ve / veya stabil pozisyonda sabitlenmesi için iç duvarda en az bir tane, radyal olarak içe uzanan bir destek cihazi olabilmektedir. Burada tercih olarak en az bir tane olan ve radyal olarak içe uzanan destek cihazi, çok sayida destek iskeleti seklinde olabilmektedir. Farkli dis çaplara sahip çok sayida çakma kazigi için evrensel kullanilabilir nitelikli bir çakma ucu gelistirmek için tercih edilen bir yapilandirmada çakma ucunun iç duvarinda kazik ucunun bir alin yüzü için bir ikinci destek yüzeyine sahip en az bir ikinci destek kollari bulunmasi öngörülebilmekte olup çakma yönünde ikinci destek yüzeyinin çakma ucunun kenarina olan mesafesi, birinci destek yüzeyinin çakma ucunun kenarina olan mesafeden daha büyük olmaktadir. Ancak birinci ve ikinci destek yüzeylerinin ayni seviyede olmasi da mümkün olmaktadir. Genel olarak birinci ve ikinci destek yüzeyleri, tercihen bir seviyede çakma yönünün (E) enine bir kesit seviyesine paralel olarak yer alabilmektedirler. Bulusun, çakma ucunun tek parça olarak uygulandigi yapilandirma örnegi, özellikle yararli olmaktadir. Fakat çakma ucunun birden fazla parça halinde uygulanmasi elbette ki mümkün olmaktadir. Mevcut bulusun diger ayrintilari ve yararlari takip eden sekiller yardimiyla açiklanmaktadir. Buna göre; Sekil 1a önde takili olan bir çakma ucunun çakma yönü boyunca boylamasina kesitini; Sekil 1b Sekil 1a'daki çakma ucunun A-A kesitine göre bir yatay kesitini; Sekil 2a önerilen ve farkli dis çaplara sahip iki çakma kazigi için iki farkli destek yüzeyi olan bir diger çakma ucunun bir boylamasina kesitini ve Sekil 2b Sekil 2a'daki çakma ucunun A-A kesitine göre bir yatay kesitini göstermektedir. Sekil 'la, önerilen bir çakma ucunun (1) çakma yönünde (E) bir boylamasina kesitini göstermektedir ve Sekil 1b, A-A kesitine göre bir yatay kesiti göstermektedir. Çakma ucu (1) bu örnekte tek parçali olarak yer almaktadir ve çekilebilen nitelikte demir dökümden olusmaktadir. Çakma ucunun (1) dis sekli, rotasyon aksina (R) bagil olarak simetrik rotasyon özelliklidir. Çakma ucunun (1) bir üst kenarinda (11), takili olan bir çakma kaziginin (2) dis çapindan (Dp) daha büyük olan bir dis çapi (D) bulunmaktadir. Çakma yönünde (E) çakma ucunun (1) dis çapi (D) sonuna dogru konik biçimde incelmektedir; bu sayede çakma ucu (1) takili bulunan kazik temelinin çakilmasi kolaylasmaktadir. Çakma ucunun (1) iç duvarindan (5) çakma yönünün (E) aksine birden fazla birinci destek kollari (6) öne çikmakta olup bunlarin her birinde bir birinci destek yüzeyi (7) bulunmaktadir. Burada birinci destek kollarinin (6) birinci destek yüzeyleri (7) bir seviyede yer almaktadir ve her birlikte takili bir çakma kaziginin (2) kazik sonunun (4) alin yüzü (8) için tanimli bir mesnet olusturmaktadir. Bu tanimli mesnet sayesinde çakma kazik (2) çakma yönünde (E), çakma kazigin (2) alin yüzü (8) birinci destek kollarinin (6) birinci destek yüzeylerine (7) dayanincaya kadar çakma ucuna (1) geçirilebilmektedir. Çakma kaziginin (2) çakma yönündeki (E) maksimum takma derinligi, çakma ucunun (1) üst kenarindan (11) birinci destek yüzeyi (7) seviyesine kadar olan mesafeden (T) ortaya çikmaktadir. Birinci destek yüzeylerinin (7) seviyesinden baslayarak çakma ucu (1) içinde, çakma yönünde (E) uzanan bir bos alan (9) bulunmaktadir. Bos alan (9) ile çakma ucunun (1) üst kenari (11) arasinda bu örnekte üç adet beton çikis kanalina (10) yer verilmektedir. Bu sayede, kazik temelinin üretilmesi sirasinda çakma kazigin (2) iç alani (3) içine dökülen ve uç yüzü (8) üzerinden bosluga (9) nüfuz eden beton harcinin beton çikis kanallari (10) üzerinden çakma kazigin (2) dis duvarina ulasmasi ve böylece dis yüzeyde basinçli enjeksiyon isleminin meydana gelmesi saglanmaktadir. Sekil "Ib, Sekil 1a'daki çakma ucunu (1) Sekil 1a'nin A-A kesitine göre yatay kesitte göstermektedir. Bu gösterimde, çakma ucunun (1) üst kenarina (11) olan mesafede (T) çakma yönünde (E) yerlesik olan, çakma kaziginin (2) uç yüzü (8) mesnedinin toplamda üç adet birinci destek yüzeyi (7) ile bir araya geldigi net bir sekilde görülmektedir. Burada birinci destek kollarinin (6) her biri, çakma yönüne (E) yatay kesitte bir çember halka parçasi olarak yer almaktadir. Her bir çember halka parçasinin kavisi (12) 80° derecelik bir sarma alani boyunca uzanmaktadir ve üç kavis (12), bir çember etrafinda esit araliklarla yerlesik olmaktadir. ikiser adet destek kolu (6) arasinda bir beton çikis kanali (10) yer almaktadir. Burada her birinde ikiser adet beton çikis kanali (10) çakma ucunun (1) iç duvari (5) boyunca aralarinda büyük ölçüde esit mesafeyle yerlesiktirler. Iç duvar (5) boyunca her bir beton çikis kanali (10) 40° derecelik bir açi alani boyunca uzanmaktadir. Çakma kaziginin (2) ortalanabilmesi ve / veya stabil pozisyonda sabitlenmesi için iç duvarda (5) destek tertibati (13) olarak birden fazla destek iskeleti bulunmaktadir. Sekil 2a, Sekil ia' ya göre gelistirilmis bir çakma ucunu (1) göstermektedir. Bu yapilandirmada birinci çakma kazik (2) için birinci destek kollari (6) yaninda çakma kazigina (2) göre farkli dis çapa (Dpi) sahip ikinci bir çakma kazik (2') için ikinci destek kollari (6') bulunmaktadir. Her bir ikinci destek kolu (6') bir ikinci destek yüzeyine (7') sahip olup ikinci destek yüzeylerinin (7!) tamami, ikinci çakma kazigin (2!) alin yüzü (8,) için tanimli bir mesnet olusturmaktadirlar. Çakma yönünde (E) ikinci destek yüzeylerinin (77) çakma ucunun (1) kenarina (11) olan mesafesi (T'), birinci destek yüzeylerinin (7) çakma ucunun (1) kenarina (11) olan mesafesinden (T) daha büyük olmaktadir. Elbette her iki destek yüzeylerinin (7, 7*) ayni seviyede olabilmesi de mümkündür. Bunun için sadece bir destek yüzeyinin (7, 7') eninin radyal yönde kullanilacak olan çakma kaziklarinin (2, 2') dis çaplarinin (Dp, Dp') tüm bant genisligine uygun olacak sekilde seçilmesi gerekmektedir. Sekil 2b, Sekil 2a*daki çakma ucunu (1) A-A kesitine göre yatay kesitte göstermektedir. Burada destek yüzeylerinin (7, 7:) çakma kaziklarin (2, 2,) farkli dis çaplarina (Dp, DW) göre çakma ucunun (1) rotasyon eksenine (R) farkli radyal mesafede olduklari görülmektedir. Gösterilen çakma ucunun (1) konstrüktif kurulumu ise bu özellik disinda Sekil 1brdeki çakma ucuna (1) benzerdir. TR TR TR