TR201802497T4 - Genleşebilen polistiren bileşimi. - Google Patents
Genleşebilen polistiren bileşimi. Download PDFInfo
- Publication number
- TR201802497T4 TR201802497T4 TR2018/02497T TR201802497T TR201802497T4 TR 201802497 T4 TR201802497 T4 TR 201802497T4 TR 2018/02497 T TR2018/02497 T TR 2018/02497T TR 201802497 T TR201802497 T TR 201802497T TR 201802497 T4 TR201802497 T4 TR 201802497T4
- Authority
- TR
- Turkey
- Prior art keywords
- weight
- expanded
- parts
- beads
- expandable
- Prior art date
Links
Classifications
-
- C—CHEMISTRY; METALLURGY
- C08—ORGANIC MACROMOLECULAR COMPOUNDS; THEIR PREPARATION OR CHEMICAL WORKING-UP; COMPOSITIONS BASED THEREON
- C08J—WORKING-UP; GENERAL PROCESSES OF COMPOUNDING; AFTER-TREATMENT NOT COVERED BY SUBCLASSES C08B, C08C, C08F, C08G or C08H
- C08J9/00—Working-up of macromolecular substances to porous or cellular articles or materials; After-treatment thereof
- C08J9/16—Making expandable particles
-
- C—CHEMISTRY; METALLURGY
- C08—ORGANIC MACROMOLECULAR COMPOUNDS; THEIR PREPARATION OR CHEMICAL WORKING-UP; COMPOSITIONS BASED THEREON
- C08J—WORKING-UP; GENERAL PROCESSES OF COMPOUNDING; AFTER-TREATMENT NOT COVERED BY SUBCLASSES C08B, C08C, C08F, C08G or C08H
- C08J9/00—Working-up of macromolecular substances to porous or cellular articles or materials; After-treatment thereof
- C08J9/0061—Working-up of macromolecular substances to porous or cellular articles or materials; After-treatment thereof characterized by the use of several polymeric components
-
- C—CHEMISTRY; METALLURGY
- C08—ORGANIC MACROMOLECULAR COMPOUNDS; THEIR PREPARATION OR CHEMICAL WORKING-UP; COMPOSITIONS BASED THEREON
- C08J—WORKING-UP; GENERAL PROCESSES OF COMPOUNDING; AFTER-TREATMENT NOT COVERED BY SUBCLASSES C08B, C08C, C08F, C08G or C08H
- C08J9/00—Working-up of macromolecular substances to porous or cellular articles or materials; After-treatment thereof
- C08J9/16—Making expandable particles
- C08J9/20—Making expandable particles by suspension polymerisation in the presence of the blowing agent
-
- C—CHEMISTRY; METALLURGY
- C08—ORGANIC MACROMOLECULAR COMPOUNDS; THEIR PREPARATION OR CHEMICAL WORKING-UP; COMPOSITIONS BASED THEREON
- C08J—WORKING-UP; GENERAL PROCESSES OF COMPOUNDING; AFTER-TREATMENT NOT COVERED BY SUBCLASSES C08B, C08C, C08F, C08G or C08H
- C08J2203/00—Foams characterized by the expanding agent
- C08J2203/14—Saturated hydrocarbons, e.g. butane; Unspecified hydrocarbons
-
- C—CHEMISTRY; METALLURGY
- C08—ORGANIC MACROMOLECULAR COMPOUNDS; THEIR PREPARATION OR CHEMICAL WORKING-UP; COMPOSITIONS BASED THEREON
- C08J—WORKING-UP; GENERAL PROCESSES OF COMPOUNDING; AFTER-TREATMENT NOT COVERED BY SUBCLASSES C08B, C08C, C08F, C08G or C08H
- C08J2325/00—Characterised by the use of homopolymers or copolymers of compounds having one or more unsaturated aliphatic radicals, each having only one carbon-to-carbon double bond, and at least one being terminated by an aromatic carbocyclic ring; Derivatives of such polymers
- C08J2325/02—Homopolymers or copolymers of hydrocarbons
- C08J2325/04—Homopolymers or copolymers of styrene
- C08J2325/06—Polystyrene
-
- C—CHEMISTRY; METALLURGY
- C08—ORGANIC MACROMOLECULAR COMPOUNDS; THEIR PREPARATION OR CHEMICAL WORKING-UP; COMPOSITIONS BASED THEREON
- C08J—WORKING-UP; GENERAL PROCESSES OF COMPOUNDING; AFTER-TREATMENT NOT COVERED BY SUBCLASSES C08B, C08C, C08F, C08G or C08H
- C08J2491/00—Characterised by the use of oils, fats or waxes; Derivatives thereof
Landscapes
- Chemical & Material Sciences (AREA)
- Engineering & Computer Science (AREA)
- Materials Engineering (AREA)
- Health & Medical Sciences (AREA)
- Chemical Kinetics & Catalysis (AREA)
- Medicinal Chemistry (AREA)
- Polymers & Plastics (AREA)
- Organic Chemistry (AREA)
- Manufacture Of Porous Articles, And Recovery And Treatment Of Waste Products (AREA)
Abstract
GENLEŞEBİLEN POLİSTİREN BİLEŞİMİ Buluş, 40 ila 190 g/l aralığında seçilen bir yoğunluğa sahip genleşmiş kalıplanmış polistiren nesnelerin üretimi için yönteme ilişkindir. Genleşebilen kürecikler halinde olan ve ağırlık itibariyle şunları içeren genleşebilen bir polistiren bileşimi kullanılır: (1) 100 kısım stiren polimeri, (2) 2,2 ila >4,0 kısım en az bir şişirici madde ve (3) 0,4 kısma kadar akışkanlaştırıcı bir madde. Yöntem aşağıdaki basamakları içerir: (i) genleşebilen küreciklerin ısıtılmasıyla gerçekleştirilen bir ön-genleştirme basamağı, (ii) ön-genleşmiş küreciklerin, bir stabilizasyon basamağı, ve (iii) küreciklerin bir kalıba sokulup ısıtılarak stabilize edildiği bir kalıplama basamağı; Yöntemin özelliği tek bir ön-genleştirme basamağının ardından stabilizasyon basamağını ve kalıplama basamağını içermesidir.
Description
GENLESEBILEN POLISTIREN BILEsiivii
Mevcut bulus, orta yogunluklu genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin üretim
yöntemine iliskindir; bu yöntemde, kürecikler halindeki genlesebilen polistiren bilesimi ve
nesnelerin üretimi sirasinda elde edilebilen ön- genlestirilmis kürecikler kullanilir.
Polistiren küreciklerin, içine uçucu sivi hidrokarbon (örnegin, pentan) gibi Sisirici bir madde
(veya genlestirici madde) sokularak genlesebilir hale getirilebilecegi ve bu sekilde elde
edilen küreciklerin genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin üretiminde kullanilabilecegi
uzun zamandan beri bilinmektedir. Genlesmis kaliplanmis polistiren nispeten sert ve çok
yogun olmayan hücresel bir malzemedir; özellikleri esas olarak, genlesebilen polistiren
kürecikler içinde mevcut Sisirici madde miktarina ve genlesmis kaliplanmis polistirenin
hücresel yapisina baglidir.
Ticari alanda en yaygin kullanilan genlesmis kaliplanmis polistiren nesneler binalarin isi
yalitimi ve endüstriyel veya gida ürünlerinin ambalajlanmasi için tasarlanmistir Bunlar,
genellikle, bu düsük yogunluklu genlesmis kaliplanmis polistren sinifinin bir parçasini
olustururlar ve bilhassa yaklasik olarak 10 ila 30 g/l yogunluga sahiptirler. Bu genlesmis
kaliplanmis polistiren tipi için, genlesebilen polistiren küreciklerinde, herhangi bir
genislemeden önce mevcut olan sisirici madde miktari, genel olarak küreciklerin toplam
agirligina kiyasla agirlik itibariyle %6 ila %9 arasinda seçilir.
Genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin üretim yöntemi genel olarak asagidaki
basamaklardan olusur: (i) arzu edilen bir yogunluga sahip olan ön-genlestirilmis kürecikler
olusturmak üzere, genlesebilen polistiren küreciklerinin isitildigi ön-genlestirme basamagi,
(ii) ön-genlestirilmis küreciklerin belirli bir süre boyunca stabilizasyon ("olgunlasma" ya da
"yaslanma") basamagi ve (iii) kürecikleri birbirlerine kaynatacak sekilde bir kalip içinde
isitarak kararli kürecikleri kaliplama basamagi.
US-5.086.078, US-5.110.836, US-5.110.837, US-5.114.640, US-5.115.066 ve
US-5.240.657 numarali Amerikan patentleri, yogunluklari genel olarak 13 ila 32 g/I,
bilhassa 13 ila 18 g/l olan, düsük yogunluklu genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin
üretim yöntemlerini açiklar. Orta yogunlukta genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin
üretimi hakkinda hiçbir sey söylenmemistir. Bu yöntemlerin hedefi, düsük yogunluklu
genlesmis kaliplanmis polistiren nesneleri üretimi sirasinda, atmosfere uçucu organik
SISII'ICI madde birakilmasini azalmaktir. Yöntemler, dar polidispersiteye (saçinim endeksi)
sahip, bilhassa 2,0'dan küçük, örnegin 1,7 ila 1,98 arasinda polidispersitesi olan ve yüksek
bir genlesebilirlik derecesi sergileyen spesifik bir polistiren içeren kürecik seklindeki
genlesebilir polistiren bilesimlerini kullanir. Sisirici madde, polistirenin içine, agirlik itibariyle
%2 ila %5,5 veya agirlik itibariyle %2 ila %4,4'Iük bir miktarda eklenir. Bundan baska,
genlesebilir polistiren bilesimleri hiçbir akiskanlastirici madde içermez. Düsük yogunluklu
genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin üretim yöntemleri, kaliplama basamagindan
önce, küreciklerin ön-genlestirildigi ardisik birçok basamak içerir, örnegin bu basamak
sayisi 2 ile 5 arasindadir, her ön-genlesme basamagindan sonra 1 ila 80 saat arasinda
süren bir stabilizasyon basamagi gelir. Bu yöntemlerin dezavantaji, yöntemleri nispeten
karmasik, pahali ve verimsiz hale getiren çoklu ön-genlesme ve stabilizasyon
basamaklarinin kullanilmasidir.
Uzun yillardir, yüksek veya orta yogunluklu genlesmis kaliplanmis polistiren nesneler için
tasarlanmis genlesebilen özel polistiren siniflari, agir nesnelerin ve/veya güçlü kuvvetlere
(örnegin, kuvvetli basinca) maruz kalan nesnelerin endüstriyel ambalajlanmasi gibi özel
uygulamalar için, ya da kask veya platform ayakkabilari gibi çok daha özel uygulamalar için
gelistirilmistir.
US-3.973.884 numarali Amerikan patenti, orta veya yüksek yogunluktaki, bilhassa, örnegin
130-190 g/I veya 260-320 g/l arasinda bir yogunluktaki polistiren köpügün üretim yöntemini
açiklar. Yöntemde, agirlik itibariyle %5,8 ila %7,0 arasinda veya %5,6 ila %6,8 arasinda
pentan muhtevasina sahip genlesebilen polistiren kürecikler kullanilir, bunun da, düsük
yogunluklu polistiren köpükler için alisilagelmis olarak uygulanan agirlik itibariyle %6,0 ila
%72 araligindaki miktardan biraz daha düsük oldugu kabul edilir. Bu yöntemde, ön-
genlesmis küreciklerin stabilizasyon basamaginin, bir veya birkaç hafta süren asiri uzun bir
süre boyunca gerçeklestirilmesi gerektigi gözlenmistir.
US-4.032.609 numarali Amerikan patenti, bilhassa nispeten yüksek yogunlukta, örnegin,
128 ila 240 g/l arasinda olabilen, genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin müteakip
üretimi için amaçlanan, genlesebilir polistiren küreciklerinin ön-genlesmesi ve kaliplanmasi
için bir yöntem anlatir. Yöntem, bilhassa, genlesebilen küreciklerin belirli bir süre boyunca
ön-genlesmesini içerir; bu süre sonunda, kürecikler, herhangi bir ilave genlesmeyi önlemek
için, bir gaz vasitasiyla süper-atmosferik bir basinca tabi tutulur. Böylece, esit yogunluklu
ön-genlestirilmis kürecikler elde edilir, bunlar da daha sonra bilhassa yüksek yogunluklu
genlestirilmis nesneler halinde kaliplanir. Genlesebilen polistiren kürecikler agirlik itibariyle
%2 ila %15, bilhassa agirlik itibariyle %3 ila %10 miktarinda sisirioi madde içerir. Bilhassa,
Amerikan patenti, agirlik itibariyle %6 pentan ihtiva eden genlesebilen polistiren
küreciklerinin kullanimini gösterir ve daha sonra bunlarin, ön-genlestirilmesi ve yüksek
yogunluklu nesneler halinde (örnegin, 192 g/I yogunlukta) kaliplanmasi amaçlanir.
Bu durumda, ön-genlesmeli küreciklerin stabilize edilme basamaginin asiri uzun bir sürede,
bilhassa bir veya birkaç hafta boyunca gerçeklestirilmesi gerektigi gözlenmistir.
EP 0.987.293 numarali Avrupa Patent Basvurusu, bilhassa paketlemeye yönelik, düsük
yogunluklu genlesmis polistiren nesnelerin üretim yöntemini açiklar. Yöntem, genlesmis
nesnelerin üretiminden önce, genlesebilen polistiren taneciklerinin nakliye ve depolanmasi
sirasinda sisirici maddenin atmosfere kontrol edilemeyen kayiplari sorununa çözüm
getirilmesini amaçlar. Yöntem, düsük bir sisirici madde miktari içeren genlesebilen
polistiren taneciklerinin kullanilmasini önerir; bu miktar, polistiren ile karsilastirildiginda
agirlik itibariyle %0,5 ila %40 arasinda olabilir. Bununla birlikte sisirici maddesi muhtevasi,
örneklere göre uygulamada, spesifik olarak agirlik itibariyle %1,6 veya %2,1'e esittir.
Yöntem, genlesebilen polistiren taneciklerinin bir ön-genlesme basamagini içerir; bu
sekilde, "gözenekli" (veya önceden köpüklendirilmis) tanecikler elde edilir, bu taneciklerin
sisirici madde artik muhtevasi agirlik itibariyle %2 veya daha düsüktür ve çok yüksek bir
yigin yogunlugu (600 ila 200 g/l) vardir. Alisilagelmis yöntemlerin aksine, "gözenekli"
taneciklerin pratik amaçlar için daha fazla genlestirilemeyecegi vurgulanmaktadir.
Dolayisiyla yöntem, zorunlu olarak, "gözenekli" taneciklerin sisirici maddenin yeni bir
miktariyla emdirildigi ilave bir basamak içerir ve böylece bu tanecikler bir kez daha
genlesebilecek ve bilahare genlesmis bitmis nesneler halinde kaliplanacak hale getirilir.
Bununla birlikte, yöntem, ön genlesme basamagindan sonra sisirici bir maddenin
emdirildigi ilave bir basamak kullanilmasinin dezavantajina sahiptir. Dahasi, patent
basvurusunda, ön-genlesmis taneciklerin stabilize edildigi olasi bir basamaktan ve bu
basamagin çalisma kosullarindan söz edilmez. Buna ek olarak, orta yogunluklu genlesmis
kaliplanmis polistiren nesnelerin üretiminden bahsetmez.
WO 02/46284 numarali Uluslararasi Patent Basvurusu, bilhassa düsük yogunluklu, örnegin
12 ila 30 g/l arasinda bir yogunlugu olabilen, genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin
üretimi için bir yöntem açiklar. Yöntem, genlesmis nesnelerin bilhassa genlesme ve
kaliplanma basamaklari sirasinda, pentan gibi sisirici maddenin atmosferdeki kayiplarinin
azaltilmasini önerir. Yöntem, tanecikler veya peletler halinde genlesebilir polistiren bilesimi
kullanir, bunun sisirici madde muhtevasi agirlik itibariyle °/o10,0'dan az, tercihen %9,0'dan
az ve bilhassa %3,0 ile 9,0 arasindadir. Ayrica, genlesebilen polistiren bilesimi,
akiskanlastirici hiçbir madde içermez. Yöntem, genlesebilen polistiren taneciklerinin 70 ila
170 kPa'lik mutlak basinç altinda isitildigi (70°C ile 110°C arasinda) bir ön köpüklestirme
basamagini içerir; bu sekilde, çok yüksek yigin yogunluguna sahip (bilhassa 550 ila 200 g/I
arasinda) ve sisirici madde muhtevasi agirlik itibariyle %G'dan az, bilhassa %2,0 ile %5,0
arasinda olan "köpüklesmis hücresel tanecikler" olusturulur. Bu yöntemin, EP 0.987.293
numarali Avrupa patent basvurusunda anlatilanla karsilastirildiginda avantaji, "köpüklesmis
hücresel taneciklerin“ yeterli miktarda sisirici madde içermesidir; böylece bu tanecikler hala
genlesebilir durumda olur ve artik yeni bir miktar sisirici madde ile emdirilmeleri gerekmez.
Genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin üretim yöntemi, ilaveten, diger alisilagelmis
basamaklari da içerir; yani ön-genlesme, stabilizasyon ve kaliplama. Bununla birlikte,
sonuç, ön-köpüklestirme basamaginin, alisilagelmis yöntemler ile karsilastirildiginda ek bir
basamak olusturmasidir; bu da yöntemi karmasik, pahali ve verimsiz hale getirir.
FR 2.780.406 numarali Fransiz patent basvurusu, polistiren ile karsilastirildiginda agirlik
itibariyle %2 ila %9 oraninda sisirici bir madde içeren kürecikler halindeki genlesebilen
polistiren bilesimini açiklar. Bununla birlikte, örneklere göre pratikte, sisirici madde
muhtevasi etkili bir sekilde esas itibariyle yüksek ve bilhassa agirlik itibariyle %4,4 ile
%628 arasindadir. Bundan baska, genlesebilen kürecikler, orta yogunluklu genlesmis
kaliplanmis polistiren nesnelerin üretimi için degil, sadece yüksek yogunluklu nesnelerin
(örnegin, örneklere uygun olarak 13,3 ila 26 g/I arasinda) üretimi için kullanilir.
WO 96/15182 numarali Uluslararasi patent basvurusu, agirlik itibariyle %3 ila %4,9 sisirici
madde ve agirlik itibariyle %O,1 ila %4 oraninda akiskanlastirici madde içeren genlesebilen
polistiren küreciklerini açiklar. Stirenin sulu süspansiyon içinde akiskanlastirici madde
varliginda polimerizasyonu ve sisirici maddenin süspansiyonun üzerine polimerizasyon
öncesinde, sirasinda ve/veya sonrasinda ilave edilmesiyle, bu küreciklerin hazirlanmasi
için bir yöntem de açiklanmistir. Simdi, orta yogunlukta genlesmis kaliplanmis polistiren
nesnelerin üretimi için özellikle uygun kürecikler halindeki genlesebilen polistiren bilesimi ile
birlikte, bu nesnelerin üretimi için, bu bilesimi kullanan ve bilhassa yukarida belirtilen
sorunlardan kaçinilmasini mümkün kilan bir yöntem bulunmustur. Bulusa uygun olarak bu
sekilde elde edilen orta yogunluklu genlesmis kaliplanmis polistiren nesneler, bilhassa çok
yeknesak bir yogunluk ve çok iyi mekanik özellikler gösterirler; bu özellikler, bilhassa orta
yogunluklu genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin spesifik uygulamalari için uygundur.
Bunlar, örnegin, yeknesak bir orta yogunluk ile çok iyi sikisma, bükülme ve çekilme
mukavemetleri (nesnenin iyi yapismasini tanimlar) arasinda mükemmel uyum sergilerler.
ilaveten, orta yogunluklu genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin üretim yöntemi,
alisilagelmis yöntemlerle karsilastirildiginda, çok daha kisa sürede gerçeklestirilebilecegi
için elverisli olarak, bilhassa çok yüksek bir verimlilik sergiler. Bilhassa, ön-genlesmis
küreciklerin stabilize edilme basamaginin, son derece kisa bir süre içinde, örnegin bir veya
birkaç hafta yerine bir gün civarinda gerçeklesmesini kapsar. Kaliplama basamagi da,
genellikle, alisilagelmis yöntemlerinkinden daha kisa sürede gerçeklestirilir.
Bu bulus, orta yogunluklu genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin üretim yöntemine
iliskin olup, özelligi genlesebilen kürecikler halindeki genlesebilen polistiren bilesiminin
kullanilmasidir; bu bilesim agirlik itibariyle sunlari içerir: (1) yukarida tanimlandigi gibi 100
kisim stiren polimeri, (2) 2,2 ila >4,0 kisim, yukarida tanimlananlardan biri gibi sisirici en az
bir madde ve (3) 0,4 kisma kadar akiskanlastirici bir madde; ve
yöntemin özelligi asagidaki basamaklari içermesidir:
(i) genlesebilen küreciklerin isitilmasiyla gerçeklestirilen bir ön-genlestirme basamagi,
böylece, 40-190 g/I araligindan seçilen bir yigin yogunluguna sahip olan ön-genlesmis
kürecikler olusturulur,
(ii) ön-genlesmis küreciklerin, 6 ila 48 saat süreyle, 0 ila 40°C arasindaki bir sicaklikta,
50 ila 160 kPa'Iik bir mutlak basinç altinda, gaz halindeki bir ortamla, bilhassa da hava
veya ortam havasiyla temas ettirilmesiyle gerçeklestirilen bir stabilizasyon basamagi, ve
(iii) küreciklerin bir kalip içine sokularak ve isitilarak stabilize edildigi bir kaliplama
basamagi; böylece kürecikler birbirlerine kaynatilir ve orta yogunluklu genlesmis
kaliplanmis polistiren nesneler olusturulur.
Yukaridaki yöntemde kullanilan genlesebilir polistren bilesimi, genlesebilen kürecikler
halindedir ve bilhassa orta yogunlukta genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin, bilhassa
40 ila 190 g/I araliginda seçilen yogunluktaki nesnelerin üretiminde kullanilmak için
uygundur; bu bilesimin özelligi agirlik itibariyle asagidakileri içermesidir:
(1) 100 kisim stiren polimeri; bunun agirlik itibariyle ortalama molekül agirligi, Mw,
bilhassa 150 000 ile 300 000 dalton araliginda seçilir,
(2) 2,2 ila <4,0 kisim sisirici en az bir madde; bu tercihen bilhassa 4 ila 6 karbon atomlu
düz veya dalli (siklo)alkan|ar arasindan seçilir ve
(3) 0,01 ila 0,4 kisim en az bir akiskanlastirici madde; bu tercihen mineral yaglar, beyaz
yaglar, parafin mumlari ve Fischer-Tropsch mumlari arasindan seçilir.
"Orta yogunluklu genlesmis kaliplanmis polistiren nesneler" terimiyle, genellikle yogunlugu
40 ile 190 g/I arasinda, tercihen 45 ile 180 g/I arasinda, daha tercihen 60 ile 150 g/l veya 50
ile 150 g/l arasinda ve bilhassa 60 ile 125 g/l veya 50 ile 125 g/l arasinda seçilmis nesneler
ifade edilir. Bu yogunluk seçimi nedeniyle, genisletilmis kaliplanmis polistiren nesneler,
yukarida belirtilenler gibi belirli uygulamalarda kullanilabilir.
Genlesebilen polistiren bilesimi, sisirici bir madde ihtiva eden ve genellikle herhangi bir ön-
genlesme islemine tabi tutulmayan genlesebilir kürecikler haline gelir. Küreciklere
"genlesebilen“ denir, diger bir deyisle ilave bir sisirme maddesinin eklenmesinin yardimi
olmaksizin, daha sonra genlesebilme kabiliyeti vardir. "Kürecikler" terimi, büyük bir çapa ve
küçük bir çapa sahip olan ve büyük çap ile küçük çap arasindaki orani genellikle 1,0 ile 1,3
arasinda, tercihen 1,0 ile 1,2 arasinda, bilhassa 1,0 ile 1,1 arasinda olan genellikle küresel
tanecikler veya küreye benzer tanecikler anlamindadir.
Genlesebilen kürecikler, 0,3 ila 3,0 mm, tercihen 0,3 ila 2,0 mm, bilhassa 0,4 ila 1,5 mm,
bilhassa da 0,4 ile 1,2 mm arasinda seçilen bir boyuta veya çapa sahip olabilirler. Nispeten
küçük boyuttaki küreciklerin seçilmesiyle, genellikle, ön-genlestirilmis kürecikler ve orta
yogunluklu genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin elde edilmesinin mümkün oldugu
bulunmustur; bunlarin, bilhassa yeknesak bir yogunlugu vardir ve özelliklerinin uygunlugu
gelistirilmistir, yani çok yeknesak olan orta yogunlugu ile yukarida belirtilen çok iyi mekanik
özellikleri arasindaki uyum gelistirilmistir.
Genlesebilen küreciklerin seçilen yigin yogunluklari 580 ila 700 g/I, tercihen 580 ila 700 g/I
ve bilhassa 600 ila 680 g/I arasinda olabilir.
Genlesebilen küreciklerde bulunan stiren polimeri, homo-polistiren veya stiren kopolimeri
olabilir ve agirlik itibariyle en az %50, tercihen en az %80, bilhassa en az %90 stiren içerir.
Stiren kopolimerinde bulunan ko-monomer(ler) sunlar arasindan seçilir: alfa-metilstiren,
aromatik halkada halojenlenmis bir stiren, aromatik halkada alkillenmis bir stiren, akrilo-
nitril, akrilik asit veya metakrilik asit veya 1 ila 8 karbon atomu içeren bir alkol esteri,
N-vinilkarbazol ve maleik asit veya anhidrid. Homo-polistiren kullanilmasi tercih edilir.
Stiren polimerinin agirlik itibariyle ortalama molekül agirligi, Mw, 150000 ila 300000,
tercihen 170000 ila 270000, bilhassa 180000 ila 250000 dalton araliginda seçilebilir.
Polimerin Mw'si ile sayisal ortalamali molekül agirligi (Mn) arasindaki oranla hesaplanan
stiren polimerinin molekül agirliklari dagilimi 1,8 ile 2,6 arasinda, tercihen 2,0 ile <2,6
arasinda, bilhassa 2,1 ila 2,5 arasinda olabilir. Stiren polimerinin kalinti monomer
muhtevasi nispeten düsük olabilir, tercihen agirlik itibariyle milyon kisim basina 2000 veya
1000 kisimdan (ppm) az, bilhassa 800 ppm'den az, bilhassa da 600 ppm'den az ve nihayet
bilhassa 400 ppm'den az olabilir.
Bilesim, stiren polimerinin agirlik itibariyle 100 kismi için, en az bir sisirici maddeden agirlik
itibariyle 2,2 kisim ila <4 kisim, tercihen 2,3 kisim ila 3,9 kisim, daha tercihen 2,4 ila 3,8
kisim ve bilhassa agirlik itibariyle 2,5 kisim ila 3,5 kisim içerir. Bilesimdeki sisirici maddenin
miktari haddinden çok fazla oldugunda, orta yogunlukta genlesmis kaliplanmis polistiren
nesnelerin üretimi yönteminin bilhassa ön-genlesme ve kaliplama basamaklarinda yukarida
belirtilen sorunlarla karsilasilabilir. Bilhassa, ön-genlesmis küreciklerde ve genlesmis
kaliplanmis nesnelerde heterojen bir yogunlukla karsilasilabilir. Dahasi, ön-genlesmis
küreciklerin stabilizasyonu basamaginin süresi genellikle çok uzun olup bir veya birkaç
haftaya ulasabilir. Buna ek olarak, kaliplama basamaginin süresi de nispeten uzayabilir, bu
nedenle genel olarak orta yogunluklu genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin üretim
yönteminin üretkenlik verimliligi çok düsüktür. Haddinden az miktarda sisirici madde ise,
arzu edilen yogunlugu elde etmek için kürecikleri yeterince genlesemez hale getirebilir.
Sisirici madde, daha tercihen 4 ila 6 karbon atomlu düz veya dalli (siklo)alkanlar, tercihen 5
karbon atomlu düz veya dalli (siklo)alkanlar, bilhassa n-pentan, izopentan ve bu
sonuncularin karisimlari (örnegin, n-pentan ve izopentanin sirasiyla agirlik itibariyle 75/25
veya 85/15 karisimi) arasindan seçilebilir. Sisirici madde n-pentan içerebilir veya agirlik
itibariyle %50 ila %100 n-pentan ve agirlik itibariyle %0 ila %50 izopentan, tercihen agirlik
itibariyle %60 ila %95 n-pentan ve agirlik itibariyle %5 ila %40 izopentan, bilhassa agirlik
itibariyle %70 ila %90 n-pentan ve agirlik itibariyle %10 ila %30 izopentan içeren bir karisim
olabilir.
Bilesim, stiren polimerinin agirlik itibariyle 100 kismi için, en az bir akiskanlastirici
maddeden agirlik itibariyle 0,01 ila 4 kisim, tercihen 0,01 ila 0.35 kisim, daha tercihen 0,01
ila 0,3 kisim, bilhassa agirlik itibariyle 0,01 ila 0,25 kisim içerir. Orta yogunluklu genlesmis
kaliplanmis polistiren nesnelerin üretimindeki yukarida sözü edilen sorunlarin, bilesimin
ayni anda belirli miktarda sisirici madde ve belirtilen miktarlarda bir akiskanlastirici madde
içermesi durumunda çözülebilecegi bulunmustur. Bilesimdeki haddinden fazla miktardaki
akiskanlastirici madde, aslinda, ön-genlesmis küreciklerin stabilize edildigi bir basamaga
ve/veya bilhassa uzun süren bir kaliplama basamagina götürebilir. Akiskanlastirici madde
eksikligi, düzensiz orta yogunluklu ön-genlesmis küreciklere ve nesnelere neden olabilir.
Akiskanlastirici madde, mineral yaglar, beyaz yaglar, parafin mumlari ve Fischer-Tropsch
mumlari arasindan seçilebilir. Mineral yaglarin, beyaz yaglarin veya parafin mumlarinin ve
bilhassa mineral yaglarin veya beyaz yaglarin kullanilmasi tercih edilir. Parafin mumlari ya
da Fischer-Tropsch mumlari, bilhassa, bilesim atese mukavim ya da alev geciktirici bir
madde içeriyorsa (bilhassa da bromlu hidrokarbon bilesiklerinden seçildiginde) kullanilabilir.
Mineral yaglar ve beyaz yaglar, ortam sicakliginda (20°C) genellikle sivi maddelerdir.
Bunlar, tercihen 18 ila 50, bilhassa 18 ila 40 karbon atomlu veya ortalama olarak molekül
basina 20 ila 40, tercihen 25 ila 38 karbon atomuna sahip düz veya dalli, tercihen doymus
alifatik hidrokarbonlar arasindan seçilebilirler. Mineral yaglar ve beyaz yaglar, 25°C'de, 100
ila 200, bilhassa 110 ila 170 mPa arasinda dinamik viskoziteye ve 0,8 ile 0,9 arasinda bir
yogunluga sahip olabilirler. "PRIMOL 352"® ticari ismi altinda bilinen ve Esso Fransa
tarafindan satilan mineral yag seçilebilir.
Parafin mumlari dogal mumlar ve bilhassa petrol mumlaridir. Ortam sicakliginda (20°C)
genellikle kati maddelerdir. Genellikle, Cm ile Cgo arasindaki, tercihen C20 ile Cm arasindaki,
bilhassa 020 ila 050 arasindaki düz veya dalli alkanlarin karisimindan olusurlar. Karisimdaki
alkanlarin dagilimi, agirlik itibariyle ana bileseninin, 024 ile 040, tercihen 025 ile Css arasinda
bir veya birkaç düz veya dalli alkan olacak sekilde ve bilhassa karisim içindeki her bir
alkanin agirlik itibariyle muhtevasi %2 ila %25, tercihen %3 ila %20 arasinda olacak
sekildedir. Avrupa Mum Federasyonu (EWF) tarafindan, bilhassa "Summaries of National
Regulations Affecting Wax Usage, Brüksel, 1991“ adli belgede önerilen parafin mumu
kullanilabilir: bilhassa, n-alkanlarin karbon atomlarinin sayisinin dagilimi 18 ila 45, tercihen
ila 45`tir ve agirlik itibariyle %0 ile %40 arasinda izo- ve siklo-alkan ve de agirlik
7
itibariyle %100 ila %60 n-alkan içeren bir parafin mumu söz konusudur. N- ve izo-alkanlarin
içeriginin ölçülmesi ve karisimdaki agirlik itibariyle karbon atomlarinin ve baskin alkanin
dagiliminin saptanmasi, yüksek sicaklikta gaz kromatografisi ile gerçeklestirilebilir; bu,
örnegin, "Deutsche Gesellschaft für Fettwissenschaften" (DGF)'teki "M-V9" standart
yöntemleriyle (bakiniz A. Case, Adhes. Age, 33 (1990), 28 - 31; A. Aduan ve dig., J. Pet.
Res., 6 (1987), 63- 76), veya da gaz kromatogralisi yoluyla hidrokarbon mumlarinin
standart EWF analiz yöntemiyle (ASTM D 4626 standardina uygun olarak) önerilir. Parafin
mumlari, agirlik itibariyle %45 ila %100 n-alkan ve agirlik Itibariyle %0 ila %55 izo-ve/veya
sikIo-alkan, bilhassa agirlik itibariyle %50 ila %95 n-alkan ve agirlik itibariyle %5 ila %50
izo-ve/veya siklo-alkan karisimlari olabilir. Bilhassa, parafin mumlanndaki n-alkan
muhteviyati agirlik itibariyle %45 ila %85 veya agirlik itibariyle %50 ila %75 olabilir. Parafin
mumlari yari rafine, rafine edilmis ve yagsiz parafin mumlar arasindan seçilebilir. Bilhassa,
parafin mumlarindaki yag muhteviyatinin (ASTM D 721 standardi veya NFT 60-120
standardina uygun olarak) agirlik itibariyle %1,5'e esit veya daha az, tercihen agirlik
itibariyle %1,0'e esit veya daha az, bilhassa agirlik itibariyle %0,5`e esit veya daha az
olmasi tercih edilir. 100°C'de dinamik viskozitesi (ASTM D 445 veya NFT 60-100
standardina uygun olarak) 1 ila 17 mm2/s, tercihen 1 ila 15 mmz/s, bilhassa 2 ila 9 mme/s
olan parafin mumu seçilebilir. Parafin mumlarinin yogunlugu 15°C'de (ASTM D 1298 veya
NFT 60-101 standardi uyarinca) 770 ila 915 kg/ma, tercihen 780 ila 910 kg/m3 ve igne
penetrasyonu 25°C'de (ASTM D 1321 veya NFT 60-123 standardi uyarinca) 10 ila 60,
tercihen 12 ila 55 (1/10 mm) olabilir. Erime noktasi da (ASTM D 87 veya NFT 60-114
standardi uyarinca) 50°C'nin üzerinde ve 70°C'nin altinda, bilhassa 52°C ila 68°C arasinda
olabilir ya da da donma noktasi (ASTM D 938 standardi uyarinca) 48°C ile 68°C arasinda,
bilhassa 50°C ile 66°C arasinda olabilir. Örnegin, parafin mumu, asagidaki ticari isimleri
altinda bilinen mumlar arasindan seçilebilir: “MOBILWAX 130"®, "MOBILWAX 135"® veya
"MOBILWAX 145"® (Mobil Oil Fransa tarafindan piyasaya sürülen), veya "CERA 5860"®
(Repsol Fransa tarafindan piyasaya sürülen), veya “PARAFFINE 58/60“® (Total (Fransa)
tarafindan piyasaya sürülen), veya "OKERIN 5399"® veya "OKERIN 5400“® (Allied Signal
Speciality Chemicals, Astor Limited (Ingiltere) tarafindan piyasaya sürülen).
Bilesim, tercihen homojen bir bilesim, daha tercihen sisirici maddenin ve bilhassa da
akiskanlastirici maddenin bilesim içinde ve bilhassa kürecikler içinde esit sekilde dagitildigi
bir bilesimdir.
Bilesim, ilaveten, karboksilik asit tuzlari ve esterleri arasindan, tercihen 4 ila 22 karbon
atomlu yag asidi tuzlari ve esterleri arasindan seçilen bir veya birkaç kaplama maddesi
içerebilir. Kaplama maddesinin (maddelerinin), stearik asidin tuzlarindan ve esterlerinden,
bilhassa da gliserol mon0-, di- ve tristearatlar ve çinko, kalsiyum ve magnezyum stearatlar
arasindan seçilmesi tercih edilir. Bilesimdeki kaplama maddesinin (maddelerinin) miktari,
agirlik itibariyle 100 kisim stiren polimeri basina 0,2 ile 0,6 kisim arasinda, tercihen 0,3 ile
0,5 kisim arasindadir. Birçok kaplama maddesi, bilhassa gliserol monostearat (GMS),
gliserol distearat (GDS) ve/veya gliserol tristearat (GTS) ve çinko stearat içeren bilesim
tercih edilir. GDS ve GTS nispeten polar olmayan bilesiklerdir ve genellikle ön genlesme ve
kaliplama esnasinda hava ve buharin küreciklerin içine nüfuz etmesini artirma etkisine
sahiptir. GMS ve çinko stearat amfifilik bilesiklerdir (baska bir deyisle hem hidrofilik
karaktere hem de Iipofilik karaktere sahip olan bilesiklerdir) ve küreciklerin akis özelliklerini
iyilestirici etkiye sahiptirler. Ayrica antistatik maddeler olarak da hareket edebilirler.
Dolayisiyla, agirlik itibariyle 100 kisim stiren polimeri için, bilesim asagidakileri içerebilir:
(i) agirlik itibariyle 0,02 ila <0,1 kisim, tercihen 0,03 ila 0,08 kisim, bilhassa 0,05 kisim
ila 0,07 kisim GMS,
(ii)agirlik itibariyle >0,2 ila 0,5 kisim, tercihen 0,25 ila 0,4 kisim, bilhassa 0,25 ila 0,35
kisim GDS ve/veya GTS ve
(iii) agirlik itibariyle 0,02 ila <0,06 kisim, tercihen 0,03 ila 0,05 kisim çinko stearat.
Bilesim, 100 kisim stiren polimeri için agirlik itibariyle 0,1 ila 2 kisim, tercihen 0,5 ila 1
kisim, bilhassa 0,6 ila 0,9 kisim bir veya birkaç baska katki maddesi içerebilir; bu maddeler,
bilhassa atese dayanikli veya alev geciktirici maddeler arasindan, tercihen halojenlenmis
hidrokarbonlar arasindan, bilhassa da bromlu hidrokarbonlar (örnegin, hekzabromo
siklododekan) arasindan seçilir. Bilesim ayrica, asagidakiler arasindan seçilmis bir veya
birkaç katki maddesi de içerebilir: dolgu maddeleri, bilhassa mineral dolgu maddeleri,
karbon siyahi gibi kizilötesi isinim sogurucu bilesikler, titanyum oksit, alüminyum oksit,
grafit, genlesebilen grafit veya genlesmis grafit, merkaptanlar vey alfa-metilstiren dimeri gibi
zincir aktarimi maddeleri, bütadien veya divinilbenzen gibi çapraz baglayici maddeler ve
mumlar, bilhassa sentetik mumlar (örnegin, poliolefin mumlari, bilhassa polietilen mumlari)
gibi çekirdeklendirici maddeler.
Bilesim, bir veya birkaç basamakda gerçeklestirilen, bilhassa stirenin sulu süspansiyonda
(ko-)p0limerlestirilmesi basamagini içeren bir yönteme uygun olarak hazirlanabilir. Tek
basamakli yöntem, sisirici madde ve akiskanlastirici maddenin varliginda gerçeklestirilen,
sulu süspansiyon içinde stirenin (ko-)p0limerizasyonunu içerebilir. Bilesim, genel olarak
polimerizasyonun sonunda genlesebilen kürecikler halinde elde edilir ve kürecikleri sulu
polimerlestirme ortamindan ayirdiktan sonra ve kürecikleri ihtiyari olarak yukarida belirtilen
kaplama maddesiyle (maddeleriyle) kapladiktan sonra elde edilir.
Iki basamakli hazirlama yöntemi, akiskanlastirici maddenin mevcudiyetinde gerçeklestirilen
ve böylece stiren polimerinin küreciklerinin olusturuldugu, sulu süspansiyonda stirenin
(k0-)polimerizasyonundan ibaret olan birinci basamagi ve küreciklerin sisirici maddeyle,
9
bilhassa sulu ortamda emdirilmesininden ibaret olan ikinci basamagi içerebilir. Daha sonra,
bilesim, genlesebilen kürecikler halinde elde edilir ve kürecikleri sulu polimerlestirme
ortamindan ayirdiktan sonra ve kürecikleri ihtiyari olarak yukarida belirtilen kaplama
maddesiyle (maddeleriyle) kapladiktan sonra elde edilir.
Bilesimi hazirlama yöntemi ne olursa olsun, hazirlama yönteminde kullanilan sisirici madde
ve akiskanlastirici madde miktarlari, bilhassa nihai analizde, bulusa uygun bilesimde arzu
edilen miktarlar elde edilecek sekilde seçilebilir.
Sulu süspansiyonda stirenin (ko-)polimerizasyonu, genel olarak, bilhassa peroksitler,
hidroperoksitler. peroksi-karbonatlar, perasetaller ve peresterler arasindan seçilen bir veya
birkaç serbest radikal baslatici madde varliginda 80 ila 150°C'Iik sicaklikta
gerçeklestirilebilir; serbest radikal baslatici madde miktari, stiren monomerine kiyasla
agirlik itibariyle %0,1 ile %1,0 arasindadir. Baslaticilar, bilhassa asagidakiler arasindan
seçilebilir: dibenzoil peroksit, dikümil peroksit veya ditersiyobütil peroksit gibi peroksitler,
tersiyo-bütilperoksi-2-etilhekziI-karbonat, tersiyoamilperoksi-2-etilhekziI-karbonat,
tersiyoamiIperoksi-izopropiI-karbonat veya tersiyobütilperoksi-steariI-karbonat gibi
peroksikarbonatlar, 2,2-bis(tersiyobütilper0ksi)-bütan veya 1,1-bis(tersiyobütil-peroksi)-
siklohekzan gibi perasetaller ve tersiyobütil perbenzoat gibi peresterler.
(Ko-)p0limerizasyon, genellikle, bir veya birkaç süspansiyon stabilizasyon maddesi
varliginda gerçeklestirilir, bu maddeler sunlardir: bilhassa, polivinil alkoller,
hidroksietilselüloz, metilselüloz, sodyum dodesilbenzensülfonat, poliakrilamidler ve
polivinilpirolidonlar gibi organik maddeler, veya alüminyum oksit, bentonit, magnezyum
silikat, magnezyum oksit, trikalsiyum fosfat, baryum fosfat veya magnezyum piroiosfat gibi
inorganik süspansiyon stabilizasyon maddeleri. (Ko-)p0limerizasy0n, ayrica, yukarida
belirtilenler gibi baska bir veya daha fazla katki maddesi varliginda da gerçeklestirilebilir.
Mevcut bulus, orta yogunluklu genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin, bilhassa da
yukarida tarif edilen genlesebilir polistiren bilesiminin kullanildigi üretim yöntemine iliskindir.
Mevcut bulus, ayni zamanda, yukarida açiklanan genlesebilir polistren bilesiminin, orta
yogunlukta genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin üretimi için kullanimina da iliskindir.
Mevcut bulus, ayni zamanda, yukarida tarif edilen ön-genlestirme basamaginin sonunda ve
bilhassa da stabilizasyon basamagindan önce elde edilebilen, ön-genlesmis kürecikler
halindeki ara ürünlere de iliskindir. Yukarida tarif edildigi gibi ön-genlesmis kürecikler,
bilhassa, orta yogunluklu genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin üretimi için yukarida
tarif edilen yöntemde kullanilanlar gibi genlesebilir küreciklerin isitilmasiyla gerçeklestirilen
bir ön-genlestirme basamagi içeren bir yönteme uygun olarak hazirlanabilirler; bu isitma,
yigin yogunlugu 40-190 g/l, tercihen 45-180 g/l, daha tercihen 50 veya 60 ila 150 g/I,
bilhassa 50 veya 60 ila 125 g/I araligindan seçilen ön-genlesmis küreciklerin elde
edilmesine kadar devam eder. Genlesebilen küreciklerde baslangiçta bulunan sisirici
maddenin bir kismi ön-genlestirme basamagi sirasinda genellikle kaybolur. Dolayisiyla, ön-
genlesmis küreciklerdeki sisirici madde muhtevasi, genlesebilen küreciklerdekinden
genellikle daha düsüktür.
Bulus bilhassa, tercihen orta yogunlukta genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin üretimi
için yukarida açiklanan yöntemin ön-genlestirme basamaginin sonunda elde edilebilen ön-
genlesmis küreciklere iliskindir; bunlar 40 ila 190 g/l arasinda yigin yogunluguna sahip
olup, agirlik itibariyle asagidakileri içerirler:
(a) 100 kisim stiren polimeri; bunun agirlik itibariyle ortalama molekül agirligi, Mw,
tercihen 150 000 ila 300 000 dalton arasinda seçilir,
(b) 0.5 ila < 3.0 kisim en az bir sisirici madde; bu sisirici madde, tercihen, bilhassa 4 ila
6 karbon atomu olan düz veya dalli (sikl0)alkanlar arasindan seçilir, ve
(0) 0,4 kisma kadar en az bir akiskanlastirici madde; bu akiskanlastirici madde,
tercihen mineral yaglar, beyaz yaglar, parafin mumlari ve Fischer-Tropsch mumlari
arasindan seçilir.
Bulusa uygun ön-genlesmis kürecikler tercihen genlesebilirdir ve bilhassa yeni miktarda
ilave sisirici madde yardimi olmadan daha sonra genlesebilme özelligine sahiptirler.
Ön-genlesmis küreciklerin yigin yogunlugu 40 ila 190 g/I, tercihen 45 ila 180 g/I, daha
tercihen 50 veya 60 ila 150 g/I, bilhassa 50 veya 60 ila 125 g/l araliginda seçilir. Ayrica,
tercihen boyutu veya çapi 0,5 ile 3,5 mm, tercihen 0,6 ile 3,0 mm, bilhassa 0,6 ile 2,5 mm
araligindadir. "Kürecikler" terimi, tanimi, yukarida verilenle ayni olan, genellikle küresel
veya küreye benzer tanecikler anlamina gelir. Bilhassa, ön-genlesmis küreciklerin
boyutunun seçilmesine bagli olarak, nihai analizde, bilhassa yüksek oranda yeknesak bir
yigin yogunluguna ve yukarida belirtilenler gibi, orta yogunluklu nesneler için bilhassa
uygun gelistirilmis mekanik özelliklere sahip orta yogunluklu genisletilmis kaliplanmis
polistiren nesnelerin elde edilmesi mümkündür. Ön-genlesmis kürecikler, kürecik
boyutunun bir fonksiyonu olarak, yigin yogunlugu %10'dan fazla, tercihen %5'ten daha
fazla degismeyecek bir sekilde çok yeknesak bir yogunluga sahip olabilirler.
Ön-genlesmis küreciklerde bulunan stiren polimeri genel olarak, genlesebilen polistiren
bilesimi için yukarida tarif edilenle özdes veya esas itibariyle özdestir. Bilhassa, Mw agirligi
150000 ile 300000, tercihen 170000 ile 270000, bilhassa 180000 ile 250000 dalton
arasindadir ve Mw'nin Mn'e oraniyla hesaplanan molekül agirligi dagilimi 1,8 ile 2,6,
tercihen > 2,0 ile < 2,6, bilhassa 2,1 ile 2,5 arasindadir.
11
Ön-genlesmis kürecikler, agirlik itibariyle 100 kisim stiren polimeri için, yukarida belirtilenler
gibi en az bir sisirici maddeden agirlik itibariyle 0,5 ila <3,0 kisim, tercihen 0,7 ila 2,9 kisim,
daha tercihen 0,9 ila 2,8 kisim, bilhassa 1,0 ila 2,7 kisim içerirler. Daha özel olarak ön-
genlesmis küreciklerin agirlik itibariyle 100 kisim stiren polimeri için, yukarida belirtilenler
gibi en az bir sisirici maddeden agirlik itibariyle 1,6 ila <3,0 kisim, tercihen 1,7 ila 2,9 kisim,
daha tercihen 1,8 ila 2,8 kisim, bilhassa 1,9 ila 2,7 kisim içermesi tercih edilir.
Stabilizasyon ve kaliplama basamaklarini uygun bir sekilde ve çok iyi kosullarda
gerçeklestirmek için ön-genlesmis küreciklerdeki sisirici madde miktari genellikle yeterlidir.
Ayrica, stabilizasyon basamaginin kisa sürede, bilhassa bir veya birkaç haftadan daha kisa
bir süre içinde gerçeklestirilmesi arzulaniyorsa, asiri miktarda olmamalidir. Ön-genlesmis
kürecikler, ayrica, agirlik itibariyle 100 kisim stiren polimeri için, agirlik itibariyle 0,4 kisma
kadar, tercihen 0,35 kisma kadar, daha tercihen >0 ila 0,3 kisma kadar, daha da tercihen
0,25 kisma kadar ve bilhassa 0,20 kisma kadar en az bir akiskanlastirici madde içerirler.
Akiskanlastirici madde, genlesebilen polistiren bilesimi için yukarida tarif edilenle genellikle
özdestir. Ön-genlesmis küreciklerdeki akiskanlastirici maddenin fazlaligi, genellikle, ön-
genlesmis küreciklerin stabilizasyon basamaginin asiri uzun sürmesine sebep olur.
Ön-genlesmis kürecikler, ilave olarak, genlesebilen polistiren bilesimi için yukarida
belirtilenler gibi bilhassa baska bir veya birkaç katki maddesi içerebilirler; bunlar
asagidakiler arasindan seçilir: kaplama maddeleri, süspansiyon stabilizasyon maddeleri,
antistatik maddeler, yangin önleyici veya alev geciktirici maddeler, zincir aktarim maddeleri,
çapraz baglayici maddeler, çekirdeklendirici maddeler, dolgu maddeleri ve kizilötesi isinim
sogurucu maddeler.
Mevcut bulus, ayni zamanda, bilhassa yukarida açiklanan genlesebilen polistren bilesimini
kullanarak ve ara ürün olarak da, bilhassa, yukarida açiklanan ön-genlesmis küreciklerin
kullanildigi, orta yogunluklu genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin üretim yöntemine
iliskindir. Yöntem öncelikle, kürecikler halindeki genlesebilen polistiren bilesimin
isitilmasiyla gerçeklestirilen bir ön-genlestirme basamagi içerir, böylece, 40 ila 190 g/I,
tercihen 45 ila 180 g/I, daha tercihen 50 veya 60 ila 150 g/I ve bilhassa 50 veya 60 ila 125
g/I araligindan seçilen bir yigin yogunluguna sahip ön-genlesmis kürecikler olusturulur.
Dolayisiyla, ön-genlesmis kürecikler, tercihen, yukarida tarif edilenlerle ayni olabilir.
Yöntemin, tercihen, tek bir ön-genlesme basamagini, ardindan da stabilizasyon
basamagini ve kaliplama basamagini içerebilecegini belirtmek bilhassa avantajlidir.
Dolayisiyla yöntem, ardisik çok sayida ön-genlesme basamaklarinin kullanilmasindan ya
da küreciklerin yeni bir miktar sisirici maddeyle emdirilecegi ilave bir basamak
kullanilmasindan kaçinmayi mümkün kilar. Elverisli bir sekilde, ön-genlesme basamagi
sirasinda elde edilen ön-genlesmis küreciklerin, birbirleri arasinda topaklasma ya da bir
blok olusturma egiliminde olmadiklari gözlenmistir.
12
Ön-genlestirme safhasi, bihassa, genlesebilen küreciklerin, kürecikleri isitma kapasitesine
sahip herhangi bir vasitayla, bilhassa buharla, temas ettirmek suretiyle gerçeklestirilebilir;
kürecikler, genlesebilen polistireni yumusatmak ve kürecikler içindeki sisirici maddeyi
buharlastirmak için yeterli bir sicaklikta, bilhassa 80 ila 110°C'de, tercihen 85 ila 105°C`de
ve 50 ila 160 kPa, tercihen 80 ila 150 kPa arasinda uzanan bir mutlak basinç altinda veya
da atmosfer basinci ila 160 kPa veya 140 kPa basinç arasinda uzanan mutlak basinç
altinda isitilir. Küreciklerin isitilmasi genel olarak küreciklerin (yigin) yogunlugunu azaltma
etkisine sahiptir ve öyle bir asgari noktaya ulasilabilir ki bu noktanin ötesinde, genellikle,
küreciklerin hücresel yapisinin çöküsü ve sisirici madde kaybi görülür. Küreciklerin
isitilmasi, genellikle, bu asgari noktaya ulasilmadan önce, bilhassa arzu edilen yigin
yogunluguna ulasildigi anda durdurulur. Ön-genlestirme basamagi 0,1 ila 10 dakikalik,
tercihen 0,2 ila 7 dakikalik, bilhassa 0,3 ila 5 dakikalik sürede gerçeklestirilebilir. Kesintili
veya kesintisiz olarak, bilhassa, küreciklerle buhar arasindaki temasi iyilestirmek üzere
bilhassa en az bir karistirma vasitasiyla saglanan bir ön-genlesme bölgesi içinde
gerçeklestirilebilir. Kesintisiz bir ön-genlestirme basamaginda, ön-genlestirme bölgesinde
küreciklerin ortalama kalma süresinin, bu sürenin sonunda arzu edilen yigin yogunluguna
ulasilacagi sekilde hesaplanmasi mümkündür. Bilhassa, küreciklerin yigin yogunlugunun
ayarlanmasi, genellikle küreciklerin ön-genlestirme bölgesine giris hizi ve buharin basinci
üzerine etki ederek ve bazi durumlarda buharin içine hava ilavesiyle gerçeklestirilir. Bu
basamagin sonunda, ön-genlesmis kürecikler ortam sicakligina (genellikle 20°C)
sogutulabilir ve örnegin, ön-genlesmis kürecikleri içeren ve içinden ortam havasi akiminin
geçirildigi akiskan bir yatakta kurutulabilir.
Orta yogunlukta genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin üretim yöntemi, ardindan, bir
stabizasyon basamagi içerir. Bu stabilazyon basamagi, ön-genlesmis küreciklerin, bilhassa
hava, bilhassa da ortam havasini içeren bir gazla, 0 ila 40°C arasindaki bir sicaklikta, 50 ila
130 kPa, tercihen 80 ila 120 kPa arasindaki bir mutlak basinç altinda ve 6 ila 48 saatlik bir
süre boyunca temas ettirilmesiyle gerçeklestirilir. Stabilizasyon, tercihen ortam
sicakliginda, örnegin yaklasik 20°C'de ve ortam atmosfer basinci altinda gerçeklestirilebilir.
Dikkat çeken bir nokta da, stabilizasyon basamaginin 6 ila 48 saat, tercihen 10 ila 30 saat,
bilhassa 12 ila 26 saat arasinda oldukça kisa bir sürede gerçeklestirilmesidir. Stabilizasyon
basamagi genellikle, küreciklerin hücrelerinde etkin olan iç basinç ile dis ya da ortam
basinci arasinda bir dengeye ulasmak üzere ve ön-genlesmis küreciklerin hücresel
yapilarini degistirmeden gerçeklestirilir. Basamak, havaya (ortam havasina) açik bir
stabilizasyon bölgesi içinde, örnegin, bilhassa, havanin (ortam havasinin) küreciklerin
içinden geçmesine olanak saglayan metalden mamul veya insan yapimi bir elyaf bezle
donatilmis bir tank, bir kule ya da depo içinde gerçeklestirilebilir.
13
Yöntem, son olarak stabilize edilmis küreciklerin bir kaliba sokulmasi ve küreciklerin
isitilmasi suretiyle küreciklerin birbirlerine kaynatilmasi ve böylece orta yogunlukta
genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin olusturulmasi için kaliplama basamagini içerir.
Kaliplama basamagi nispeten alisilagelmis bir sekilde gerçeklestirilebilir, ancak bu yolla
elde edilen genlesmis nesnelerin yogunlugu bilhassa 40 ila 190 g/l, tercihen 45 ila 180 g/I,
daha tercihen 50 ya da 60 ila 150 g/I ve bilhassa da 50 veya 60 ila 125 g/l araligindadir.
Bu yolla genlestirilen nesneler, bilhassa kalip ön-genlesmis küreciklerle tamamen
dolduruldugunda, ön-genlesmis küreciklerin yigin yogunluguna esasen özdes bir
yogunluga sahiptirler. Bu yöntem sayesinde, kaliplama basamaginin alisilagelmis
yöntemdekilerden daha kisa sürede gerçeklestirildigi ve orta yogunluklu genlesmis
kaliplanmis polistiren nesnelerin iyilestirilmis bir verimlilikle üretildigi gözlemlenir.
Mevcut bulus, ayni zamanda, orta yogunluklu genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelere
iliskin olup, özelligi, bunlarin yukarida tarif edilen genlesebilen polistiren bilesimi vasitasiyla
veya yukarida tarif edilen ön-genlesmis kürecikler vasitasiyla elde edilmeleri ya da
yukarida tarif edilen orta yogunlukta genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin üretim
yöntemi sonucunda olusmalaridir. Genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin yogunlugu,
tercihen 40 ila 190 g/l, daha tercihen 45 ila 180 g/l, daha da tercihen 50 veya 60 ila 150 g/I
ve bilhassa 50 veya 60 ila 125 g/I arasindadir. Bunlar, yukarida açiklanan özelliklerin cazip
uyumuyla birlikte oldukça yeknesak bir orta yogunluga sahip olma avantajina sahiptir.
Genlesebilen küreciklerin ya da ön-genlesmis küreciklerin yigin yogunlugu, Avrupa
standardi "EN 1602“ 'ye uygun olarak bilinen yöntemle ölçülebilir.
Asagidaki örnekler mevcut bulusu açiklar.
Örnek 1:
(a) Kürecik halindeki genlesebilen polistiren bilesiminin hazirlanmasi.
Isitma, basinçlandirma ve karistirma araçlari ile donatili ve çalkalanarak 90°C'ye isitilmis
bir reaktörün içine, agirlik itibariyle 100 kisim stiren, agirlik itibariyle 167 kisim demineralize
su, agirlik itibariyle 0,8 kisim trikalsiyum fosfat, agirlik itibariyle 2,5 kisim polivinil alkol,
agirlik itibariyle 0,3 kisim dibenzoil peroksit, agirlik itibariyle 0,18 kisim tersiyobütilperoksi-
2-etilhekzil-karbonat (TBPEHC) ve agirlik itibariyle 0,25 kisim mineral yag ("PRIMOL 352"®
ticari ismi altinda Esso (Fransa) tarafindan piyasaya sürülmüstür) konur. Yag, doymus düz
veya dalli alifatik hidrokarbonlarin bir karisimidir ve molekül basina ortalama 34 karbon
atomu içerir, ortalama molekül agirligi 480`dir, yogunlugu 0.86 olup 25°C'deki dinamik
viskozitesi 140 mPa.'dir. Çalkalanan reaktör 1 saatte 90°C'den 100°C'ye, ardindan 2 saat
50 dakikada 100°C'den 110°C'ye isitilir. Bu sürenin sonunda, reaktörün içine 1 saat 45
dakikalik sürede agirlik itibariyle 3,9 kisim 75/25 n-pentan ve izopentan karisimi konur,
14
bu ayni süre içinde reaktör 110°C'den 113°C'ye isitilir. Reaktör, daha sonra, kalinti
monomer agirliginin muhtevasi 200 ppm'e esit olacak sekilde bir süre boyunca 113°C`den
140°C`ye kadar isitilmaya devam edilir. Bu sürenin sonunda, reaktör ortam sicakligina
(20°C) sogutulur. Böylece, 5qu ortamin ayrilmasindan, kurutulmasindan ve elenmesinden
sonra, genlesebilen kürecikler halinde bir genlesebilen polistiren bilesimi elde edilir.
Ardindan, genlesebilen kürecikler, agirlik itibariyle 100 kisim polistiren için, agirlik itibariyle
0.06 kisim GMS, agirlik itibariyle 0,3 kisim GTS ve agirlik itibariyle 0.04 kisim çinko stearat
içeren bir karisimla kaplanir. Böylece elde edilen genlesebilen kürecikler sunlari içerir: (1)
agirlik itibariyle 100 kisim polistiren, bunun MW agirligi 210 000 daltonia, molekül agirligi
dagilimi, Mw/Mn, 2,3'e ve kalinti monomer muhtevasi 200 ppm`e esittir, (2) agirlik itibariyle
3,3 kisim 75/25 n-pentan ve izopentan karisimi, (3) agirlik itibariyle 0.25 kisim mineral yag
"PRIMOL 352"®, (4) agirlik itibariyle 0,06 kisim GMS, (5) agirlik itibariyle 0,3 kisim GTS ve
(6) agirlik itibariyle 0.04 kisim çinko stearat. Genlesebilen kürecikler küre seklindedir ve
çapi 0,6 ila 1,0 mm ve yigin yogunlugu 650 g/I'dir.
(b) Orta yogunluklu (50 9/1) genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin hazirlanmasi.
Yukarida elde edilen genlesebilen kürecikler öncelikle kesintili ön-genlesme basamagina
tabi tutulur. Kurtz (Almanya) tarafindan piyasaya sürülen ön-genlestiricinin içine sokulur.
Ardindan, ön-genlesticinin içine, sicak buhar, 145 kPa mutlak basinci altinda 70 saniye
süreyle 102 kg/saat akis hiziyla sokulur. Bu sürenin sonunda, ön-genlesmis kürecikler
ortam havasi yardimiyla ortam sicakligina (20°C) sogutulur. Dolayisiyla, elde edilen ön-
genlesmis kürecikler genlesebilirdir, baska bir deyisle yeni miktarda ilave sisirici madde
yardimi olmadan daha sonra genlesebilme özelligine sahiptir. Küre seklindedirler ve yigin
yogunlugu 50 g/I ve çapi 1,0 ila 1,65 mm'dir. Sunlari içerirler: (a) agirlik itibariyle 100 kisim
polistiren, bunun özellikleri yukarida belirtildigi gibidir, (b) agirlik itibariyle 2,5 kisim n-
pentan ve izopentan karisimi, (c) agirlik itibariyle 0,25 kisim mineral yag "PRIMOL 352"®,
(d) agirlik itibariyle 0,06 kisim GMS, (e) agirlik itibariyle 0,3 kisim GTS ve (t) agirlik
itibariyle 0,04 kisim çinko stearat. Ön-genlesmis kürecikler çok homojen bir genlesmeden
elde edilir ve dolayisiyla oldukça yeknesak bir yigin yogunluguna sahiptir: küreciklerin
boyutunun bir fonksiyonu olarak, yigin yogunlugu 50 g/I ± 3 g/I'ye esit bir aralikta bulunur.
Bu sekilde ön-genlestirilen kürecikler daha sonra bir stabilizasyon basamagina tabi tutulur.
Içinden hava akiminin geçmesine izin veren metalden mamul bir örtüyle donatili bir
deponun içine konurlar. Ortam sicakliginda (20°C), ortamin atmosferik basincinda, 18
saatlik bir süre boyunca, ortam havasi akimi ile temas ettirilirler. Bu sürenin sonunda,
kürecikler stabilize olur ve ardindan kaliplama basamagina tabi tutulur.
Bu sekilde stabilize edilen kürecikler, tamamen dolduracak sekilde paralelyüzlü kalip içine
sokulur. Kalip, 175 kPa mutlak basinç altinda, 22 saniye süreyle buharla isitilir. Bu sürenin
sonunda, kalibin içindeki mutlak basinç 103 kPa'a düsene kadar, kalip suyla ortam
sicakliginda (20°C) sogutulur. Kaliplama basamaginin toplam süresi, alisilagelmis
yöntemdekilerden yaklasik %20 daha kisadir. Genlesen nesne çikarilir: 50 g/l orta
yogunluga ve 440 kPa basinç mukavemetine sahiptir (Avrupa standardi “EN 13163" 'te,
bilhassa "EN 826“ ”da verilen yönteme uygun olarak).
Karsilastirma Örnegi 1 :
(a) Küreoik halindeki genlesebilen polistiren bilesiminin hazirlanmasi.
Örnek 1'deki yöntemin tamamen aynisi uygulanir, fakat reaktör içine mineral yag "PRIMOL
352" ® konmaz. Polimerizasyondan, sulu ortamin ayrilmasindan, kurutulduktan ve
elendikten sonra, genlesebilen kürecikler halindeki genlesebilen polistiren bilesimi elde
edilir; bu bilesim sunlari içerir: (1) Örnek 1'de elde edilenle özdes olan agirlik itibariyle 100
kisim polistiren, (2) agirlik itibariyle 3,3 kisim 75/25 n-pentan ve izopentan karisimi, (3)
agirlik itibariyle 0 kisim mineral yag, (4) agirlik itibariyle 0,06 kisim GMS, (5) agirlik
itibariyle 0,3 kisim GTS ve (6) agirlik itibariyle 0,04 kisim çinko stearat. Genlesebilen
kürecikler küre seklindedir ve çapi ve yigin yogunlugu Örnek 1'de elde edilen genlesebilen
küreciklerininkilerle aynidir.
(b) Orta yogunluklu (50 g/l) genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin hazirlanmasi.
Örnek 1'deki yöntemin tamamen aynisi uygulanir, fakat yukarida Karsilastirma Örnegi 1`de
elde edilen genlesebilen nesneler kullanilir. Böylece, küre seklinde ve genlesebilir olan ve
de yigin yogunlugu 50 g/l ve boyutu Örnek 1'de elde edilen ön-genlesmis küreciklerle ayni
olan ön-genlesmis kürecikler elde edilir. Bunlar sunlari içerir: (a) Örnek 1'de elde edilenle
özdes olan agirlik itibariyle 100 kisim polistiren, (b) agirlik itibariyle 2,5 kisim n-pentan ve
izopentan karisimi, (o) agirlik itibariyle 0 kisim mineral yag, (d) agirlik itibariyle 0,06 kisim
GMS, (e) agirlik itibariyle 0,3 kisim GTS ve (f) agirlik itibariyle 0,04 kisim çinko stearat.
Ön-genlesmis kürecikler, Örnek 1`e kiyasla daha az homojen bir genlesmeden elde edilir.
Nispeten yeknesak bir yigin yogunluguna sahiptirler: küreciklerin boyutunun bir fonksiyonu
olarak, görünür yogunlugu 50 g/I ± 5 g/I'ye esit bir aralikta bulunur.
Bu sekilde elde edilen ön-genlesmis kürecikler daha sonra, Örnek 1'dekier ayni bir
stabilizasyon basamagina tabi tutulur.
Bu sekilde stabilize edilen kürecikler daha sonra Örnek 1'dekiyle ayni bir kaliplama
basamagina tabi tutulur. Böylece, 50 g/l orta yogunluga ve de 460 kPa basinç
mukavemetine (Avrupa standardi "EN 13163" 'te, bilhassa "EN 826" 'da verilen yönteme
uygun olarak) sahip genlesmis kaliplanmis polistiren nesne elde edilir.
16
Örnek 3:
(a) Kürecik halindeki genlesebilen polistiren bilesiminin hazirlanmasi.
Örnek 1'deki yöntemin tamamen aynisi uygulanir, fakat reaktörün içine agirlik itibariyle 8,9
kisim yerine 3,5 kisim 75/25 n-pentan ve izopentan karisimi konur. Polimerizasyondan,
sulu ortamin ayrilmasindan, kurutulduktan ve elendikten sonra, genlesebilen kürecikler
halindeki genlesebilen polistiren bilesimi elde edilir; bu bilesim sunlari içerir: (1) Örnek 1'de
elde edilenle Özdes olan agirlik itibariyle 100 kisim polistiren, (2) agirlik itibariyle 2,9 kisim
75/25 n-pentan ve izopentan karisimi, (3) agirlik itibariyle 0,25 kisim mineral yag "PRIMOL
352"®, (4) agirlik itibariyle 0,06 kisim GMS, (5) agirlik itibariyle 0,3 kisim GTS, ve (6) agirlik
itibariyle 0,04 kisim çinko stearat. Genlesebilen kürecikler küre seklindedir ve çapi Örnek
1'de elde edilen genlesebilen küreciklerininkilerle ayni olup yigin yogunlugu 660 g/I'dir.
(b) Orta yogunluklu (125 g/l) genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin hazirlanmasi.
Örnek 1'deki yöntemin tamamen aynisi uygulanir, fakat: yukarida Örnek S'te elde edilen
genlesebilen kürecikler kullanilir, ön-genlestirme basamagi Erienbach (Almanya) tarafindan
piyasaya sürülen “Polytech” tipinde bir ön-genlestirici içinde gerçeklestirilir. Ve buharin ön-
genlestirici içine sokulmasi 105 kPa mutlak basinç altinda 243 saniyelik bir süre içinde
gerçeklestirilir. Böylece, küre seklinde ve genlesebilir olan ve de yigin yogunlugu 125 g/l ve
çapi 0,69 ila 1,20 mm olan ön-genlesmis kürecikler elde edilir. Bunlar sunlari içerir:
(a) Örnek 1“dekiyle özdes olan agirlik itibariyle 100 kisim polistiren, (b) agirlik itibariyle 2,2
kisim n-pentan ve izopentan karisimi, (c) agirlik itibariyle 0,25 kisim mineral yag "PRIMOL
352"®, (d) agirlik itibariyle 0,06 kisim GMS, (e) agirlik itibariyle 0,3 kisim GTS, ve (f) agirlik
itibariyle 0,04 kisim çinko stearat. Ön-genlesmis kürecikler, çok homojen bir genlesmeden
elde edilir ve çok yeknesak bir yigin yogunluguna sahiptirler: küreciklerin boyutunun bir
fonksiyonu olarak, yigin yogunlugu 125 g/l ± 5 g/l'ye esit bir aralikta bulunur.
Bu sekilde elde edilen edilen ön-genlesmis kürecikler daha sonra Örnek 1'dekier ayni bir
stabilizasyon basamagina tabi tutulur, fakat stabilizasyon basamaginin süresi 18 saat
yerine 24 saattir.
Bu sekilde stabilize edilen kürecikler daha sonra Örnek 1'dekiyle ayni bir kaliplama
basamagina tabi tutulur, fakat kullanilan kalip Kurtz (Almanya) tarafindan piyasaya sürülen
kaliptir ve kalibi isitma ve sogutma süreleri sirasiyla 194 saniye ve 480 saniyedir. Böylece,
125 g/I'Iik orta yogunluga sahip genlesmis kaliplanmis polistiren nesne elde edilir.
Karsilastirma Örnegi 2:
(a) Kürecik halindeki genlesebilen polistiren bilesiminin hazirlanmasi.
Karsilastirma Örnegi 1`deki yöntemin tamamen aynisi uygulanir, fakat reaktörün içine
agirlik itibariyle 3,9 kisim yerine 3,4 kisim 75/25 n-pentan ve izopentan karisimi konur.
17
Polimerizasyondan, sulu ortamin ayrilmasindan, kurutulduktan ve elendikten sonra,
genlesebilen kürecikler halindeki genlesebilen polistiren bilesimi elde edilir; bu bilesim
sunlari içerir: (1) Örnek 1'de elde edilenle özdes olan agirlik itibariyle 100 kisim polistiren,
(2) agirlik itibariyle 2,8 kisim 75/25 n-pentan ve izopentan karisimi, (3) agirlik itibariyle 0
kisim mineral yag, (4) agirlik itibariyle 0,06 kisim GMS, (5) agirlik itibariyle 0,3 kisim GTS,
ve (6) agirlik itibariyle 0,04 kisim çinko stearat. Genlesebilen kürecikler küre seklindedir ve
çapi Örnek 1'deki genlesebilen küreciklerininkilerle ayni olup yigin yogunlugu 660 g/I'dir.
(b) Orta yogunluklu (125 g/l) genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin hazirlanmasi.
Örnek 3'teki yöntemin tamamen aynisi uygulanir, fakat yukarida Karsilastirma Örnegi ?de
elde edilen genlesebilen kürecikler kullanilir. Böylece, küre seklinde ve genlesebilir olan ve
de yigin yogunlugu 125 g/I ve boyutu Örnek 3`teki ön-genlesmis küreciklerle ayni olan ön-
genlesmis kürecikler elde edilir. Bunlar sunlari içerir: (a) Örnek 1'dekiyle özdes olan agirlik
itibariyle 100 kisim polistiren, (b) agirlik itibariyle 2,1 kisim n-pentan ve izopentan karisimi,
(c) agirlik itibariyle 0 kisim mineral yag, (d) agirlik itibariyle 0,06 kisim GMS, (e) agirlik
itibariyle 0,03 kisim GTS, ve (f) agirlik itibariyle 0.04 kisim çinko stearat. Ön-genlesmis
kürecikler, Örnek 3'e kiyasla daha az homojen bir genlesmeden elde edilir. Nispeten
yeknesak bir yigin yogunluguna sahiptirler: küreciklerin boyutunun bir fonksiyonu olarak,
yigin yogunlugu 125 g/I ± 7 g/I'ye esit bir aralikta bulunur.
Bu sekilde elde edilen ön-genlesmis kürecikler daha sonra, Örnek tidekiyle ayni bir
stabilizasyon basamagina tabi tutulur, fakat stabilizasyon basamaginin süresi 18 saat
yerine 22 saattir.
Bu sekilde stabilize edilen kürecikler daha sonra Örnek 3'tekiyle ayni bir kaliplama
basamagina tabi tutulur. Böylece, 125 g/I'Iik orta yogunluga sahip genlesmis kaliplanmis
polistiren nesne elde edilir.
Karsilastirma Örnegi 3:
(a) Kürecik halindeki genlesebilen polistiren bilesiminin hazirlanmasi.
Karsilastirma Örnegi 1'deki yöntemin tamamen aynisi uygulanir, fakat reaktörün içine
ilaveten agirlik itibariyle 0,4 kisim dikümil peroksit ve agirlik itibariyle 0,69 kisim
hekzabromosiklododekan (HBCD) ilave edilir ve içine agirlik itibariyle 3,9 kisim yerine 3,7
kisim 75/25 n-pentan ve izopentan karisimi konur. Polimerizasyondan, sulu ortamin
ayrilmasindan, kurutulduktan ve elendikten sonra, genlesebilen kürecikler halindeki
genlesebilen polistiren bilesimi elde edilir; bu bilesim sunlari içerir: (1) agirlik itibariyle 100
kisim polistiren, bunun Mw kütlesi 200000 dalton, molekül agirligi dagilimi, Mw/Mn, 2,2 ve
artik monomer muhtevasi 200 ppm”dir, (2) agirlik itibariyle 3,1 kisim 75/25 n-pentan ve
izopentan karisimi, (3) agirlik itibariyle 0 kisim mineral yag, (4) agirlik itibariyle 0,06 kisim
18
GMS, (5) agirlik itibariyle 0,3 kisim GTS, ve (6) agirlik itibariyle 0,04 kisim çinko stearat, ve
(7) agirlik itibariyle 0.69 kisim HBCD. Genlesebilen kürecikler küre seklindedir ve çapi ve
yigin yogunlugu Örnek 1'deki genlesebilen küreciklerininkilerle aynidir.
(b) Orta yogunluklu (70 g/i) genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin hazirlanmasi.
Örnek 1'deki yöntemin tamamen aynisi uygulanir, fakat: yukarida Karsilastirma Örnegi 3“te
elde edilen genlesebilen kürecikler kullanilir ve ön-genlestirme basamagi, Wieser
(Almanya) tarafindan piyasaya sürülen bir ön-genlestirici içinde 105 kPa mutlak basinç
altinda kesintisiz olarak gerçeklestirilir. Böylece, küre seklinde ve genlesebilir olan ve de
yigin yogunlugu 70 g/l ve çapi 1,24 ila 2.07 mm olan ön-genlesmis kürecikler elde edilir.
Bunlar sunlari içerir: (a) basamak (a)`da tanimlananla özdes olan agirlik itibariyle 100 kisim
polistiren, (b) agirlik itibariyle 2,3 kisim n-pentan ve izopentan karisimi, (c) agirlik itibariyle
0 kisim mineral yag, (d) agirlik itibariyle 0,06 kisim GMS, (e) agirlik itibariyle 0,3 kisim
GTS, (f) agirlik itibariyle 0,04 kisim çinko stearat ve (g) agirlik itibariyle 0,69 kisim HBCD.
Ön-genlesmis kürecikler nispeten yeknesak yigin yogunluguna sahiptir.
Böylelikle elde edilen ön-genlesmis kürecikler daha sonra, Örnek 1`dekier ayni bir
stabilizasyon basamagina tabi tutulur, fakat stabilizasyon basamaginin süresi 18 saat
yerine 20 saattir.
Bu sekilde stabilize edilen kürecikler daha sonra Örnek 3'tekiyle ayni kaliplama
basamagina tabi tutulur, fakat kalibi isitma ve sogutma süreleri sirasiyla 100 saniye ve 500
saniyedir. Böylece, 70 g/l orta yogunluga ve de 630 kPa basinç mukavemetine (Avrupa
standardi "EN 13163" 'te, bilhassa "EN 826" “da verilen yönteme uygun olarak) sahip ve
atese iyi dayanikli, genlesmis kaliplanmis polistiren nesne elde edilir.
Claims (15)
1) Yöntem olup, 40 ila 190 g/l araliginda seçilmis bir yogunluga sahip genlesmis kaliplanmis polistiren nesnelerin üretimi içindir; özelligi sunlardir: 0 genlesebilen kürecikler halinde olan ve agirlik itibariyle sunlari içeren genlesebilen bir polistiren bilesiminin kullanilmasi: (2) 2,2 ila >4,0 kisim en az bir sisirici madde ve (3) 0,4 kisma kadar akiskanlastirici bir madde; 0 ve asagidaki basamaklari içermesi: (i) genlesebilen küreciklerin isitilmasiyla gerçeklestirilen bir ön-genlestirme basamagi, böylece, Avrupa standardi "EN 1602" uyarinca ölçülen 40-190 g/l araligindan seçilen bir yigin yogunluguna sahip olan ön-genlesmis kürecikler olusturulur, (ii) ön-genlesmis küreciklerin, 6 ila 48 saat süreyle, 0 ila 40°C arasindaki bir sicaklikta, 50 ila 160 kPa'lik bir mutlak basinç altinda, gaz halindeki bir ortamla temas ettirilmesiyle gerçeklestirilen bir stabilizasyon basamagi, ve (iii) küreciklerin bir kalip içine sokularak ve isitilarak stabilize edildigi bir kaliplama basamagi; böylece kürecikler birbirlerine kaynatilir ve orta yogunluklu genlesmis kaliplanmis polistiren nesneler olusturulur, - ve de tek bir ön-genlestirme basamaginin ardindan stabilizasyon basamagini ve kaliplama basamagini içermesidir.
2) Istem 1`e uygun yöntem olup, özelligi ön-genlestirme basamaginda, genlesebilen küreciklerin isitilmasi ve böylece 45 ila 180 g/I araligindan seçilmis bir yigin yogunluguna sahip ön-genlesmis küreciklerin olusturulmasidir.
3) Ön-genlesmis kürecikler olup, Avrupa standardi “EN 1602“ uyarinca ölçülen yigin yogunluklari 40 ila 190 g/I araligindadir ve agirlik itibariyle sunlari içerirler: (b) 0,5 ila <3,0 kisim en az bir sisirici madde, ve (0) 0,4 kisma kadar en az bir akiskanlastirici madde, özelligi, küreciklerin, yeni bir miktar sisirici madde ilavesi olmaksizin genlesebilmesidir.
4) Istem 3'e uygun ön-genlesmis kürecikler olup, özelligi küreciklerin yeni bir miktar sisirici madde ilavesi olmaksizin müteakiben genlesebilmesidir.
5) Istem 3'e veya 4'e uygun ön-genlesmis kürecikler olup, özelligi stiren polimerinin agirlik seçilmis olmasidir.
6) Istem S'e uygun ön-genlesmis kürecikler olup, özelligi stiren polimerinin, polimerin Mw'si ile sayisal ortalamali molekül agirligi, Mn, arasindaki oranla hesaplanan molekül agirligi dagiliminin 1,8 ila 2,6 arasinda olmasidir.
7) istem 3 ila 6'dan herhangi birine uygun ön-genlesmis kürecikler olup, özelligi sisirici maddenin düz veya dalli (sikl0)alkanlar arasindan seçilmesidir.
8) istem 3 ila 7'den herhangi birine uygun ön-genlesmis kürecikler olup, özelligi en az bir sisirioi maddeden agirlik itibariyle 0,7 ila 2,9 kisim içermeleridir.
9) Istem 3 ila 7'den herhangi birine uygun ön-genlesmis kürecikler olup, özelligi en az bir sisirici maddeden agirlik itibariyle 1,6 ila <3,0 kisim içermeleridir.
10) istem 3 ila 9'dan herhangi birine uygun ön-genlesmis kürecikler olup, özelligi akiskanlastirioi maddenin mineral yaglar, beyaz yaglar, parafin mumlari ve Fischer- Tropsch mumlari arasindan seçilmesidir.
11) Istem 3 ila 10'dan herhangi birine uygun ön-genlesmis kürecikler olup, özelligi en az bir akiskanlastirici maddeden 0,35 kisma kadar içermesidir.
12) Istem 3 ila 11'den herhangi birine uygun ön-genlesmis kürecikler olup, özelligi boyutunun veya çapinin 0,5 ila 3,5 mm araligindan seçilmesldir.
13) Istem 3 ila 12'den herhangi birine uygun ön-genlesmis kürecikler olup, özelligi yigin yogunlugunun 45 ila 180 g/I arasindan seçilmesidir.
14) Yöntem olup, istem 3 ila 13`ten herhangi birine uygun ön-genlesmis küreciklerin hazirlanmasi içindir, özelligi bir ön-genlestirme basamagi içermesidir; bu basamak, ön-genlesmis kürecikler 40 ila 190 g/I arasindan seçilen bir yigin yogunluguna sahip olana kadar istem 1lde tanimlandigi gibi genlesebilen küreciklerin isitilmasiyla gerçeklestirilir.
15) Orta yogunluklu genlesmis kaliplanmis polistiren nesneler olup, özelligi istem 3 ila 11'e uygun ön-genlesmis küreciklerle elde edilebilmeleri ve yogunluklarinin 40 ila 190 g/I
Applications Claiming Priority (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| FR0310073A FR2858977A1 (fr) | 2003-08-21 | 2003-08-21 | Composition de polystyrene expansible, procede de fabrication d'objets en polystyrene expanse de moyenne densite, et perles pre-expansees en polystyrene de moyenne densite |
Publications (1)
| Publication Number | Publication Date |
|---|---|
| TR201802497T4 true TR201802497T4 (tr) | 2018-03-21 |
Family
ID=34112842
Family Applications (1)
| Application Number | Title | Priority Date | Filing Date |
|---|---|---|---|
| TR2018/02497T TR201802497T4 (tr) | 2003-08-21 | 2004-07-14 | Genleşebilen polistiren bileşimi. |
Country Status (12)
| Country | Link |
|---|---|
| US (1) | US8536240B2 (tr) |
| EP (1) | EP1656417B1 (tr) |
| CY (1) | CY1120017T1 (tr) |
| DK (1) | DK1656417T3 (tr) |
| ES (1) | ES2660407T3 (tr) |
| FR (1) | FR2858977A1 (tr) |
| HU (1) | HUE036981T2 (tr) |
| PL (1) | PL1656417T3 (tr) |
| PT (1) | PT1656417T (tr) |
| SI (1) | SI1656417T1 (tr) |
| TR (1) | TR201802497T4 (tr) |
| WO (1) | WO2005019319A1 (tr) |
Families Citing this family (12)
| Publication number | Priority date | Publication date | Assignee | Title |
|---|---|---|---|---|
| ES2379460T3 (es) * | 2002-12-18 | 2012-04-26 | Synbra Technology B.V. | Materiales resistentes al fuego |
| WO2005119765A2 (en) | 2004-06-02 | 2005-12-15 | Tessera, Inc. | Assembly including vertical and horizontal joined circuit panels |
| US20070105967A1 (en) * | 2005-11-08 | 2007-05-10 | Govind Rauniyar | Thermoplastic material |
| MXGT06000017A (es) * | 2006-08-30 | 2008-02-28 | Univ Guanajuato | Proceso para producir piezas continuas de espuma de poliestireno expandido. |
| US20090031661A1 (en) * | 2007-07-30 | 2009-02-05 | Khatchik Chris Khatchikian | Panels and a method of making |
| WO2010066454A2 (en) | 2008-12-12 | 2010-06-17 | Jackon Gmbh | Process for the preparation of an expandable polymer composition in the form of beads |
| EP2371885B1 (en) * | 2008-12-26 | 2014-12-24 | Sekisui Plastics Co., Ltd. | Pre-expanded particles, process for producing the same and expanded molded article |
| KR101332431B1 (ko) * | 2010-07-08 | 2013-11-22 | 제일모직주식회사 | 난연성 발포 폴리스티렌계 비드 및 그 제조방법 |
| US9453083B2 (en) | 2013-03-14 | 2016-09-27 | Saudi Basic Industries Corporation | Vinyl polymers prepared via suspension polymerization and methods thereof |
| CN103497352B (zh) * | 2013-10-12 | 2015-04-29 | 王志刚 | 可发性聚苯乙烯颗粒涂层剂及其制备方法和应用 |
| RU2682609C2 (ru) | 2015-01-30 | 2019-03-19 | ВЕРСАЛИС С.п.А. | Вспениваемые композиции из винилароматических полимеров |
| CN111925657A (zh) * | 2019-04-26 | 2020-11-13 | 威宝工业(惠州)有限公司 | 一种热塑性弹性体 |
Family Cites Families (7)
| Publication number | Priority date | Publication date | Assignee | Title |
|---|---|---|---|---|
| US5240657A (en) * | 1990-11-26 | 1993-08-31 | Basf Corporation | Process for making expanded polymeric product with low level of emission of blowing agent |
| WO1996015182A2 (en) * | 1994-11-15 | 1996-05-23 | Shell Internationale Research Maatschappij B.V. | Expandable beads based on a polymer of a vinylaromatic compound containing blowing agent and plasticizer |
| WO1996015181A2 (en) * | 1994-11-15 | 1996-05-23 | Shell Internationale Research Maatschappij B.V. | Expandable beads based on a polymer of a vinylaromatic compound containing blowing agent and plasticizer |
| FR2780406B1 (fr) * | 1998-06-29 | 2000-08-25 | Bp Chem Int Ltd | Composition de polystyrene expansible, procede de preparation de la composition et materiaux expanses resultant de la composition |
| EP0987291A1 (en) * | 1998-09-16 | 2000-03-22 | Shell Internationale Researchmaatschappij B.V. | Process for the preparation of expandable polyvinylarene particles |
| EP0987293A1 (en) * | 1998-09-16 | 2000-03-22 | Shell Internationale Researchmaatschappij B.V. | Porous polymer particles |
| AU2002230822A1 (en) * | 2000-12-04 | 2002-06-18 | Nova Chemicals Inc. | Foamed cellular particles of an expandable polymer composition |
-
2003
- 2003-08-21 FR FR0310073A patent/FR2858977A1/fr not_active Withdrawn
-
2004
- 2004-07-14 DK DK04743417.0T patent/DK1656417T3/en active
- 2004-07-14 HU HUE04743417A patent/HUE036981T2/hu unknown
- 2004-07-14 PT PT47434170T patent/PT1656417T/pt unknown
- 2004-07-14 US US10/568,771 patent/US8536240B2/en not_active Expired - Fee Related
- 2004-07-14 TR TR2018/02497T patent/TR201802497T4/tr unknown
- 2004-07-14 WO PCT/GB2004/003077 patent/WO2005019319A1/en not_active Ceased
- 2004-07-14 SI SI200432429T patent/SI1656417T1/en unknown
- 2004-07-14 PL PL04743417T patent/PL1656417T3/pl unknown
- 2004-07-14 ES ES04743417.0T patent/ES2660407T3/es not_active Expired - Lifetime
- 2004-07-14 EP EP04743417.0A patent/EP1656417B1/en not_active Expired - Lifetime
-
2018
- 2018-03-12 CY CY20181100300T patent/CY1120017T1/el unknown
Also Published As
| Publication number | Publication date |
|---|---|
| US20070066693A1 (en) | 2007-03-22 |
| PT1656417T (pt) | 2018-03-20 |
| CY1120017T1 (el) | 2018-12-12 |
| WO2005019319A1 (en) | 2005-03-03 |
| PL1656417T3 (pl) | 2018-07-31 |
| DK1656417T3 (en) | 2018-03-19 |
| ES2660407T3 (es) | 2018-03-22 |
| US8536240B2 (en) | 2013-09-17 |
| FR2858977A1 (fr) | 2005-02-25 |
| HUE036981T2 (hu) | 2018-08-28 |
| EP1656417A1 (en) | 2006-05-17 |
| EP1656417B1 (en) | 2017-12-13 |
| SI1656417T1 (en) | 2018-05-31 |
Similar Documents
| Publication | Publication Date | Title |
|---|---|---|
| RU2470042C2 (ru) | Огнестойкий полистирол | |
| KR100675471B1 (ko) | 다공성 중합체 입자 | |
| CA2276314C (en) | Expandable polystyrene composition, expanded beads and moulded parts | |
| PL206009B1 (pl) | Cząstki spienialnego polimeru styrenu, sposób ich wytwarzania i ich zastosowanie | |
| PL209097B1 (pl) | Spienialne cząstki żywic interpolimerów i sposób formowania takich cząstek | |
| CA1162000A (en) | Particulate styrene polymers containing blowing agent | |
| TR201802497T4 (tr) | Genleşebilen polistiren bileşimi. | |
| JP5410803B2 (ja) | 発泡性熱可塑性樹脂粒子とその製造方法、予備発泡粒子及び発泡成形体 | |
| JPH073068A (ja) | ビーズ状発泡性スチレン重合体 | |
| JP2019065074A (ja) | 発泡性ポリスチレン系樹脂粒子、ポリスチレン系予備発泡粒子及び発泡成形体 | |
| JP2011510134A (ja) | 粒状相互侵入網目ポリマー | |
| CN113330062A (zh) | 发泡性聚苯乙烯系树脂颗粒、聚苯乙烯系预发泡颗粒及发泡成型体 | |
| KR20010073162A (ko) | 팽창 폴리비닐아렌 입자의 제조방법 | |
| US20020072547A1 (en) | Expandable polystyrenes | |
| US6573306B1 (en) | Process for the preparation of expandable polyvinylarene particles | |
| JPWO2019026972A1 (ja) | 発泡性ポリスチレン系樹脂粒子、ポリスチレン系予備発泡粒子及び発泡成形体 | |
| JP5793385B2 (ja) | 低帯電量発泡性粒子、その製造方法、発泡粒子及び発泡成形体 | |
| JP2013072040A (ja) | 低帯電量発泡性粒子、発泡粒子及び発泡成形体 | |
| JP2020050790A (ja) | スチレン複合ポリエチレン系樹脂発泡粒子、その製造方法及び発泡成形体 | |
| JPH101561A (ja) | 発泡性スチレン系樹脂粒子 | |
| JPS5940164B2 (ja) | 発泡可能な熱可塑性樹脂粒子の製造方法 | |
| JP2009149826A (ja) | 発泡性アクリロニトリル・スチレン樹脂粒子及び発泡成形品 | |
| JPH0611809B2 (ja) | 発泡性熱可塑性樹脂粒子組成物 | |
| JP2023032172A (ja) | 発泡性樹脂粒子、発泡粒子および発泡成形体 | |
| JP2025133355A (ja) | 低帯電量発泡性スチレン系樹脂粒子の製造方法 |