TARIFNAME HIDROKOLOID OLARAK NISASTA TÜREVLERI IÇEREN BIR RENKLENDIRME KOMPOZISYONU Mevcut bulus gida ve farmasötik ürünlerin üretiminde bir renklendirme kompozisyonunun kullanimi ile ilgilidir. Dogal veya sentetik renklendirici maddeler içeren renklendirici ajanlar, gida ürünleri ve farmasötik ürünlerin üretiminde katki maddesi olarak yaygin sekilde kullanilmaktadir. Çok çesitli bu tür renklendirme ajanlari ticari olarak erisilebilir olup, belirli bir renk tonunun istendigi durumda üreticinin istenilen renge sahip olan bir tekli renklendirme ajanini veya uygun bir kombinasyon ile istenilen rengi ortaya çikararak ürüne uygulandigi renklendirme alanlarinin bir karisimini seçebilmesini mümkün kilmaktadir. Alternatif olarak üretici, renklendirici etkisine ek olarak, sagligi iyilestirici bir etkiye sahip olan bir ajan kullanmayi isteyebilmekte ve dolayisiyla böyle tek bir sagligi iyilestirici ajan veya bu gibi aj anlarin bir karisimini seçebilmektedir. Ticari olarak temin edilebilir renklendirme ajanlari normal olarak boyalar veya azotlu boyalar olarak da adlandirilan maddeler dâhil sentetik maddeler içerebilmekte veya bu maddeler örnek olarak bir renklendirici madde içeren bitkisel materyal formundaki pigmentler veya dogal kökenli diger renklendirici maddeleri veya dogal olarak bu tür maddeler içeren bitki, hayvan veya mikrobiyal materyallerden ayristirilmis az çok saflastirilmis renklendirici maddeleri içerebilmektedir. Bazen, gidada kullanilabilir veya farmasötik olarak kabul edilebilir renklendirme ajanlari, büyük ölçüde dogal olarak ortaya çikan renklendirici maddelerle ayni kimyasal bilesime sahip sentetik veya yapay bilesikler seklinde renklendirici maddeler içermektedir. Bu türdeki renklendirme ajanlari teknikte ayrica "dogala özdes" renkler olarak ifade edilmektedir. Ancak mevcut baglamda, "dogal olarak ortaya çikan renklendirme ajanlari" ifadesi dogal bir kaynaktan türetilen pigmentleri veya diger renklendirme maddelerini ifade etmek için kullanilmaktadir. Gidada kullanilabilir veya farmasötik olarak kabul edilebilir dogal renklendirine maddeleri içeren ajanlar dahil, yukaridaki mevcut renklendirme ajanlarindan herhangi biri hidrofilik veya hidrofobik olabilmektedir ve bu nedenle renklendirici maddeler suda çözünür, suda ve sulu ortamda az çözünür veya esasen suda çözünmez olabilmektedir. Bu nedenle bu tür bir hidrofilik, suda çözünür bir renklendirici madde, sadece imalat sirasinda ve/veya sonrasinda sulu bir faza sahip bir ürünü renklendirmek için kullanilabilmektedir. Benzer sekilde, bir hidrofobik ve/veya suda çözünmeyen renklendirici madde veya bu tür bir malzemenin kullanilmasi, renklendirilecek ürünün renklendirici maddenin çözünür oldugu bir hidrofobik veya lipit fazina sahip olmasini gerektinnektedir. Kurkumin gibi bazi renklendirici maddeler, nötr pH'm altindaki sularda büyük ölçüde çözünmemekte, ancak alkalin sulu ortamda çözünmektedir. Bu tür bilesikler burada itibaren "hidrofilik, suda çözünemez" maddeler olarak ifade edilecektir. Bununla birlikte, sulu bir fazda çözünmeyen veya az miktarda çözünen belirli bir renklendirici maddenin renk tonunun veya bir gida ürününde veya renklendiricinin bulundugu, istenilen renklendirmeyi saglamak için renklendirici maddenin yeterince çözündügü bir faz içermeyen bir faimasötik üründe bu tür maddelerin bir karisiminin renk tonunun elde edilmesi istenebilmektedir. Bu nedenle, yüksek renklendirrne verimine sahip olan suda dagilabilen veya suda karisabilen bir bilesim formunda olan suda çözünmeyen veya suda eser miktarda çözünen renklendirici maddeler içeren renklendirici ajanlara sürekli bir endüstriyel ihtiyaç vardir. WO-A-2002/08182 sayili dokümanda, çözünmeyen veya suda az çözünür, halojenli olmayan bir çözücü içinde bir karotenoid süspansiyonu olusturmayi, çözücü içerisinde bir karotenoid çözeltisi olusturmak için söz konusu süspansiyonun isitilmasini, en az iki farkli gidada kullanilabilir nisasta koloidlerinin bir karisiminin sulu bir çözeltisi içerisinde çözeltinin emülsiyon haline getirilmesini, çözücünün uzaklastirilmasini olusturulan sivi emülsiyonun konsantre edilmesini ve granüller elde etmek için emülsiyonun kurutulmasini içeren karotenoidleri içeren bir suda dagilabilir formülasyonun üretimi için bir yöntemden bahsedilmektedir. Gidada kullanilan nisasta kolloidlerinden birinin, gelistirilmis bir emülsiye edici etkiye ve digerinin, gelistirilmis bir dispersiyon etkisine sahip olmasi gerekir. Patent basvurusu agirlikli olarak ß-karoten bilesimlerinin hazirlanmasi ile ilgilidir. Elde edilen granüller 0.5 ila 3 mm°lik bir parçacik boyutuna sahiptir. USB-3,110,598 sayili ABD Patenti, karotenoid hazirlanislari ve sisebilir bir koloid içeren sulu bir çözelti içerisinde uçucu, suda çözünmeyen karotenoid çözücüsü içerisinde bir karotenoid çözeltisinin emülsiye edilmesini içeren bir üretim islemi ile ilgilidir. Daha sonra uçucu, suda çözünmeyen karotenoid çözücü emülsiyondan uzaklastirilmaktadir. Ancak çalismalar karotenoid çözücüsünün tamamen uzaklastirilmasinin mümkün olmadigini göstermistir. Kullanilan çözücünün izleri çözücünün uzaklastirilma denemesinden sonra bile renklendirme kompozisyonlarinda bulunabilmektedir, bu da gida endüstrisindeki siki mevzuatlara göre kabul edilebilir bir durum degildir. Bu, halojenli çözücüler gibi zararli çözücülerin kullanildigi durumlarda özellikle kritik hale gelecektir. nanometre olan ve modifiye edilmis bir polisakkarit matrisinde dagilmis olan yagda çözünen bir vitamin damlaciklarini içeren bir toz bilesimi açiklanmaktadir. içeren kompozisyonlar ile ilgilidir. Karotenoidler bir karbonhidrat ile veya modifiye edilmis bir karbonhidrat ile karistirilmaktadir. Tercih edilen bir karbonhidrat agirlikça %10 ila %60 miktarindaki nisasta veya modifiye edilmis nisastadir. Kompozisyon bir renklendirici olarak kullanilmaktadir. modifiye edilmis bir nisasta ve sakariz içeren bir toz karisimi ile ilgilidir. üretilmesi için bir yöntem açiklanmaktadir; bahsedilen yöntem, en az bir karotenoidin, sulu bir moleküler dispersiyon veya bir izomalt ve en az bir koruyucu koloit karisiminin koloid dispersiyon çözeltisi içinde dagitilmasi ve daha sonra kurutulmasi ile karakterize edilmektedir. EP 1066761 sayili doküman, bir camsi karbonhidrat matrisinde yagda çözünür maddeler içeren gida ve yemi zenginlestirmek için bilesimlere iliskindir. EP-A-0239086 sayili Avrupa Patent basvurusu, ince bölünmüs, suda dagilabilir karotenoid preparatlarinin hazirlanmasi için, karotenoidin bir tasiyici yagda yüksek sicaklikta yag doygun hale gelene kadar karotenoidin çözdürülmesi, çözünmüs karotenoidin sulu bir koruyucu koloitle hizli bir sekilde emülsiyon haline getirilmesi ve daha sonra suyun uzaklastirilmasi adimlarini içeren bir yöntemi açiklamaktadir. Yöntem karotenoid pigmenti olarak ß-karoten kullanilarak gösterilmistir. Koruyucu koloid olarak, askorbik aside sahip bir uzun zincirli yag asidinin bir esteri ile soguk suda çözünebilir nisastanin bir karisinii kullanilmistir. Elde edilen emülsiyon daha sonra kurutulmustur. veya ilaçlar için renklendirici veya katki maddesi olarak kullanilan ince dagilmis ß-karoten içeren bilesimlerden bahsedilmekte olup, renklendirici bilesim yüksek renk yogunluguna sahiptir. Bununla birlikte, karotenoidler yagda sadece sinirli bir çözünürlüge sahip oldugundan, karotenoidleri çözmek için kullanilacak yag miktari oldukça fazladir. Sonuç olarak, emülsiyon içerisindeki karotenoidin son konsantrasyonu düsük olacaktir. Ayrica, tasiyici yagda karotenoidin tamamen çözünmesini saglamak için yöntem, yag fazinin isitilmasini gerektirmekte ve bu da pigmentin renk kuvvetinde bir azalmaya yol açmaktadir. Ek olarak, çözünen renk pigmentlerinin kararliligi kati renk pigmentlerine kiyasla bozulabilmektedir. Ayrica, karotenler normalde kirmizimsi/turuncu kristalin formdadir ancak çözelti içerisinde saridir. Bu da eger müsteri tarafindan kirmizi bir renk tonu isteniyorsa bir sorun yaratmaktadir. Dolayisiyla, mevcut bulusun amaci, teknigin bilinen durumundaki yukarida ifade edilen dezavantajlarini kapsayan, suda dagilabilen bir renklendirici kompozisyon gerçeklestirmektir. Bu amaç, istem l'e göre bir hidrokoloit olarak en az bir hidrofilik, suda çözünmeyen kati pigment ve en az bir nisasta oktenil süksinat türevinden agirlikça en az %5 içeren suda dagilabilen bir kompozisyonun kullanilmasiyla çözülmektedir. Mevcut bulus ayrica en az bir hidrofilik, suda çözünmeyen kati pigmentin bir süspansiyonunu içeren suda dagilabilir kompozisyonun hazirlanmasi için bir yöntemle ilgili olup, söz konusu yöntem Istem 1"e göre bir hidrokoloid olarak en az bir nisasta oktenil süksinat türevinden agirlikça en az % 5 varliginda sulu bir ortamda kati pigmentin ögütülmesiyle hidrofilik bir suda çözünmeyen kati pigment süspansiyonunun hazirlanmasini içermektedir. Amaç ayrica süspansiyonun bir organik çözücü kullanilmadan hazirlandigi, sulu bir ortamda hidrokoloid olarak en az bir nisasta oktenil süksinat türevinden agirlikça en az % 5 varliginda pigmentin ögütülmesiyle en az bir hidrofîlik bir suda çözünmeyen kati pigment süspansiyonunun hazirlanmasi ile elde edilebilen bir suda dagilabilir kompozisyonun kullanimi ile çözülmektedir. Ayrica, mevcut bulus bir yenebilir veya farmasötik ürünün renklendirilmesi için yukarida açiklanan suda dagilabilir kompozisyonlarin kullanimi ile ilgilidir. Yukarida açiklanan suda dagilabilir kompozisyonu içeren bir yenebilir veya farmasötik ürün de ayrica mevcut bulus ile gerçeklestirilmektedir. Mevcut bulus yenebilir ve farmasötik ürünlerin renklendirilmesinde büyük ölçüde etkili olan, Istem Ve göre bir suda dagilabilir renklendirme kompozisyonu saglamaktadir. Suda dagilabilir kompozisyon en az bir suda çözünineyen kati pigment içermektedir. Böylelikle, bulus konusu kompozisyon tek bir renklendirme maddesi içerebilmekte veya rengin büyük miktarlarda ilgi çekici tonlarini elde etmeye izin veren iki ya da daha fazla farkli renklendirme inaddesi içerebilmektedir. Suda çözünineyen kati pigment hidrofilik veya alternatif olarak hidrofobik olabilmektedir. Mevcut bulusta, "hidrofilik suda çözünmeyen pigment" terimi nötr pHHn altindaki sulu ortamda genellikle çözünmeyen ancak alkali araliktaki bir pH degerine sahip olan sulu ortamda çözünebilir olan bir pigmenti ifade etmektedir. Buna göre, hidrofilik, suda çözünmeyen pigment alkali ortamlarda çözünmekle birlikte, 7"nin altindaki bir pH degerinde çökelinektedir. Genel olarak, bir maddenin suda çözünürlügü belirli bir sicakliktaki suda maddenin doyma kütle konsantrasyonu ile belirlenmektedir. Mevcut bulusta, eser miktarda çözünen veya genellikle çözünmeyen bir pigmentin 20°C'lik suda 5 g pigment/Eden daha az bir suda çözünürlüge sahip oldugu anlasilmaktadir. Hidrofilik, suda çözünmeyen kati pigment nötr pI-Pin altindaki suda veya sulu ortamda çözünmeyen veya eser miktarda çözünen, ancak suya veya sulu faza alkali eklenmesiyle suda çözünür duruma getirilebilen herhangi bir gidada kullanilabilir veya farrnasötik olarak kabul edilebilir renklendirme maddesi olabilmektedir. Mevcut bulusa göre uygun hidrofilik, suda çözünmeyen kati pigmentler hidrofilik karotenoidler, karminik asidin metal selatlari, kurkumin ve klorofilindir. Crimson Lake (Kizil Lake) olarak da adlandirilan karmin, Dogal Kirmizi 4, Cl. 75470 veya E120, Coccus cactfden elde edilen parlak kirmizi renkli bir pigmenttir. Normal olarak sulu ekstrakt, alkali sulu ortamda çözünür olan, ancak yaklasik 9`un altinda bir pH'a sahip sulu ortamda eser miktarda çözünür olan alüminyum veya alüminyum kalsiyum lake olarak çökelmektedir. Karmin, meyve suyu, dondurma, yogurt, alkollü içecekler, tatlilar, göz fari, ruj vb. gibi birçok farkli üründe gida boyasi olarak kullanilmaktadir. Ancak prensip olarak kirmizi bir boya olmasina ragmen, kirmizinin tonlarinda, pembe ve mor olan birçok besinde de bulunmaktadir. Karotenoidler gida endüstrisinden ve farmasötik alaninda renklendirme ajanlari olarak genis ölçüde kullanilmaktadir. Mevcut bulusta kullanilabilecek olan bilinen hidrofilik, suda çözünmeyen karotenoidler norbiksin ve krosetindir. Kurkumin Hint köri baharati zerdeçalin baslica kurkuminoididir. Kurkuininoidler polifenollerdir ve zerdeçalin sari renginden sorumludur. Kurkumin keto ve enol olarak en az iki totomerik formda bulunabilmektedir. Enol formu kati fazda ve çözelti içerisinde enerji açisindan daha kararlidir. Kurkumin parlak renkli oldugu için bir gida renklendiricisi olarak kullanilabilmektedir. Bir gida katki maddesi olarak E numarasi EIOOSdür. Klorofilin, feoforbit a veya b'nin türevlerinin suda çözünür tuzlarina dayanmaktadir. Bir gida boyasi maddesi olarak klorofilin E nuinarasi El40'tir. Klorofilin, besin takviyesi olarak da mevcuttur. In vitro ve hayvansal çalismalardan elde edilen ön kanitlar, bu maddelerin antikanserojen aktiviteye sahip olabilecegini göstermektedir. Mevcut bulusta kullanildigi haliyle "hidrofobik, suda çözünmeyen pigment" teriminden, burada kullanilan miktarlardaki pigmentin suda çözünmeyen veya suda eser miktarda çözünen oldugu, böylece pigmentin sulu ortamda ayri bir faz olarak olusacagi ve/veya büyük oranda kayma gerilimi kullanilmasi ve/veya emülsiye edici ajanlar gibi yüzey aktif maddelerin ilavesi olinadan suda homojen olarak dagilamayacak veya askiya alinamayacak kadar yüksek derecede bir hidrofobiklige sahip oldugu anlasilacaktir. Bu tür pigmentlerin büyük kisini lipit maddeler içerisinde çözünebilecektir. Hidrofobik bilesikler ayni zamanda aerofilik de olabilmektedir. Mevcut bulusta kullanim için uygun hidrofobik suda çözünmeyen kati pigmentler, safran, krosin, rubiksantin, violaksantin ve rodoksantin gibi hidrofobik karotenoidlerdir. Asagida, "suda dagilabilir kati pigmentler" terimi, yukarida gösterildigi gibi hem hidrofilik hem de hidrofobik pigmentleri kapsamaktadir. Suda çözünmeyen kati pigmentler, suda veya nisasta oktenil süksinat türevlerinden seçilen en az bir hidrokoloid içeren sulu bir ortamda süspansiyon halinde tutulmaktadir. Nisasta oktenil süksinat, nisastanin pH 8-8.5'te n-oktenil süksinik anhidrit ile muamele edilmesiyle yapilan nisasta n-oktenil süksinata verilen ortak addir. Bu nisasta türevi bir karboksil grubuna bagli olarak anyonik ve C8-alken zincirine bagli olarak da hidrofobiktir. Tercihen, O.ll,e kadar, daha fazla tercihen 0.03'e kadar bir sübstitüe derecesine (DS.) sahip olan nisasta oktenil süksinat türevleri mevcut bulus kapsaminda kullanilmaktadir. Hidrokoloidin koruyucu bir koloit olarak hareket ettigi, pigmentlerin topaklanmasini önledigi ve islatma ve dagilma aktivitesi sagladigi varsayilmaktadir. Hidrokoloid kompozisyonun toplam agirligina bagli olarak en az agirlikça %5 miktarinda uygun sekilde kullanilmaktadir. Tercihen, hidrokoloidin miktari agirlikça %10,u geçmektedir, daha çok tercihen ise agirlikça en az %20 hidrokoloid kullanilinaktadir. Tatmin edici renklendirme sonuçlari elde edilmesi için, nisasta n-oktenik süksinat türevlerinin iniktari agirlikça %50"1ik bir üst araligi geçmemelidir. Bir rengi veya bir maddeyi siniflandirmanin birçok yolu vardir. Genellikle bir maddenin renk karakteristikleri üç parametre ile karakterize edilmektedir: renk tonu, doygunluk ve canlilik. Renk tonu, görünür spektrumun baskin dalga boylarinin her biri ile iliskili bir niteliktir ve kompozisyonun baskin rengini (kirmizimsi, sarimsi, mavimsi vb.) yansitmaktadir. Doygunluk renk kompozisyonunun yogunluguyla ilgilidir ve canlilik, renk koinpozisyonundaki beyaz veya siyah miktarini yansitmaktadir. Bir tristimulus sistemi, örnek olarak bir Minolta 310 aparati ile ölçüldügünde, doygunluk "renk doygunlugu" parametresi ile ifade edilmektedir, renk tonu ise H parametresi ile derece cinsinden ifade edilmekte ve canlilik ise L parametresi ile ifade edilmektedir. Standart bir pigment konsantrasyonunda ölçülen renk doygunlugu, H ve L, ayni pigmentin farkli renk preparatlarini karakterize etmek ve karsilastinnanin bir yolu olarak kullanilabilmektedir. Özellikle renk doygunlugu oldukça önemlidir. Genel olarak belirli bir pigment konsantrasyonu için yüksek bir renk doygunlugu arzu edilmektedir. Buna göre, bir renk maddenin degeri ile karakterize edilebilmektedir. Sasirtici bir sekilde, renklendirme kompozisyonlarinda hidrokoloid olarak nisasta n-oktenil süksinat türevlerinin kullanilmasi koinpozisyondaki bir hidrokoloidin yüksek konsantrasyonlarina izin vererek, böylelikle elde edilen süspansiyonun viskositesi düsük bir seviyede korunabilmektedir. Eger viskosite çok yüksek hale gelirse, parçaciklarin iletisimi imkansiz hale gelmektedir. Ek olarak, kompozisyonun muamele edilmesi de sivi ürünün dökülmesi imkansiz hale gelecegi için zorlasacaktir. Diger taraftan, yüksek bir hidrokoloid konsantrasyonu, parasal açidan avantajli olan renklendirme kompozisyonundaki piginentin yüksek konsantrasyonlarina izin vermektedir. Ayrica bulus konusu renklendirme kompozisyonlari yaygin olarak kullanilan renklendirine kompozisyonlarina kiyasla yenebilir veya farmasötik bir ürüne oldukça yüksek yogunlukta bir renk saglamaktadir. Mevcut bulusa uygun kompozisyondaki uygun bir kati pigment miktarinin seçimi, özel pigment tipine ve kompozisyon için özel olarak amaçlanan uygulamaya dayanmaktadir. Tipik olarak, agirlikça % 2.5 ila %60 oraninda bir kati pigment kullanilmaktadir. Tercih edilen uygulamalarda, tercihen agirlikça %5 ila %50 oraninda kati pigment kullanilmaktadir. Bulus konusu suda dagilabilen kompozisyon ayrica bir karbonhidrat veya bir seker alkolü veya bunlarin bir karisimi gibi bir plastiklestirici ajan içerebilmektedir. Karbonhidrat tercihen bir monosakarit, bir disakarit ve glukoz, laktoz, fruktoz ve sakaroz gibi bir oligosakaritten olusan gruptan seçilmektedir. Seker alkolü örnek olarak sorbitol, manitol, dulsitol, adonitol ve gliserolü içeren gruptan seçilebilmektedir. Plastiklestirici ajanin miktari, koinpozisyonun toplam agirligina bagli olarak tercihen agirlikça %0 ila 95, tercihen agirlikça %5 ila 50, daha çok tercihen agirlikça %10 ila 30 araligindadir. Suda dagilabilir kompozisyon ayrica bir antioksidan, bir dengeleyici ajan, bir viskozite degistirici ajan, bir alkol, bir reçine veya bir koruyucu ajan gibi en az bir baska bilesen içerebilmektedir. Bir gida renklendirme kompozisyonu olarak, kompozisyon ayrica aroma verici ajanlar, sitrik asit ve tartarik asit gibi asitler veya tatlandiricilar içerebilmektedir. Mevcut bulusa göre, suda dagilabilir kompozisyon, kompozisyonun toplam agirligina bagli olarak agirlikça %5'ten daha fazla bir su içerigine sahiptir. Ancak, su içerigi belirli müsteri istekleriyle uyumlu olacak sekilde genis bir aralikta kolaylikla uyarlanabilmektedir. Uzun süreli depolama ve kolay tasima için, bulus konusu kompozisyon agirlikça islemine bagli olarak, örnek olarak bir toz, bir granülat veya pul pul olmus bir ürün formunda olabilen kuru bir ürün seklinde görünmektedir. Kompozisyonun su içerigi teknikte uzman bir kisi tarafindan bilinen geleneksel kurutma yöntemleri kullanilarak azaltilabilmektedir. Bir örnek olarak, standart bir laboratuvar sprey kurutucusu kullanilarak spreyle kurutma uygun bir sekilde kullanilabilmektedir. Böylelikle son kuru kompozisyon opsiyonel olarak bir seker, bir maltodekstrin veya bir nisasta gibi bir spreyle kurutma eksipiyani içerebilmektedir. Diger uygun yöntemler, suyun indirgenmis basinç altinda buharlastirilmasini, kompozisyonun dondurularak kurutulmasini, sprey sogutinayi, bantli kurutmayi ve akiskan yatakli kurutmayi içermektedir. Teknikte uzman bir kisi kurutulan kompozisyonun kullanim amacina bagli olarak kurutma için uygun yöntemi hazir bir sekilde uygulayacaktir. Mevcut bulus ayrica suda dagilabilen kompozisyonlarin hazirlanmasi için bir yöntem gerçeklestirmektedir. Birinci adimda, renklendirme maddesinin bir süspansiyonu, renklendirine maddesinin sulu bir ortamda nisasta oktenil süksinat türevlerinden seçilen en az bir hidrokoloid ile karistirilmasiyla hazirlanmaktadir. Karistirma adimi teknikte bilinen herhangi bir geleneksel karistirma veya harmanla yöntemi kullanilarak gerçeklestirilebilmektedir. Eger istenirse renklendirme maddesinin süspansiyon adimi ikinci bir adimda veya herhangi bir sonraki adimda ekstra oranda bir nisastanin eklendigi en az iki adimda gerçeklestirilebilmektedir. Yukarida bahsedildigi gibi, bulus, nötr pH'in altindaki sulu ortamlarda suda çözünmeyen ya da eser iniktarda çözünen, ancak yaklasik nötr pH'taki sulu ortam içerisinde çözünen renklendirici maddeleri kapsamaktadir. Bu tür maddelerin örnekleri bakir-klorofilin ve bunlarin tuzlarini içermektedir. Bu gibi renklendirici maddelerin kati parçaciklarinin, maddenin alkali veya nötr bir çözeltisinin asitlestirilmesinden kaynaklanan renklendirme maddesinin çökeltilmesiyle elde edilebilecegi takdir edilecektir. Alternatif olarak, renklendirme maddesinin bir çözeltisi, renklendirme maddesinin çökelmesine neden olan asitlendirilmis bir hidrokoloid çözeltisi ile dikkatlice karistirilabilir. Çözeltinin asitlestirilmesi için uygun asitler arasinda sitrik asit, laktik asit, malik asit, asetik asit, hidroklorid asit, sülfürik asit ve fosforik asit bulunmaktadir. Bulus konusu yöntem, renklendirici maddenin karistirilmasindan önce veya sonra bir karbonhidrat veya bir seker alkolü gibi bir plastiklestirici bir ajanin sulu fazina eklenmesini içerebilmektedir ve/veya bir antioksidan, bir dengeleyici ajan, bir viskosite degistirici ajan, bir alkol, bir reçine veya bir koruyucu maddeden seçilen en az bir baska bilesenin süspansiyona eklenmesini içerebilmektedir. Karistirma adimi küçük ayri pigment gövdeleri elde etmek için ezme ile takip edilmektedir. Tercihen ezme adimi 10 mm,den daha küçük, daha çok tercihen 5 mm,den daha küçük ve en çok tercihen 2 mmaden daha küçük bir ortalama parçacik çapi elde edilene kadar devam etmektedir. En çok tercihen ortalama parçacik çapi 1 mm7den daha azdir. Uygulanabilir ezme yöntemleri örnek olarak bir bilyeli degirmen kullanilarak ögütmeyi içermektedir. Tercih edilen bir uygulamada, suda dagilabilir kompozisyonun hazirlanmasi, organik çözücüler, özellikle polar organik çözücüler dahil edilmeden gerçeklestirilmektedir. Örnek olarak hidrofobik karotenoidler gibi hidrofobik renklendirici maddelerin çözünmesi için siklikla kullanilan organik çözücüler tüketicinin sagligina zararlidir ve dolayisiyla bundan kaçinilmalidir. Ek olarak, organik çözücülerin kompozisyondan çikarilmasinin zor oldugu ve genellikle çözücünün izlerinin nihai üründe hala tespit edilebildigi bulunmustur. Hazirlama isleminde organik çözücülerin kullanilmasindan kaçinilarak, mevcut bulus konusu kompozisyonlar tüketici için son derece güvenlidir. Bir sonraki adimda, süspansiyon agirlikça %5`in altinda bir su içerigine sahip olmak üzere kurutulabilmektedir. Mevcut bulus ayrica suda dagilabilen kompozisyonun, yenilebilir bir ürünün imalatinda bir renklendirme ajani olarak kullanilmasiyla da ilgilidir. Burada kullanildigi sekliyle, "yenebilir ürün" ifadesi herhangi bir kati veya sivi gida ürününü ifade etmektedir. Yenebilir ürünler ayrica burada degisebilir sekilde kullanilabilen "nutrasötikler", "fonksiyonel gidalar" veya "saglik gidalari" olarak da ifade edilmektedir. Söz konusu ürün türleri belirli gida iyilestirici karakteristikler sagladigi düsünülen bilesenleri içeren gida ürünlerini veya gida takviyelerini kapsamaktadir. Bu ürünler örnek olarak farkli bölineleri içeren tablet veya kapsül dozu formlarindaki ürünleri içeren herhangi bir geleneksel sekilde olabilmektedir. Bulus konusu bir kompozisyon bu tür nutrasötiklerin üretiminde kullanilacagi zaman, renklendirme maddesinin de renklendirme etkisine ek olarak bu tür ürünlere besinsel olarak ve/veya saglik gelistirici etki saglayabilecegi anlasilacaktir. Tercih edilen diger uygulamalarda, bulus konusu kompozisyonlar mesrubatlar, gazli içecek ürünleri ve süt ürünleri gibi sivi gidalarin renklendirilmesi için de faydalidir. Mesrubatlar, meyve sulari, çorbalar ve soslar gibi birçok gida ürünü baslangiçta sivi ürünler olarak imal edilmekte ve daha sonra tipik olarak agirlikça en çok % 'luk bir su içerigine sahip kuru bir depolamaya dayanikli ürüne dehidre edilmektedir. Bulus konusu suda dagilabilen kompozisyonlar yeniden dehidrasyondan sonra ürünlerin renklendirilmesi dehidrasyondan önceki baslangiçtaki sivi gida ürünü ile ayni güç ve tona sahip olmasi açisindan, bu tür ürünlerin renklendirilmesi için faydalidir. Bulus konusu suda çözülebilen kompozisyonlar ayrica tabletler, haplar, kapsüller veya fitiller gibi kati formdaki veya çözeltiler, süspansiyonlar ya da dispersiyonlar gibi sivi forindaki farmasötik ürünlerin üretiminde de renklendirme aj anlari olarak kullanilabilmektedir. Mevcut bulus asagidaki örneklerle açiklanmaktadir. Örnekler Asagida, hidrofilik, suda çözünineyen kati bir pigment ve nisasta oktenil süksinat türevleri içeren suda dagilabilir kompozisyonlarin hazirlanmasi açiklanmaktadir. Parçacik boyutu ölçümleri bir Malvem Mastersizer, Malvem Instruments, Worsc. WR 14 IXZ, UK ile gerçeklestirilmistir. Bu kompozisyonlarin renklendirme özellikleri, standart bir pigment içeriginde standartlastirilmis bir mesrubat sisteminde bir Minolta Tristimulus CT 310 cihazi kullanilarak test edilmistir. Karminik asidin metal selatlari için renklendirici madde içerigi 20 ppm, kurkumin için 30 ppm ve klorofilin için 30 ppm"dir. Mesrubat sistemi asagidaki kompozisyona sahip olan bir konsantrattan hazirlanmistir: Sakariz 430.0 g Na-benzoat, gidada kullanilabilir 0.7 g K-sorbat, gidada kullanilabilir 0.9 g Askorbik asit 0.1 g Sitrik asit mono-hidrat, gidada kullanilabilir 8.6 g Konsantrat, minerali alinmis su ile kullanilmadan önce 1:4 oraninda seyreltilmistir. Seyreltilmis, kullanima hazir mesrubat ortami 3.0 ± 0.2,lik bir pH degerine sahiptir. Ölçülen tristimulus degerleri, ticari pigment ürünleri için spesifikasyonlarla karsilastirilmistir. Anahtar parametre, renklendirici madde süspansiyon ürününün renklendirme kuvvetinin veya "renklendirme gücünün" bir göstergesini saglayan söz konusu "renk doygunlugu" degeridir. Kurkumin için, renk doygunlugu degeri 'i asmali, klorofilin için deger 19'u açmali, metal karinik asit selatlari için deger 33'ü asmali ve karotenoidler için ise yukarida sözü edilen pigment seviyelerinde 14'ü asmalidir. Asagidaki örneklerde ve karsilastirmali örneklerde, "nOSA" kisaltmasi n-oktenil süksinat anhidrürü ifade etmektedir. Agirlik yüzdeleri kompozisyonun toplam agirligina dayanmaktadir. Karsilastirmali Örnek 1: Agirlikça % 15.0 nOSA olmayan modifiye nisasta (Ultra-Tex 3, National Starch, olusan bir süspansiyon hazirlanmistir. Nisasta çözdürüldügünde ve zerdeçal tozu yeterince islatildiginda, süspansiyon bir laboratuvar bilyali degirmen vasitasiyla (Dispermat SL VMA-Getzmann GmbH) ögütmeye çalisilmistir. Bu süspansiyonun çok yüksek olan viskositesi nedeniyle mümkün olmamistir. Karsilastirmali Örnek 2: Agirlikça % 5,0 nOSA olmayan modifiye nisasta (Ultra-Tex 3, National Starch, olusan bir süspansiyon hazirlanmistir. Nisasta çözdürüldügünde ve zerdeçal tozu yeterince islatildiginda, süspansiyon bir laboratuvar bilyali degirmen vasitasiyla (Dispermat SL VMA-Getzmann GmbH) ögütmeye çalisilmistir. Bu süspansiyonun çok yüksek olan viskositesi nedeniyle mümkün olmamistir. Karsilastirmali Örnek 3: Agirlikça % 5,0 nOSA olmayan modifiye nisasta (Ultra-Tex 3, National Starch, olusan bir süspansiyon hazirlanmistir. Nisasta çözdürüldügünde ve zerdeçal tozu yeterince islatildiginda, süspansiyon bir laboratuvar bilyali degirmenden (Disperinat SL VMA-Getzmann GmbH) geçirilmistir. degirmenin bes kez çalistirilmasindan sonra, 8 degerinde bir renk doygunlugu elde edilmis olup, bu deger istenilen minimum deger olan 25'in oldukça altindadir. Ortalama parçacik çapi 15 nm olarak ölçülmüstür. Karsilastirmali Örnek 4: Agirlikça % 10.0 nOSA olmayan modifiye nisasta (Ultra-Tex 2000, National alinmis sudan olusan bir süspansiyon hazirlanmistir. Nisasta çözdürüldügünde ve zerdeçal tozu yeterince islatildiginda, süspansiyon bir laboratuvar bilyali degirmen vasitasiyla (Dispermat SL VMA-Getzmann GmbH) ögütmeye çalisilmistir. Bu süspansiyonun çok yüksek olan viskositesi nedeniyle mümkün olmamistir. Karsilastirmali Örnek 5: Agirlikça % 5,0 nOSA olmayan modifiye nisasta (Ultra-Tex 2000, National sudan olusan bir süspansiyon hazirlanmistir. Nisasta çözdürüldügünde ve zerdeçal tozu yeterince islatildiginda, süspansiyon bir laboratuvar bilyali degirmenden (Dispermat SL VMA-Getzmann GmbH) geçirilmistir. Degirmenin bes kez çalistirilmasindan sonra, 15 degerinde bir renk doygunlugu elde edilmis olup, bu deger istenilen minimum deger olan 25'in oldukça altindadir. Ortalama parçacik çapi 7 um olarak ölçülmüstür. Karsilastirmali Örnek 6: Agirlikça % 10.0 nOSA olmayan modifiye nisasta (Instant Textaid A, National alinmis sudan olusan bir süspansiyon hazirlanmistir. Nisasta çözdürüldügünde ve zerdeçal tozu yeterince islatildiginda, süspansiyon bir laboratuvar bilyali degirmen vasitasiyla (Dispermat SL VMA-Getzmann GmbH) ögütmeye çalisilmistir. Bu süspansiyonun çok yüksek olan viskositesi nedeniyle mümkün olmamistir. Karsilastirmali Örnek 7: Agirlikça % 5.0 nOSA olmayan modifiye nisasta (Instant Textaid A, National Starch, E1442), agirlikça % 6,5 zerdeçal tozu ve agirlikça % 88,5 minerali alinmis sudan olusan bir süspansiyon hazirlanmistir. Nisasta çözdürüldügünde ve zerdeçal tozu yeterince islatildiginda, süspansiyon bir laboratuvar bilyali degirmenden (Dispermat SL VMA-Getzmann GmbH) geçirilmistir. Degirmenin bes kez çalistirilmasindan sonra, 7 degerinde bir renk doygunlugu elde edilmis olup, bu deger istenilen minimum deger olan 25'in oldukça altindadir. Ortalama parçacik çapi 4 um olarak ölçülmüstür. Karsilastirmali Örnek 8: Agirlikça % , agirlikça % 10,0 zerdeçal tozu, agirlikça % 46,7 sakaroz ve agirlikça % 40,0 minerali alinmis sudan olusan bir süspansiyon hazirlanmistir. Nisasta çözdürüldügünde ve zerdeçal tozu yeterince islatildiginda, süspansiyon bir laboratuvar bilyali degirmenden (Dynomill tipi KDL) geçirilmistir. Degirmenin iki kez çalistirilmasindan sonra, 12 degerinde bir renk doygunlugu elde edilmis olup, bu deger istenilen minimum deger olan 25'in oldukça altindadir. Agirlikça % , agirlikça % 31,5 zerdeçal tozu ve agirlikça % 48,5 minerali alinmis sudan olusan bir süspansiyon hazirlanmistir. Nisasta çözdürüldügünde ve zerdeçal tozu yeterince islatildiginda, süspansiyon bir laboratuvar bilyali deginnenden (Dispermat SL VMA-Getzmann GmbH) geçirilmistir. Degirmenin bes kez çalistirilmasindan sonra, 37 degerinde bir renk doygunlugu elde edilmis olup, bu deger istenilen minimum deger olan 25'in oldukça üzerindedir. Ortalama parçacik çapi 0.5 um olarak ölçülmüstür. Agirlikça % , agirlikça % 31,5 zerdeçal tozu ve agirlikça % 53,5 minerali alinmis sudan olusan bir sü5pansiyon hazirlanmistir. Nisasta çözdürüldügünde ve zerdeçal tozu yeterince islatildiginda, süspansiyon bir laboratuvar bilyali degirmenden (Dispermat SL VMA-Getzmann GmbH) geçirilmistir. Degirmenin bes kez çalistirilmasindan sonra, 44 degerinde bir renk doygunlugu elde edilmis olup, bu deger istenilen minimum deger olan 25'in oldukça üzerindedir. Ortalama parçacik çapi 0.5 um olarak ölçülmüstür. Örnek 2'de hazirlanan renk preparati daha sonra standart laboratuvar sprey kurutucusu üzerinde kurutulmustur. 100.0 g minerali alinmis su içerisinde 50.0 g,lik bir Cu-klorofilin çözeltisi hazirlanmistir (asagida çözelti (1) olarak ifade edilmektedir). 232.5 g minerali alinmis su içerisinde baska bir 100.0 g nOSA modifiye nisasta (Capsul TA, National Starch, El450) ve 17.5 g sitrik asit çözeltisi hazirlanmistir (asagida çözelti (2) olarak ifade edilmektedir). Çözelti (l) karistirilarak yavasla çözelti (2) içerisine eklenmistir. Bu sekilde çökelmis bir klorofilin süspansiyonu hazirlanmistir. Süspansiyon bir laboratuvar bilyali degirmeninden (DISpermat SL VMA-Getzmann GmbH) bir saat boyunca geçirilmistir. Degirmenin bes kez çalistirilmasindan sonra, 20 degerinde bir renk doygunlugu elde edilmis olup, bu deger istenilen minimum deger olan 18'in üzerindedir. Ortalama parçacik çapi 3.66 um olarak ölçülmüstür. Agirlikça % , agirlikça % 20,0 kizil lake, agirlikça % 5 propilen glikol ve agirlikça % 65,0 minerali alinmis sudan olusan bir süspansiyon hazirlanmistir. Nisasta çözdürüldügünde ve kizil lake tozu yeterince islatildiginda, süspansiyon bir laboratuvar bilyali degirmenden (Disperrnat SL VMA-Getzmann GmbH) geçirilmistir. Degirmenin bes kez çalistirilmasindan sonra, 34 degerinde bir renk doygunlugu elde edilmis olup, bu deger istenilen minimum deger olan 33'in üzerindedir. Ortalama parçacik çapi 1.5 um olarak ölçülmüstür. Agirlikça % , agirlikça % 17,0 kizil lake (Chr. Hansen A/S) ve agirlikça % 63,0 minerali alinmis sudan olusan bir süspansiyon hazirlanmistir. Nisasta çözdürüldügünde ve kizil lake yeterince islatildiginda, süspansiyon bir laboratuvar bilyali degirmenden (Dispermat SL VMA-Getzmann GmbH) geçirilmistir. Degirmenin iki kez çalistirilmasindan sonra, 35 degerinde bir renk doygunlugu elde edilmis olup, bu deger istenilen minimum deger olan 33'in üzerindedir. Agirlikça % , agirlikça % 26,5 zerdeçal tozu ve agirlikça % 48,5 minerali alinmis sudan olusan bir sü5pansiyon hazirlanmistir. Nisasta çözdürüldügünde ve zerdeçal tozu yeterince islatildiginda, süspansiyon bir laboratuvar bilyali degirmenden (Dispermat SL VMA-Getzmann GmbH) geçirilmistir. Degirmenin iki kez çalistirilmasindan sonra, 43 degerinde bir renk doygunlugu elde edilmis olup, bu deger istenilen minimum deger olan 25'in üzerindedir. Örnek 7 (Referans Örnek): Agirlikça % , agirlikça % 22 kristalin biksin (Chr. Hansen A/S) ve agirlikça % 58,0 minerali alinmis sudan olusan bir süspansiyon hazirlanmistir. Nisasta çözdürüldükten ve kristalin biksin yeterince islatildiktan sonra, Süspansiyon bir pilot ölçekli bilyali degirmenden geçirilmistir (FrymaKoruna MS12, Romaco AG, FrymaKoruna, CH 4310 Rheinfelden, Switzerland). Degirmenin üç kez çalistirilmasindan sonra, 18 degerinde bir renk doygunlugu elde edilinis olup, bu deger istenilen miniinum deger olan l4'ün üzerindedir. Örnek 8 (Referans Örnek): Agirlikça % , agirlikça % 17 kristalin biksin (Chr. Hansen A/S) ve agirlikça % 63,0 minerali alinmis sudan olusan bir süspansiyon hazirlanmistir. Nisasta çözdürüldükten ve kristalin biksin yeterince islatildiktan sonra, süspansiyon bir pilot ölçekli bilyali degirmenden geçirilmistir (FrymaKoruna MSIZ, Romaco AG, FrymaKoruna, CH 4310 Rheinfelden, Switzerland) (degirmenden üç kere geçirilmistir). Kuru maddenin %35 seyreltilinesinden sonra, renk preparati standart bir laboratuvar sprey kurutucusu üzerinde kurutulmustur. Agirlikça % , agirlikça % 26,5 zerdeçal tozu ve agirlikça % 53,5 minerali alinmis sudan olusan bir süspansiyon hazirlanmistir. Nisasta çözdürüldükten ve zerdeçal tozu yeterince islatildiktan sonra, süspansiyon bir pilot ölçekli bilyali degirrnenden geçirilmistir (FrymaKoruna MSIZ, Roinaco AG, FrymaKoruna, CH 4310 Rheinfelden, Switzerland) (degirmenden üç kere geçirilmistir). Kuru maddenin agirlikça %25 seyreltilmesinden sonra, renk preparati standart bir laboratuvar sprey kurutucusu üzerinde kurutulmustur. Ilk olarak , 45 gram sitrik asit ve 630 gram minerali alinmis su içeren bir çözelti hazirlanmistir. Daha sonra 225 gramlik bir sodyum bakir klorotîlin ve 300 gram minerali alinmis sudan olusan bir çözelti hazirlanmistir. Ardindan sodyum bakir klorofilin çözeltisi siddetli bir sekilde karistirilarak nOSA nisasta çözeltisi-sitrik asit içerisine yavasça eklenmistir. Elde edilen süspansiyon bir pilot ölçekli bilyali degirmenden geçirilmistir (FrymaKoruna MSIZ, Romaco AG, FrymaKoruna, CH 4310 Rheinfelden, Switzerland). Degirmenin üç kez çalistirilmasindan sonra, 22 degerinde bir renk doygunlugu elde edilmis olup, bu deger istenilen minimum deger olan 18'in üzerindedir. TR TR TR TR TR TR TR TR TR