TARIFNAME HER ÇESIT BINA VE DAIRE KAPISI OTOMATIK KAPI KAPATICI MEKANIZMASI Teknolojik Alan: Bulus tüm bina ve ev kapilarinda, kapi malzemesinden bagimsiz olarak, hem mevcut kapilara uygulanabilen, hem de yeni kapilara ilk üretim esnasinda uygulanabilen bir otomatik kapi kapatici mekanizma ile ilgilidir. Mevcut kapilarda kullanilan ve birçok yönden eksiklikleri olan hidrolik yagi yerine viskozitesi yüksek nitelikteki bir sivi ile mekanizma kapi açilirken degil sadece kapatilirken yavaslatici olarak devreye girmektedir. Teknigin Bilinen Durumu: Bina ve evlerde genellikle bulunan dis kapilar açildiktan sonra kendiliginden kapanmasi için kapilarda çesitli kapi kapatici sistemleri bulunmaktadir. Günümüzde bu otomatik kapi kapaticilari sistemlerinin en çok kullanilani kapi hidroligi diye de bilinen sistemdir. Bu kapi hidroliklerinin temel görevi el ile açilan kapilarin kendiliginden yavasça kapatilmasidir. Kullanim amaçlari ise kapinin açilmasi sonrasinda kendiliginden kapanmasinin doguracagi en basta isi kaybinin önlenmesi, ses yalitimi ve yasam konforu gibi etkenlerdir. Bu kapi hidrolikleri adindan da anlasilacagi gibi içerisinde hidrolik yag ihtiva eder ve bir basma yayi ile birlikte hidrolik yagin yönlendirilmesi ile çalismaktadir. Bu kapi hidroliklerinin kullanim ve ayar zorlugu ve çesitli kapi agirliklarina göre birkaç varyasyondan öteye gidemeine sebebi ile bu ürünlerin kullanimi sinirli kalmistir. Örnegin hemen hemen hiçbir daire oda kapilarinda kullanimi gözlenmemistir. Ayrica mevcut kapi hidroliklerinin montaj konumu, ebatsal büyüklügü ve kontrolü zor olan hidrolik basinç sebebi ile maliyetli bir üründür. En önemli dezavantaji ise kapi el ile açilirken yay kuvvetine ilave hidrolik basinç hareketinden dolayi kapilarin açilmasi için önemli bir kuvvet uygulanmasi gerekmektedir. Özellikle çocuklarin bu tür kapilari açabilmesi epey güçtür. Uygulanmasi gereken kuvvetten dolayi bu tür kapilar istenilen hizda açilamamaktadir. Bu da acil durumlarda can güvenligini ilgilendiren bir konudur ve mevcut ürünlerin kullanimim yerlerini sinirlamaktadir. Örnegin acil çikis kapilarinda bu tür ürünlerin kullanimi bahsedilen özelliginden dolayi yasaktir. Oysaki yönetmeliklere göre acil çikis kapilarinin herhangi bir yangin durumunda, yangin merdiven bosluguna duman sizintisini önlemek için sürekli kapali tutulmasi gerekmektedir. Bu kapilarin insan kullanimindan bagimsiz sürekli kapali kalmasi için de otomatik kapi kapatici sistemlerine ihtiyaç vardir. Mevcutta yangin kapilarinda yayli mentese sistemi kullanilmaktadir. Bu sistemler de kapanirken çok ses çikarttiklari için kullanicilar tarafindan genellikle kapi önüne bir engel konulmak suretiyle rahatsizligin önüne geçilmek istenmektedir. Bu da yangin yönetmeliklerine aykiri bir durumdur. Bu baglamda, yukarida bahsi geçen olumsuzluklarin önüne geçebilecek, güç kullanimini ve maliyeti azaltan ayni zamanda da ilgili düzenlemelerle uyumlu olan bir sisteme ihtiyaç bulunmaktadir. Bulusun Çözümünü Amaçladigi Teknik Problemler: Bulusumuzdaki ile otomatik kapanan kapilarin el ile açilinasinda kullanilacak kuvveti minimuina indirmek amaçlanmaktadir. Bulusumuz ile yüksek basinçlar ile karsi karsiya getirebilen ve çevreye zarar veren hidrolik yagi kullaniminin önüne geçilmesi amaçlanmaktadir. Bulusumuz ile otomatik kapi kapatici sistemlerinin kullanim alanlarini ev/ofis içindeki kapilar, yangin merdivenleri kapilarini da içerecek sekilde genisletilebilmesi amaçlanmaktadir. Sekillerin Açiklanmasi: Bulus, ilisikteki sekillere atifta bulunularak anlatilacaktir, böylece bulusun özellikleri daha açikça anlasilacak ve takdir edilecektir, fakat bunun amaci bulusu bu belli düzenlemeler ile sinirlamak degildir. Tam tersine, bulusun ilisikteki istemler tarafindan tanimlandigi alani içine dahil edilebilecek bütün alternatifleri, degisiklikleri ve denkliklerinin kapsanmasi amaçlanmistir. Gösterilen ayrintilar, sadece mevcut bulusun tercih edilen düzenlemelerinin anlatimi amaciyla gösterildigi ve hem yöntemlerin sekillendirilmesinin, hem de bulusun kurallari ve kavramsal özelliklerinin en kullanisli ve kolay anlasilir tanimini saglamak amaciyla sunulduklari anlasilmalidir. Bu çizimlerde; Sekill Otomatik kapi kapatici mekanizmanin kapidaki çesitli montaj yerlerinin görüntüsüdür. Sekil 2 Otomatik kapi kapatici mekanizmanin seklidir. Sekil 3 Otomatik kapi kapatici mekanizmanin kesitsel görüntüsüdür. Sekil 4 Otomatik kapi kapatici mekanizmanin parçalarinin görüntüsüdür. Bu bulusun anlasilmasina yardimci olacak sekil ekli resimde belirtildigi gibi numaralandirilmis olup isimleri ile beraber asagida verilmistir. Referanslarin açiklanmasi: Kapi Karkasi Kapi Baglanti Kolu 1 Kapi Baglanti Kolu 2 Otomatik Kapi Kapatici Mekanizma Mekanizma Gövdesi Mekanizma Mili Yavaslatici ggark Torsiyon Yay . Alt Kaplin . Kaplin Yay . Alt Kapak . Üst Kapak . Viskozitesi Yüksek sivi °P°IQS^BWN U'i-IÄUJlvi-*O Bulusun Açiklanmasi: Bulus; mevcut kapilarda kullanilan ve birçok yönden eksiklikleri olan hidrolik yag kullanmak yerine viskozitesi yüksek nitelikteki bir sivi ile kapi açilirken degil sadece kapatilirken yavaslatici olarak devreye giren otomatik kapi kapatici mekanizma olup tüm bina ve ev kapilarinda, kapi malzemesinden bagimsiz olarak, hem mevcut kapilara hem de yeni kapilara ilk üretim esnasinda monte edilebilmektedir. Bulusuinuz olan Otoinatik Kapi Kapatici Mekanizma (5); bir Mekanizma Gövdesi (6), Mekanizma Mili (7), Yavaslatici Çark (8), Torsiyon Yay (9), Üst Kaplin (10), Alt Kaplin (11), Kaplin Yay ( 12), Alt Kapak (13), Üst Kapak (14) ve Viskozitesi Yüksek Sividan (15) olusmaktadir. Bu parçalarin Otomatik Kapi Kapatici Mekanizmada yerlesimi su sekildedir. Bütün bu parçalar Mekanizma Gövdesi (6) içerisindedir. Mekanizma Gövdesi (6) saginda ve solunda sahip oldugu kanat seklindeki mentese bosluklarindan Kapiya (2) ya da Kapi Karkasina (1) monte edilebilmektedir. Mekanizma Gövdesinin alt ve üstü Alt Kapak (13) ile Üst Kapak (14) ile kapalidir. Ancak, Üst Kapagin (14) ortasinda bosluk olup buradan Mekanizma Mili (7) disari çikmaktadir. Mekanizma Milinin (7) etrafi Torsiyon Yay (9) ile çevrilidir. Mekanizma Mili (7) ve etrafindaki Torsiyon Yayi (9) Yavaslatici Çarkin (8) ortasindaki silindir seklindeki bosluktan geçmektedir. Mekanizma Mili (7) üst ucundan Baglanti Kolu 2"ye (4) monteyken, alt ucundan Üst Kaplin,e (10) montedir. Üst Kaplin (10) de Alt Kaplin"e (11) montedir. Bulusun kapilara montaji ve çalisma prensibi su sekildedir. Öncelikle Otomatik Kapi Kapatici Mekanizma (5), Mekanizma Gövdesinde (6) yer alan mentese yerinden Kapiya (2) veya Kapi Karkasina (1) monte edilerek sabitlenmektedir. Kapi Baglanti Kolu 1 ( 3) de Kapiya (2) veya Kapi Karkasina (1) sabitlenirken, Kapi Baglanti Kolu lsin (3) diger ucuna bir ucu monte olan Kapi Baglanti Kolu 2°nin (4) diger ucu Kapi Otomatik Kapatici Mekanizmasinin (5) Mekanizma Miline (7) sabitlenmistir. Kapi (2) el ile açildiginda Baglanti Kolu 2"nin (4) Baglanti Kolu 1"le (3) birlestigi nokta etrafindaki dairesel hareketi (4) ile birlikte Mekanizma Mili (7) de kendi ekseninde dönmektedir ve Mekanizma Mili (7) üzerinde bir ucu sabit bir ucu serbest olan Torsiyon Yay (9) sikismaktadir. Kapi (2) açilirken ki Baglanti Kolu (2) ve Mekanizma Milinin (7) bu dönme hareketine ilave olarak Üst Kaplin (10) ve Kaplin Yayi (12) da herhangi bir gerilme olmadan Mekanizma Mili (7) ile birlikte dönmektedirler. Diger bir ifadeyle Üst Kaplin (10) ve Kaplin Yayi (12) bosa dönmektedir. Kapi (2) açilma islemi tamamlandiktan sonra Otomatik Kapi Kapatici Mekanizmanin (5) görevi baslar. Açik olan Kapi (2) Mekanizma Mili (7) üzerinde bir ucu sabit diger ucu Mekanizma Mili (7) ile birlikte dönerek gerilmis olan Torsiyon Yayinin (9) topladigi bu enerjiyi salmasi ile kapanma yönünde hareket etmeye baslar. Bu sekilde Otomatik Kapi Kapatici Mekanizma (5) ve dolayisi ile Torsiyon Yayi (9) üzerinde yay gerilmesi ile olusmus kuvvet hizli bir sekilde Kapiyi (2) kapanma yönünde kapatmaya çalisacaktir ve kapanma asamasinda da Kapi (2) hizli bir sekilde Kapi Karkasina (1) çarpacaktir. Bu sesli olmasi, yaralanmalara yol açmasi vs. gibi durumlardan dolayi istenmeyen bir durumdur. Tam burada Otomatik Kapi Kapatici Mekanizmanin (5) önemli Özelligi devreye girer ve Torsiyon Yayi (9) kuvvetine karsi devreye girecek olan viskozite karsi kuvveti devreye girerek Kapinin (2) yavas ve kontrollü kapanmasini saglayacaktir. Bu fonksiyonun çalisma sekli ise su sekildedir. Kapi (2) kapanma yönünde harekete geçtigi esnada Mekanizma Mili (7) alt ucunda bulunan Üst Kaplin (10), Alt Kaplin (11) içerisine yataklanmis Kaplin Yayi (12) kolunu tutar ve Kaplin Yayi ( 12) pozisyonundan dolayi Alt Kaplin (11) göbegini sikar ve Alt Kaplinin (11) de birlikte Kapi (2) kapanma yönünde dönmesini saglar. Alp Kapline (11) fonnsal olarak bagli olan Yavaslatici Çark (8) birlikte dönmeye baslar ve Yavaslatici Çark (8) ile Mekanizma Gövdesi (6) arasinda kalan gövde haznesine doldurulmus olan Viskozitesi Yüksek Sivi (15) bu dönme hareketini yavaslatir ve Kapi (2) kapanma yönünde istenilen hizda kapanmasi saglanir. Mekanizma içerisinde kullanilan Kaplin sistemi yani Alt Kaplin (1 1) ve Yavaslatici Çark (8) sadece tek yönde dönmekte diger yönde hareket etmemektedir. Kapi agirliklarina, ebatlarina göre bu sivi miktari ve Yavaslatici Çark (8) formunun degistirilmesi ile her çesit kapiya uygun Otomatik Kapi Kapatici Mekanizmasi (5) olusturulur. Otomatik Kapi Kapatici Mekanizma (5) ister Kapiya (2) istenirse de Kapi Karkasina (1) monte edilebilecektir. Kapiya (2) monte edildiginde, Baglanti Kolu 1 (3) de Kapi Karkasina (1) monte edilecektir. Baglanti Kolu lie (3) monte olan Baglanti Kolu 2 (4) de diger tarafindan Mekanizma Miline (7) monte edilecektir. Diger taraftan, Otomatik Kapi Kapatici Mekanizma (5) Kapi Karkasina (1) monte edildiginde, Baglanti Kolu 1 (3) de Kapiya (2) monte edilecektir. Bulusumuz sayesinde Kapi (2) açilirken sadece Torsiyon Yayinin (9) gerilmesinden kaynakli bir kuvvete maruz kalinacaktir. Bu kuvveti bertaraf etmek için Kapiyi (2) açmak için kullanilacak kuvvet, hidrolik yagli otomatik kapi sistemlerine göre çok daha az olacaktir. Bu baglamda, Kapi (2) kolay açilacak, diger taraftan kapinin kapanmasi da Yavaslatici Çark (8) ve Viskozitesi Yüksek Sividan (15) dolayi daha yumusak ve makul bir hizda olacaktir. TR TR