TARIFNAME GENISLIGI AYARLANABILIR BIR TRAVERS Teknik Alan Bu bulus, olmasi istenen araç iz genisligine bagli olarak bir sonsuz disli yardimi ile genisligi ayarlanabilir yapida olan bir travers ile ilgilidir. Önceki Teknik Traversler araçlarda sasi sisteminin bir alt sistemi olan ön ve arka süspansiyonlarda kullanilmaktadir. Travers motor besigi olarak da adlandirilmakta olup aks modülünün birçok parçasinin üzerine monte edildigi motor da dahil birçok komponenti tasiyan temel parçadir. Travers, tasiyici görevleri yaninda aks modülünün araç gövdesi ile baglantisini da saglamakta olup teker grubu ile gövde arasinda bagi kuran temel elemandir. Bu nedenle araç iz genisligine direkt etki etmektedir. Günümüzde araç üreticileri yeni bir araç gelistirme sürecinde hedef olarak araç iz genisligi degeri belirlemektedir. Bu degerin belirlenmesinde aracin sinifi ve boyut hedeIleri temel etmenlerdir. Belirlenen iz genisligi degerine göre lastikler arasi açiklik ve lastikle baglantili parçalarin geometrileri ve temel boyutlari sekillenmektedir. Travers, akson ve salincak kollari vasitasi ile lastige baglidir ve lastikler arasi mesafe konusunda yapilan bir degisimden direkt olarak etkilenmektedir. Bu sebeple araç iz genisligi degistiginde yeni bir travers tasarlama, imalat ve dogrulama isi ortaya çikmaktadir. Travers aracin en temel bilesenlerinden ve hacim olarak en büyük parçalarindan biri oldugundan dolayi tasarim, imalat ve dogrulama süreçleri hem zaman hem maliyet anlaminda ciddi yük olusturmaktadir. Travers gibi araçta boyut anlaminda en büyük parçalardan birinin her yeni araç modelinde araç iz genisligine göre yeniden üretilmesi araç üreticilerine ciddi anlamda zaman, para ve kaynak kaybina mal olmaktadir. Bu nedenle günümüzde yukarida bahsedilen sorunlarindan üstesinden gelebilecek genisligi araç üzerinde kolay bir sekilde ayarlanabilir yapida olan bir travers çözümüne ihtiyaç duyulmaktadir. Teknigin bilinen durumunda yer alan CN216733813U sayili Çin faydali model dokümaninda araç süspansiyonlarinda kullanilan bir uzunlugu ayarlanabilen denge çubugundan bahsedilmektedir. Söz konusu bulusta uzunlugu ayarlanabilen denge çubugu sabit ve hareketli birer silindire sahip olup sabit silindirin hareketli silindire baglantisinin gerçeklestirilerek hareketli silindirin sabit silindire göre hareket etmesi saglanarak denge çubugunun uzunlugunun kontrol edilmesi saglanmaktadir. Uzunlugu ayarlanabilen denge çubugunun sahip oldugu sabit ve hareketli silindiler arasinda yer alan bir sizdirmazlik halkasi araciligiyla hareketli silindirin sabit silindir üzerinde hareket etmesi saglanarak aracin dogru süspansiyon genisligine göre ayarlanmasi saglanmaktadir. Bu sayede fabrikanin üretim maliyeti azalmakta kullanici deneyimi arttirilmaktadir. dokümaninda araç iz genisligini ayarlanabilen bir tekerlek süspansiyonu ile ilgilidir. Söz konusu bulusta araç gövdesinde bulunan aktüatörler yardimiyla uygun bir sekilde baglanan tekerleklerin tekerlek genisliginin degistirilmesi saglanmaktadir. Söz konusu bulusta tekerlek genisliginin ayarlanmasini saglayan aktüatörler hidrolik veya elektromanyetik silindirdir. Silindirler en az bir piston ve gövdeden olusmakta olup aktüatörün uzamasini veya kisalmasini kontrol ederek araç tekerlek izinin degistirilmesini saglamaktadir. Bulusta silindirler araciligiyla tekerlek genisliginin degistirilmesinin kontrol edilmesini saglayan bir kontrol modülü bulunmakta olup araç iz genisliginin daha önceden belirlenen iz genisliklerine bagli olarak manuel olarak degistirilebilmesi veya aracin direksiyon pozisyonu ve hizina bagli olarak kullanilan algoritmalar araciligiyla otomatik olarak degistirilebilmesi saglanmaktadir. Ayrica tekerlerin kamber açisi degistirilebilmekte ve aracin yol tutusunun arttirilmasi saglanmaktadir. Bulusun Kisa Açiklamasi Bu bulusun amaci, enine ayar yapilmasini bir sonsuz ayar Vidasi ve sonsuz ayar Vidasinin sabitlenmesini saglayan bir kontra somun araciligi ile gerçeklestirerek istenen araç iz genisligine bagli olarak travers kollarinin genisliginin ayarlanmasinin saglandigi bir travers gerçeklestirmektir. Bulusun Ayrintili Açiklamasi Bu bulusun amacina ulasmak için gerçeklestirilen "Genisligi Ayarlanabilir Bir Travers" ekli sekillerde gösterilmis olup, bu sekiller; Sekil 1. Bulus konusu genisligi ayarlanabilir bir traversin perspektif görünüsüdür. Sekil 2. Bulus konusu genisligi ayarlanabilir bir traverste baglanti detayinin perspektif görünüsüdür. Sekillerde yer alan parçalar tek tek numaralandirilmis olup, bu numaralarin karsiliklari asagida verilmistir: 1 . Travers 2. Kol 3. Ayar elemani 4. Baglanti elemani Istenen araç iz genisligine bagli olarak genisligi ayarlanabilir yapida olan bulus konusu bir travers (l), -aralarinda belirli bir mesafe yer alan ve üzerinde en azindan baglanti amaçli kullanilan baglanti deliklerinin yer aldigi en az iki travers kolu (2), -istenen araç iz genisligi degerine bagli olarak travers kollari (2) arasinda yer alan mesafenin ayarlanmasi için iki ucundan travers kollarinda (2) yer alan baglanti deliklerine baglanan ve baglanti deliklerindeki hareketi ile travers kollari (2) arasindaki mesafenin azaltilip çogaltilmasi ile araç iz genisliginin ayarlanmasini saglayan en az bir ayar elemani (3) ve -araç iz genisliginin istenen degerde ayarlanmasinin ardindan ayar elemaninin (3) travers kollarindaki (2) konumunun sabitlenmesi için kullanilan en az iki baglanti elemani (4) içermektedir. Bulusun tercih edilen uygulamasinda travers (1) iki yatay kolun (2) bir ayar Vidasi (3) ile birlestirilmesi ve baglanti elemani (4) ile ayar Vidasinin (3) sabitlenmesi ile olusturulmaktadir. Travers kollari (2) birbirine iki ayar elemani (3) ile baglanmaktadir. Travers kollarinin (2) ayar elemani (3) uçlarinin baglandigi baglanti delikleri birer iç Vidadir. Ayar elemaninin (3) iç Vida içerisinde döndürülmesi ile kollar (2) arasinda mesafe dolayisi ile de araç iz genisligi ayarlanmaktadir. Bulus konusu traverste (1) yer alan ayar elemani (3) iki ucunun kollarda (2) yer alan baglanti deliklerinde dönme hareketi yapabildigi bir sonsuz dislidir. Ayar Vidasi olarak kullanilan ayar elemani (3) iki ucunda birer baglanti elemani (4) içermektedir. Ayar elemaninin (3) baglanti deliklerindeki konumu aracin iz genisliginin istenen degere ayarlanmasinin ardindan iki ucunda yer alan baglanti elemanlarinin (4) travers kollarina (2) dayanmasi ile sabitlenmektedir. Bulus konusu traverste (1) yer alan baglanti elemani (4) ayar elemani (3) üzerinde dönme hareketi yapan bir kontra somundur. Kollarin (2) arasinda kalan mesafenin ayar elemani (3) ile ayarlanmasinin ardindan baglanti elemani (4) kollara (2) dogru sikilarak kollara (2) dayanmakta ve kollarin (2) arasindaki mesafenin sabit kalmasini saglamaktadir. Bulus konusu traverste (l) kollarin (2) arasindaki mesafe enine ayar yapilmasini saglayan bir sonsuz disli olan ayar elemani (3) ile belirlenmekte ve ardindan kontra somunu olan baglanti elemani (4) araciligi ile istenen iz genisligi kollarin (2) birbirine olan konumunun sabitlenmesi ile belirlenmektedir. Bulusa konu olan traverste (l) yatay kollarin (2) enlemesine genisligi ayarlanabilir duruma getirildigi için araç imalatçilari farkli siniIlarda farkli araZ iZ genisliklerinde araç üreteceklerinde degisen iZ genisligine göre traversin (l) genisligini kolay bir sekilde degistirmektedirler. Bu sayede araç imalatçilari her yeni araç modelinde yeni bir travers (l) tasarim, imalat ve dogrulama sürecine girmek zorunda kalmamaktadir. Diger taraftan travers (l) boyunun yani genisliginin yatay olarak ayarlanabilmesi sayesinde araç gelistirme sürecinde farkli genislikte travers (l) denenme ihtiyaci dogdugunda bu ihtiyaci da herhangi bir ekstra gelistirme maliyeti ve zaman anlaminda etkisi olmadan karsilanabilmesini saglamaktadir. Bu temel kavramlar etrafinda, bulus konusu "Bir Viraj Denge Çubugu Baglantisi (1)" ile ilgili çok çesitli uygulamalarin gelistirilmesi mümkün olup, bulus burada açiklanan örneklerle sinirlandirilamaZ, esas olarak istemlerde belirtildigi gibidir. TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR