PL108143B1 - Friction disk and method of manufacturing frictiontarcza cierna oraz sposob wytwarzania tarcz ciernych disks - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest tarcza cierna, zwla¬ szcza do sprzegiel, o dzialaniu progresywnym, posiadajaca dwie okladziny cierne, pierscierniowe umieszczane po dwóch stronach tarczy o powierz¬ chni pofalowanej i z nacieciiami." Kazda okladzina zamocowana jest oddzielnie do tarczy sprzegla w miejscach pofalowanych, które przylegaja do okla¬ dzin.Znane okladziny sa zwykle przytwierdzane do nacinanej i powyginanej tarczy za pomoca nitów.Nity te sa sztywne i zle znoisza wysokie szybko¬ sci obrotowe, szczególnie ponad 6000 obrotów na minute i przy przenoszeniu sil tarcia w pojazdach o duzych inosnosciach moga powodowac pekanie okladzin.Celem wynalazku jest usuniecie tych wad. Ol ten zostal osiagniety" tak, ze w tarczy ciernej, zwlaszcza sprzeglowej wedlug wynalazku kazda okladzina przymocowana jest do tarczy pofalowa¬ nej z nacieciami przy zastosowaniu warstw kle¬ ju. Korzystnie warstwa kleju wynosi od 5 do 35% powierzchni okladziny.Pofalowana tarcza z nacieciami posiada szereg wygietych .skrzydel, przynajmniej jedna czescia stykajacych sie z jedna okladzina i przynajmniej jedna czescia stykajacych sie z druga okladzina z tym, ze w miejscach styku umieszczone sa war¬ stwy kleju.Okladziny przymocowane sa do tarczy przez 10 20 20 30 przynajmniej jeden nit umieszczony prostopadle do kazdej warstwy kleju. Przy takim uksztalto¬ waniu stwierdzono niezwykla trwalosc tarczy na bardzo wysokie szybkosci obrotowe rzedu 8000 ob¬ rotów na minute i wyzsze, szczególnie przy po¬ jazdach o duzej nosnosci.Celem wynalazku jest równiez sposób wykona¬ nia takich tarcz ciernych.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze w miejscach laczenia okladzin z tarcza, nanosi sie warstwe kleju na przynajmniej jedna czesc tych elementów przynajmniej w miejscach odpowiada¬ jacych warstwom -kleju i przed zwiazaniem kleju przeprowadza sie operacje nitowania przy uzyciu nitów, które podcza,s wiazania kleju .spelniaja ro¬ le zlaczy dociskowych. Warstwe (kleju naklada sie na wewnetrzne powierzchnie okladzin przed ni¬ towaniem. Klej naklada sie na obszary przynaj¬ mniej czesci elementów, które odpowiadaja scisle warstwom klejonym i przynajmniej jednej czesci elementów, które obrzezaja warstwy klejone. Klej naklada sie na cale wewnetrzne powierzchnie okladzin. Takie uksztaltowanie pozwala uniknac wkladania zespolu tarczy pod prase podczas wia¬ zania kleju oraz deformacji tarczy od laczenia, jak tez pozwala uniknac zmian jej stanu. Z dru¬ giej istrcny uksztaltowanie takie pozwala na do¬ konanie pokrycia tylko tych plaszczyzn klejenia, które po nitowaniu na tych plaszczyznach pozo- 108 143108 143 3 4 staja w zetknieciu. Pozwala, to ograniczyc praw¬ dopodobienstwo odklejenia sie.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, "na którym fig. 1 jest czesciowym widokiem tarczy ciernej, fig. 2 jest odpowiednim przekrojem tej tarczy wedlug lamanej linii II—II z fig. 1, fig. 3 jest czesciowym rozwinietym przekrojem wzdluz linii lukowej III— —III z fig. 1 w powiekszonej podzialce; fig. 4 jest czesciowym widokiem skrzydel Harczy ciernej, a fig. 5 jest przekrojem wedlug linii V—V z fig. 4.Przedstawiony na fig. 1 do 3 przyklad wyko¬ nania przedmiotu wynalazku nie ogranicza' sie do tarczy ciecnej sprzegla, zwlaszcza do pojazdów sa¬ mochodowych o duzej nosnosci. Tarcza ta posiada dwie okladziny cierne dokladnie plaskie 10 i 11 zwykle"'" o ksztalcia pierscienia, usytuowane z dwóch stron pofalowanej tarczy z nacieciami 12.Tarcza 12 posiada szereg obwodowych, wygie¬ tych skrzydel 13 zamocowanych do pierscienia 14 polaczonego z piasta 15.W przedstawionym na fig. 1 do 3 przykladzie wykonania szerokosci L wiszystkioh warstw kleju 20 i 21 sa równe w przyblizeniu polowie odleglo-, sci D pomiedzy warstwami 20 i 21. Odleglosc ta mierzona jest po linii lukowej III—III po srednim promieniu okladzin pierscieniowych 10 i 11. Poza tym okladziny zamocowane sa do tarczy 12 od¬ powiednio nitami 22 i 23. Przewiduje sie przy¬ najmniej jeden nit 22, a korzystniej dwa nity 22 rozmieszczone proimieniowo, prostopadle do kazdej warstwy kleju 20. Podobnie przewidziano dwa nity ,23 prostopadle do kazdej warstwy kle¬ ju 21.Dla wykonania tarczy, która byla opisana w odniesieniu do fig. 1 do 3, wykonuje sie najpierw elementy utworzone przez okladzine 10, okladzi¬ ne 11 i tarcze 12, posiadajaca skrzydla 13. Nanosi sie klej przynajmniej na czesc tych elementów w obszarach odpowiadajacych wars-twon^ kleju 20 i 21. Przed polimeryzacja kleju wykonuje sie ope¬ racje nitowania przy uzyciu nitów 22 i 23, które podczas wiazania sie kleju odgrywaja role* ele¬ mentu zaciskowego i w ten sposób unika sie de¬ formacji tarczy spowodowanej laczeniem jak i zmian jej ksztaltu.W szczególnosci nanosi sie klej na .zimno pi¬ stoletem na wewnetrzne powierzchnie okladzin 10 i 11 po uprzednim nalozeniu na te powierzchnie zaslony dla ' odsloniecia" tylko obszarów warstw kleju 20 i 21.Laczeniu podlegaja trzy elementy 10, 11 i 12.Dokonuje sie 'nitowania przy uzyciu jiitów 22 i 23 przed wiazaniem kleju. Nity te utrzymuja od tej pory tarcze jako zespól, który moze byc za¬ raz poddawany manipulacjom bez szczególnych ostroznosci i przed wlaczeniem do pracy tarczy, dostatecznym jest by zakonczyl sie proces poli¬ meryzacji.Przy uzyciu takiej tarczy, która opisano w od¬ niesieniu do fig. 1 do 3, o zewnetrznej srednicy 430 mm i dziewieciu skrzydlach 13, wykazano w dziesieciu próbach, ze tarcze te posiadaja wy¬ soka trwalosc przy predkosci 8000 obrotów na minute, podczas gdy przy próbach dokonywanych w podobnych warunkach z podobnymi tarczami bez warstw kleju 20 i 21 okladziny pekaly przy predkosci 6000 obrotów na minute.Nalezy zauwazyc, ze okladziny 10 i 11 naklejo¬ ne sa wprost do tych samych skrzydel tarczy 12 z warstwami kleju 20 i 21.Uksztaltowanie elementów na fig. 4 i 5 podobne jest do fig. 1 do 3, gdzie podobne elementy oz¬ naczono tymi samymi cyframi odniesienia, lecz z indeksem prim.Na fig. 4 i 5 widoczna jest warstwa kleju 20' skrzydla 13' na okladzinie 10' oraz warstwa kle¬ ju 21' skrzydla 13' na okladzinie 11', 22'"przed¬ stawia nit mocujacy skrzydlo 13' do okladziny 11'.Nit 22' umieszczono prostopadle do warstwy kle¬ ju 20', a nif 23' prostopadle do warstwy kleju 21'.Korzystnie plaszczyzna kleju warstw 20' skrzy¬ del 13' na okladzinie 11' wynosi od 5 do 35°/* i przewaznie okolo 10% powierzchni okladzin 10' i 11'.Przez 24 oznaczono czesc skrzydla 13', zblizona do okladziny 10', a * przez 25 czesc skrzydla 13' zblizona do okladziny 11'. Czesci 24 i 25 przysto¬ sowane sa do wejscia w kontakt z okladzinami 10' i 11' dla zmiany warunków progresji, pod¬ czas gdy grubosc tarczy prostopadla sluzy do zmniejszenia momentu sprzegniecia.Sposób wykonania tarczy wedlug fig. 4 i 5 po¬ dobny jest do tego, który opisano dla tarczy we¬ dlug fig. 1 do 3, z nakladaniem kleju pistoletem na cala wewnetrzna powierzchnie 10' i 11' bez przyslaniania. Dzialanie nitów w obszarze warstw kleju 20', 21' wzmacnia klejenie.Sposób stosowany do tarczy z fig. 1 do 3 moze byc stosowany do tarczy z fig. 4 i 5 i odwrotnie.Nalezy zauwazyc^ ze polimeryzacja moze przebie¬ gac równie dobrze na zimno jak i na goraco. 10 15 20 29 30 35 40 45 50 55 60 Kazde wygiete skrzydlo 13 przylega do okladzi¬ ny 10 czesciowo przez powierzchnie styku 16 i 29 do okladziny 11 czesciowo przez powierzchnie sty¬ ku 17. Pomiedzy powierzchniami styku 16 i 17 skrzydlo* 13 pozostaje wolne, nie docisniete do tar¬ czy przez okladziny 10 i 11 z wyjatkiem jego ob¬ rzezy 18, które stykaja sie z okladzina 10 oraz *• obrzezy 19, które stykaja sie z okladzina 11.Kazde skrzydlo 13 zamocowane jest do okladzi¬ ny 10 warstwa kleju 20 w czesci plaszczyzny sty- ¦ ku 16 a do okladziny 11 warstwa kleju 21 w czesci plaszczyzny styku 17. Jak uwidoczniono na 35 fig. 1 warstwy kleju 20 i 21 sa wydluzone i roz¬ ciagaja sie promieniowo prawie na calej dlugosci promieniowej czesci wzajemnego styku skrzydel 13 i okladzin 10 i 11. 40 Korzystnie, powierzchnia warstw kleju 20 skrzy¬ del 13 z okladzina 10 lub warstw kleju 21 na tych skrzydlach z okladzina 11 wynosi ód 5 do 35% i przewaz-nie okolo 10% powierzchni okladzie ny 10 lub11. 455 108 143 6 Zastrzezenia patentowe 1. Tarcza cierna o dzialaniu progresywnym, po¬ siadajaca dwie okladziny cierne, pierscieniowe, u- mieszczone ( stykajace sie z dwóch stron z 1'ali- sta tarcza z nacieciami z tym, ze "kazda okladzina zamocowana jest oddzielnie do tarczy w miej¬ scach pofalowan tarczy, które przylegaja do po¬ wyzszych okladzin, znamienna tym, ze kazda o- kladzima (10, 11 i 10', 11') zamocowana jest do tarczy (12, 12') pofalowanej z nacieciami, przy za¬ stosowaniu warstw kleju (20, 21 i 20', 21'). 2. Tarcza cierna, wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze powierzchnia warstw kleju (20, 21 i 20', 21') wynosi od 5 do 35% powierzchni okladziny (10, 11 i 10', 11'). 3. Tarcza cierna wedlug zastrz. 1, albo 2, zna¬ mienna tym, ze tarcza (12, 12') pofalowana z na¬ cieciami posiada szereg wygietych skrzydel (13, 13') przynajmniej jedna czescia stykajacych sie z jedna okladzina (10, 11 i 10', 11') i przynajmniej jedna czescia stykajacych sie z druga okladzina (10, 11 i 10', 11') z tym, ze w miejscach styku umieszczone sa warstwy kleju (20, 21 i 20', 21'). 4. Tarcza cierna wedlug zasitrz. 3, znamienna tym, ze okladziny (10, 11 i 10', 11') przymocowane sa do tarczy (12, 12') przez przynajmniej jeden nit (22, 23) i (22', 23') umieszczony prostopadle do kazdej warstwy kleju (20, 21) i (20', 21'). 5. Sposób wykonania tarczy ciernej o dzialaniu progresywnym .posiadajacej dwie okladziny cier¬ ne pierscieniowe, umieszczone i stykajace sie z dwóch stron z falista tarcza z nacieciami z tym, ze kazda okladzina zamocowana jest oddzielnie do tarczy w miejscach pofalowan tarczy, które przylegaja do powyzszych okladzin, znamienny tym, ze w miejscach laczenia okladzin (10, 11 i 10', 11') z tarcza (12, 12') naklada sie warstwe kleju (20, 21 i 20', 21') na przynajmniej jedna czesc tych elementów, przynajmniej w obszarach odpowiadajacych warstwom kleju i przed zwiaza¬ niem kleju wykonuje sie operacje nitowania przy uzyciu nitów (22, 23 i 22', 23'), które podczas wia¬ zania kleju odgrywaja role zlaczy dociskowych. 6. Sposób wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze przed nitowaniem naklada sie klej na wewnetrz¬ ne powierzchnie okladzin (10, 11 i 10', 11'). 7. Sposób wedlug zastrz. 5 albo 6, znamienny tym, ze przed nitowaniem naklada sie klej na obszary przynajmniej czesci elementów, które sci¬ sle odpowiadaja war.stwiom klejonym. 8. Sposób wedlug zastrz. 5 albo 6, znamienny 25 tym, ze wprowadza sie klej 'w obszary przynaj- mmiej jednej dzesai elementów, iktóre-obrzezaja warstwyklejone. ' . •' 9. Spoisób iweidluig zaisftrz. 8, znamienny tym, ze przed nitowaniem nialklaJda siie Me(j rua cale we¬ wnetrzne ipowiienzchiniie okladzin. * 10 15 20 30 J=^ 13 10 12 20 16 tf108 143 FIG. 5 DN-3, z. 333/80 Cena 45 zl PL PL PL PL PL

Claims (9)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Tarcza cierna o dzialaniu progresywnym, po¬ siadajaca dwie okladziny cierne, pierscieniowe, u- mieszczone ( stykajace sie z dwóch stron z 1'ali- sta tarcza z nacieciami z tym, ze "kazda okladzina zamocowana jest oddzielnie do tarczy w miej¬ scach pofalowan tarczy, które przylegaja do po¬ wyzszych okladzin, znamienna tym, ze kazda o- kladzima (10, 11 i 10', 11') zamocowana jest do tarczy (12, 12') pofalowanej z nacieciami, przy za¬ stosowaniu warstw kleju (20, 21 i 20', 21').

2. Tarcza cierna, wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze powierzchnia warstw kleju (20, 21 i 20', 21') wynosi od 5 do 35% powierzchni okladziny (10, 11 i 10', 11').

3. Tarcza cierna wedlug zastrz. 1, albo 2, zna¬ mienna tym, ze tarcza (12, 12') pofalowana z na¬ cieciami posiada szereg wygietych skrzydel (13, 13') przynajmniej jedna czescia stykajacych sie z jedna okladzina (10, 11 i 10', 11') i przynajmniej jedna czescia stykajacych sie z druga okladzina (10, 11 i 10', 11') z tym, ze w miejscach styku umieszczone sa warstwy kleju (20, 21 i 20', 21').

4. Tarcza cierna wedlug zasitrz. 3, znamienna tym, ze okladziny (10, 11 i 10', 11') przymocowane sa do tarczy (12, 12') przez przynajmniej jeden nit (22, 23) i (22', 23') umieszczony prostopadle do kazdej warstwy kleju (20, 21) i (20', 21').

5. Sposób wykonania tarczy ciernej o dzialaniu progresywnym .posiadajacej dwie okladziny cier¬ ne pierscieniowe, umieszczone i stykajace sie z dwóch stron z falista tarcza z nacieciami z tym, ze kazda okladzina zamocowana jest oddzielnie do tarczy w miejscach pofalowan tarczy, które przylegaja do powyzszych okladzin, znamienny tym, ze w miejscach laczenia okladzin (10, 11 i 10', 11') z tarcza (12, 12') naklada sie warstwe kleju (20, 21 i 20', 21') na przynajmniej jedna czesc tych elementów, przynajmniej w obszarach odpowiadajacych warstwom kleju i przed zwiaza¬ niem kleju wykonuje sie operacje nitowania przy uzyciu nitów (22, 23 i 22', 23'), które podczas wia¬ zania kleju odgrywaja role zlaczy dociskowych.

6. Sposób wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze przed nitowaniem naklada sie klej na wewnetrz¬ ne powierzchnie okladzin (10, 11 i 10', 11').

7. Sposób wedlug zastrz. 5 albo 6, znamienny tym, ze przed nitowaniem naklada sie klej na obszary przynajmniej czesci elementów, które sci¬ sle odpowiadaja war.stwiom klejonym.

8. Sposób wedlug zastrz. 5 albo 6, znamienny 25 tym, ze wprowadza sie klej 'w obszary przynaj- mmiej jednej dzesai elementów, iktóre-obrzezaja warstwyklejone. ' . •'

9. Spoisób iweidluig zaisftrz. 8, znamienny tym, ze przed nitowaniem nialklaJda siie Me(j rua cale we¬ wnetrzne ipowiienzchiniie okladzin. * 10 15 20 30 J=^ 13 10 12 20 16 tf108 143 FIG. 5 DN-3, z. 333/80 Cena 45 zl PL PL PL PL PL