Przedmiotem wynalazku jest pretowo-kolowy od¬ wadniacz do roslin okopowych, zwlaszcza bura¬ ków cukrowych, wymytych w pluczce roslin oko¬ powych, zwlaszcza buraków cukrowych.Znane sa róznego rodzaju urzadzenia do od¬ wadniania roslin okopowych, a zwlaszcza bura¬ ków cukrowych, po przejsciu ich przez pluczke.Sa to róznego rodzaju ruszty nieruchome i wstrza¬ sane, które jednak powoduja uszkodzenia bura¬ ków, a ponadto przy wiekszych przeplywach bu¬ raków wymagaja dodatkowych urzadzen do prze¬ suwania buraków (przez ruszty.Znane sa równiez urzadzenia skladajace sie z szeregu obracajacych sie równoleglych walków, na których osadzone sa mimosrodowe tarcze, zaopa¬ trzone w elastyczne obrzeza, wykonane na przy¬ klad z gumy i ustawione w ten sposób, ze tarcze jednego z walków przenikaja w odstepy miedzy tarczami walków sasiednich. Tego rodzaju urza¬ dzenia niszcza surowiec w nieco mniejszym stop¬ niu, jednakze sa wielokrotnie drozsze od wodood- dzielaczy zaopatrzonych w ruszty. Znane sa dalej urzadzenia, posiadajace ruszt ruchomy, wykonany z szeregu ulozonych obok siebie pasków klinowych, rozpietych miedzy dwoma bebnami. Tego rodzaju urzadzenia uszkodzaja surowiec w minimalnym stopniu, jednakze wymagaja stosunkowo czestego wylaczania z ruchu z uwagi na koniecznosc wy¬ miany pasków klinowych, których trwalosc jest niekiedy zbyt mala, aby pozwalala na bezawaryj- 10 15 20 25 30 na prace w ciagu calej kampanii. Ponadto, z wyjat¬ kiem ostatnio opisanego urzadzenia, wszystkie po¬ zostale nie sa zdolne do przenoszenia surowca na wyzszy poziom, a nawet w przypadku wodood- dzielacza z ruchomym rusztem z pasków klinowych uzyskiwana róznica poziomów miedzy doplywem a odplywem surowca jest stosunkowo nieduza.Znany jest wreszcie, na przyklad z patentu polskiego nr 70 237, wodooddzielacz obrotowy, kladajacy sie z sitowego bebna, zaopatrzonego we¬ wnatrz w spirale z blachy, sluzaca do transportu buraków, zaopatrzony dodatkowo w natrysk wody we wnetrzu bebna, który ponadto od dolu opasa¬ ny jest szczelnie zbiornikiem, przy czym kat opa¬ sania bebna przez zbiornik wynosi najkorzystniej 120° do 180°. Beben, napedzany przez oddzielny uklad napedowy, obraca sie wokól swojej osi po¬ ziomej, transportujac za pomoca swojej spirali wewnetrznej odsaczane buraki w kierunku pozio¬ mym i jednoczesnie pozwala na odeiekniecie wody z buraków poprzez sitowe scianki bebna.Oddzielacz ten jest jednak skomplikowanej bu¬ dowy i wymaga bardzo duzej precyzji wykonania, jest wiec drogi. W szczególnosci duze trudnosci sprawia ulozyskowanie obracajacego sie bebna i uszczelnienie polaczen miedzy nim a opasujacym go zbiornikiem. Przy wiekszych przeplywach bu¬ raków przez wodooddzielacz opisanego typu spi¬ rale transportowe wewnatrz bebna nie nadazaja z transportem buraków, 'które spadajac z górnych 108 3373 czesci spirali na dól, nierzadko na ostre krawedzie dolnej czesci spirali, kalecza sie i rozbijaja. Do¬ swiadczenia, przeprowadzone z podobnymi w kon¬ strukcji lapaczami zanieczyszczen wedlug Sokolo¬ wa wykazaly, ze sitowe scianki bebna i przestrze¬ nie miedzy bebnem a obejmujacym go zbiornikiem latwo zapychaja sie nieczystosciami, transportowa¬ nymi wraz z burakami, co zmusza do czestego za¬ trzymywania urzadzenia w celu jego oczyszczenia.Ponadto tego rodzaju konstrukcje, jak opisana w patencie polskim nr 70 237, nie nadaja sie do zastosowania w ciagu przerobu buraków o duzych wydajnosciach, powyzej 4 do 10 i 12 tysiecy ton na dobe ze wzgledu na monstrualne wymiary, ja¬ kie bylyby odpowiednie przy tego rodzaju wydaj¬ nosciach.Celem wynalazku jest stworzenie prostego i wy¬ dajnego urzadzenia do oddzielania wody od wy¬ plukanych w pluczce roslin okopowych, zwlaszcza buraków cukrowych, które ponadto umozliwiloby jednoczesne podnoszenie odwadnianych okopowych na wyzszy poziom i to przy stosunkowo duzej róz¬ nicy poziomów. Urzadzenie to jednoczesnie powin¬ no nadawac sie do zastosowania do odwadniania •transportowanych okopowych od wody transportu¬ jacej, to jest przy ustawieniu urzadzenia przed pluczka buraków lub innych okopowych. Zgodnie z wynalazkiem urzadzenie ma postac bebna, któ¬ rego wymiary osiowe sa zasadniczo mniejsze od wymiarów promieniowych, wykonanego z dwóch pierscieni, miedzy zewnetrznymi krawedziami któ¬ rych rozpiete sa prety, tworzace zewnetrzna po¬ wierzchnie bebna w postaci rusztu o odstepach pomiedzy pretami wynoszacymi okolo polowy sred¬ nicy buraków lub innych odwadnianych okopo¬ wych. Wewnatrz tak utworzonego bebna miedzy jego pierscieniami czolowymi wykonane sa pro¬ mieniowe lopatki, posiadajace równiez postac rusz¬ tów, wykonanych z pretów. Beben za pomoca szprych polaczony jest z osadzona na obrotowej osi piasta, napedzana przez silnik napedowy za pomoca przekladni, nadajacej ibebnowi ruch obro¬ towy.Dolna czesc bebna, ponizej piasty, objeta jest wanna, zaopatrzona w króciec, odprowadzajacy wode, oddzielona w urzadzeniu wedlug wynalazku odmiennie, niz to ma miejsce w innych znanych urzadzeniach, zwlaszcza w urzadzeniu wedlug pa¬ tentu polskiego nr 70 237. Wanna obejmuje jedy¬ nie dolna czesc bebna, wobec tego w rozwiazaniu wedlug wynalazku niepotrzebne sa jakiekolwiek uszczelnienia miedzy bebnem a wanna, zazwyczaj bardzo wrazliwe na zniszczenie przez zanieczysz¬ czenia, zawarte w transportowanych okopowych.Do wanny zamocowana jest rynna doplywowa, doprowadzajaca okopowe wraz z woda dó wnetrza urzadzenia, a wylot tej rynny znajduje sie we¬ wnatrz bebna. Okopowe, doprowadzone ta rynna do wnetrza bebna zapelniaja kieszenie, wykonane z pretów i majace ksztalt rusztów, umieszczone M we wnetrzu bebna, przy czym doprowadzona wraz z okopowymi woda swobodnie scieka miedzy pre¬ tami rusztów lopatek i zewnetrznej powierzchni bebna do wanny, skad odprowadzana jest przez króciec odprowadzajacy. Okopowe, zapelniajace kie- u 337 4 szenie miedzy lopatkami promieniowymi bebna unoszone sa wraz z obrotem bebna do góry, gdzie w górnym polozeniu odpowiednich lopatek wypa¬ daja z wytworzonych miedzy lopatkami kieszeni 5 na rynne odbiorcza, wsunieta do wnetrza bebna, skad odprowadzane sa do dalszego przerobu. W ce¬ lu oddzielenia resztek wody rynna odbiorcza po¬ siada dolna powierzchnie wykonana w postaci znanego rusztu z pretów, pod którym znajduje sie io kosz, zaopatrzony w króciec odplywowy, odprowa¬ dzajacy z kosza reszte wody, oddzielona na rusz¬ cie rynny odprowadzajacej.Urzadzenie wedlug wynalazku charakteryzuje sie prosta budowa, nie wymagajaca stosowania jakich- 15 kolwiek uszczelnien i duzej precyzji wykonania, a takze niewrazliwoscia na zapychanie przez za¬ nieczyszczenia. Najwazniejszymi jednak zaletami urzadzenia wedlug wynalazku jest osiaganie du¬ zej wysokosci podnoszenia odsaczanych okopowych 20 na wyzszy poziom, niespotykana w innych znanych wodooddzielaczach oraz duza wydajnosc, która osiagnac mozna nie tylko przez powiekszanie wy¬ miarów urzadzenia, ale równiez przez zmiane pred- • kosci obrotowej bebna. Ta ostatnia cecha pozwala 25 równiez na latwe dostosowanie wydajnosci urza¬ dzenia do zmiennego natezenia strumienia prze¬ plywajacych przez nie okopowych. Urzadzenie we¬ dlug wynalazku przedstawione jest na zalaczonym rysunku,, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie M w widoku od strony rynny odbiorczej, a fig. 2 — urzadzenie w przekroju podluznym wedlug linii A—A na fig. 1.Podstawowym elementem oddzielacza wedlug wynalazku jest beben 1, którego zewnetrzna po- 35 wierzchnia 2 wykonana jest w postaci rusztu z pre¬ tów, rozpietych miedzy dwoma pierscieniami czo¬ lowymi 3 i 4, przy czym odleglosci pomiedzy pre¬ tami wynosza korzystnie w przyblizeniu polowe srednicy przeplywajacych przez urzadzenie okopo- 40 wych. Wewnatrz bebna 1 pomiedzy pierscieniami czolowymi 3 i 4 umieszczone sa promieniowe lo¬ patki 5, wykonane równiez w postaci rusztów, utworzonych z pretów. Pierscienie czolowe 3 i 4 za pomoca szprych 6 polaczone sa z osadzona na 45 osi piasta 7, wprawiana w ruch obrotowy przez silnik 8 za pomoca przekladni 9, korzystnie prze¬ kladni o bezstopniowej regulacji obrotów. Dolna czesc bebna 1 objeta jest wanna 14 zaopatrzona w króciec odplywowy 15. Do wanny 14 zamocowa- 50 na jest rynna doplywowa 16, której wylot znajduje sie we wnetrzu bebna 1. W górnej czesci bebna 1 do jego wnetrza wprowadzona jest rynna odbior¬ cza 10, obejmujaca cala szerokosc bebna 1. Dolna powierzchnia rynny odbiorczej 10 wykonana jest 55 w postaci rusztu 11, pod którym znajduje sie kosz 12 zaopatrzony w króciec odplywowy 13.Okopowe doprowadzane sa z pluczki lub rynny splywowej poprzez rynne doplywowa 16 do wne¬ trza bebna 1, gdzie zapelniaja kolejno, w miare obrotów bebna, kieszenie utworzone we wnetrzu bebna 1 przez promieniowe lopatki 5. Towarzy¬ szaca okopowym woda scieka szczelinami rusztów zewnetrznej powierzchni 2 bebna 1 do wanny 14, skad odprowadzana jest przez króciec odplywowy 15. Obracajacy sie beben 1 zabiera w góre okopo-108 337 6 we, zapelniajace kieszenie miedzy lopatkami 5 i wysypuje je do rynny odbiorczej 10, skad odpro¬ wadzane sa one do dalszego przerobu. Resztki wody sciekaja z okopowych na ruszcie U, tworza¬ cym dolna powierzchnie rynny odbiorczej 10 do kosza 12, skad odprowadzane zostaja króccem od¬ plywowym 13.Zastrzezenia patentowe 1. Pretowo-kolowy odwadniacza do roslin oko¬ powych, zwlaszcza buraków cukrowych, posiada¬ jacy beben, którego wewnetrzna powierzchnia wy¬ konana jest w postaci rusztu z pretów rozpietych pomiedzy dwoma pierscieniami .bocznymi, zna¬ mienny tym, ze poosiowa dlugosc bebna (1) jest mniejsza od jego srednicy, a wewnatrz bebna (1) wykonane sa w pewnych od siebie odstepach pro¬ mieniowe lopatki (5) posiadajace równiez postac rusztów rozpietych pomiedzy bocznymi pierscie- -niami (3) i (4) bebna (1), przy czym beben (1) za 10 15 20 pomoca szprych (6) polaczony jest z piasta (7) wprawiana w ruch obrotowy za pomoca silnika (8) i polaczonej z nim przekladni (9), korzystnie bezstopniowej. 2. Pretowo-kolowy odwadniacz wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w górnej czesci bebna (1) do jego wnetrza wprowadzona jest rynna odbiorcza (10) obejmujaca cala dlugosc poosiowa bebna (1), odbierajaca buraki wysypujace sie z kieszeni utwo¬ rzonych przez lopatki (5). 3. Pretowo-kolowy odwadniacz wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze dolna powierzchnia rynny od¬ biorczej (10) wykonana jest w postaci rusztu (11), pod którym znajduje sie kosz (12) z króccem od¬ plywowym (13). 4. Pretowo-kolowy odwadniacz wedlug zastrz. 1, 2 lub 3, znamienny tym, ze dolna czesc bebna (1) zanurzona jest w wannie (14) posiadajacej króciec odplywowy (15), przy czym wanna ta jest moco¬ wana do rynny doplywowej (16), której wylot do¬ prowadzony jest do wnetrza bebna (1).F' /108 337 A-A 16 JL 3 _/ y _/ / / JJ Fig. 2 Bltk 1342/30 r. 95 egz. A4 Cena 45 zl PL