Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia stearynianów i laurynianów olowiawo-ma- gnezowych tak obojetnych, jak i zasadowych, jako stabilizatorów cieplnych polichlorku winylu i in¬ nych chlorowanych polimerów. 5 Znane sa sposoby wytwarzania tych stabilizato¬ rów w postaci albo pylacych proszków albo w pos¬ taci past, otrzymywanych z pylacych proszków i zmiekczaczy typu ftalanów, czy adypinianów al¬ kilowych, alkoholi tluszczowych, chlorowanych we- 10 glowodorów lub zmiekczaczy polimerycznych.Proszkowe stearyniany i lauryniany olowiawo- -magnezowe w postaci pylistej otrzymuje sie przy tym w srodowisku wodnym w reakcji rozpuszczal¬ nych soli kwasów stearynowego lub laurynowego 15 i rozpuszczalnych soli olowiu i magnezu. Wada tak otrzymywanych koprecipitatów olowiawo-magnezo- wych jest ich uciazliwa pylistosc, zagrazajaca zdro¬ wiu pracowników, zatrudnionych przy ich produk¬ cji i przetwórstwie. Uciazliwy jest równiez i sam 20 proces wytwarzania, gdyz zwiazki te wypadajace z wodnych roztworów w postaci bardzo drobnych osadów, zle sie sacza i sa bardzo trudne do odmycia od powstajacych ubocznie soli mineralnych.Znany jest równiez sposób wytwarzania niepyla- 25 cych stearynianów i laurynianów olowiawo-magne- zowych w bezposredniej reakcji tlenków tych me¬ tali i odpowiednich kwasów. Wada tego sposobu otrzymywania sa jednak duze trudnosci w otrzy¬ mywaniu stearynianów, czy laurynianów olowia- 30 wo-magnezowych, wolnych od nieprzereagowanego tlenku magnezowego, który w czasie trwania re¬ akcji tworzy grudki niezdolne do dalszej reakcji.Ponadto tworzace sie produkty zawieraja zwiekszo¬ ne ilosci nieprzereagowanego kwasu stearynowego czy laurynowego, co niekorzystnie wplywa na ich wlasciwosci stabilizujace.Nieoczekiwanie stwierdzono, ze niepylace steary¬ niany i lauryniany olowiawo-magnezowe zarówno obojetne, jak i zasadowe wysokiej jakosci, nie za¬ wierajace nieprzereagowanych substratów, mozna • otrzymac sposobem wedlug wynalazku w reakcji zhomogenizowanych tlenków magnezowego i olo¬ wiawego, uzytych w dowolnym stosunku molowym z kwasami sitearynowym lub laurynowym, uzytymi w ilosci stechiometryczinej, wystarczajacej do otrzy¬ mania odpowiedniego zwiazku.Tlenki magnezowy i olowiawy homogenizuje sie w mieszaninie oleju parafinowego lub parafiny — jako srodków uplynniajacych, uzytych w ilosci do 10% masy reagentów, wodnego roztworu sorbitu korzystnie 60% — jako katalizatora reakcji zobo¬ jetniania w ilosci do 2% masy reagentów i niejono¬ wego srodka powierzchniowo czynnego z grupy ete¬ rów alkilofenoksypolioksyetylenowych — uzytych w ilosci 0,25—1,0% masy reagentów.Sposób wytwarzania niepylacych stearynianów, czy laurynianów olowiawo-magnezowych, wedlug wynalazku przewyzsza dotychczas znane sposoby ich wytwarzania w postaci past lub pylistych 108 828108 828 proszków znacznie prostszymi i — co najwazniej¬ sze — znacznie bezpieczniejszymi warunkami tak wytwarzania jak i przetwórstwa, oraz lepsza ja¬ koscia otrzymywanych produktów, jako stabiliza¬ torów polichlorku winylu dzieki wyjatkowo do¬ brym wlasciwosciom stabilizujacym i przetwórczym.Obecnosc wyzej wymienionych dodatków nie tylko ulatwia przebieg reakcji, ale i zmniejsza w stearynianach i laurynianach olowiawo-magne- zowych procentowa zawartosc bardzo toksycznego olowiu bez obnizenia ich wlasciwosci stabilizuja¬ cych; poprawila ich zdolnosc rozprowadzania i la¬ czenia sie z masa polimeru w procesie jego prze¬ twórstwa i umozliwia otrzymanie niepylacych sta¬ bilizatorów w postaci drobnoziarnistych proszków, granulatów lub platków. Ulatwia ich dozowanie, pakowanie i transport, poprawiajac równoczesnie warunki bezpieczenstwa przeciwpozarowego i oso¬ bistego zatrudnionych ludzi. Sposób wedlug wyna¬ lazku przewyzsza ponadto dotychczas znane, wobec prawie ilosciowej wydajnosci, calkowitym brakiem uciazliwych i toksycznych scieków, czy jakichkol¬ wiek odpadów.Nizej zalaczone przyklady ilustruja sposób we¬ dlug wynalazku.Przyklad I. Do zhomogenizowanej zawiesiny 0,025 mola tlenku magnezowego i 0,025 mola tlenku olowiawego w 3,1 g oleju parafinowego, 0,7 g 60% wodnego roztworu sorbitu i 0,2 g Rokafenolu N-8, jako niejonowego srodka powierzchniowo czynne¬ go, wprowadza sie przy mieszaniu 0,1 mola stopio¬ nego kwasu stearynowego i ogrzewa przy tempe¬ raturze 100—120°C w ciagu okolo 2 godzin. Stosu¬ jac urzadzenie do platkowania, otrzymuje sie stea¬ rynian "olowiawo-magnezowy z ilosciowa wydaj¬ noscia w postaci prawie bialych platków o tempe¬ raturze topnienia wynoszacej 100—110°C.Przyklad II. 0,025 mola tlenku magnezowego, 0,075 mola tlenku olowiawego homogenizuje sie w mieszaninie 4,6 g oleju parafinowego, 0,8 g 60% 10 15 20 25 wodnego roztworu sorbitu i 0,22 g Rokafenolu N-8.Do otrzymanej homogenicznej zawiesiny wprowa¬ dza sie przy sprawnym mieszaniu 0,1 mola stopio¬ nego kwasu stearynowego i calosc ogrzewa przy temperaturze 100—125°C w ciagu okolo 4 godzin.Stosujac urzadzenie do granulowania, otrzymuje sie zasadowy stearynian olowiawo-magnezowy z ilosciowa wydajnoscia w postaci kremowych granulek o temperaturze topnienia wynoszacej 120— —125°C.Przyklad III. Postepujac jak w przykladzie I z 0,025 mola tlenku magnezowego i 0,025 mola tlenku olowiawego zhomogenizowanych w mieszani¬ nie 3,1 g oleju parafinowego, 0,7 g 60% wodnego roztworu sorbitu i 0,15 g Rokafenolu N-8 i 0,1 mola stopionego kwasu laurynowego otrzymuje sie obo¬ jetny laurynian olowiawomagnezowy z ilosciowa wy¬ dajnoscia w postaci prawie bialych platków o tem¬ peraturze topnienia wynoszacej 95—98°C.Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania stearynianów i laurynianów olowiawo-magnezowych jako niepylacych stabili¬ zatorów cieplnych polichlorku winylu i innych chlo¬ rowanych polimerów w reakcji tlenków magnezo¬ wego i olowiawego i kwasów stearynowego lub lau¬ rynowego, znamienny tym, ze tlenki magnezowy i olowiawy uzyte w dowolnym stosunku molowym homogenizuje sie w mieszaninie oleju parafinowe¬ go lub parafiny, uzytych jako srodek uplynniajacy w ilosci do 10% masy reagentów, wodnego roztwo¬ ru sorbitu, korzystnie 60% uzytego jako katalizato¬ ra reakcji zobojetniania w ilosci do 2% masy rea¬ gentów i niejonowego srodka powierzchniowoczyn- nego z grupy eterów alkilofenoksyetylenowych w ilosci 0,25—1,0% masy reagentów, a nastepnie poddaje sie reakcji ze stopionymi kwasami stea¬ rynowym lub laurowym, uzytymi w ilosci stechio- metrycznej.LDA — Zakl. 2 — Zam. 2370/80 — nakl. 100 szt. 1 Cena 45 zl PL