Przedmiotem wynalazku jest sposób zaipo- czatkowywania nawijania wlókna z tworzywa termoplastycznego, zwlaszcza szklanego i urzadze¬ nie do zapoczatkowywania nawijania wlókna z two¬ rzywa termoplastyczriego, zwlaszcza szklanego, otrzyjmanego z wlókien eletmenitarnych stopionego tworzywa wyplywajacego przez otwory filiery.Wlókna te sa nawijane i jednoczesnie poddawane rozciaganiu na króccu kolnierzowym, obracanym przez wirzecionb aaiwiteirajajce n& plalszclzyzinie czo¬ lowej, srodki chwytajajce wlókno, i Podczas kolejnego nawijania wprowadza sie wlókno na morwy krócieic kloteiierzowy i poddaje go takiemu samemu rozciaganiu jakiemu bedzie one poddawane podczas calego cyklu nawijania, w taki sposób, aby nawijane wlókno mialo na calej swej dlugosci jednakowa srednice. Odnosi sie to do prze¬ wijarki nieautomatycznej, w wyniku wypelnienia krócca kolnierzowego, jak równiez przy kazdym zerwaniu wlókna, a do przewijarki automatycznej, przy kazdym zerwaniu wlókna.W obydwu przypadkach wykonuje sie nastepuja¬ ce czynnosci: chwyta sie i rozciaga wlókno, nawija sie wlókno nat przedluzacz, albo beben do przerzu¬ cania wrzeciona w chwili, gdy zaczyna sie ono obracac, utrzymuje sie wlókno na bebnie do prze¬ rzucania wrzeciona, gdy jego predkosc zwieksza sie, a w czasie nawijania dokonuje sie rozciaganie wlókna. To utrzymywanie wlókna nastepuje az do 10 chwili, gdy wrzeciono osiagnie normalna predkosc nawijania.Celem wynalazku jest udoskonalenie tego procesu przez skrócenie czasu pracy i wyeliminowanie pra¬ cy recznej, oraz wykonanie urzadzenia, w którym wlókno byloby unieruchamiane w momencie chwy¬ tania go przez elementy chwytajace^.Cel ten zostal osiagniety iprzez opracowanie spo¬ sobu zapoczatkowywania nawijania wlókna z two¬ rzywa termoplastycznego, zwlaszcza szklanego, otrzymanego z wlókien elementarnych stopionego tworzywa wyplywajacego przez otwory filiery, (któ¬ re to wlókna sa poddawane rozciaganiu przez na¬ wijanie na króciec kolnierzowy napedzany obroto- 19 wo przez wrzeciona zawierajace na plaszczyznie czolowej, srodki chwytajace wlókno.Istota wynalazku polega na tym, ze umieszcza sie w poblizu konca wrzeciona utrzymywanego w stanie nieruchomym, odcinek wlókna napedzan negó i czesciowo rozciagnietego, po czym dociska sie ten odcinek nici plaszczyzny czolowej konca wrzeciona, uruchamia sie wrzeciono i chwyta sie wlókno przez srodki chwytajace, nastepnie wpro¬ wadza sie wlókno do wglebienia kolowego umiesz¬ czonego za koncem wrzeciona, nawija sie go w tym wglebieniu, w czasie wzrastania (predkosci obrotowej wrzeciona, az do chwili, gdy wrzeciono osiagnie normartina predkosc troboclza, pnzy czym giru- be wlókna elemeoiltairine mogace pekac pod wpilyjwelm sily odsrodkowej, znajdujace sie w glebi wglebie- 20 30 109 351109 351 nia, pokrywa sie w czasie osiagania normalnej predkosci obrotowej przez wrzeciono, wlóknem cienkim i o duzej wytrzymalosci, tworzacym war¬ stwe ochronna, oraz przesuwa sie wlókno z wgle¬ bienia na króciec kolnierzowy, po uzyskaniu przez wrzeciono normalnej pirejdklosioi roboczej, gdy wlókna elementarne osiagna srednice ostateczna.Wynalazek obejmuje równiez urzadzenie do za¬ poczatkowywania nawiijania wlókna z tworzywa termoplastycznego, zwlaszcza, szklanego, zawierajace srodki do wytwarzania ciaglych wlókien elemen¬ tarnych rozciaganych na wlókna ipod wplywem sijfy, rozcliagaja€ej*w»wieranej przez obracajace sie wrzeciono Wyprazone w króciec kolnierzowy, na który sa nawijane , te wlókna i zawierajace na jednym koncu, czlony chwytajace wlókno. Zgodnie z wynalazkiem, to urzadzenie zawiera beben sta¬ nowiacy koniec wrzeciona, zaopatrzony na plasz¬ czyznie czolowej w czlony chwytajace, i z boku, w kolowe wglebienie usytuowane za czlonami chwytajacymi, ciagacz wlókna umieszczony pod bebnem, w celu napedzania i czesciowego rozcia¬ gania wlókna przed wprowadzeniem go do czlonów chwytajacych, palec podtrzymujacy wlókno, wypo¬ sazony w rowek i umieszczony w polozeniu stalym, wzgledem osi ibejbnai, ojraiz pret wyposazony w zde_ rzak do odpychania wlókna od palca, gdy pret jest w polozeniu roboczym.Rozwiazanie wedlug wynalazku moze byc stoso¬ wane do przewijarek zwyklych, z jednym wrzecio¬ nem lub do przewijarek automatycznych z wieloma wrzecionami ulozonymi na bebnie rozdzielczym.Moze ono byc równiez stosowane do przewijania wlókien pojedynczych albo wielu tasm.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przewijarke z dwoma wrzecionami za¬ montowanymi na bebnie rozdzielczym, z wlóknem wprowadzonym w elementy chwytajace, w widoku perspektywicznym, fig. 2 — przewijarke, w której wlókno jest wprowadzane w otwór bebna przerzu¬ cajacego, w widoku perspektywicznym, fig. 3 — przewijarke, po zerwaniu wlókna miedzy bebnem do przerzucania i urzadzeniem rozciagajacym, w widoku perspektywicznym, fig. 4 — przewijarke, w której wlókno przechodzi z bebna do przerzuca¬ nia na króciec kolnierzowy, w widoku perspekty¬ wicznym, fig. 5 — zakonczenie bebna do przerzu¬ cania, w widoku z przodu, fig. 6 — zakonczenie bebna w widoku z boku, fig. 7 — walce do ciag¬ nienia) wlókna, schematycznie, fig. 8 — wglebienie na bebnie do przerzucania z napelniajacym go wlóknem, w widoku z boku, fig. 9—12 przedsta- wiaija rózne stadia dzialania urzadzenia, schema¬ tycznie, fig. 13 — polozenie walców do ciagnienia wlókna i palca utrzymujacego wzgledem bebna, w widoku z boku, fig. 14 — odciety koniec' wlókna, W widoku z boku, fig. 15—15a — zakonczenie bebna posiatdajateego wieeeij niz dlwai wyizlobaemiai, iw widoku z boku, fig. 16 — wyzlobienia, w widoku perspek¬ tywicznym, fig. 17 — urzadzenie do oczyszczania bebna, w widoku perslpektywicznym, fig. 18 — wlókno umieszczone miedzy dwoma walcami pro¬ wadzacymi, w widoku perspektywicznym, fig. 19 — inny przyklad wykonania urzadzenia wedlug wyna- so lajzkui, (w Widoku perspekity|wiiczny|m^ fig. 20 — inny przyklad wykonania ciagacza wlókna, w wi¬ doku perspektywicznym, fig. 21 — ezektor wlókna stanowiacy prowadnik górny wlókna, w widoku 5 perspektywicznym, fig. 22 i 23 przedstawiaja ezek- tory w polozeniu odlpowiadajacym umieszczeniu wlókna w zaglebieniu na bebnie, w widoku z boku, fig. 24 do '26 przedstawiaja szczególy bebna ze zmienionymi wyzlobieniami, w widoku, fig. 27 — 10 inny przyklad wykonania bebna, w widoku pers¬ pektywicznym, fig. 28 — szczegól bebna z fig. 27, czejsciowo w przekroju.Przedstawione na fig. 1 do 4 urzadzenie sklada sie z filiery 1 wytwarzajacej wlókienka 2, które " sa laczone w sposób zinajny jw rndedOjprized iluib wlók¬ no 3. Wlókno jest nawijane na jedno z wrzecion 4 zamontowanych na bebnie rozdzielczym 5, przecho¬ dzac' przez urzadzenie rozdzielcze 6, które zapew¬ nia równomierne rozlozenie zwojów. 20 Na kazdym wrzecionie umieszczony jest beben 7 do przerzucania, który zawiera wglebienie 8 i dwa wyzlobienia 10. Wyzlobienia isa usyltufoiwaine (równo¬ legle dó osi wrzeciona, wzdluz srednicy bebna i la¬ cza powierzchnie bebna do przerzucania z wgle- 25 bieniem. Powierzchnia 9 czolowej czejsci bebna do przenziujcamiia isttykadacaj sie z wlóknem, jest wypo¬ lerowana i blyszczaca.W pionie wrzeciona umieszczony jest palec za¬ trzymujacy 11 wlókna. Palec ten jest nieruchomy i przymocowany na stale do obudowy uchwytem 12, w taki sposób, ze rowek 13, który wykonany jest w palcu zatrzymujacym pozostaje w niezmiennym polozeniu w stosunku do bebna do przerzucania.Zderzak 14 do odlpyjcitoainia wlókna jejst zamodtpu wany na precie 15 mogac obracac sie dookola osi 16.Zderzak 14 sklada sie z plytki wykonanej z mater¬ ialu odpornego na scieranie, które wystepuje na skutek tarcia wlókna. Zderzak jest umieszczony w takii isiposób, ze gdy prejt 15 zlbliizy sie do pfcfloize;- nia pracy, wlókno jest utrzymywane przejsciowo nie przez palec zatrzymujacy 11, ale przez zde* rzak 14, który wyprowadza wlókno poza rowek 13 palca zatrzymujacego. Pod wrzecionem 4 umiesz¬ czony jest ciagacz wlókna 17, zawierajacy prowad¬ nik 18 ulatwiajacy doprowadzenie wlókna miedzy dwa palce 19—20. Wglebienie w prowadniku jest cofniete w stosunku do czolowej plaszczyzny 9 beb¬ na do przerzucania.Walce 19—20 (fig. 7) sa zaopatrzone w zaokraglo¬ ne zeby 21, które zazebiaja sie z minimalnym re¬ gulowanym luzem 22. Walec 20 jest napedzany przez silnik 23 i napedza walec 19, który jest zamonto¬ wany na osi 24 przymocowanej do ramienia 25 obracajacego sie na osi 26, i zamontowanego na czesci iriieruchoimelj. Dnugfc kondeic teg)o ramienia mo¬ ze slilzgalc slie w pirowaldokTy 27, pod daiajainiem sprezyny 28, której docisk moze byc regulowany.Ten uklad poizwallfll na ufonzyjmainie aaizebtepia dwóch walców tak, aby nie nastapilo niepozadane 60 rozchylanie walców.Jak to zostalo objasnione z powolaniem sie na fig, 113, os wadcóiw jest nachylona do cizesci pnzed- miej wrzelaioina pod kajtetm okolo 6°.Urzadzenie, które zostalo opisane, dziala jak to 65 przedstawiono na fig. 9 do 12 w nastepujacy spo- 90 55109 351 6 sób: zbiera sie wlókienka wychodzace z filiery i ciagnie wlókno kierujac go w prowadnik 18 a na¬ stepnie mdedzy wajlce ciajgajc&a jwilójktnia 17. Wlókno dotyka powierzchni 9 bebna do przerzucania i jest utrzymywane w osi bebna przez palec zatrzymu¬ jacy 11. Ciagacz wlókna rozciaga wlókno z mala predkoscia wynoszaca okolo 1 m/sekunde, a nastep¬ nie wprawia sie w ruch obrotowy wrzeciono. Pod¬ czas tego obracania wlókno wchodzi w dwa wyzlo¬ bienia 10 i zacisika sie bez mozliwosci poslizgu (fig. 2). Teraz rozciagania dokonuje wrzeciono 4 i jwlóikmo uoryjwa sfoe rndejdizy) ciajglalczemi wlókna i wrzecionem rozciaga wlókno z mala predkoscia, mozna ewen¬ tualnie doprowadzic do rozdzielenlia pokladu na dwa lub wiecej pokladów, rozkladajac wlókienka w grzebienie rozdzielajace 50 i grzebienie zwrot¬ ne 50a (fig. 2 do 4).Podczas zwiekszania sie predkosci wrzeciona az do predkosci docelowej, wlókno nawija sie we wglebienie 8. To wglebienie pozwala na umiejsco¬ wienie i zatrzymanie wlókna, które poczatkowo sklada sie z grubych nietrwalych wlókienek 30 (fig. 8)) latwych do zerwania na skutek dzialania sily odsrodkowej. Podczas uruchamiania wrzeciona wlókno cienkie i o duzej wytrzymalosci 31, pokry¬ wa stopniowo grube wlókienka na spodzie wglebie¬ nia i tworzy wzmocnienie ochronne.Gdy wrzeciono osiagnie zalozona predkosc sygnal elektryczny nadany przez przekaznik czasowy spo¬ woduje przejscie preta 15 z polozenia spoczynkowe¬ go w polozenie pracy (fig. 4). Podczas tego ruchu zderzak popychajacy 14 uwalnia wlókno z palca zatrzymujacego 11. Wlókno jest teraz zatrzymywane przez pret. Drugi sygnal elektryczny podany po okreslonym czasie przeprowadza natychmiast pret w polozenie spoczynku. Czynnosc konczy sie i na¬ wijanie rozpoczyna sie w zwykly sposób, pod dzia¬ laniem zespolów rozdaielczycli. Gdy oajwijainiie jest skonczone, zatrzymuje sie wrzeciono, w przypadku stosowania zwyklej przewijarki.W przypadku przewijarki automatycznej, prze¬ niesienie wlókna z krócca kolnierzowego pelnego na króciec pusty dokonuje sie automatycznie. Zdej¬ mowanie pierscienia uformowanego przez nawijanie wlókna na beben do przerzucania dokonuje sie przez przeciecie tego pierscienia.Na fig. 13 wtskaizano potazende iwaiLców 19—20 i palca zatrzymujacego 11, w stosunku do czolowej powierzchni 9 bebna. Os walców jest nachylona do czesci przedniej wrzeciona pod malym katem, który moze wynosic okolo 5° w stosunku do poziomu.Z drugiej strony palec zatrzymujacy 11 jest umiesz¬ czony w taka isjposóib* ze rowek 13 jest) cofniety w stosunku do powierzchni czolowej 9. W tych wa¬ runkach wlókno, podczas czynnosci ciagnienia za pomoca ciagacza wlókna, jest utrzymywane na (po¬ wierzchni czolowej 9 bebna 7. Z tego wynika, ze wlójkno wchodzdi w wyzlobienia gdy te go napoty¬ kaja. Poza tym nachylenie walców do przodu poz¬ wala dzialac sila f, skierowana do tylu, a to ulat¬ wia wprowadzenie wlókna w wyzlobienia i jego przejscie we Podczas uruchamiania wrzeciona i po umieszcze¬ niu wlókna w wyzlobieniach 10, czesc wlókna znaj¬ dujaca sie miedzy bebnem do przerzucania ii wal¬ cami cdagaicza wlókna jest ipodidalwama dziailainiiiu dwóch sil o kierunkach przeciwnych. Nastepuje wiec zerwanie wlókna. Sklada sie ono z wlókienek ¦ o duzej srednicy a wiec ciezkich. Gdy zerwanie jest proste wrzeciono pociagnie ten konec, który pod wplywem sily odsrodkowej potraca palec za¬ trzymujacy 11 i nawijajace sie wlókno, stad ryzy¬ ko jego zerwania.^ Aby zmniejszyc to ryzyko trzeba natychmiast zatrzymac koniec, wlókna^, wlóknem naglciensizyni, przez nawijanie we wglebienie bebna. Doswiadcze¬ nie wykazuje, ze jest to mozliwe dla cienkiego wlókna, albo lepiej dla wlókna, którego srednica 15 zmniejsza sie w miare jak zbliza sie do wolnego konca 3a (fig. 14). Najlepiej otrzymywac stopniowe zrywanie wlókienek tworzacych wlókno, na pozio¬ mie walców ciagacza wlókna. Taki wynik otrzymu¬ je sie przy zastosowaniu walców 19—20 zzaokraglo- 20 nymi zebami (fig. 7) i z dokladna regulacja ich wzajemnego nacisku.Dobre wyniki otrzymano przy nastepujacych pa¬ rametrach walców: podzialka obwodowa zebów: 15,7 mm & promien wierzcholka i wglebienia zeba: 4 mm wysokosc calkowita zebów: 5 mm poczatkowy luz zazebienia: ~ 1 mm nacisk przyjolizonor sprezymy 28 150 N mozliwy luz miedzy kolami zebatymi: 3 inm 30 szybkosc obrotowa: 150 obr./min.Stosujac te iwaflce do ciagnienia silawfandiztottio, ze wlókno slizga sie czesciowo miedzy zebamai i ze wlókienka aryiwaja me stopniowo, staid jesit moz¬ liwosc natychmiastowego pokrycia konca wlókna 35 we wglebieniu 8 bebna do przerzucania.W poprzednio podanym przykladzie wykonania stwierdzono, ze beben do przerzucania zawieral dwa wyzlobienia. Zamdia&t dwóch wyzlobien mozna zar- stosowac jakakolwiek inna ich liczbe pod warun- 40 kiem, ze beda one w ilosci parzystej (fig. 15 i 15a).Mozna takze wykonac wyzlobienia waskie 10 o nachylonym brzegu lOa (fig. 16). Taki uklad za¬ pewnia, ze po zacisnieciu wlókna w ciagaczu wlókna, wlókno spada w dwa przeciwlegle wyzlo- 45 bienia.Jak wskazuje fig. 17 korzystnie jest przewidziec rozpylacz 35 o strumieniu skierowanym na beben do przerzucania 7 w celu ciaglego nawilzania po¬ wierzchni czolowej 9. W ten sposób unika sie za- 80 czepiania sie produktów natluszczania na bebnie, a to daje w efekcie, w przypadku bebna z dwoma wyzlobieniami, albo przy wyzlobieniach oddalonych od siebie (cztery lub szesc wyzlobien), zachowanie gladkosci powierzchni 9, która styka sie z wlók- 55 nem oraz mozliwosc zazebienia, lub przejscia wlókna w wyzlobienie, które nie moze nastapic prawidlowo jezeli wlókno jest ciagnione na skutek tarcia na powierzchni, a w przypadku bebna zao¬ patrzonego w wyzlobienia ulozone blisko siebie, 60 unikniecie zaslaniania ich przez pozostalosci na¬ tluszczania, co jest przyczyna zlego zazebienia.Fig. 18 i 19 przedstawiaja urzadzenia do wprowa¬ dzania wlókna w ciagacz wlókna.Urzadzenie na fig. 18 sklada sie z preta 36 zao- 65 pstrzonego w podnosnik 37, który dziala na wlók-109 351 8 ho, w celu wprowadzenia go miedzy walce 19—20 po przejsciu przez Iprowadnik 18.,W konsforukcj pokazanej na fig. 19 urzadzenie sklada sie z elementu obrotowego 38 w postaci pro¬ wadnika zaopatrzonego w podnosnik obrotowy 39 i który dziala w ten sposób na wlókno jak urza- dzemie m-a ifig. )1<8. Uirzajdzeinia' te luiLaftwiLaja wprowa¬ dzenie wlókna miedzy walec ciagacza wlókna.Zamiast ciagacza wlókna z walcami imozna sto¬ sowac jak to wskazuje fig. 20, tarcze 40 z palca¬ mi 42, która jest napedzana silnikami 41. Mozna równiez zastosowac dwa gladkie walce. Jednak stosowanie tych ciagaczy wlókna jest mniej ko¬ rzystne jak ciagaczy wlókna z walcami, opisanych powyzej, poniewaz nie pozwalaja one otrzymywac stopniowego zrywania wlókna. Teraz zostanie opi¬ sane stosowanie ezektora wlókna przewijarki jako górnego prowadnika wlókna z zastapieniem nieru¬ chomego paka zatrzymujacego 11.Stosowany ezektor wlókna jest jednym ze zna¬ nych ezektorów. Sklada sie on (fig. 21) z nierucho¬ mego preta 15 umieszczonego na koncu korby 45.Gdy mich preta bedacego w pc4ozeiniiu pracy 15a tuwaHnia wlóknai pozal UOTzajdzetruie .-rozdziellcze 6, wlókna sa zatrzymywane na precie. Ruch korby i preta jest kierowany podnosnikiem obrotowym 46.Widelec 47 porusza sie wzdluz preta 15, który poz¬ wala na przesuwanie wlókien do konca preta 15.Widelec jest umocowany na koncu prejtai 48 pra.- wego tloka podnosnika 49 zamontowanego na dwóch czopach 60, które sluza równiez jako os obrotu korby 45 unoszacej pret 15. Na koncu pre¬ ta 15 jest umocowany prowadnik 51, którego zada¬ niem jest utrzymywanie wlókna we wglebieniu 8 (fig. 2&) bebnia do przerzucania. Pmowadinik ma ksEtafllt, który niie przeisakajdza pracy widelca 47 przezoalczoneigo dto kfieirowania* wlókien z uirzadzenia rozdizieiDcizego ma gliaidka czesc 61 przyjlegla ido iwgle¬ bienia 8 i na której tworzy sie przejsciowy piers¬ cien 53 (fig. 20) Dzialanie urzadzenia jest nastepujace: impuls . elektryczny powoduje obrót korby 45 unoszacej pret,, powodujac usuniecie wlókien poza dzialanie lopatek urzadzenia rozdzielczego. Drugi impuls elektryczny nastepujacy po pierwszym, powoduje wyjscie preta 48 podnosnika unoszacego widelec 47 i popychanie wlókna (fig. 23) az do konca preta 15, w celu nawiniecia wlókna na gladkiej czesci 61 belbna 7 wrzeciona W polozeniu roboczym widel¬ ca 47. Nalezy wykonac te czynnosci, aby utrzymac wlókno we wglebieniu bebna w czasie wzrostu predkosci obrotowej wrzeciona 4. Dokonano zmiany w pulpicie rozdzielczym, aby przy zatrzymaniu wrzeciona obydwa czlony 15 i 47 znalazly sie w polozeniu pracy. Polozenie widelca 47 powinno byc tak wyregulowane, aby wlókno podtrzymywane przez prowadnik 51 spadalo we wglebienie 8 beb¬ na do przerzucania. Rozmieszczenie pozostalych ele¬ mentów ukladu bedzie takie same jak opisane wy¬ zej, a tylko palec zatrzymujacy 11 jest usuniety.Gdy wrzeciono 4 osiagai zalozona predkosc powo¬ duje sie stopniowo wycofywanie widelca, nastepnie podniesienie preta i umieszczenie tyjdh dwófch ele¬ mentów w polozendu spoczynkowym, a najstejpmie wlókno 3 zostaje ufohjwycone przez loplajtki urzadze¬ nia1 frozdziieljczegó.Ten przyklad wykonania i sposób jego stosowa¬ nia powinny byc zgodne z odjpowiednim rozkladem 5 w czasie automatycznego przejscia wlókna z jed¬ nego wrzeciona na drugie. Tutaj jest to samo urza¬ dzenie, to jest widelec 47, który ustawia Wlókno na bebnie do przerzucania wrzeciona. Spód wgle¬ bienia 8 powinien wiec ibyc iwypoilelrowapiy i gladki, *o latwy do oczyszczeniai, jest to warunkiem niezbed¬ nym do dokonania przeniesienia:.Przy trudnosciach oczyszczenia powierzchni spo¬ du wglebienia 8, ten przyklad wykonania jest mniej wygodny do odpowiedniego wykonania czyn- is notsci przerzucania.Korzystne jest (fig. 24 do 26) wykonanie pochy¬ len lOa na brzegach wyzlobien, które napotyka wlókno dotykajace powierzchni czolowej bebna do przerzucania. Topochylenie pozwala wlóknu na lat- 20 wiejsze przejscie w wyzlobienia przy rozruchowej predkoscii wiriz€(ciiona.tiBrzy tajkilejj pojstialci wyizlobien, wlókno, które przesuwa sie po foraijektorii tx poda¬ nej na fig. 26 ma mniejsza mozliwosc uderzenia w krawedz 16b wyzlobienia, która szybko zaokra- 25 gla sie na skutek zuzycia i w wyniku powoduje wymkniecie sie wlókna z wyzlobienia.W opisanym przykladze wykonania, wlókno 3 na¬ wija sie na beben wrzeciona od strony wgleibie- na 8, na powierzchnie latwa do oczyszczenia. 30 W tym celu ogranicza sie bieg widelca 47 przykre¬ cajac srube 62, zatrzymujaca pret 48 podnosnika (fig. 23).IW przykladzie wykonani^ podanym na fig. 27 i 28 urzadzenie posialda na koncu wrzeciona 4 35 lub 6 palców 65 jednakowo rozmieszczonych na tym koncu. Wlókno nawija sie na te palce i stad przechodzi we wglebienie 8 przez kanaly srubo¬ we 66 przewidziane miedzy powierzchnia czolo¬ wa 67 i wglebiemietra Podobnie jak w poprzednio 140 opisanym przykladzie wykonania, to przejecie do¬ konuje sie przez docisniecie wlókna do powierzchni czolowej 67.Jak widac z fig. 28 korzystne jest zaprojektowa¬ nie zaokraglen 68 powierzchni czolowej. Unika sie 45 w ten sposób przedwczesnego uciecia peku wlókie- nek (stanowiacych wlókno, kltóre nite mogajc we#c w jedno z wglebien s^bowyjeh w czalsite obrotu wrzeciona, bedizie sie slizgac w kierunku nastep¬ nego wglebienia. 50 Zastrzezenia patentowe 1. -Sposób zapoczatkowywania nawijania wlók¬ na z tworzywa termoplastycznego, zwlaszcza szkla- 55 nego, otrzymanego z wlókien elementarnych ze stopionego1 tworzyjwia wytply,w)a|jacego przez otwory filiery, które to wlókna sa poddiawane rozciaganiu przez nawijanie na króciec kolnierzowy napedzany obrotowo przez wrzeciona zawierajace na plasiczyz- 60 nie (czolowej sroidM' chwytane wlókno, znamienne tym, ze umieszcza tsfta w pojbUiziu konca wrzeciona utrzymywanego wt stanie niemulchomyjm odcinek wlókna inalpedzainego i czesciowo rozciagnietego, jpo czym dociska sde Hen odcinek wlótón^''doplaisziczyizny 55 czolowej konca wrzeciona, uruchamia sie wrzeciono1»9 i chwyta sie wlókno przez srodki chwytajace, nas¬ tepnie wprowadza sie wlókno do wglebienia kolo¬ wego umieszczonego za koncem wrzeciona1, nawija sie go w tym wglebieniu w czasie wzrastania pred¬ kosci obrotowej wrzeciona, az do chwili, gdy wrze- 5 ciono osiagnie normalna predkosc robocza, przy czym grube wlókna elementarne mogace pekac pod wplywem sily odsrodkowej, znajdujace sie w glebi wglebienia, pokrywa sie w czasie osiagania normal¬ nej predkosci obrotowej przez wrzeciono wlóknem 10 ciemkiiim i o duzej wytayimalosei, twonzateym (war¬ stwe ochronna, onaiz pffize&uwa isie wlókno iz wgle¬ bienia na krócieC kolnierzowy, po uzyskaniu przez wrzeciono normalnej predkosci roboczej, gdy wlók¬ na elementarne osiagna srednice ostateczna. 15 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze umieszcza sie wlókno wzdluz srednicy powierzchni czolowej bebna, a nastepnie chwyta sie je w dwóch elementach chwytajacych umieszczonych wzdluz 2Q srednicy powierzchni czolowej. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zwilza sie powierzchnie czolowa bebna^ w celu zmniejszenia tarcia wlókna na tej powierzchni i usuniecia pozostalosci suibstancji natluszczajacych. 25 4. Urzadzenie do zapoczatkowywania nawijania wlókna z tworzywa termoplastycznego, zwlaszcza szklanego, zawierajace srodki do wytwarzania cia¬ glych wlókien elementarnych rozciaganych na wlókna pod wplywem dzialania sily rozciagajacej 30 wywieranej przez obracajace sie wrzeciono wypo¬ sazone w króciec kolnierzowy, na który sa nawi¬ jane te wlókna, i zawierajace na jednym koncu czlony chwytajace wlókno, znamienne tym, ze za¬ wiera beben (7) stanowiacy koniec wrzeciona '(4), 35 zaopatrzony na plaszczyznie czolowej (9) w srodki chwytajace, i z boku, w kolowe wglebienia (8) usy¬ tuowane za czlonami chwytajacymi, ciagacz (17) umieszczony pod bebnem (7), w celu napedzania i czesciowego rozciagania wlókna przed wyprowa^ 40 dzeniem go do srodków chwytajacych, palec (11) przytrzymujacy wlókno, wyposazony w rowek (13) i umieszczony w polozeniu stalym wzgledem osi bebna (7), oraz pret (15) wyposazony w zderzak (14) 351 10 do odpychania wlókna od palca (11), gdy pret (15) jest w polozeniu roboczym. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 4 znamienne tym, ze srodki chwytajace sa utworzone przez wyzlo¬ bienia (10) równolegle do osi wrzeciona (4) umiesz¬ czone miedzy powierzchnia czolowa (9) bebna (7) i wglebieniem (8), w celu wprowadzania wlókna w to wglebienie. 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 5, znamienne tym, ze dwa wyzlobienia (10) sa umieszczone w bebnie (7) wzdluz srednicy. 7. Urzadzenie wedlug zastrz. 5, znamienne tym, ze brzegi wyzlobien (10), które najpierw napotykaja wlókno (3) maja nachylone brzegi (lOa) do kiero¬ wania! Wlókna dio wglejbdenda (8). 8. Urzadzenie wedlug zastrz. 4 znamienne tym, ze cliagacz wlókna (17) jest utworzony z dwóch walców (la—20) i zawiera prowadnik (18) do kie¬ rowania wlókna miedzy walce (19—20). 9. Urzadzenie wedlug zastrz. 8, znamienne tym, ze dwa walce (19!—20) ciagacza wlókna '(17) maja zaokraglone zeby (21) zazebiajace sie z regulowa¬ nym luzem <22). 10. Urzadzenie wedlug zastrz. 9, znamienne tym, ze jeden walec (20) jest polaczony z silnikiem (23), a drugi walec (19) jest zamontowany na ramie¬ niu (25) obracajacym sie na osi (26), którego prze¬ ciwny koniec jest polaczony z urzadzeniem (27, 28) do regulowania jego polozenia. 11. Urzadzenie wedlug zastrz. 9, znamienne tym, ze osie walców (19—20) ciagacza wlókna' (17) sa nachylone wzgledem osdi wrzeciona (4). 12. Urzadzenie wedlug zastrz. 4, znamienne tym, ze na koncu preta (15) jest umieszczony prowadnik (51) do utrzymywania wlókna we wglebieniu (8) bebna (7) i nawijania go w to wglebienie. 13. Urzadzenie wedlug zastrz. 4, znamienne tym, ze palec (11) ma rozpylacz (35) skierowany na czolo¬ wa powierzchnie (9) bebna (7), w celu zwilzenia tej powierzchni oraz unikania zaslaniania wyzlobien (10) przez pozostalosci substancji natluszczajacych. 14. Urzadzenie wedlug zastrz. 4, znamienne tym, ze ciagacz wlókna (17) zawiera prowadnik '(18) do doprowadzania wlókna mdedzy dwa walce (19, 20).109 351r,o.s Fio.11 V 10 20 19 F,g.7 F,s.8109 351 Ho. 25 r,G.24 r,6.26 .jo ioj ¦_ /__ w r^ LZGraf. Z-d Nr 2 — 1862/81 100 egz. A4.Cena 45 zl PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL