Przedmiotem wynalazku jest uklad sterowania obra¬ biarek z pozycjonowaniem przedmiotu wzgledem narze¬ dzia z automatycznym lub pólautomatycznym cyklem pracy. Uklad ten szczególnie korzystnie nadaje sie do zastosowania w szlifierkach z pozycjonujacym posuwem stolu wzgledem sciernicy.Znane dotychczas uiklady sterowania obrabiarki posia¬ daja przewaznie posuw pozycjonujacy stolu wraz z przed¬ miotem, dzialajacym na zasadzie elektromechanicznej lub elektrohydraulicznej. Po zetknieciu sie powierzchni bazowej przedmiotu z czujnikiem, na ogól elektrycznym, nastepuje poprzez uklad sterowania zatrzymanie pozy¬ cjonujacego stolu. Nastepuje obróbka. Po skonczonej obróbce w obrabiarkach z automatycznym lub pólautoma¬ tycznym cyklem pracy nastepuje równoczesnie, poprzez uklad sterowania, szybki odsuw wrzeciennika sciernicy lub suportu narzedziowego i szybkie wycofanie sie stolu do pozycji wyjsciowej. Jednoczesnie nastepuje szybkie za¬ trzymanie silnika napedu wrzecieinnika przedmiotu.Wada tych ukladów jest mozliwosc wystepowania ude¬ rzenia narzedziem w przedmiot, szczególnie typu walek stopniowy, ze wzglediu na to, ze wrzeciennik sciernicy lub suport narzedziowy i- stól wycofuja sie po skonczonej obróbce równoczesnie do swoich pozycji wyjsciowych.Ponadto wystepuje mozliwosc powstawania przypalen i mikropejkniec powierzchni przedmiotu, szczególnie przy stosowaniu silnika samohamownego napedu wrzecien- nika przedmiotu, zatrzymywanego równoczesnie z szyb¬ kim odsuwem wrzeciennika sciernicy lub suportu narze¬ dziowego. 15 20 25 30 Istota wynalazku polega ma tym, ze uklad sterowania obrabiarki z pozycjonowaniem przedmiotu wzgledem na¬ rzedzia, zawiera, stycznik uruchomienia silnika napedu wrzeciennika przedmiotu, którego cewka laczy sie ze zwiernym stykiem wylacznika krancowego cyklu pracy.Cewka przekaznika koncowego wymiairu przedmiotu la¬ czy sie z pierwszym zaciskiem swojego zwiernego styku podtrzymujacego polaczonego równolegle ze zwiernym stykiem przycisku sterowniczego stanu awaryjnego, któ¬ rego drugi zacisk laczy sie z rozwiernym stykiem przy¬ cisku sterowniczego cyklu pracy i ze zwiernym stykiem podtrzymujacym przekaznik posuwu wrzeciennika scier¬ nicy lub suportu narzedziowego wzbudzany zwiernym zwlocznym stykiem przekaznika czasowego cyklu pracy.Natomiast cewka przekaznika czasowego cyklu pracy laczy sie ze zwiernym stykiem przekaznika koncowego wymiiaru przedmiotu polaczonym równolegle z rozwier¬ nym stykiem przekaznika posuwu wrzeciennika sciernicy lub suportu narzedziowego i szeregowo polaczonym z nim zwiernym stykiem przekaznika zatrzymania posuwu po¬ zycjonujacego.Ponadto w obwodzie przekaznika posuwu pozycjonuja¬ cego znajduje sie rozwierny stylk przekaznika koncowego wymiaru przedmiotu polaczony równolegle z rozwiernym zwlocznym stykiem przekaznika czasowego cyklu pracy.Korzysci techniczne i techniczmo-wzytkawe z zastoso¬ wania wynalazku polegaja na wykluczeniu mozliwosci uderzenia narzedziem w przedmiot, szczególnie o skom¬ plikowanym ksztalcie, bezposrednio po zakonczeniu ob- 111641111641 róbki. Ponadto poprawia sie jakosc powierzchni obrabia¬ nych przedmiotów.Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykladzie wy¬ konania na rysunku, który przedstawia schemat elek¬ tryczny ukladu sterowania szlifierki z pozycjonowaniem przedmiotu wzgledem sciernicy, pracujacej z pólautom- tycznym cyklem pracy.Jak przedstawiono na rysunku uklad zawiera: Stycz¬ nik 1S uruchomienia silnilka napedu wrzeciennika przed¬ miotu, którego cewka laczy sie ze zwiernym stykiem 1, 2 krancowego wylacznika 1WK cyklu pracy.Przekaznik 1P koncowego wymiaru przedmiotu, którego cewka laczy sie ze zwiernym stykiem 1AK urzadzenia do kontroli czynnej wymiarów przedmiotów oraz z pierw¬ szym zaciskiem swojego zwiernego podtrzymujacego styku 3, 4 polaczonego równolegle ze zwiernym stykiem ste¬ rowniczego przycisku 1C stanu awaryjnego, którego dru¬ gi zacisk laczy sie z rozwiernym stykiem sterowniczego przycisku 1A cyklu pracy i ze zwiernym podtrzymujacym stykiem 4, 5 przekaznika 2P posuwu wrzeciennika scier¬ nicy.Przekaznik 2P i elektrozawór 1EZ posuwu wrzeciennika sciernicy, których cewki lacza sie z irozwiernym stykiem 6, 7 przekaznika 3P awaryjnelgo posuwu pozycjonujacego polaczonym szeregowo z pierwszym zaciskiem rozwierne- go styku 5, 7 przekaznika 1P koncowego wymiaru przed¬ miotu, którego drugi zacisk laczy sie ze zwiernym pod¬ trzymujacym stykiem 4, 5 przekaznika 2P i elektrozaworu 1EZ li ze zwiernym zwlocznym stykiem 2, 5 czasowego przekaznika 1PC cyklu pracy.Przekaznik 3P awaryjnego posuwu pozycjonujacego, którego cewka laczy sie ze zwiernym stykiem 2AK urza¬ dzenia do kontroli pozycjonowania przedmiotu.Przekaznik 4P i elektrozawór 2EZ konika, których cew¬ ki lacza sie ze zwiernym stykiem krancowego wylacznika 2WK zamocowania i odmocowania przedmiotu.Przekaznik 5P i elektrozawór 3EZ dosuwu czujnika do pozycjonowania, których oewki lacza sie z rozwiernym stykiem 8, 9 przekaznika 2P, którego zacisk 9 laczy sie z cewkami przekaznika 6P i elektrozaworem 4EZ posuwu pozycjonujacego oraz ze zwiernym stykiem 9, 10 sterow¬ niczego przycisku 1A cyklu pracy polaczonym równolegle ze zwiernym stykiem przekaznika 6P podtrzymujacym przekaznik 5P, 6P i elektrozawory 3EZ oraz 4EZ.Przekaznik 7P i elektrozawór 5EZ zatrzymania po¬ suwu pozycjonujacego, których cewki lacza sie ze zwier¬ nym stykiem 3AK urzadzenia do kontroli pozycjonowania przedmiotu. Czasowy przekaznik 1PC cyklu pracy, które¬ go cewka laczy sie ze zwiernym stykiem 2, 11 przekaz¬ nika 1P polaczonym równolegle z rozwiernym stykiem 11, 12 przekaznika 2P i szeregowo polaczonym z nim zwier¬ nym stykiem 2, 12 przekaznika 7P.Ponadto w obwodzie przekazników 5P, 6P, 7P i elektro¬ zaworów 3EZ, 4EZj 5EZ znajduje sie rozwlierny styk 10, 13 przekaznika 3P, który laczy sie z rozwiernym stykiem 2, 13 przekaznika 1P polaczonym równolegle z rozwier¬ nym zwlocznym stykiem czasowego przekaznika 1PC.Dzialanie szlifierki zawierajacej uklad sterowania we¬ dlug wynalazku jest nastepujacy: przedmiot przenaczo- ny do szlifowania mocuje sie przez nacisniecie na kran¬ cowy wylacznik 2WK; zostaja wówczas wzbudzone prze¬ kaznik 4P i elektrozawór 2EZ konika.Automatyczny cykl pracy rozpoczyna sie przez nacis¬ niecie sterowniczego przycisku 1A. Zostaja wówczas wzbudzone przekaznik 5P i elektrozawór 3EZ dosuwu czujnika urzadzenia do pozycjonowania przedmiotu oraz przekaznik 6P i elektrozawór 4EZ posuwu pozycjo¬ nujacego, które podtrzymuja sie zwiernym stykiem 9, 10 przekaznika 6P. 5 Suport hydrauliczny czujnika urzadzenia do pozycjo¬ nowania przesuwa sie do przedmiotu. Stól wraz"z przed¬ miotem przesuwa sie az do styku krawedzi przedmiotu z czujnikiem urzadzenia do kontroli pozycjonowania przedmiotu, które zawiera swój styk 3AK wzbudzajac '10 przekaznik 7P i elektrozawór 5EZ zatrzymania posuwu pozycjonujacego. Styk 2, 12 przekaznika 7P zwiera sie, wzbudzajac czasowy przekaznik 1PC. Po zastawionym okresie czasu na czasowym przekazniku 1PC zwiera sie jego zwloczny styk 2, 5 wzbudzajac przekaznik 2P i elek- 15 trozawór 1EZ posuwu wrzeciennika sciernicy. Przekaznik 2P podtrzymuje sie stykiem 4, 5, swoim rozwiernym stykiem 11, 12 odwzbudza czasowy przekaznik 1PC, a rozwiernym stykiem 8, 9 odwzbudza przekaznik 5P J elektrozawór 3EZ. Nastepuje odsuw suportu hydraulicz- 20. nego urzadzenia do pozycjonowania wraz z czujnikiem.Jezeli w czasie nastawionym na czasowym przekazni¬ ku 1PC, stól przesunie sie za daleko, zostaje zwarty styk 2AK urzadzenia do kontroli pozycjonowania przed¬ miotu, wzbudzajac przekaznik 3P awaryjnego posuwu 25 pozycjonujacego. Styk 10, 13 przekaznika 3P rozwiera sie odwzbudzajac przekazniki 5P, 6P, 7P i elektrozawory 3EZ, 4EZ, 5EZ. Nastepuje odsuw suportu hydrauliczne¬ go urzadzenia do kontroli pozycjonowania przedmiotu i wycofanie sie stolu do pozycji wyjsciowej. Rozwarcie 30 styku 6, 7 przekaznika 3P uniemozliwia wzbudzenie prze¬ kaznika 2P i elektrozaworu 1EZ posuwu wrzeciennika sciernicy.Styki 2AK i 3AK urzadzenia do kontroli pozycjonowa¬ nia przedmiotu rozwieraja sie. Równoczesnie z posuwem 35 wrzeciennika sciernicy nastepuje dosuw suportu hydra¬ ulicznego urzadzenia do kontroli czynnej wymiarów, wraz z czujnikiem, az do styku koncówek mierniczych ze srednica szlifowanego przedmiotu. Wrzeciennik scier¬ nicy naciska na swojej drodze dosuwu krancowy wyla- 40 cznik 1WK, który swoim zwiernym stykiem 1, 2 wzbudza stycznik 1S uruchamiajacy silnik napedu wrzeciennika przedmiotu.Gdy przedmiot osiaga zadany wymiar, styk 1AK urza¬ dzenia do kontroli czynnej wymiarów, zwiera sie wzbu- 45 dzajac przekaznik 1P podtrzymujacy sie swoim zwiernym stykiem 3, 4. Styki 5, 7 i 2, 13 tego przekaznika IR roz¬ wieraja sie, a zwiera sie jego styk 2, 11. Zostaje od- wzbudzony przekaznik 2P i elektrozawór 1EZ posuwu wrzeciennika sciernicy a wzbudzony zostaje czasowy 50 przekaznik 1PC. Nastepuje odsuw wrzeciennika scier¬ nicy i odsuw suportu hydraulicznego urzadzenia do kontroli czynnej wymiarów, wraz z czujnikiem.Po nastawionym okresie czasu rozwiera sie zwloczny styk 2, 13 czasowego przekaznika 1PC, w rezultacie 55 czego zostaja odwzbudzone przekazniki 5P, 6P,- 7P i elektrozawory 3EZ, 4EZ, 5EZ. Stól wycofuje sie do po¬ zycji wyjsciowej. Wrzeciennik sciernicy zwalnia krancowy wylacznk 1WK, który swoim stykiem 1, 2 odwzbudza styczniik 1S. W wyniku tego silnik napedu wrzeciennika 60 przedmiotu zatrzymuje sie.W przypadku zaistnienia jakiejkolwiek nieprawidlo¬ wosci w dzialaniu ukladu, naciska sie sterowniczy przycisk 1C stanu awaryjnego, który swoim stykiem 3, 4 wzbudza przekaznik 1P. Dzialanie tego sterowniczego przycisku *5 1C jest identyczne z dzialaniem styku 1AK urzadzenia111641 do kontroli czynnej wymiaru przedmiotu. Zdjecio przed¬ miotu po obróbce nastepuje przez nacisniecie na (kran¬ cowy wylacznk 2WK. Zostaja wówczas wzbudzone prze¬ kazniki 4P i elektrozawór 2EZ konika.Zastrzezenie patentowe Uklad sterowania obrabiarki z pozycjonowaniem przedmiotu wzgledem nairzedzia, znamienny tym, ze cewka stycznika (1S) uiruchomiiemia silnika napedu wrze¬ cion nika przedmiotu laczy sie ze zwiernym stykiem (1, 2) krancowego wylacznika (1WK) cyklu pracy, a cewka przekaznika (1P) koncowego wymiaru przedmiotu laczy sie z pierwszym zaciskiem swojego zwierneigo podtrzy¬ mujacego styku (3, 4) polaczonego rówolegle ze zwier¬ nym stykiem sterowniczego przycisku (1C) stanu awaryj¬ nego, któirego drugi zacisk laczy sie z rozwiernym sty¬ lo 15 kiem (2, 4) sterowniczego przycisku (1A) cyklu pracy i ze zwiernym podtrzymujacym stykiem (4, 5) przekaz¬ nika (2P) posuwu wrzeciennilka sciernicy lub suportu narzedziowego, wzbudzany zwiernym zwlocznym stykiem (2, 5) czasowego przekaznika (1PC) cyklu pracy, nato¬ miast cewka czasowego przekaznika (1PC) cyklu pracy laczy sie ze zwiernym stykiem (2, 11) przekaznika (1P) koncowego wymiaru przedmiotu polaczonym równole¬ gle z rozwiernym stykiem (11, 12) przekaznika (2P) po¬ suwu wrzeciennika sciernicy lub suportu narzedziowego i szeregowo polaczonym z nim zwiernym stykiem (2, 12) przekaznika (7P) zatrzymania posuwu pozycjonujacego, ponadto w obwodzie przekaznilka (6P) posuwu pozycjo¬ nujacego znajduje sie rozwierny styk (2, 13) przekaznika (1P) koncowego wymiaru przedmiotu polaczony równo¬ legle z rozwiernym zwloczynm stykiem czasowego prze¬ kaznika (1PC) cyklu pracy. zasilQnie l l_ KI itt Jl m ip ip 1AK i—cr*o—i- ze ZP RS Hi 3P iP 4EZ '3P 2AK \J7J2fI nlPC „ 2HX ¦^^—. . 4PC Ha Kf 2P <2 -0—0 7£ IP 4PC Hf &. 2P JA i£Z 6P PrW \r7 HV?— ^Zrsez SP 3AK IP 3P PL