Przedmiotem wynalazku jest srodek do zwal¬ czania niepozadanej wegetacji zawierajacy jako substancje czynna nowe N^eterocyMoaiminokar- bonylo/aryloisulfonaimidy i N-/heterocyfcloamlnokar- bonylo/ltienylosulfonamidy, w których heterocykli¬ czny rodnik jest podstawiony dwoma podstawni¬ kami. Zwiazki te i ich odpowiednie do stosowa¬ nia w rolnictwie sole znajduja zalstosowanie mie¬ dzy innymi jako srodki regulujace wzrost roslin lub srodki chwastobójcze.Opis zgloszeniowy Stanów Zjednoczonych Ame¬ ryki nr 8i24 8i0l5 oraz opis zgloszeniowy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 840 389 ryjne zgloszen w 1077 r.) ujawniaja jako czynni¬ ki chwastobójcze miedzy innymi zwiazki o wzo¬ rze 6, w których podstawnikiem R sa rodniki o wzorach 7 i 8; Ri oznacza rodnik o wzonze 9 lub rodnik o wzorze 2; R3 oznacza atom chloru, bromu lub fluoru lufo grupe nitrowa, metylowa metoiksylowa, trójifLluorometyiowa lub grupe o wzo¬ rze 1)0; n oznacza liczbe 0, 1 lub 2; R4, R5, R6 i R7 oznaczaja atom wodoru, fluoru, chloru lub bromu lub grupe metylowa, a ponadto R5, Re i R7 moga oznaczac gru|pe metoksyiowa; X oz¬ nacza grupe alkoksylowa o 1—3 atomach wegla, grupe trójifluoronietylowa lub grupe o wzorze CH$S lut) CH3OCH2—J z oznacza grupe metylo¬ wa lub metoksyiowa; a W oznacza aitom tlenu lub siarki. 10 15 20 Zgloszenie patentowe Stanów Zjednoczonych A- meryki nr seryjny 840 167/11977 ujawnia jako czyn¬ niki chwastobójcze miedzy innymi zwiazki o wzo¬ rze 1(1, w którym Ri i R2 oznaczaja atom wodo¬ ru lulb grupe metylowa; R3 oznacza rodnik o wzorze 12 lub rodnik o wzorze 2; X oznacza gru¬ pe alkoksylowa o 1 do 3 atoniach wegla lub gru¬ pe o wzorze CF3, OH»S, CHsOCH2 lub CHaOCHaCHaO; Y oznacza grupe CH3 lufo OCH3; a Z oznacza grupe CH lub atom azotu.Zgloszenie patentowe Stanów Zjednoczonych Ameryki nr seryjny 910 965 ujawnia jako czynni¬ ki chwastobójcze miedzy innymi zwiazki o wzo¬ rze 13, w którym grupa -^G(=0)R oznacza rod¬ nik kwasu, soli, esttru lufo amidu; Ri oznacza rod¬ nik o wzorze 14; R2 oznacza atom wodoru, chlo¬ ru, bromu lub fluoru lulb grupe metylowa, meto¬ ksyiowa lub metylotio; R3 oznacza atom wodoru, chloru lub bromu lub grupe metylowa; R4 i R5 niezaleznie oznaczaja atom wodoru lub grupe me¬ tylowa; X oznacza grupe metylowa lub metoksy¬ iowa; W oznacza atom tlenu lulb siarki; Y oznacza grupe —OCH2CF3, ^0(CH2)2OCH3, —CXCH2)2OC2H5, —0(CH2)3—OCH3, ^O^HafoOCfrHs, -^OCH2C02CH3, ^OCH2C02C2H5, —OaCHzyHC02r-CH3, -^OC(CH3) HC02C2H5, -Oi(CH2)2C02CH3, —0(CH2)2C02C2H6, ^SCCHahCCHa, —SiOOHjhOCaH* —SCH^CO^MZf -^SCH2C02C2H5, ^SG(CH8HC02CH3, -^SCfCHs) 118 737118 737 3 HC02C2H5, ^S(CH2)2C02CH3 lub -^S(CH2)2C02C2 Hg, a Z oznacza grupa CH lub atom azotu.Obecnosc niepozadanej wegetacji powoduje znaczne uszkodzenia uzytecznych roslin upraw¬ nych, zwlaszcza zaspokajajacych zapotrzebowanie czlowieka na zywnosc i wlókna, takich jak ba¬ welna, ryz, kukurydza, pszenica i podobne. Obec¬ na eksplozja demograficzna i towarzyszace jej braki zywnosci i wlókna wymagaja zwiekszenia wydajnosci wytwarzania tych produktów. Jednym ze sposobów prowadzacych do tego celu jest in- hibitowanie niepozadanej wegetacji. Dostepnych jest wiele materialów dinhibitujacych (kontroluja¬ cych) niepozadana wegetacje; materialy te rzwykle nazywa sie srodkami chwastobójczymi. Jednakze stale wystepuje zapotrzebowanie na skuteczne srodki chwastobójcze.'Przedmiotem wynalazku sa srodki agrochemicz¬ ne, zawierajace jako substancje czynna zwiazki o wzorze 1, w którym R oznacza rodnik o wzorze 2 lub 3; Ri i R2 niezaleznie oznaczaja atom wo¬ doru lufo grupe metylowa; R4 oznacza atom chlo¬ ru, bromu lub fluoru lub grupe nitrowa, metylo¬ wa, metoksylowa, itrójifluoroimetyiowa lufo grupe o wzorze RsS{0)n, w którym R3 oznacza rodnik Ci-^Cftadkilowy lufo Ca-^alkenylowy; Rs oznacza atom wodoru, chloru, ibromu lub fluoru lub grupe metylowa lub imetoksylowa; n oznacza liczbe 0, 1 lub 12; X oznacza grupe metylowa lufo metoksylo¬ wa; W oznacza atom .tlenu lub siarki; Y oznacza rodnik C3—C4 alkilowy, C2—Ci alkilowy podsta¬ wiony grupa metoksylowa, C2—C4 alkilowy pod¬ stawiony li—3 atomami chloru, bromu lufo fluoru, Cx—C4 alkilowy podstawiony grupa etoksylowa, cyjanowa, karboksylowa, ikaribametofcsylowa lub karfooetoksylowa, rodnik fluorometylowy, chloro- metylowy lub foromometylowy, rodnik C2—C4 al¬ kenylowy, rodnik C2^C4 alkinilowy, grupe SCN, N3 lub grupe o wzorze Ai(CH2)miAiR7, w którym ni oznacza liczbe 2 lufo 3, R7 oznacza rodnik Ci—C3 alkilowy, A oznacza atom tlenu lufo siarM, a Ai oznacza aitoni tlenu lub grupe S(0)n lufo Y oznacza grupe o wzorze A A 2 i Wi niezaleznie oznaczaja atom tlenu lub siarki, a Ri$ oznacza rodnik Cj—C3 alkilowy, e- wemtualnie podstawiony Hl—fl atomami fluoru, chlo¬ ru lufo Ibromu lub R15 oznacza igrupe NifCHsJOCHs, grupe NR8R9, grupe o wzorze 4, grupe ACH2C<=. =0)L, ACH gdzie L oznacza grupe N(CH3)OCH3 lufo NRtfRg i gdzie Rg i R9 niezaleznie oznaczaja atom wodoru lufo grupe metylowa lub etylowa lub L oznacza grupe OR10, gdzie Rio oznacza atom wodoru lub rodnik Ci—C4 alkilowy; NRnRi2, gdzie Rn ozna¬ cza atom wodoru lufo rodnik metylowy, a Ru oznacza rodnik C$— wy podstawiony grupa metoksylowa lufo etoksylo¬ wa, rodnik cyMopropylowy lufo Ci—C2 alkilowy, podstawiony grupa cyjanowa, karfoometoksylowa lufo karfooetoksylowa; OR13, gdzie R13 oznacza rodnik C4—C« alkilowy, Ci—C4 cyjanoalkilowy, Cs—C4 alkenylowy, C3—C4 alkinEowy, rodnik o wzorze 6 lufo rodnik C2—C4 alkilowy podstawiony 1—3 atomami fluoru, chloru lub bromu; SR14, 10 15 gdzie R14 oznacza rodnik Ci-^C2 cyjanoalkilowy, allilowy lub propargilowy; a Z oznacza grupe CH lub atom azotu; z tym ograniczeniem, ze gdy jeden lufo dwa podstawniki Ri i R2 oznaczaja 5 rodnik metylowy, ito Y nie moze oznaczac grupy OCH2CH2OCH3 lufo dopuszczalne w rolnictwie so¬ le tych zwiazków.Z uwagi na czynnosc biologiczna lufo latwosc syntezy lufo ofoa te czynniki, korzystne sa te zwiaz¬ ki o wzorze Ul w (których Y oznacza rodnik Ci-^C4 alkilowy podstawiony grupa cyjanowa, karfoometo¬ ksylowa lufo karfooetoksylowa, rodnikiem C2—C4 alkenylowym lufo C2—C4 alkinilowym, grupa SCN, grupa Ns, grupa A(CH^mA{R7t gdzie In oznacza liczbe 2 lufo 3, R7 oznacza rodnik Ci—C3 alkilowy, a Ai oznacza atom tlenu lufo grupe S<0)n; grupe AOH2C<=0)L, AOH(CH3)C(=0)L lufo ACH2CH2C<= =0L, gdzie A oznacza atom itilenu lufo siarki, a L 2o oznacza grupe NtCCHjJOCHj lufo NRgRg, gdzie R8 i R9 oznaczaja niezaleznie atom wodoru lufo rod¬ nik metylowy lufo etylowy lufo L oznacza OR10, gdzie Rio oznacza rodnik Ci—C4 alkilowy; grupe NRnRi2, gdzie Rn oznacza atom wodoru lufo rod- u nik metylowy, a RJ2 oznacza rodnik C3-HC4 alke¬ nylowy, C$—<23 alkilowy podstawiony grupa meto¬ ksylowa lufo etoksylowa lufo Ci^C2 alkilowy pod¬ stawiony grupa cyjanowa, karfoometoksylowa lufo kariboetoksylowa; OR19, gdzie R13 oznacza rodnik J0 Ci^C4 cyjanoalkilowy, C3-^C4 alkenylowy, C3-^C4 alkinilowy, rodnik o wzorze 6 lufo rodnik C2—C4 alkilowy podstawiony 1—3 atomami fluoru, chloru lub -bromu; SR14, gdzie R14 oznacza rodnik Ci—C2 cyjanoalkilowy, allilowy lub propargilcwy. 35 Korzystniejsze, z powodu zwiekszonej czynnosci lub mniejszych kosztów sa; <1) zwiazki z korzystnej grupy, w których Ri i R2 sa atoniami wodoru, a W jest atomem tle¬ nu; 40 (2) zwiazki z korzystniejszej grupy dl), w któ¬ rych Y jest grupa ARi6, gdzie Ri$ oznacza grupe CHaCF* CH2CHiORi7, CH(CHs)C02Ri7, (CH2)3ORi7 lufo CH2CH2002Ri7, A oznacza atom tlenu lufo siarki, a R17 oznacza rodnik metylowy, etylowy 48 lufo izopropylowy; (3) zwiazki z korzystniejszej grupy (2), w któ¬ rych A jest atomem tlenu, a Rie jest rózne od CH2CH2C02Ri7; 30 (4) zwiazki z korzystniejszej grupy (3), w któ¬ rych R jest rodnikiem o [wzorze 3; (6) zwiazki z korzystniejszej grupy t(4), w któ¬ rych R0 jest atomem wodoru lufo chloru; (6) zwiazki z korzystaiejBzej grupy ro rych R4 jest atomem chitoru lub grupa nitrowa; oraz (7) zwiaaki z korzystniejfizej grupy <6), w któ¬ rych R$ jest atomem wodoru; Szczególnie korzystne, z uwagi na wybitna czyn¬ no nosc chwastobójcza lub latwosc syntezy lufo oba te czynniki sa nastepujace zwiazki: ester metylowy kwasu 2-^<6-metylo-2-)i/!2^iitro- fenyloeulfonylc^mino/karibonyloamino/pirymidyn- -*4-ylokfiy/óctowego ¦"• e^hloro-WHmetylo-M^^trójfluoroetoksy)-118 737 e -1,3|,5-triazyn^-ylo/aminokarix)nyloyibenzeno5!Ulfo- namid N-//^-metoksy^H(2,2,2-taójf[lu^ zyn-2-ylo)airnanokaanbonylo/-2-nit^^ mid •¦¦''" ester metylowy kwasu J-//i2V(2-cMorofenylosul~ fonylQamino)karbonyloam -A-yloksy/propionowiego ester metylowy jkwasu 1-/W-tóetylo-flr/ffi-Hnitrofe- nyloJ-suiKcnyloamkiokanbcnyloamiino/^-pirymidy- nyloksyMprcpionowego.Synteza. Jak przedstawiono na schemacie J, zwiazki o wzorze 1 mozna wytwarzac dzialajac odpowiednio podstawionym izocyjanianem lub izo- tiocyjaniansm; sulifonylu o wzorze RSOgNCW na odpowiednia' a^inopirymidyne lujb S-aniino-il^S- triazyne o wzorze li5; symbole R, W, X, Y i Z maja znaczenia wyzej podane.Reakcje-wedlug schematu tli najkorzystniej pro¬ wadzi si^w obojetnych bezprotonowych rozpusz- czainikach organicznych, jak chlorek] metylenu, czterowodorofuran lub acetonitryl, w temperatu¬ rze pokojowej Di pod normalnym cisnieniem. Ko¬ lejnosc dodawania odczynników nie jest krytycz¬ na, choc czesto dogodnie jest dodawac izocyjanian lub iizoticcyjanian sulforiylu do mieszane} zawie¬ siny heterocyfclieznej aminy o wzorze 16. :: " '¦' Poniewaz talkie. izocyjaniany lub izotiocyjaniany' zwykle 6a cieczami, ich dodawanie latwo irtoze' byc regulowane. Reakcja jest zwykle egzoteimicz-' - na. --: ; '.'¦' t ¦¦''¦¦ ¦,' W pewnych^ przypadkach zadany produikt jest' nierozpussrezalaay •¦ .'w cieplym srodowisku reaikcyj-f nym i wykrystalizowuje' z niego w postaci czy-' stej. Produikiy rozpuszczalne w srodowisku reak¬ cji wyodrebnia sie przez odparowanie rozpuszczal¬ nika, roztarcie stalej pozostalosci z rozpuszczalni¬ kiem, jaik-IncMorobutan lulb eter etylowy i prze¬ saczenie.'" •¦"-¦' Jak przedstawiono na schemacie 2, zwiazki ó wzorze 1,* w którym Rj oznacza atom wodoru/ a .H2 oznacza Rodnik metylowy, mozna "wytwarzac dzialajac 'na odpowiednio podstawiony izocyjaV nian lub s izOitiocyjanian sulfonylu o wzorze, RSO2NCW odjgowiednia !2nrnetyloaminopixymidyna lub 2-metyloammo-l,3j5-tr.iazyna o wzorze16; sym¬ bole R, nz, W, X , Y i Z imaja wyzej podane zna¬ czenia.Reakcje przeprowadza sie. jalk w przypadku przedstawionym na schemacie 1.Zwiaziki o wzorze l, w iktórym ^± oznacza rod¬ nik metylowy, mozna otrzymywac przez metylo- wamie soli zwiazików ,0 wzorze 1, w którym Rt oznaczaatom^ .wodoiu, "jak przedstawiono na sche¬ macie 3, na: któryim. symlbole R, R2, Ri, W, X, Y i Z maja wyzej podane! znaczenia, a M oznacza Jcation metalu, a Q oznacza anion, jak chlorkowy lub metylosiarczanowy.Reakcja ^we^iug schematu 3 najkorzystniej przeprowadzacie w bezprotonowym organicznymf rozpuszczaMifcu, jak czterowodorofuran, dwumetyr jofoiimamwf idb dwiumetyloacetamid, w 'tenlpefa-7. turze polkoJ^w^j^ i pod normalnym cisnieniem. Stoi* sowac mo^a takie czynniki alkilujace, jak siar- 10 15 30 2* 40 .«, 56 65 czan dwumetylu lub jodek metylu. Zadany pro* dukt mozna wyodrebnic przez wylanie miesza- niny reakcyjnej do wody i odsaczenie -wytraconego * cialastalego. ^ Alternatywnie, zwiazki o wzorze 1, w których' Ri jest rodnikiem ,metylowym, mozna otrzyjmy* wac dzialajac na odpowiednio podstawiony chlo^ rek sulfonylo-N^metylokanbamylu lub sulfonylo- -N-metylotióikarbamylu o wzorze 17 odpowiednia 2-aminopirymidyna lulb 2-amino-ily3j5-triazyna o wzorze '114, jak przedstawiono na schemacie 4, symbole R2, Ri, R, X, Y, W i Z. maja wyzej po¬ dane znaczenia.Wytwarzanie moczników iz amin i chlorków kar-" bamylu IMd chlorków itiokatfbamyilu jest powszech¬ nie znane. Reakcje najkorzystniej przeprowadza sie dodajac równowaznych ilosci chlorku o wzorze 17 ; i aminy o wzorze 115 do obojetnego rozpuszczal¬ nika organicznego, jak cztea?owodorofuran, ksylen lub chlorek metylenu, w obecnosci czynnika wia-, zacego kwas, jak trójetylóamina, pirydyna lub weglan sodu, w 20—li30°C. Produkty rozpuszczal¬ ne mozna wyodrebniac przez odsaczenie' soli i 'odparowanie przesaczu. Produkty nierozpliBZczalne ' dine", Vol. XVI powyzszej serii.Przejsciowe chlorki o wzorze 17 mozna otrzy- ' mywac przez fosgenowanie lulb (tiofosgenowanie so- j li N^metylosulfonaimidów. Sole sulfonamidów do¬ daje sie do nadmiaru fosgenu lub tiofosgenu w obojetnym rozpuszczalniku organicznym, jak czte- rowodorofuTan, toluen lub ksylen. Otrzymany f chlorek oj wzorze 17 mozna wyodrebnic lu/b bez ' wyodrebniania dzialac na niego amina o' wzorze 16/ po usunieciu nadmiaruJ fosgenu lub tfofosge*- nu. " Przeglad syntez heterocyklicznych amjn jest przedstawiony w „The Cherhistry of Heterocydic Compounds", seria publikowana przez Intefscience PuibLishers1, Nowy Jork i Londyn. Aminopi/rymidy- 1 ny sa opisane przez D. J. Browna w „The fyrimi- dines", Vol, XVI powyzszej serii.B-ammoAl,3j5^triazyny mozna syntetyzowac spo¬ sobami opisanymi przez E. pfl. Smolina i L. Rapo- porta w „si-Triazines and Perivatives", Vól, 3JIII tej saimej serii. 2-amJno-l,3;6-itriazyny dogodnie o- trzymuje sie rówaiiez sposobami wedlug K. R.Huffmama i F. C. Schaefera, J. Oirg. Chem. 28, 18112—l(Bll(5 i 1816—11&21 (1963).Wytwarzanie odpowiednich dla rolnictwa soli zwiazków o wzorze 1 oraz materialów wyjscio¬ wych i produktów przejsciowych do tych zwiaz¬ ków jest ujawnione w zgloszeniach patentowych St. Zjedn. Ameryki nr seryjny S24 8D5/li977 i 840,389/1077.' Opisy powyzszych zgloszen zalacza sie do niniejszego na zasadzie odnosnika. ¦• a Zwiazki stanowiace substancje czynna srodków wedlug wynalazku i wytwarzanie tych zwiazków sa ilustrowane w nastepujacych przyi&tadach.Temperature wyrazono w nich w stopniach Cel- 'siusza. ¦ iP r z y k i a d, l. N-/AM2Hm)etoksyetoksy)-6-metylo- pkymMyn-2-^o/aminokarlofliylo/-2Hchlorobej^ sulfonamid Do mieszanego, suchego roztworu 18,3 czesci 2-118 737 -©mino-4-(2-metc!ksyetoiksy)-6-metylopirymidyny w 300 czesciach chlorku metylenu dodano, w tem¬ peraturze pokojowej i pod normalnym cisnieniem, 22 czesci izocyjanianu 2^hlorobenzenosulfonylu.Calosc mieszano w ciagu 2 godzin, po czym pod zmniejszonym cisnieniem odpedzono chlorek me¬ tylenu. Stala pozostalosc roztarto z l-chlorobuta- nem i przesaczono, otrzymujac 35 czesci Nn//4-/2- -metoksye.to/ksy/-6Hmetylopirymidyn^2-ylo/amino- S karbonylo/-2-cMorobenzenosulfonaimidu o tempe¬ raturze topnienia 13<0—a40oC. Produkt wykazal charakterystyczne pasma absorpcji w podczerwie¬ ni.Wyzej opisanym sposobem, z równowaznych ilosci odpowiednich 2-aminopirymidyn lub 2-ami- no-l,3,15-4jriazyn i odpowiednio podstawionych izo¬ cyjanianów lub izotiocyjanianów benzenosuifony- lu mozna otrzymac zwiazki z tablicy U Tablica 1—A. Zwiazki o wzorze 18 R4 Cl a a a a no2 NOa NG2 N02 a Cl Cl a ci Cl Cl no2 a no2 a no2 Cl no2 a Ci no2 Ci a ci no2 Cl E5 H H H H H H H H H 5-C1 5^C1 5^C1 H 5-C1 H Cl H H H H H H H Cl Cl H H Cl H H H X CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH8 CH$ CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CHS CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 . CH3 Y OCH2CF3 • OCH2C020H3 OC^CHs/BCOjjCH, 0^C/CH3/HCO2C2Ii5 OCHaCHaCHjOCHs OCH2CH2OCH3 OCH2CF, OCH2C02CH3 OC/CH3/HC02CH3 OCH2CH2OCH3 OCH2CF3 OCHgCOzCHs SCiH2CH2iOC2Hl5 SCH2CH2OC2He OCH2CF3 OCH2CF3 OCH2CF3 N3 - OCH2CH2OCH3 OCH2CH2OCH3 OCH21CH2CH2OCH3 SCHsCHaOGHaCHs SCH2OH2OCH2IC1H3 OCHzCHaOCHs OCHsCHzCHaOCHj OCH2C02CH3 OCH^COzCHa OCH2C02CH8 OC/CH3/HCOOCH3 OC/CH3/HCOOCH3 OC/CHS/HCOOCH2CH3 Temperatura topnienia °C 160—103 167^100 176—191 1-1(4—0122 103—116 95—&8 H92-JU94 1S5—165 17i5^-479 11151—<1<55 162j5—*65 182^186 1^7—130 131^150 160^1(63 1'62;5—165 1^12—(104 195 95-^98 103—1'15 ^ 11119—»125^ a 127—11130 131—'150 1S1—'155 103—iims . 1515—1165 157—1160 I8l2h-188 it»—ti-aiir 208^210 lli4—.123 R4 ¦ a Cl Cl Cl N02 Cl Cl d R5 H H H H H H H H Tablica X CH3 CH3O CH3 OCH3 OCH3 OCH3 CHS CH3 1—B. Zwiazki 0 wzorze 22 Y OCH2CH20CH3 OCH2CO2C2A OCH2CF3 OCHjCFa OCH2CF3 OCH2CH2iOCHj OCH2CCl3 CH^HgOCI^ Temperatura topnienia 1 °C . ] 140^146- sziklo 158^166 1160-463 160^168 szklo 1^4—1(©7 iao—1130U8.737 Tablica iU—B 10 (ciag dalszy) R4 Cl ca Cl Cl Cl a ci 01 Cl Ol Ol Ol a CF3 ci Cl Cl a a Cl *5 H H H H H H H H H H H H H H H H H H H H X CH30 CH3 CH3 CH3 CH3 CH3 CH30 CHaO CH3 CH30 OCH3 CH3 CHsO CH3 CH3 CH30 CHjfO CH3 CHsO CH3 y O/CHg/sOCHj, f OCH2CH2OCH3 OCH2CH2OCH2CH3 OCHzCH2CHdOCH2CH8 OCH2GH2CH2OCH3 wzór 23- OCH/CH3/COOCH3 OCHzCOOCHs OCH/CH5/COOGH2CH3 OCH/CH8/COOCH2CH5 OCHaCHaOCHjCHs OGH2CH2CN CH2CH2iOCH3 CH2CH2OCH3 SCHzCOjCHj SCH2C02CH3 SCH2GOOCH2CH3 OCH/CH^COOCH3 OCH/CIty,COOCH3 OCHgCHaCl temperatura topnienia ÓC sziklo 140—146 olej 132—135 54-^57 1I20-H136 130-H135 166^170 7i6-^80 02 szklo 118—0125 100—107 130^103 1(48^161 78^98 150-^1,55 olej 130—135 131—1C42 Przyklad II (6nmetyion2n/yi2*tienyiosujLfonyiO'/ /aminokarbonyloammo/pirymidyn-4-ylolksyACitan metylu Do suchego roztworu 18 czesci /l2-amino-6-me- tylopirymidyn^4-yloksy/ octanu metylu w ,300 cze¬ sciach chlonku metylenu dodano w temperatworze pokojowej, przy mieszaniu, 20 czesci izocyjanianu 2^iofenosulfonylu. Roztwór pozostawiono w ciagu 3 godzin w spoczynku, a nastepnie wylano na lód.Za pomoca roztworu wodorotleniku sodu doprowa¬ dzono warstwe wodna do pH 11 i oddzielono war¬ stwe chlorku metylenu. Warstwe wodna zobojet¬ niono wodnym kwasem solnym i ekstrahowano chlorkiem metylenu. Ekstrakt wysuszono i odpe¬ dzono z niego rozpuszczailnik, otrzymujac 8 czesci /6-metylOH2-/^2-tienyaosulfonylo/aminokarbonyloa- mino/pirymidyn-4-yloksy/octanu metylu o tempe¬ raturze topnienia L14—\V2fi°.Powyzszym sposobem, z równowaznych ilosci odpowiedniej 2-aminopiryimidyny luib 2-amino- -1,3,5-triazyny i izocyjanianu lufo izotiocyjanianu 2^tioifenosulfonylu mozna otrzymac inne zwiazki, przedstawione wzorami 26—i2l9. iSjposoibem wedlug schemaitu 2, z równowaznych ilosci odpowiedniej 2Hmetyloaminopirymidyny lub 2-metyloamin stawionego izocyjanianu luib izotiocyjanianu ben- zenosuLfonylu mozna otrzymac zwiazki przedsta¬ wione wzorami 30—33.Przykladowo, do suchego roztworu 19,7 czesci 2-metyloamino^n/2Hmetolksyetyloitio/-6Hmetylopiry- midyny w 300 czesciach chlonku metylenu dodaje sie w temperaturze pokojowej, przy mieszaniu, 22,8 czesci izocyjanianu 2nniferobenzenosul(fonylu.Calosc miesza sie w ciagu 4 godzin, utrzymujac we wrzeniu pod chlodnica zwrotna, a nastepnie 95 40 15 60 pod zmniejszonym cisnieniem odpedza chlorek me¬ tylenu. Otrzymany staly produkt rozciera sie z 1-oMorobutanem, otrzymujac N^/Nn/i4-/2-metoikBy- etyloJtio/^-meitylopirymidynH2-ylo/-NHmeityloamino- karbonyloZ-S-nitrolbenzenosuMonamid.Przyklad III. N-/N-/4V2,2,2-trójfluoroetoksy/- -6-metylopirymidyn-2-ylo/-N-metyloaminokarbony- lo/-2-tiofenosulfonamid Do suchego roztworu 22jl czesci 2-metyloamino- -4-/2^2,2^r6jifluoroetoksy/^6-nietyloipirymiidyny w 250 czesciach chlorku metylenu dodano w tem¬ peraturze pokojowej, przy mieszaniu, 18,8 czesci izocyjanianu 2-tiofenosuld:onylu. Calosc mieszano w ciagu 2 godzin, utrzymujac we wrzeniu pod chlodnica zwrotna. Pod zmniejszonym cisnieniem odpedzono chlorek metylenu, a stala pozostalosc roztarto z toluenem, otrzymujac 119 czesci N-/N-/4- -/^S-^ójifiluoroetoikEy/-^ -.N-metyloaiminokarbonylo/-2^tiofenosullf€namidu.Powyzszym sposobem, z równowaznych ilosci odpowiedniej 2Hmetyloaminopirymidyny lub 2rme- tyloamino-l,3^5^triazyny oraz izocyjanianu lub izo¬ tiocyjanianu 2-(tiofenosul£onyiu mozna otrzymac zwiazki przedstawione wzorami 34—37.Nnmetylowe zwiazki stosowane jako . skladnik czynny srodków wedlug wynalaziku mozna otrzy¬ mywac wyzej^ opisanymi sposobami. Przykladowo, mozna zastosowac metylowanie wedlug schema¬ tu 3, przeprowadzajac je nastepujacym sposobem: Równowazna ilosc wodorku sodu (50*/o zawiesi¬ na w oleju mineralnym) dodaje Sie do roztworu NV/4^/12-metoksye,tylotió/-6-meitylopirymidyn-2-ylo/ /aminoikairbonylo/^2;5-dwuchlorobenzeno6ullfonami- du w dwumetylofoiunamidzie, w atmosferze azotu.Po ustaniu wydzielania wodoru dodaje sie równo¬ wazna ilosc siarczanu dwumetyiu. Calosc miesza118 737 11 sie w ciagu 12 godzin po czym wylewa mieszanine do duzej objetosci wody. Wytracmy produkt od¬ sacza sie, otrzymujac N-//4-/2^metoiksyetylotio/-6- ^metyloipirymidyn^2-yilo/-aniinoikar!bonylo/-2,5-idwu- chloro-N-metylobeauzenosuIfonamid.Zwiazki, w których zmetylcwane sa oba mocz¬ nikowe atomy azotu imozna otrzymac sposobem wedlug schematu 4, postepujac w nastepujacy sposób: Do 18 czesci chlorku N-//2-chlorofenylo/lsulfoay- lo/-N-metylokarbamylu w 300 czesciach czteirowo- dorofiuranu, zawierajacego 10 czesci trójetyloami- ny, dodaje sie 22 czesci 2-metyloamLno-4-/2,2,2- -trójtfauoroetoksy/^O-imetjMopirymidyny. Calosc mie¬ sza sie w ciagu 10 godzin, utrzymujac we wrzeniu pod chlodnica zwrotna, po czyni odsacza sie wy¬ tracone sole, a przesacz odparowuje, otrzymujac N-/N^4^^y2-i;rójifluoiroeHoiksy/-6-metylopiryni:dyri- -2-ylo/nNHmetyloaiminoikajibonylo/-2-chloro-NHmety- lobenzenosulfonamid.Stosujac w powyzszej procedurze metylowania odpowiedni N-heterocyklo-N-aininokarbonylobenze- nosulfonamid, mozna otrzymac zwiazki o wzorach 38 i 39. Alternatywnie, z odipowiedniego chlorku kanbamylu i odipowiedniego metyloaminoheterocy- klu mozna otrzymac te same zwiazlki.Z odpowiedniiego podstawionego chlorku N-me- tylOnN-fenylosulfonylotiokaribaniylu i odpowiednio podstawionej 2-aminopiirymidyny lub 2-amin0-1,3,5- -triazyiny, wyzej opisanym .sposobem mozna oitrzy- mac zwiazlki o wzorach 40 i 4*1.Zwiazki o wzorach 42^45 mozna otrzymac w powyzszej reakcji metylowania, stosujac odpowie¬ dni N-//l,3,6^1xiazyn-2-ylo/-aminoikarbonyTo/-2-tio- fenosulfonamid, N-/i/lpirymidyn-2-ylo/aminoikarbb- nylo/H2-tiofenosulfonamid, Nn/i/l,3,5-triazyn-2-ylo/a- r minotdoketometylo/^^tiofenosulfonamid lub N-Z/ipi- rymidyn^-y(lo/aminotioiketometylo/-2-tiofeno6ulfo- namid. Alternatywnie, te same zwiazki mozna o- trzymac wyzej opisanym sposób:m z odpowiednio podstawionego chloriku N-metylo-N-/i2-tienylosuiLfo- inylo/karbamylu lub tiokairbamylu -i z odpowiednio podstawionej 2-aminopirymidynylub 2-amino- -triazyny.Srodki wedlug wynalazku, zawierajace zwiaziki o wiórze 1 wytwarzac mozna konwencjonalnymi sposobami. Tajkimi .kompozycjami moga byc prosz¬ ki, granulki, pastylki, zawiesiny, emulsje, proszki higroskopijne, emuUgowalne koncentraty i podob¬ ne. Wiele sposród nich .mozna stosowac bezposre¬ dnio. Kompozycje rozpylane mozna rozcienczac w odpowiednich srodowiskach i stosowac w objeto¬ sci od kilku do kilkuset litrów na hektar. Kom¬ pozycje o wysokim stezeniu sa stosowane glównie jako koncentraty, które (przed ostatecznym uzy¬ ciem rozciencza sie. Kompozycje zawieraja oko¬ lo 0,1 do 99P/» wagowych skladnika czynnego i co najmniej okolo 01 do 3X01% substancji czynnej i/ Auto 1 do 99y9tyo stalego lub cieklego rozcienczal¬ nika. Przyblizony sklad kompozycji jest podany w tablicy "B.Zaleznie od zamierzonego uzycia i fizycznych wlasciwosci zwiazku, ©tezenie skladnika czynnego moze byc nizsze lub wyzsze. Czasami pozadania jest 12 Tablica 8 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 1 * higroskopijne proszki . zawiesiny olejowe, . emulsje (równiez emulgowalne kon¬ centraty) zawiesiny wodne proszki granulki i pastylki kompozycje o wy- | sokim stezeniu Skladnik czynny 20—00 5r^50 10—50 1-H25 0,1-^95 90—99 •/o wagowych* rozcien¬ czalnik 0—74 40—95 40—84 70—99 5-^99,9, 0—10 substan¬ cja po¬ wierzch¬ niowo czynna A—10 0—(15 .1—20 0—5 0^2 0—2 | « * suma skladnika czynnego i substancji po¬ wierzchniowo czynnej i/lub rozcienczalnika stano¬ wi lOOfYo wagowych wyzsza wartosc stosunku substancji powierzch¬ niowo czynnej do skladnika czynnego chwastobój¬ czo, a uzyskuje sie ja przez wprowadzenie sub¬ stancji powierzchniowej do kompozycji lub przy mieszaniu w zbiorniku.Niektóre typowe rozcienczalniki stale sa opi¬ sane w podreczniku Watkinsa i (innych „Handfoook< ói Insecticide Dust Diluents and Carriers", wy¬ danie drugie, Dorland Books, Caldwell, NeW Jer¬ sey. Stosowac mozna równiez inne rozcienczalniki, kopalne lub wytwarzane. W przypadku proszków higroskopijnych pozadane sa rozcienczalniki bar¬ dziej absorpcyjne, natomiast * w przypadku zwy¬ klych proszków do rozpylania korzystniejsze sa rozcienczalniki o wiekszym ciezarze nasypowym.Typowe rozcienczalniki i (rozpuszczalniki ciekle sa opisane w podreczniku Marsdena „Solvents Gui¬ de", wydanie drugie, Interscieriee, New York 1960.W przypadku koncentratów zawiesin; korzystna jest rozpuszczalnosc ponizej 0,l10/©.Koncentraty roztworów winny nie ulegac roz¬ dzialowi faz w 0°C? Liste srodków powierzchnio¬ wo czynnych i zalecanych stosowan podaja naste¬ pujace wydawnictwa: McCutchecn's Detergents and Emulsiifiers Amnuar, MC Publishing Corp., Ridgewood, New Jersey oraz „Encyclopedia of Surface Active Agents", Chemical- Pulblishing Co., Inc., New York, 1964. Wszystkie kompozycje moga zawierac niewielkie ilosci dodatków ograniczaja¬ cych pienienie, zbrylanie, korozje, wzrost mikro¬ biologiczny itp.Sposoby wytwarzania takich kompozycji sa do¬ brze znane. • Roztwory sporzadza sie porzez proste zmieszanie skladników. Kompozycje stale sporza¬ dza sie przez mieszanie i zwykle mielenie, np. w mlynie bijakowym lub fluidalnym. Zawiesiny spo¬ rzadza sie przez mielenie na mokro (patrz np. opis patentowy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 060 084). Granulki i pastyllki mozna sporza-118 737 13 14 .-dzac -przez Ina~tryskanie materialu czynnego na -preformowany: granulowany nosnik lub technika aglomeracji; patrz. J. E. Browning, „Agglomera- tion", Chemical EngLneering, Dec, 4, 11967, strona . 147 i dalsze oraz „Pery's Chemical Engineer's . IJandbook", wydanie czwarte, McGraw-Hill, New .York, 1963, strony 8-^59.Dla dalszej informacji dotyczacej sporzadzania kompozycji patrz np. opis patentowy SI Zjedn.Ameryki nr 3 205 361 kolumna 6 wiersz 16* do kolumny 7 wiersz 1'9 i przyklady X do XLI, opis pateritowy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 309192 kolumna 5 wiersz 43 do kolumny 7 : wiersz 62 i przyklady VIII, XII, XV, XXXIX, XLI, LII, Lin, LVIII, CXXXII, CXXXVIII^CXL, . CLXII^CLXIV, CLXVI, XLXVII, CLXIX— CLXXXII, opis patentowy St. Zjedn. Ameryki nr ,2 89181515 . kolumna 3 wiersz 66 do kolumny 5 wiersz 15 h przyklady I—IV, G. C. Klingman, „Weed Contro! as a.Science", John Wiley & Sons, Inc., New York, 1961, strony 81^96 oraz J. D.Fryer i S. A. Evan:s, „Weed Contro! Handibook", wydanie piate, Blactowell Scientiffic Publications, Oxford, 11968, strony 101^—1103. " Jezeli nie zaznaczono inaczej, w [ponizszych przy¬ kladach wszystkie czesci sa czejsciami wagowy¬ mi.Przyklad IV. Higroskópijny proszek N-//4-(2^2^Htrójfluoroetoiksy)-6-metyaopiry- midyn-2-ylo/amiinokarbonylo/H2Hniftroben- zenosuifonamid 90% sól sodowa sulfobursztynianu dwuoktylu 0,lP/o .lignosulfonian sodu 1% syntetyczna drobnoziarnista krzemionka 8,9% Skladniki miesza sie i miele w mlynie bijako- wym, do uzyskania materialu skladajacego sie i parowie wylacznie z czastek wielkosci ponizej 100 mikronów. Material przesiewa sie przez sito ILSjS No. 50 i pakuje./Przyklad V, Granulki higroskópijny proszek z przykladu IV 10% granulka attapulgite 90% (U.S.S. #20^40; 0^4-0y42 mim) Zawiesine higroskopijnego proszku, zawieraja¬ ca 50% skladnika stalego natryskuje sie na po¬ wierzchnie granulek attapuigite, w mieszalniku o ksztalcie - podwójnego stozka. Granulki suszy sie i pakuje. * Przyklad VI. Higroskópijny proszek N-//4^2HmetO)ksyetoksy)-6-metylopirymi- dyn^-yloyammo^ar(bonylo/-2Hni!trobenze- nosulionamid 40% sól sodowa sulfobunsztynianu dwuoktylu l,5°/a lignosulfonian sodu 3% metyloceluloza o niskiej lepkosci 1,5% attapuligite 64Voi ! Skladniki dokladnie miesza sie i przesiewa przez mlyn powietrzny, otrzymujac material o przeciet¬ nej wielkosci czastek ponizej i"5 mikronów. Ma¬ terial ten ponownie miesza sie i przesiewa przez .sito U.S.S. No 50 (otwory 0,3 mm), a nastepnie pakuje.; Pri yik l a d VII. Granulki ; higroskópijny proszek z przekladu VI 25% 10 20 gips - 64% siarczan potasu 11% Skladniki miesza sie w mieszalniku obrotowym, a na mieszanine natryskuje wode, powodujac gra¬ nulacje. Gdy wiekszosc granulek osiaga wielkosc 1,0 do 0,42 mm (sita%U.S.S. #16 do 40), wyjmuje sie je, suszy i przesiewa. Material o wiekszym ziarnie kruszy sie, Otrzymujac dodatkowy mate- } rial w zadanym zakresie wielkosci. Otrzymane granulki zawieraja 1/3% skladnika czynnego.Przyklad VIII. Higroskópijny proszek Nn//4- miidyn-2-ylc/-aminokarbonylo/H2-nitroben- zencsulfonamid 80% alkilonaftalenosulfonian sodu 2% ligncsulfcnian sodu 2% syntetyczna bezpostaciowa krzemionka 3% kaolinit 13% Po zmieleniu w mlynie bijakowym skladniki dokladnie miesza sie, otrzymujac material o czast¬ kach wielkosci ponizej 100 mikronów. Material ponownie miesza sie, przesiewa przez sito U.SJS.No. 50 i pakuje. 25 Przyklad IX. Higroskópijny proszek N-,//4-((2-metoksyetoksy)-6-metylopirymi- dyn^2-ylo/aminokarbonylo/-2-alitrobenze- nosulfonamid. 65% eter dodecylofenolowy glikolu polietyleno- jq wegó 2% lignosulfonian sodu 4% glincikrzemian sodu 6% mcntmorylonit (kalcynowany) 23% Skladniki dokladnie miesza sie. Ciekly srodek 35 powierzchniowo czynny dodaje sie przez natry¬ skanie na skladniki stale w mieszalniku. Po zmie¬ leniu w mlynie bijakowym do materialu sklada¬ jacego sie prawie wylacznie z czastek ponizej 100 mikronów, material ponownie miesza sie, przesie- 40 wa przez sito UjSjS. #50 (otwory 0y3 mm) i pa¬ kuje.Przyklad X. Zawiesina olejowa N-//4-i(2,[2,2-t'rójifluoroetoksy)^6-metylopiry- midynH2-yIo/-aminokaribonylo/-2-nitro(ben- 45 zenosulfonamid 25% szesciooleinian polioksyetyienosorbitanu 5% wysoce alifatyczny olej weglowodorowy 70% Skladniki miele sie w mlynie piaskowym do materialu o czastkach wielkosci ponizej okolo 5 50 mikronów. Otrzymana zawiesine mozna stosowac bezposredniOj lecz korzystnie po dalszym rozcien¬ czeniu olejami lub zemulgowaniu w wodzie.Przyklad XI. Wodna zawiesina N-//4-l(|2-metoksyetylO!ksy)-6-metylopiry- W midyn-2-ylo/amilnokaribonylo/-2-nitrOiben- zenosulfonamdd 26% uwodniony attapulgite 3% surowy lignosulfonian wapnia 10% dwuwodorofosforan sodu 0,6% «° woda 61,5% Skladniki miele sie lacznie w mlynie kulowym lub walcowym do.uzyskania stalych czastek wiel¬ kosci ponizej 10 mikronów, a nastepnie pakuje.Przyklad XII. Pastylki wytlaczane ,65 N-//4-(2,B#^rcyfluoix)etoksy)^ «.-.¦ »15 118 737 16 midyn-2-ylo/-aminokaiibonylo/-2-nitroben- zenosulfonamid 26% bezwodny siarczan sodu lOP/o surowy lignosulfonian wapnia 5°/o alkilonaftalenosulfbnian sodu IP/o bentonit wapniowoHmagnezowy 5Wo - Skladniki miesza sie, miele w mlynie bijako- wym i zwilza okolo 1i2P/« wody. Mieszanine wy¬ tlacza sie w postaci cylindrów o srednicy okolo 3 mm, które tnie sie na pastylki o dlugosci oko¬ lo 3 mm. Pastylki mozna stosowac bezposrednio, po wysuszeniu lufb wysuszone pokruszyc do ma¬ terialu przechodzacego przez sito U.S.S. No. 20 (otwory 0y84 mm). Granulki zatrzymywane na si¬ cie UJSJS. No 40 (otwory 0,42 mm) mozna pako¬ wac do uzytku, a drobniejsze zawrócic do prze¬ robu.Przyklad XIII. Roztwór N-//4^(2,2^-trójifluoroetoksy)-6-metyIopiry- midyn-fi-ylo/^aminokarbonylo/H2^niitroben- zenosuLfonamid 5tyo dwumeftyloformamid 95*/o Skladniki laczy sie i miesza do otrzymania roz¬ tworu, który moze byc stosowany w przypadkach, gdzie nanosi sie mala objetosc.Uzytecznosc. Zwiazki o wzorze 1 sa wysoce aktywnymi czynnikami chwastobójczymi o szero¬ kim spektrum aktywnosci, znajdujacymi zastoso¬ wanie do zwalczania chwastów przed i/lub po wzejsciu, w obszarach, w których przewidziane jest niszczenie wszelkiej wegetacji, np. w oto¬ czeniu zbiorników paliwa, skladów amunicji, ma¬ gazynów przemyslowych, otworów wydobywczych ropy naftowe}* na obszarach widowiskowych, par¬ kingach, wokól tablic ogloszeniowych, autostrad i torów kolejowych. Przy odpowiednim- doborze dawki i czasu stosowania, zwiazki o wzorze 1 .mozna z dobrym wynikiem stosowac równiez do modyfikacji wzrostu roslin.Dokladna ilosc zwiaziku o wzorze 1\ jaka win¬ na byc stosowana w danej sytuacji, bejdzde za¬ lezec od samego zwiazku i zadanego efektu, ilo¬ sci roslinnosci, gatunku chwastów, typu gleby, kompozycji i sposobu stosowania, warunków po¬ godowych itp. Poniewaz w gre wchodzi tyle zmiennych, nie jest mozliwe podanie dawki odpo¬ wiedniej we wszystkich okolicznosciach. W szero¬ kim ..zakresie, zwiazki o wzorze 1 stosuje sie w ilosci od okolo 0,005 do 20 k^ha, a zakresem ko¬ rzystnym jest 0y125 do 10 kg/fia. Ogólnie, wyz¬ sze dawki, mieszczace sie w podanym zakresie, bedzie sie stosowac w przypadkach niekorzystnych lub tam, gdzie zadane je&t dluzsze utrzymywanie sie zwiazku w glebie.Zwiazki /o wzorze 1 mozna stosowac lacznie z innymi srodkami chwastobójczymi; uzyteczne sa one zwlaszcza lacznie z mocznikami, jak 3-i(3,4- ^dwucMorofenylo)-!,1^dwiumetylomocznik, 3-<3r4- lHdwuchloromeit^lo)-lHmeto!k!sy-il^metylomocznik i l,l-dwume£ylo-3H(a,la,ia-^ • triazynami, jak 2^ihloro-4H(etyioamdno)-6- .pyloaminoj-s-toiazyna;uracyilami, jak 5-bromo-3- -IIrz.butylo-6-metylouracyl; N- cyna; 3-cyk^heksyló-l-metylo^Hd^ 10 15 20 30 35 40 50 55 -s-triazyno-2,4-(lH,3H)dionem; NyN-dwumetylo-2,2- -dwufenyioacetamidem; kwasem 2,4-dwuchlorofe- noksyoctowyim (i zwiazkami scisle zblizonymi); 3- -chlorofenylo. karbaminianem 4K:hloro^2-butynylu; dwuizopropylotiolokarbaminianem 2,3Hdwuchloroal- lilu; dwuizopropylotioiokartbamonianem S-<2,3,3- -trójchloroaliiluy. N-benzoilo-N^8,4-dwuchlorofeny- lo)-d-am'inopropionianem etylu; metylosiarczanem 1,2-cwumei;ylo-3J5-dwuifenylopirazolioniowym; 1-/4- -<2,4-dwuchlorofenoksy)fenokssyi4propionianem me¬ tylu; 4-amino-6-IIIirzJbutylo-3-((metylotio)Hl^4-tria- zyn-«5<4H)-onem; 2,2^dwutlenkiem 3-izopropylo-lH- -2,1,3-benzotiodiazyn<4)-3H-onu, aya,«-trójfluoro-2,6- -dwunitro-N^N-idwiupropyloHp-toluidyna; jonem 1,l'-dwumetylo-4,4'4ipirydyniowym, metanoarso- nianem monosodowym; i 2Hchloro^2',6'-dwuety- lo(metofcsymetylo)-ace.tanilideml Czynnosc zwiazków o wzorze 1 stwierdzono w próbach prowadzonych w warunkach cieplarnia¬ nych. Wyniki oceniano wedlug nastepujacej skali: 0 = brak efektów 10 = efekt maksymalny B = zgorzel C = chloroza lub nekroza D = defoliacija E = hamowanie kielkowania G = opóznienie wzrostu H = efekty fortnatywne S = albinizm U = nienormalna pigmentacja 6Y = opadanie paczków lub kwiatów Próba A. Nasiona palusznika krwawego (Digita- ria spp.,), chwastnicy jednostronnej (Echinochloa crusgalli), owsa gluchego (Avena fatua), kasji (Cassia tora), powoju (Ipomoea spp,), rzepienia (Xanthium spp.), sorgo, kukurydzy, soi, ryzu i pszenicy oraz bulwy cilbory (Cyperus rotuffidus) wprowadzono do srodowiska wzrostowego i przed wzejsciem potraktowano roztworem zwiazku z ta¬ blicy 9 w niefitotoksycznym rozpuszczalniku. Rów¬ noczesnie jako kontrole wysiano lub posadzono naisiona lub bulwy wszystkich powyzszych chwa- . stów i roslin uprawnych. Upraw kontrolnych nie .poddawano zabiegom, tj. nie traktowano ani zwiazkami, ani rozpuszczalnikiem. Zabieg po-" wzejsciowy przeprowadzono na roslinach bawelny o pieciu lisciach (lacznie z liscieniowymi), fasoli krzaczastej z rozwijajacym sie trzecim lisciem, palusznika krwowego o dwóch lisciach, chwastni¬ cy jednostronnej o dwóch lisciach, owsa gluchego o dwóch lisciach, kasji o trzech lisciach (lacznie z liscieniowymi), powoju o czterech lisciach (lacz¬ nie z liscieniowymi), rzepienia o czterech lisciach (lacznie z liscieniowymi), sorgo o czterech lisciach, kukurydzy o czterech lisciach, soi o dwóch lisciach liscieniowych, ryzu o trzech lisciach, pszenicy o jednym lisciu i cibory o trzech—pieciu lisciach, spryskujac je roztworem zwiazku z tablicy 9 w niefitotoksycznym rozpuszczalniku.Kontrole stanowily te same roslinny uprawne i chwasty spryskane samyim niefitotoksycznym roz- puiszczalkiikiem. Rosliny potraktowane przed i po wzejsciu oraz kontrole utrzymywano w cieplarni118 737 17 18 w ciagu 16 dni, a nastejpnie przeprowadzono wi- badanych zwiazków wykazuja uzytecznosc w wy- zualna ocene porównawcza. Z danych przedsta- biórczym powzejsciowym zwalczaniu chwastów w wionych w tablicy 9 wynika, ze pewne sposród pszenicy.Tablica 9 kg/ha Po wzejsciu fasola krzaczasta bawelna powój rzepien kasja cibora palusznik ikrwawy chwastnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja ryz sorgo Przed wzejsciem powój rzepien kasja cibora paUulsznik (krwawy chwastnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja ryz sorgo Zwiazek o wzorze 46 2 7D, 8G, 6Y 4C, 9G 10C 10C 2C, 7G 8G IC, 4G 2C, 8H 4G 3G 1IC, 5G 5H, 7G 5G 7G 9G 8G 9G 10E 7G 8G 4G 5G 9H 8H 10E i9H 47 2 3G, 4C, 6Y 2C, 3H, 6G 10C 2C, 7G 2C, 6G 2C, 7G^ 6G 3C, 7H 2G ,2G 3C, 6G 9C 2C, 5G 3C, 7G 9G 8G 9G 10E 8G 3C, 9H 6G 8G 9G 9H m 2C, 0G 48 2 3C, 4G, 6Y 2C, I5G 7C 3C, 7G 2C, 7G 2G 4G 2H 0 0 2C 2H, 6G IC 0 8G 7G 4G 9G 3G IC 0 3G 2C, 4G 3H 6G 3G | Tablica9 .(ciag dalszy) felg/ha (1 Po wzejsciu fasola krzaczasta bawelna powój rzepien kasja cibora pahisznik krwawy chwastnica jednostronna owies gluchy pszenica Zwiazek o wzorze 49 2 2 OC OC 0C (9C 5C 9C 9C 9C 9C 150 2 Qf 5C, 9C 10C 10C 10C 0C 8C 9C OC 90 51 2 14 3C, 8G, 6Y IC, 0G IC, 7G 8H 9G 2C, 8G dH 0 0 ¦" ¦ J118 737 14) 20 Tablica9 *(ciag dalszy) 1 kukurydza soja ryz sorgo Przed wzejsciem powój rzepien kasja cibora palusznik krwawy chwastnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza .soja ryz sorgo 2 10C 9C 5C, 8G IC 10E 8G 9G 10E 10E 9H 9C 9H 10E 9H liOE 9H 0 10C 3C, 8G 5C, 7G 5C, 9G 9G 9C 9C 10E 10E 9H 3C, 8G 9H 9H 9H 10E 9E /4' 2H, 8G 2H, 9G 2C, 8G 9H 9G 9G 8G 10E 3G 9H 6G €G 2U, 4G 6H 10E 9H Tablica9 .(ciag dalszy) ikg/ha Po wzejsciu fasola krzaczasta bawelna powój rzepien kasja cibora palusznik krwawy chwastnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja ryz sorgo Przed wzejsciem powój rzepien kasja cibora palusznik krwawy chwastnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja ryz sorgo ; Zwiazek o wzorze 62 12 8C, 9G — 9C 5C, 8G 8C 7G 6G 5C, OH 2C, 8G 3C, 7G 7U, 9G 9C 3C, 8G 1U, 8G 9H 8G 8G 9G 6G 9H ,2C, 8G *9H 1.0E 9H 10E 9H 53 2 9C 2C, 2H, 9G 2H, 7G HC, 5G 5C, 9G IC, 8G 10C 10C 2C, 9G 2C, 8G 2C, 9G IC, 9G 5C, 9G 2U, 9G 9G 10E 10E 10E 10E 3C, 9H 2C, 9H 9H 10E 9H 10E 10C |118 737 21 22 Tablica9 (ciag dalszy) kg/ha Po wzejsciu fasola krzaczasta bawelna powój rzeipien kasja cibora palusznik krwawy ohwastnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja (ryz sorgo Przed wzejsciem •powój rzepien kasja cibora /palusznik krwawy chwastolca jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza • soja ryz | sorgo Zwiazek o wzorze 54 2 4S, 3H, 8G 3C, 9G 10C 8G 2C, 9G 1C, 8G 5G 2C, 9H 4G 6G 1C, 9G ¦5C, 9G 5C, 9G 2C, 9G 9G 7G 7G 10E 6G 2C, 9H 5G 9G liOE 9G 10E 9G 0,4 3S, 3H, 8G 2C, 8G 10C 2C, 7G 3C 8G 4G 1C, 4H 0 0 2H, 9G 9C 3C, 9G 1C, 9G 7G 6G 8G 9G 3G 1C, 8G 3G 7G 9G 9G 10E 9G Tablica9 (ciag dalszy) kg/ha fi Po wzejsciu fasola krzaczasta bawelna powój rzepien ka.sja cibora palusznik krwawy ehwa.stnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja ryz sorgo Zwiazek o wzorze 55 2 J2 9C 9C 10C 9C 9C 9C 9C 10C 0C 8C 9C 10C 9C 9C 0,4 13 9C, 9D 9C, 9G 9C 10C 9C 9C 2C, 8G 4C, 9H 2C, 7G 2C, IG 9C 10C 9C 9C 56 0,4 4' 9C 9C 10C 9C 9C 10C 9C 9C 5C, 7G 8C 10C 9C 9C 9C .57 1 0,4 5 9C 6C, 9G 9C 9C 7C 10C 8C 10C 5C, 5G 5C, 5G 10C 2C, 2H 6C, 9G 9C118 737 23 24 T a b 1 i c a9 (ciag dalszy) ¦ a Przed wzejsciem powój rzepien kasja cibora palusznik krwawy chwaistnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja ryz sorgo 2 10E 9G 9G 10E 9H 9H 9G 9H 9G 9H 10E 9H 3 9G 9G 9G 10E 9G 9H 9G QG 9G 9H 10E llOE ta 9C 9G 9G 5C, 9G 7G 5C, 9H 1C, 5G 7G 9G 9H 10E 4C, 9H 5 | 9G 9G 5C, 9G 10E 2C, 5G 5C, 9H 2C, 6G 9H 10H 9H 1QE 10H Tablica9 '(ciag dalszy) Ikg/ha Po wzejsciu fasola krzaczasta bawelna powój rzepien kasja cibora palusznik krwawy chwastnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja ryz sorgo Przed wzejsciem powój rzepien kasja cibora palusznik krwawy chwastnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja J ryz | sorgo Zwiazek o wzorze S8 2 8C 9C 10C 10C 9C 9C 9C 9C 9C 9C 9C 9C 9C 9C 10E 9G 9G 10E 9G 10H 9H 9H llOE 9H 10E 10E 0,4 ac &C ac 10C 9C 9C 3C, 8G 9C 9C 9C 9C 9C 9C 9C 10E 9G 9G 10E 10E 10H 9G 9H 10E 9H 10E OH 59 | '0,4 1 9D, 9G 9C 10C 10C 9C 9C 10C 10C 9C 4C; 8G 10C 5C, 9G 9C 10C 9G 9G 9G WE ' 9E, 9G LOH 2C, 9G 10H 10E 9H 10E 10H Tablica.9 '(ciag dalszy) kg/ha Po wzejsciu fasola krzaczasta Zwiazek o wzorze 60 2/5 9C '61 2J5 6C, GG, 6Y 62 .2/5 i 9D, 9G, 6C118 737 25 26 T a b 1 v c a9 1 a bawelna powój rzepien kasja cibora palusznik krwawy chwastnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja ryz Przed wzejsciem powój rzepien kasja cibora palusznik krwawy chwastnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja ryz sorgo 1 2 7C, 9G 5C, 9G IH 6C, 9G 2G 3G IC, 5H, 0 IC 5U, 9G 7C, 9G IC, 6G 9G 2C, 9G 3C, 9G 4G 0 2C, 7H 0 0 IC, 9G liC, 4H IC, 5G IC, 8G Qf 5C, 9G 6C, 9G 3C, 8G 5C, 8G 3U 3G 4C, 8H 0 0 3U, 9G 4C, 9G 7G 9G 9G 9G 3G 5G 2C, 9H 0 0 9G 9H 5H IC, 8G '4 6C, 9G 6C, 9G IC IC, 5G 2G IC, 2G 3C, 8H IC IC 2U, 9H 9C — 9H 9G 9G 2G 2G 4C, 8H 0 0 2C, 8G 9H 9H IC, 8G Tablica9 (ciag dalszy) kg/ha 1 ¦ a • Pa wzejsciu fasola krzaczasta bawelna powój rzepien kasja cibora palusznik krwawy chwastnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja ryz sorgo Przed wzejsciem powój rzepien kasja cibora palusznik krwawy Zwiazek o wzorze 63 2/5 2 9C 2H, 5C IC, 6G IC, 5G 5C, 8G IC, 5G IC, 8H 9C IC IC 9C 9G 4C, 7G 2C, 9G -9G 8G 8G 5G IC 64 2/5 8/ 9C 5C, 8G 10C 5G 9C 4G IC, 5G — IC, 4G IC, 2Q 9C 9C — 2C, 8G 9G 8G 9G 9G IC, 5G 65 2/5 4 5C, 9G, 6Y 9C 10C 2C, 8G 2C, 9G 2C, 8G 2G 2C, 9H 0 0 8H 5C, 8G 4C, 8G 6G 9G 9G 9G 2G — |118 737 27 28 T ab li'ca9 (ciag dalszy) '1 owies gluchy chwastnica jednostronna pszenica kukurydza soja ryz sorgo 2 IC 5C, 9H 5G 9G 9H 5C, 9H 2C, 9H & 5G IC, 9H IC, 8G 9G 9H 10E IC, 9G * 0 8H 0 8G 9H 8H 6G Tablica9 (ciag dalszy) fcg/ha Po wzejsciu fasola krzaczasta bawelna powój rzepien kasja cibora palusznik krwawy chwastnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja ryz sorgo Przed wzejsciem powój rzepien kasja cibora palusznik krwawy chwastnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja ryz sorgo Zwiazek o wzorze 66 2/5 9D, 9G 6C, 9G 10C 3H, 8G 3C, 8G 0 IC 3C, 9H 2C 0 4C, 9G 5C, 9G — \ 2C, 9G 9C 5C, 9G 0 2G 9H 5G 5G 9G 7H 9H 2C, 8H 67 2/5 3C, 9G, 6Y 5C, 9G OC 5C, 9G 4C, 8G 2G 2C, 4G 5C, 8H 2C IC 9U, 9C 9C 6C, 9G 2C, 8G 9G 9G 5C, 9G 4G 3G 6H 9H 9H 5C, 9G 5H, 9G 10E 3C, 9G 68 2/15 9C 5C, 8G 5C, 9G IC, 3H, 6F 5C, 6G 6G IC, 6G 9C IC, 3.G 4C, 8H 10C 4C, 8G 5C, 8G 4U, 8G 9G 9G 5C, 9G 2C, 9G 2C, 6G 5C, 9G IC, 9H IC, 9H 10H 3C, 8H IlOE 2C, 9H ) T?. bli-ca9 (ciag dalszy) Ikg/ha H Po wzejsciu fasola .krzaczasta bawelna powój rzepien 69 2/5 2 2S, 8G, 6Y 2C, 8G 10C IC , Zwiazek o 'wzorze 70 ,2/5 8. 2C, 6Y 3C, 5G 3C, 8G 0 71 2/5 4 5C, 9G 5C, 8G lOC 2C, 8GU8 737 29 S» Tablica9 (ciag dalszy) 1 (1 kasja cibora palusznik krwawy chwastnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza 1 soja ryz sorgo Przed wzejsciem powój rzepien kasja cibora palusznik ikrwawy c hwa stnica j ednoistronna owies gluchy pszenica kukurydza soja ryz sorgo 1 1 2 0 2G 5G 0 IC IC, 5G 9C ' — 4G 9G 8G 9G 0 2G 6G 0 2G 2C, 8G 9H IC, 4G 4G 3 3C . 2C 2G 2G 0 0 IC 5C, 8G — 0 7G 3G 5G 0 2G 0 0 0 3G IC, 1H ¦ 1C IC, 3G 4 9C 0 IC, 3G 10C IC, 3G IC, 3G 5U, 8G i 6C, 8G — IC, 8G 9G 7G 8G 4G 0 2C, 9H 2G 2G 1U, 9G 9H 10E IC, 9G Tablica9 (ciag dalszy) ikg/ha Po wzejsciu fasola ikrzaczasta bawelna powój rzepien kasja cibora palusznik krwawy chwastnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja ryz sorgo Przed wzejsciem powój rzepien kasja cibora palusznik ikrwawy chwastnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja ryz | sorgo Zwiazek o wzorze 72 | a,/5 9C GC, 9G 10C IC, 6F 6C, 8G IC, 6G 6C, 9G 9C 6C, 8H 2U, 4C, 7G lOC 9G 6C, 9G 4U, 8G 9G 9G 3C, 9G IC, 7G 3C, 7G 5Q, 9H 2C, 8G IC, 9G 9G . 9H 10E 5C, 9H 1 73 | Zf5 8C 4G, t2H, i5G 2C, 6G 4G, 6F 3C, 4H 0 IC 2C, 7H 2C, 4G 2C, 6G 9C 2C, 3H 5C, 9G .IC, 9G 5C 2H 2C, 8G 0 2G ZC, 8H 6G 9H 9G IC, 3H 10E 3C, 9H 74 2/5" 8C 6C, 9G 10C 10C 5C, 7G 5G 4G 4C, 9H 5C, 8H 9C 10C 6C, 9G 9C 2C, 9G 9H 9G 2C, 9G 2C,. 8G 3G 3C, 9.H 2C, 9G 1 9G 1 9H 8H 10E 5C, 9H |118 737 31 32 Tablica9 (ciag dalszy) ikg/ha Po wzejsciu fasola krzaczasta bawelna powój rzepien kasja cibora palusznik krwawy cbwastnica jednostronna | owies gluchy pczenica kukurydza soja ryz sorgo Przed wzejsciem powój rzepien kasja cibora palusznik krwawy chwastnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja ryz sorgo | Zwiazek o wzorze 75 2/5 9C 9C 10C 10C 9C 5G 3C, 7G 9C 9C 10C LOC 9C 10C 10C 9C i 9G 9C 7G 2C, SG 3C. 9H 3C, 9G IC, 9G 3C, 9G 9H 10E 10H | 76 2/5 4C, 9G, 6Y 4C, 7G 9C 2H 2C, 8G 0 2G 2H 0 0 IC, 4H 9C I-C, 5G 2H 8G 8G 9G 3G 3G 3G 0 0 4G 8H 6G 3G | 77 2/5 5C, 9G, 6Y 5C, 8G 9C 5G 2C, 9G 3G 2G 2C, 7H IC IC 8H 9C 2C, 6G 1 3G 9G 8G 9G 3G 3G 7G 2G 2G 7G 9H 9H 6G 1 Tablica9 (ciag dalszy) (kg/ha Po wzejsciu fasola krzaczasta bawelna powój rzepien kasja cibora palusznik krwawy chwastnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja ryz sorgo Zwiazek o wzorze 78 ,2/5 2C, 8D, 9G 3C, 7G 10C 8G — 4G IC 2C 0 0 8H 9C — 3G 79 2/5 8C 6C, 9G 10C 6C, 9G 5C, 9G 2C, 9G 0 10C I-C 2C, 6G 9C 9C — 2C, 9G 80 2 2C, 4H 2H 5C, 9G 2C, 8G IC, IH IC, IH 0 2G IC IC 7H . 5H 2G 6G118 737 33 34 Tablica9 (ciag dalszy) a Przed wzejsciem powój rzepien kasja cibora palusznik krwawy chwaistnka jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja ryz sorgo 1 2 9C 7G 8G 7G 0 7H 0 2G 1C, 8G 9H 9H 8G 1 Q 9G 8G 9G 10E 0 2C, 9H 2G 1C, 9G 2C, 9G 9H 10E 1C, 9G '- 10E 9H 9G LOE 5G 2C, 8G 1C, 6G 6G 2C, 9G 9H 10E 2H, 9G Tablica9 (ciag dalszy) ikg/ha Po wzejsciu fasola krzaczasta bawelna powój rzepien kasja cibora palusznik krwawy chwastnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja ryz sorgo Przed wzejsciem powój rzepien kasja cibora paluszni/k ikrwawy chwastnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja ryz sorgo Zwiazek o wzorze 81 0,1 ? 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2G 0 0 0 0 0 0 0 0 2G 0 0 82 0,1 4G, 5F, 2C 0 9G 5G 2G 0 0 0 0 0 0 5G 0 0 5G 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 83 0,4 9C 6C, 9G i 10C 4G 2C, 7G 5G 2G 1C, 8H 1C 1C 10C 1C, 9G 1C, 9G 1C, 9G 9G 8G 8G 0 0 i 0 0 0 8H 5H 3G 3G Tablica9 (ciag dalszy) ikg/ha 1 Po wzejsciu fasola krzaczasta zwiazek o wzorze 84 0,4 2 5C, 6Y 85 0,4 3 2C 86 .0,4 4 4C, 8G, 6Y35 118 737 Tablica 9 36 (ciag dalszy) 1 bawelna powój rzepien , kasja cibora palusznik krwawy chwastnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja ryz sorgo Przed wzejsciem powój rzepien kasja cibora palusznik ifcrwawy chwastnica jednostronna owies gluchy pszenica kukurydza soja ryz sorgo 2 3C, 5G 4C, 8G 2G — 2G 2G 2G 0 0 0 9C — 0 8G 2G 5G 0 0 0 0 0 lC, 5G 2C, 5H 1C 1C 3 2C, 7G 2C, 5G 1C 5C o 0 XC 0 0 1C 2C, 6G 3G xc " 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 4 2C, 9G 5C, 9G 3G 1C, 5G 0 1C 1C, 3G 0 0 6H 2C, 8G 0 1C, 5G - 9G 8G 1C, 9G 0 0 1H — 1 ° 1C, 8G 1C 1C 2G '' Piróba B. Dwa pojemniki fwypelniono uzyznio¬ na i wapnowana gleba ilasta Fallsimgiton. Do jed¬ nego z nich wysiano nasiona kukurydzy, sorgo i kilku cnwastów trawiastych. Do drugiego po¬ jemnika wysiano nasiona bawelny i soi, bulwy cibory punpuroweij (Cyperus rotundus) i nasiona kilku chwastów szeroikolistnych. W próbach uzy¬ to nasiona nastepujacych chwastów trawiastych i szeroikolistnych: palusznika krwawego (Digitaria sanguinalis), chwastnicy jednostronnej (Echinochloa crusgalli), owsa gluchego (Avena tfatua), (Sorghum halepense), (Setaria fatoeri), (Paspalum dlilatatum), (Bromus secalinus), gorczycy (Brassica ar- venisis), rzepienia (Xanthium pennsylvanictim), ko- mosy bialeij (Amaraothus aretoxfilexuis), powoju (Ipo- mea ihederacea), kasji (Cassia tora), i(Sida $pinosa), kruiszoty (Abutilon theophrasti) i bieluniu (Datura stramonium). "(Mniejszy pojemnik napelniono przy¬ gotowana gleba i obsiano nasionami .ryzu i psze¬ nicy, a inny' maly pojemnik nasionami buraka cukrowego. Wszystkie cztery pojemniki potrakto¬ wano pirzedwzjeisciowo roztworami zwiazków z ta- . blicy 10 w niefitotoksycznym rozipusizczalniku (roz¬ twory zwiazków natryskano na powierzchnie gle¬ by przed wykielkowaniem nasion). Jako kontro-~ le przygotowano. takie same pojemniki z nasio¬ nami, których nie poddano zabiegom! W 28 dni po zabiegu oceniono (rosliny potrakto¬ wane i kontrolne, a uzyskane wyniki przedstawio¬ no w tablicy 10. Z uzyskanych danycji wynika, 35 40 45 50 55 60 ze pewne sposród zwiazków o wzorze 1 sa uzy¬ teczne do zwalczania chwastów w uprawach ta¬ kich roslin jak soja i pszenica.Tablica liO Pirzed wzejsciem na glebie ilastej Fallskigton Dawka kg/ha * ¦• l palusznik krwawy chwastnica jeUfio- stronna sorgo owies gluchy (Sorghum halepense) (Paspalum dilatatum) (Setaria faberii) wiechlina Kentucky (Bromus secalinus) burak cukrowy kukurydza f gorczyca f~ rzepien |. komosa biala cibora | bawelna.: Zwiazek o 1/16 2 IOC 8G, 8C 9G, 9C 4G, 3C 8G, 5C 8G, 5C 8G, 6C 10C 10C ioc 8G, 8H 10C 2G ,-¦ 10E ".¦..-.. 4G 5G^:5H wzorze 40 11/4 3 ¦ ioV 10C 1 IOC 8G, 5C ioc. ¦ lOC. "- ¦ ¦¦ IOC ioc IOC IOC 10C ioc • ¦¦ 7G ¦ 10E /'9G- :,\ '7G, 5H J118 737 37 Tablica W 1 'X powój kasja (Sida spinosa) kruszota bielun soja ryz pszenica 2 5G 5G 5G, 3C 5G 5G 2G 9G, 9C 7G, 4C (ciag dalszy) 3 | 8G 8G, 9C 0G, ac 9G, '9C 9G, 9C 8G, 5H 10C liOC 33 Tabli c a lOi Przed wzejsciem na glebie ilastej Dawka !kg/ha paiusznik krwawy chwastnica jedno¬ stronna sorgo owies gluchy (Sorghum halepense) (Paspalum dilatatuim) (Setaria faberii) wiechlina Kentucky (Bromus secalinus^ burak cukrowy kukurydza gorczyca rzepien komosa biala cibora bawelna powój kasja (Sida spinoisa) ^ kruszota bielun soja ryz pszenica Zwiazek o .1-/16 5G 8G, 9C 7G, 8C 4G 8G, 5C 8G 7G, 4C 6G, 3C 8G, 3C 10C 8G, 8H 10C 4G 10E 10E 7G 7G 6G 6G, 3C 6G 6G 7G, 5H 9G, 9C 4G (ciag dalszy) Falsington wzorze 50 i 1/4 1 7G 10C 10C aG, 5C 0G, 5C 8G, 5C 9G, 8C 8G, 8C 8G, 3C 10C 9G, 9H lOC 8G, 5H 10E ioe 7G 8G, 3H 8G, 5C 8G, ac 10C 10C 8G, 5H 10C 7G, 3C 1 Tablica 10 (ciag dalszy) Przed wzejsciem na glebie ilastej Falsington £)awika ikg/ha / fl paiusznik krwawym chwastnica jedno- istronna sorgo owies gluchy (Sarghum halepense) (Paspalum dilatatuim) Zwiazek o il/16 3 0 4G 3G 2G 0 0 wizorze 54 1/4 . . 2 3G 6G 7G . 4G 7G 0 10 15 30 35 45 50 55 60 65 1 (Setaria faberii) wiechlina Kentucky (Bromus secalinus) burak cukrowy kukurydza gorczyca rzepien komosa biala cibora bawelna powój kasja (Sida spinoisa) kruszota bielun soja ryz pszenica ¦ 2 ' : 0 0 0 8G, 5C 3G — 6G — 7G — 5G — — ' — 3G SG 7G 0 3 4G 5G 5G 9G, 8C 7G — 5G — 5G — - 6G — — — 5G 7G, 5H ilOC 0 Tablica 10' (ciag dalszy) Przed, wzejsciem na glebie ilastej Falsington Dawka !kg/ha paiusznik krwawy chwastnica jedno¬ stronna sorgo owies gluchy (Sorghum halepense) (Paspalum dilatatum) (Setaria faberii) wiechlina Kentucky (Bromus secalinus) burak cukrowy kukurydza gorczyca rzepien komoisa biala cibora ~~"~ bawelna powój kasja (Sida spinoisa) kruszota bielun soja ryz pszenica Zwiazek o il/16 0 8G, 8H 8G, 8H 5G, 3H 7G, 5H 4G 6G 8G 8C, 5H 4G 7G, 5H i 8G 0 10C 0 — 0 0 0 — 0 0 7G, 5H 5G wizorze 53 1/4 5G 10C lOC 5G ,10C ' 10E 10C 10E lOC 8G, 5H . 10C 10C 0 10C 0 — 3G 8G 3G — 4G 2G lOC 7G Próba C. Do pojemnika z gleba ilasta Falsington wysiano nasiona soi, bawelny, lucerny, kukury¬ dzy, ryzu, pszenicy, sorgo, toruszoty (Abutilon theo- phrasti) sesbanii (Sesbania exaltata), ikasji (Cassia tora) powoju (Ipomea spp.), bieluniu (Datura stra- monium), rzepienia (Xanthium pennsylvanicum), paluiszniika ikirwawego (Digitaria spp.), cibory (Cy-39 118 737 40 perus rotunda), chwastnicy jednostronnej (Echino- chloa crusgalli), (Setaria faberii) i owsa gluchego (Avena fatua). Okolo 2 1/2 tygodnia po wysia¬ niu, mlode (rosliny i glebe woikól nich spryskano zwiazkami z tafoelicy U rozpuszczonymi w niefito- toksycznym rozpuszczalniku. Kontrole stanowily inne grupy tych samych chwastów' i roslin upraw¬ nych spryskane samym niefitoto.ksycz.nym rozpusz¬ czalnikiem. W ill4 dni po zabiegu porównano ros¬ liny poddane zabiegowi z roslinami kontrolnymi i wizualnie oceniono efekt zabiegu. Wyniki przed¬ stawione w tablicy 1.1 wykazuja, ze niektóre spo¬ sród badanych zwiazków sa uzyteczne do po- wzejsciowego zwalczania chwastów w pszenicy.Tablica lii Spryskanie powierzchni gleby i listowia Dawka kg/ha soja kruszota sesbania kasja bawelna powój lucerna bielun rzepien kukurydza palusznik krwawy. ryz cibora chwastnica jedno¬ stronna pszenica (Setaria faberii) owies gluchy sorgo Zwiazek o * \im fioc 10G, 7C 10C 5G, 3C 8G, 5C 5G, i5C 10G, 7C 5G, 3C 3G lOG, 9C 10G, 7C 10G, 4C 4G 10C 10G, 4C I 10G,, 3C 10G, 3C 10G, 8C wzorze 49 1/4 lOC UOG, 9C 10C 10G, 7C 10G, 7C i 10C 10G, 9C 10C 5G, 3C lOG, 9C 10G, 5C 10G, 6C 7G 10G, 6C ilOG, 2C 10G, 6C 10G, 6C 10G, 6C T a b 1 i c a 11 (ciag dalszy) Spryskanie powierzchni gleby i listowia Dawka kg/ha 1 x soja kruszota sesbania kasja bawelna powój lucerna bielun rzepien kukurydza palusznik krwawy Zwiazek o jWl<6 2 10C 10C 10C IDG, 5C 10G, 3C 9G, 3C 10G, 9C . 10C 10G, 7C 1-OG, 7C 10G, 6C | wzorze 50 l/"4. 3 10C 10C 10C 10G, 6C 8G, 5C mc 10G, 9C 10C 10G, 7C 10G, 9C 10G, 9C 1 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 1 1 ryz cibora chwastnica jedno¬ stronna pszenica (Setaria faberii) owies gluchy sorgo 2 10G, 7C 7G 10C 6G 10G, 5C 10G, 3C 10G, 5C 3 7G, 4C 7G lOG, 7C 7G, 2C 10G, 3C 8G, 2C LOG, 9C Tablica 11 (ciag dalszy) Spryskanie powierzchni gleby i listowia Dawka kg/ha soja kruszota sesbania kasja bawelna powój lucerna bielun rzepien kukurydza palusznik krwawy ryz cibora chwastnica jedno¬ stronna pszenica (Setaria faberii) owies gluchy sorgo Zwiazek o WL6 8G, 2C 0 0 3H 3G 0 0 0 0 3G, 2H 0 0 0 5G 0 0 0 5G, 3H wzorze 51 1/4 10G, 4C 5G 5G, 2C 3G, 5H 3G 6G 7G 7G, 4C 3G, 2C 8G, 5H 3G 0 0 «G 0 3G 0 7G, 3H T a b lica 11 (ciag dalszy) Spryskanie powierzchni gleby i listowia Dawtka kg/ha 1 a soja kruszota sesbania kasja bawelna powój lucerna bielun rzepien kukurydza palusznik krwawy ryz cibora Zwiazek o .1/16 12 ilOG, 6C 5G-2C 10G, 5C 10G, 4C 8G, 2C 6G 4G 7G, 2C 3G 7G 0 1<0G 0 wzorze 52 l/<4 3 10G, 7C 10G, 5H 10G, 8C 10G, 6C noc 8G, 2C 10G, 4C 9G, 3H 5G 8G 5G 10G, 2G 0118 737 42 1 1 chwastnica jedno¬ stronna pszenica (Setaria faberii) owies gluchy sorgo 12 10G 0 *G 0 10G 3 10G, 4C - 7G 10G, 3C ¦ 8G, 3C 10G, 3C Tablica 11. (ciag dalszy) Spryskanie powierzchni gleby i listowia .Dawka kg/ha soja kruiszota sesbania kasja bawelna powój lucerna bielun rzepien kukurydza palusznik krwawy ryz cibora chwastnica jedno¬ stronna pszenica (Setaria faberii) owies gluchy sorgo Zwiazek o wzorze 53 11^/16 2G, 3B 2G 10G, ?C 0 4G 0 5G 2G 0 10G, 3C 3G 7G 0 8G, 3C 8G, 3C 6G 6G 8G, 2C 1/4 | 5G, 3B «5G 10G, 5C 5G 6G 0 5G 4G 0 10G, 4C 4G 5G, 2C 3G IlOG, 4C 10G, 3C 10G 10G, 3C 10G, 3C Zastrzezenia patentowe 1. Srodek do zwalczania niepozadanej wegetacji, zawierajacy substancje czynna w polaczeniu z substancja powierzchniowo czynna i/lub stalym lub cieklym rozcienczalnikiem, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera nowy N-/hete- rocykloaminokarbonylo/arylosulfonamid lub N-/he- terocykloaminoikainbonylo/tienylosulfonamid o wzo¬ rze 1, w którym R oznacza rodnik o wzorze 2 lub 3; Ri i R2 niezaleznie oznaczaja atom wodo-, ru lub grupe metylowa; R4 oznacza atom chloru, bromu lub fluoru, grupe nitrowa, metylowa, me¬ toksylowa, trójfluorometylowa lub grupe o wzo¬ rze CHjS/O/n, Rs oznacza atom wodoru, chloru, bromu lub fluoru, grupe metylowa lub metoksy¬ lowa; n oznacza liczbe 0, 1 lub ,2; X oznacza gru¬ pe metylowa lub metoksylowa; Y oznacza grupe o wzorze AR16, w którym A oznacza atom tlenu lub siarki, a Rie oznacza grupe -CH2CF3, -CH2CH2OR6, -CH2CC2R6, -CH/CH3/C02R6, -CHaCHsrCHjjORe lub CH2CH2C02R6, w których to wzorach Re oznacza grupe -CH3 lub -CH2CH3; Z oznacza grupe CH lub atom azotu; W oznacza atom tlenu lub siarki, z tym, ograniczeniem, ze gdy R16 oznacza grupe ~CH^H^OCK3 i jeden lub oba podstawniki Rj i R2 oznaczaja rodnik 5 metylowy, to A oznacza atom siariki, a gdy Rie oznacza grupe CH2CF3 to A oznacza atom tlenu lub dopuszczalna w rolnictwie sol takiego zwiaz¬ ku.£. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jalko substancje czynna zawiera N-/4-2nmetoksy- etOiksy-^Hmetylopirymidyn-2-ylo/aminokaribonylo/-2- -nitrobenzenosulfonamid. 3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, lg ze jako substancje czynna zawiera //4-/22,2^trój- fluoroetoksyy-i-metylopirymidyn-a-ylo/^minpikarbo- nylo/-2-nitrobenzenosulfonamid. 4. $rodek do zwalczania niepozadanej wegetacji, zawierajacy substancje czynna w polaczeniu z 20 substancja powierzchniowo^czynna i/lub stalym lub cieiklym rozcienczalnikiem, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera nowy N-hetero- cyikloaminokaribonylo/aryilosulfonamid lub N-/hete- rocykloaminokarbonylo/tienylosulfonamid o jwzorze 25 1, w którym R oznacza rodnik o wzorze 2 lub 3; Ri i R2 niezaleznie oznaczaja atom wodoru lub £rupe metylowa; R4 oznacza atom chloru, bromu lub fluoru lub grupe nitrowa, metylowa, metoksy¬ lowa, trójfluorometylowa lub grupe o wzorze so R3S/0/n, w iktórym R3 oznacza rodnik Ci-Qalkilo- wy lub C3-C4alkenylowy; R5 oznacza atom wo¬ doru, chloru, bromu lub fluoru lub grupe mety¬ lowa lujb metoksylowa; n oznacza liczbe 0, li lub 2; X oznacza grupe metylowa lub metoksylowa, 35 Y oznacza rodnik C3-C4alkilowy, C2-C4alkilowy podstawiony grupa metoksylowa, C2-C4alkilowy podstawiony 1—& atomami chloru, bromu lub fluo¬ ru, Ci-C4alkilowy podstawiony grupa etoksylowa, cyjanowa, ~ karboksylowa, karbometoksylowa lub 40 karboetoksylowa, rodnik fluorometylowy, chloro- metylowy lub bromometylowy, rodnik C2-C4alke- nylowy, rodnik C2-C4alkinilowy, grupe SCN, N3 lub grupe o wzorze A/CH2ymA1R7, w iktórym m oznacza liczbe 2 lub 3, R7 oznacza rodnik Ci-C3 45 alkilowy, A oznacza atom tlenu lub siarki, a Aj oznacza atom tlenu lub grupe S/0/n lub Y oznacza grupe o wzorze A/€H2/mA2C/=Wi/R15, w którym A2 i Wj niezaleznie oznaczaja, atom tlenu lub siarki, a R15 oznacza rodnik Ci-C3alkilowy, 50 ewentualnie podstawiony 1^3 atomami fluoru, chloru lub .bromu lub R15 oznacza grupe N/CH^GHs, grupe (NR^Rg, grupe o wzorze 4, gru- -.«. pe ACH2C/=0/L, ACH/CHg/C/^CML lub ACHaCHj C/=0/L, gdzie L oznacza grupe N/CHs/OCHs lub 55 NRgRg i gdzie Rg i Rg niezaleznie oznaczaja atom wodoru lub grupe metylowa lub etylowa lub L oznacza grupe OR10, gdzie Rio oznacza atom we* doru lub rodnik Ci^alkilowy, NR^R^, .gdzie Rn oznacza atom wodoru lub roidnik metylowy, 60 a Ri2 oznacza rodnik C3-C4alkenylowyi, C^Cjalki- lowy podstawiony grupa metoksylowa lub etoksy¬ lowa, rodnik cyklopropylowy lub Ci-C2alkilowy, podstawiony grupa cyjanowa, karbometoksylowa lub karboejofesylowa; ORi3, gdzie Ri3 oznacza rod- 65 nik C4-C6 alkilowy, Ci^cyjanoalkilowy, C3-C4al-118 737 43 44 kenylowy, C3-C4alkinilowy, rodnik o wzorze 5 lub rodnik C2-C4alkilowy podstawiony 1—3 a-to* mami fluoru, chloru lufo bromu; SR14, gdzie R14 oznacza rodni'k Ci-C2cyjanoalkilowy, alkilowy lub propargilowy; Z oznacza grupe CH^lufo atom azo¬ tu; W oznacza atom tlenu lufo sianki, z tym ogra¬ niczeniem, ze gdy jeden lub oba podstawniki Rj i R2 oiznaczaja rodnik metylowy, to Y nie moze oznaczac girupy OCH2CH2OCH3 lub dopuszczalna w rolnictwie sód takiego zwiazku. 5. Srodek wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera ester metylo¬ wy kwasu 2///6-metylo-i2//2-nitrofenylosulfonyloami- no/lkarbonyloamino/ipiryimiidyn^-yloksy/octowego. 6. Srodek wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera 2-chloro-//6- 10 13 -metylo-4-/2;2^2-:trójifluoroeitolksy/-l,396-triazyn-2-ylo/ /arninokaribanyloyibenzenoisulfonamid. 7. Srodek wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera N-//4-metoksy- ^6-yi2,2,2-trój,fluoroetoiksy/-(l,3,i5-triazyn-2-ylo/amino- karbonyilo/^2-nitrobenzenoisulfonamid. 8. Srodek wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze jaiko substancje czynna zawiera ester metylo¬ wy kwasu l-//2-//2-chlorofenylosulfonyloamino/kar- bonyloamino/-€-metylopirymidyn-4-yloksy/ipropiono- wego. •9. Srodek wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera ester metylo¬ wy kwasu l-//6-metylo-2-//2-nitrofenylo/sulfonylo- amiinoikarbonyloamino/-4^pirymiidynylo!ksy/-priopio- nowego.RS02NCW+ H2N-(QZ Y WZÓR 15 W ,X II N-( ¦*¦ RS02NHCNH—(QZ Y WZÓR 1 SCHEMAT 1118 737 X RS0oNCW ? R9NH-^ N,Z 2 l N=< Y W X II K-l RS0oNCN^' Z R R N=^ WZÓR 1 SCHEMAT 2 W X II M RS0oNCN-(' \Z + R.Q -2 i i fo=/ 1 M R2N^y WZÓR 16 W Ji A RSO-NCN —(' Nz RR N=< R1 R2 y WZÓR 1 SCHEMAT 3118 737 W II RSOlNCCL 2I Ri X R-NH-C Z 2 N=< Y WZOR 17 WZOR 15 w x II N^f RS0oNCN —(/ NZ 2 I ' I* " R1 R2 Y WZOR SCHEMAT 4 CH2-^<] H WZOR 2 WZOR 5 R5 R4 W Rj -S02-NH-C-NH-R WZOR 6 WZOR 3 A(CH2'rn-%J H U X -f N Z N WZOR 4 WZOR 7 WZOR 8118 737 R~ R.R? R6 Rr WZÓR 9 Cf-LS IO)n WZÓR 10 i? 'X II n^; R.SO-NC- N —(' z 3 21 , XN=^ Rl R2 V WZOR 11 R7 Ro 7\ / 0 v R5 R4 WZOR 12 R.R~ W II SO-NCNR, '^i i 1 - R4R5 CR ° II O WZOR 13 X <** Y WZOR 14118 737 O R N. v3~SC^NH - C - NH-f 3 5 R, Y WZÓR 18 0-CH2CH2-0^q.WZÓR 19 NH 0-CH2-<| WZÓR 20 WZÓR 21 R O / C VS0~NH - C -NH -C N K N=< 5 R, Y WZÓR 22 R Q-S02NH - C- NH -(' 3 5 R, Y WZÓR 24118 737 S X ^3-S02NH-C-NH^3 R5 RL WZÓR 25 O WZÓR 26 O X V-SO N- c - N -C^N H H V WZÓR 27 C-SOuJ-N-fi WZÓR 28 S x H H Y n WZOR 29 O^S02N-C-I^K r\d H PHN=\ R5 fy M CH3 Y WZOR 30118 737 O A O^s02NHC_ N-f_ N R5 \ N CH3 ^Y WZÓR 31 " X)-S09NHC-N -4 \N X R5 \ CH3 ^Y WZÓR 32 S X r~^ ii N^ «* X I N=< CH3 \ WZÓR 33 O X f\ II fl- 0 ^ I M- '/ W CH3 Y WZÓR 34 O * r\ ii W V^S09NHC-N -i N b 2 I N=< CH3 Y WZÓR 35 S X O-S00NHC-N -C ~^ 52 I N=< CH3 Y118 737 S X KI / OUSCUNHC-N ^ b L I N=\ CH3 Y WZOR 37 0 * ^~Vs0oN-C- N -(' "^ J^\ CH R N=< R R LH3 K2 Y b U WZÓR 38 X X € VsO?N-C-N -^ N /={ 2( | W /*=( ^ I I - N=< R. XR. OL Ro \ R XR CH. R. \ 5 4 3 2 Y WZOR 39 WZOR 40 {5 R4 3 2 Y WZOR 41 o x (X- " N s -3 CH WZOR 42118 737 O / S S(^N"C"^/-/ CH3 R2 N~\y WZÓR 43 S / /n\ II N -/ C^-SOuN-C-N-f v CH3 R2 Y WZÓR 44 C^-SO^N-C-N-f N 2 i r-\ p N WZÓR 45 uCrUCF^ 0 ^fH?C p^ i' A M N-< CL W WZÓR 46 OCLH.OCK I\ W II N\ 0^so2-nh-c-nhm;Q Cl N CK WZÓR 47 OCH2CF3 - 0 ^H2( O^-S02-NH-C-NH- Cl CH, WZÓR 48118 737 O OC^OCHg N, S00- NH - C - NH - 1 N- NO. CH WZÓR 49 O O^s02- NH - C - NH -{0} NOo h r OCH0CF0 N-/ 2 3 WZÓR 50 O O-S02-NH-C - N ;1 SC-jH/OC-Hi- NA2^ 2 5 "A\ CL N^ CH- O O OCHXOCH WZÓR r' Ol Q^S02 NH CL N T^ ,3 C - NH -O NA CK WZÓR 52 O N V]KS0 -NH - C - NH -<0 W 2 V 0C2H/,0CH3 CL CH, WZÓR 53 O n o )CH2C0CH3 s-S02NH -C - NH -(( N CH WZÓR 54118 737 N0n 0 0CH2CO2CH3 H ty ' CH, WZOR 55 O -so2nhcnh- OCH2CF3 CL CH- WZOR 56 O OCH CF II N7 NOo N OCH.WZOR 57 C02CH3 O O-CH II N. a ch.WZOR 58 /co2ch3 O O-CH II N Q-S02NHCNH-^ NOo 'CH- '2 CH3 WZOR 59 CL O OCHoCOoCH.N \ WZOR 60118 737 ChL I J a o och-co2ch3 O^sc^nhcnh-cOn N CH3 WZÓR 61 CH3 Cl o OCHCOXHXH O-SOUNHCNH< OCH3 WZÓR 62 CL o CH2CH2OCH3 &=L II N-/ -so2nhcnh-^Qn OCH 3 CL o OChLCH„OC, r '^ W70R 63 <^so2nhcnh XH3 WZÓR 64 CL o 0CH_CHoOL0CHoCH. 0-9Q,NHCNH-0 N w z NA OCH3 WZÓR 65 CL o XHXhLQ-L0CHoCHo /?=i \\ iW 2 2 2 2 3 I WZÓR 66 CH3118 737 CH„ s3 CL o OCH2CH2CH2OCH3 WZÓR 67 CF0 n CH„Ci!,..0CHo / 3 Yr / 2 z 3 /PA " 'W O^SC^NHCNH-\Qn CH3 WZÓR 68 CH.I c CL o 0-CHC02CH3 /ri !l NH WZÓR 69 OCH, /Ct O OCH CO. Cl /f=A I' N^ -S02NHCNH^O/N NA OCH3 WZÓR 70 CL 0 Q-SC^NHCNH-0/N 0CH£H90CH,CH.N-V L z z * NA OCH3 WZÓR 71 Cl o CH CH OCH (Q-SO NHCNH- Z NA CH3 WZÓR 72118 737 Cl o OCHCH 0---LJ NA CK WZÓR 73 CL o OCH2CH?OCH2CH3 0-9cunhcnh-Qn ChL WZÓR Ik Cl O /P=i II W 0CHoCHo0CHo z z 3 CH, WZÓR 75 0-9CLNHCNH-ON na CH, I J O PCHC09CK,CH, II W 2 2 3 OCH.WZÓR 76 Cl o OCHCf-LCH OCH_ O-SaNHCNMO/N nA OCH.WZÓR 77 Cl o 0CHoC0oCHoCHo (Q)-SaNHCNHH(QN nA OCH3 WZÓR 78118 737 CL o OOLCE, / V| N / 2 3 fK OCI-L WZÓR 79 CL o N3 rJ. II N ' CK WZÓR 80 CL n 0CHoCHoCN " NA 2 2 N WZÓR 81 CL o 0CHoCCL_ / || ki / 2 3 0-SO?NHCNH^(0/N V^ NA CH3 WZÓR 82 CL o OCH2CH2CL (O/ ^2NHCNH^O/N V^ NA CH, WZÓR 83 CL O OCH, SCH2C02CH3 WZÓR 84118 737 CL o PCH3 so nhcnh-Qn w z NA SCH^CO^C^ rv WZÓR 85 Cl o CH3 <^-sc^nhcnh^Qn r< SCH2C02CH3 WZÓR 86 PL PL PL