PL120344B1 - Herbicide - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek chwastobójczy, zawierajacy jako substancje czynna 2-/l-(2,5-dwumetylofenylo)etylosulfonylo/pirydyno-N-tlenek (zwiazek o wzorze l)oraz4-amino- 6-(l,l-dwumetyloetylo)-3-metylotio-l,2,4-triazyn(4H)on-5 (zwiazek o wzorze 2).Znane sa sulfinylo- i sulfonylo-N-tlenki o czynnosci chwastobójczej, patrz np. opisy patentowe Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 960 542,4 019 893 i 4050921. Znane sa równiez chwastobój¬ czo czynne triazynony, zwlaszcza 4-amino-6-( 1, l-dwumetyloetylo)-3-metylotio-1,2,4-triazyn- (4H)on-5, patrz np. opis patentowy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 905 801. 4-amino-6-(l,l-dwumetyloetylo)-3-metylotio-l,2,4-triazyn(4H)on-5 jest szczególnie skute¬ czny w zwalczaniu chwastów w uprawach soi i ziemniaków, jednakze nie dziala na trawy i jest stosunkowo malo skuteczny wobec roslin szerokolistnych, jak bielun i powój.Obecnie nieoczekiwanie stwierdzono, ze mieszanina 2-/l-(2,5-dwumetylofenylo)-etylosulfo- nylo)pirydyno-N-tlenku i 4-amino-6-( 1, l-dwumetyloetylo)-3-metylotio-1,2,4-triazyn-(4H)onu-5 jest skuteczna wobec pewnych traw i chwastów szerokolistnych, choc stosowane oddzielnie, zwiazki te nie wykazuja takiej czynnosci. Efektywna jest mieszanina pirydyno-N-tlenku z tirazyno- nem o stosunku skladników od okolo 0,5 do 1,5 kg/ha. Nieoczekiwanie, choc zwiazek (I) jest przewazajacym skladnikiem mieszaniny wedlug wynalazku, mieszanina ta jest skuteczna w ilosci od okolo 0,5 do 1 do okolo 8 i 1. Korzystna wartoscia stosunku obu skladnikówjest od okolo 1 do 1 do okolo 4 do 1, np. 2 do 1.Wprawdzie wynalazek jest opisany w odniesieniu do czynnosci mieszaniny N-tlenku, zwanego dalej zwiazkiem (I) z triazynonem, zwanym dalej zwiazkiem (II) wobec bieluniu i powoju,jednakze mieszanina ta wykazuje szczególnie szeroka i wybiórcza czynnosc chwastobójcza w uprawach roslin dwulisciennych, jak soja i ziemniaki.Ilustratywnymi przykladami chwastów, które moga byc zwalczone srodkiem wedlug wyna¬ lazku sa rosliny jednoliscieniowe, jak Setaria, Panicum, Digitaria (palusznik krwawy), Echinoch- loa crus-galli L. Beauv. (ehwastnica jednostronna), Eleusine indica (L) Gaertn. (przytulica czepna), Oryza sativa L., Sorghum halepense (L.) Pers., Avena fatua L. (owies gluchy) oraz rosliny dwuliscieniowe, jak Amaranthus (szarlat), Ipomea (powój), Datura stromonium L. (bielun), Chenopodium album L. (komosa biala), Sida spinosa L.f Daubentonia tcxana Pierce, Cassicca obtusifolia LM Abutilon Theophrasti Medic (zaslaz Avicenny), Brassica, Polygonum pensylvani- cum L. i Ambrosia artemisiifolia L. (ambrozja pospolita).2 120344 N-tlenek (I) w dotychczasowych zastosowaniach nanosi sie w ilosci okolo 1 do okolo 6 kg/ha, korzystniej okolo 1 do 2 kg/ha. Triazynon zwykle stosuje sie w ilosci okolo 0,5 do 1,5 kg/ha.Nieoczekiwanie, choc zwiazek (I) jest przewazajacym skladnikiem mieszaniny wedlug wynalazku, mieszanina ta jest skuteczna w ilosci od okolo 0,5 do okolo 1,5 kg/ha. Mieszanina wedlug wynalazku wykazuje znakomita czynnosc wobec chwastów dwuliscieniowych i jednoliscienio- wych, nie uszkadzajac roslin uprawnych i dlatego moze byc stosowana do wybiórczego zwalczania chastów.Srodek chwastobójczy wedlug wynalazku stosuje sie konwencjonalnymi sposobami, w postaci preparatów konwencjonalnych w praktyce rolniczej. Tak wiec mozna kompozycja impregnowac drobno sproszkowany lub granulowany nosnik nieorganiczny lub organiczny, jak glinke attapul- gite, piasek, vermiculite, kaczany kukurydzy, aktywowany wegiel i inne znane nosniki granulo¬ wane. Impregnowane granulki mozna rozsiewac w glebie.Kompozycje moga byc równiez formulowane w higroskopijne proszki, przez zmielenie i zmieszanie z nieaktywnymi sproszkowanymi nosnikami, jak wyzej opisane i dodanie do miesza¬ niny substancji powierzchniowo czynnej. Typowymi proszkowymi nosnikami stalymi sa rózne krzemiany nieorganiczne, jak mika, talk, pirofilit i glinki. Higroskopijny proszek mozna dyspergo¬ wac w wodzie i natryskiwac na powierzchnie gleby lub chwastów. Emulgowane koncentraty mozna sporzadzac przez rozpuszczenie zwiazku czynnego w rozpuszczalniku, jak benzen, toluen lub inny alifatyczny lub aromatyczny weglowodór i dodanie do roztworu powierzchniowo czynnego czyn¬ nika dyspergujacego. Emulgowalne koncentraty mozna dyspergowac w wodzie i nanosic przez opryskiwanie. Odpowiednie substancje powierzchniowo czynne sa dobrze znane fachowcom, a opisane miedzy innymi w McCutcheon's Detergents and Emulisifiers, 1970, ALlured Publisching Corp., Ridgewood, New Jersey i w opisach patentowych Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 2 614 916, kolumny 2 do 4 i nr 2 547 724, kolumny 3 i 4. Stezenie skladnika czynnego moze zmieniac sie w szerokim zakresie, np. od 1 do 95%. Stezenie skladnika czynnego w zawiesinie nanoszonej na glebe lub rosliny zielone wynosi zwykle od 0,002 do 75%. W przypdku stosowania przed wzejsciem roslin, srodek chwastobójczy wprowadza sie do gleby, która zawiera nasiona chwastów i roslin uprawnych (na powierzchnie lub do wierzchniej warstwy 2,5-7,5 cm). Srodek chwastobójczy wedlug wynalazku mozna stosowac indywidualnie lub w mieszaninie dwóch lub wiecej znanych zwiazków chwastobójczych.Synergistyczna czynnosc mieszaniny mozna oznaczyc jedynie empirycznie, poniewaz jest to wynik nie przewidywany. Sposób obliczania wyników stosowania danej kombinacji dwóch srod¬ ków chwastobójczych podaje Colby; patrz Colby, S.R. „Calculating Synergistic and Antagonistic Responses of Herbicide Combinations", Weeds, 15,20-22(1967). Dla jasnosci, ponizej opisano ten sposób w skrócie: Jezeli X = % uszkodzenia wywolanego srodkiem chwastobójczym A uzytym w ilosci p kg/ha, a Y=% uszkodzenia wywolanego srodkiem chwastobójczym B uzytym w ilosci q kg/ha, to oczekiwany efekt sumaryczny wyraza równanie: E = X +Y — (XY/100) Jezeli wartosc E oznaczona eksperymentalnie jest wyzsza od wartosci obliczonej, to czynnosc mieszaninny jest synergistyczna. Jak wynika z ponizszych przykladów, czynnosc skladników srodka chwastobójczego wedlug wynalazku jest sybergistyczna.Przyklad I. Dla zilustrowania skutecznosci opisanej kompozycji, sporzadzono zawiesiny 50% higroskopijnych proszków zwiazków I i II w wodzie o stezeniu 0,01 g w 200 ml. Rózne podwielokrotnosci zawiesin I i II mieszano i uzupelniano woda do objetosci 80 ml. Np. Np. 10 ml zawiesiny I mieszano z 10 ml zawiesiny II i uzupelniano woda do 80 ml, co w warunkach doswiadczenia odpowiada dawce okolo 150 g I i okolo 150 g II na hektar. Dla uzyskania dawki 150 g I i 300 g II, 10 ml I mieszano z 20 ml II i uzupelniano woda do 80 ml.W warunkach cieplarnianych, do zawierajacych glebe doniczek o srednicy okolo 15 cm wysiewano nasiona bieluniu i podlewano glebe 80 ml zawiesiny. Po uplywie 4 tygodni oznaczono % zahamowania wzejscia roslin, przez porównanie z nie poddana zabiegowi kontrola. Tablica I ukazuje synergistyczny efekt kompozycji sprzadzonej wedlug powyzszego przykladu.120344 3 Zwiazek czynny lub mieszanina zwiazków czynnych (I) znany en) znany wedlug wynalazku (D + (II) Tablica Dawka I Procent hamowania wzejscia * obserwowany 150 300 600 150 300 150+150 150 + 300 300+150 300 + 300 600+150 600 + 300 0 0 0 0 30 70 70 70 60 70 85 bieluniu obliczony — — — — — 0 30 0 30 0 30 Przyklad II. W sposób opisany w przykladzie I zbadano dzialanie mieszaniny wedlug wynalazku na powój (Ipomea pupurea L. Roth). Wyniki przedstawiono w tablicy II.Zwiazek czynny lub mieszanina zwiazków czynnych (i) znany (II) znany wedlug wynalazku (D + (II) Tablica Dawka II Procent hamowania wzejscia powoju * obserwowany 300 600 75 150 300+ 75 600+ 75 300+150 600+150 0 0 20 20 100 90 95 100 obliczony — — —- — 20 20 20 20 Jak widac z powyzszych przykladów, mieszanina wedlug wynalazku wykazuje synergistyczna czynnosc w stosunku do bieluniu i powoju. Podobnie efektywna okazala sie mieszanina wobec komosy bialej, owsa gluchego, wlosnicy zielonej i chwastnicy jednostronnej.Korzystna dawka srodka wedlug wynalazku jest 300 do 900 g/ha. Dawka ta jest zalezna od takich czynników, jak typ gleby, jej odczyn itp. Dawka najmniejsza jest 300 g/ha, choc mozliwe jest stosowanie srodka w dawce do 30 kg/ha. Sposoby dobierania dawki w zaleznosci od warunków sa znane fachowcom.Zastrzezenia patentowe 1. Srodek chwastobójczy, zawierajacy substancje czynna oraz nosnik, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera mieszanine 2-/l-(2,5-dwumetylofenylo)-etylosulfonylo/pirydyno-N- tlenek (zwiazek o wzorze 1) i 4-amino-6-(l,l-dwumetyloetylo)-3-metylotio-l,2,4-triazyn(4H)- onu-5 (zwiazek o wzorze 2), o stosunku pierwszego skladnika do skladnika drugiego od okolo 0,5: 1 do okolo 8:1. 2. Srodek chwastobójczy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze korzystnie zawiera pierwszy skladnik w stosunku do skladnika drugiego w granicach od okolo 1:1 do okolo 4:1.120 344 CH- CH C I H CH WZ0R 1 ( CH3)3C C II N 0 li c N N NH SCH- WZCfR 2 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Srodek chwastobójczy, zawierajacy substancje czynna oraz nosnik, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera mieszanine 2-/l-(2,5-dwumetylofenylo)-etylosulfonylo/pirydyno-N- tlenek (zwiazek o wzorze 1) i 4-amino-6-(l,l-dwumetyloetylo)-3-metylotio-l,2,4-triazyn(4H)- onu-5 (zwiazek o wzorze 2), o stosunku pierwszego skladnika do skladnika drugiego od okolo 0,5: 1 do okolo 8:1.

2. Srodek chwastobójczy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze korzystnie zawiera pierwszy skladnik w stosunku do skladnika drugiego w granicach od okolo 1:1 do okolo 4:1.120 344 CH- CH C I H CH WZ0R 1 ( CH3)3C C II N 0 li c N N NH SCH- WZCfR 2 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz. Cena 100 zl PL PL PL