Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do pra¬ sowania mat przy produkcji plyt wiórowych, spils¬ nionych i im podobnych, skladajace sie z korpusu prasy, dzwigaru prasujacego stalego, dzwigam pra¬ sujacego ruchomego, zespolu cylindrów i tloków roboczych rozmieszczonych symetrycznie wzgledem wzdluznej osi plyty prasujacej, zespolu cylindrów i tloków dodatkowych oraz mechanizmu sterowa¬ nia, przy czym dzwigaryprafsujace wyposazone sa w plyty prasujace, wzdluz podluznych krawedzi których umieszczone sa listwy dystansowe, a ze¬ spól cylindrów i tloków roboczych, jak tez zespól dodatkowych cylindrów i tloków sterowane sa przez mechanizm sterujacy w celu równoleglego sciskania mat. Sciskanie równolegle mat oznacza, ze sa one docisniete do plyt, które maja plasko- -równolegle powierzchnie. Sciskanie równolegle mat innymi slowy zachodzi Wtedy, kiedy bedzie skom¬ pensowane elastyczne odksztalcenie dzwigarów wzglednie plyt prasujacych. W ogólnosci plyty pra¬ sujace sa ogrzewane. Korpus prasy ma np. oprawy slufpowe tlocznika, ale takze takie, które zbudowa^ ne sa z rzedowej ramy portaiowej. Ruchomny dzwi¬ gar prasujacy moze byc górny lub dolny. Jest on odpowiednio lzejszy i z tego wzgledu elastycznie sie. odksztalca podczas przebiegu prasowania pod dzialaniem sil oporowych wystepujacych w praso¬ wanych matach.Jezeli zrezygnuje sie ze srodków kompensujacych odksztalcenia, otrzyma sie plyty, które w zalezno- 10 sci od budowy cylindrów i tloków roboczych, przy¬ najmniej od strony ruchomego dzwigara beda mia¬ ly wypukla lub wklesla powierzchnie, która na¬ stepnie musi byc dodatkowo obrobiona. Staly dzwi¬ gar prasujacy jest przewaznie tak sztywny, ze w porównaniu z dzwigarem ruchomym, praktycznie nie ma, a jezeli, to nieliczace sie odksztalcenia.Urzadzenie zgodne z wynalazkiem jest przewaz¬ nie wykonywane jako prasa pionowa, jednopozio¬ mowa. Opisana budowa moze byc takze zrealizo¬ wana jako dwupoziomowa — mianowicie w szcze¬ gólnosci wtedy, kiedy staly dzwigar prasujacy umie¬ szczony jest jako dzwigar srodkowy. W ramach wynalazku mieszcza sie takze prasy wielopoziomo- 15 we, przy czym obowiazuje tylko sumaryczna kom¬ pensacja równoleglosci w odniesieniu do usytuowa¬ nia ruchomego dzwigara prasujacego wzgledem dzwigara stalego i tworzace pólki plyty prasujace nie objete sa specjalnym sterowaniem do kompen¬ sacji równoleglosci. Wynalazek obejmuje takze urzadzenie sluzace do sciskania plyt azbestowo-ce¬ mentowych. 20 25 30 Znane z opisu patentowego RFN nr 1502142 urzadzenie tego rodzaju jest wykonane jako prasa jednopoziomowa. W urzadzeniu tym w widoku z góry uklad cylindrów i tloków roboczych przesu¬ niety jest na zewnatrz. Pracuja one jednak zaw¬ sze od strony wewnetrznej, obok listew dystanso¬ wych, ale nie nad nimi. Uklad dodatkowych cylin- 121 366drów i tloków jest umieszczony w obszarze wzdluz¬ nej osi symetrii plyt prasujacych. Pracuja one jako **— -~ -uklad wyrównawczy, ktibry powinien kompensowac i *~s ; .* ?opiisane pojriednio odksztalcenia ruchomego dzwi- | gara prasujacego i sa odpowiednio sterowane przez l urzadzenia sterujace.¦ W z^tan^ch urzadzeniach ruchomy dzwigar pra- "~ 3ujaey—^tet.jiaj|pierw przesuwany przez dzialanie wszystkich lub osobnego ukladu cylindra j tlcka wyrównawczego, az plyfta prasujaca csiadzie na prasowanym mafteriale. Przy tym cyklu uklad cy¬ lindrów i tloków roboczych jest tylko zabierany.Wprawdzie ich przestrzen cisnieniowa jest napel¬ niona czynnikiem roboczym ze zbiornika zasilaja¬ cego, ale nie jest ona pod nadcisnieniem. Po osa¬ dzeniu plyt prasujacych dzwigara ruchomego wla¬ czany jest takze uklad cylindrów roboczych, tak ze pod pelnym cisnieniem roboczym: znajduje .sie za¬ równo uklad cylindrów roboczych jak i wszystkie uklady cylindrów wyrównawczych i plyta prasu¬ jaca górnego dzwigara prasujacego pod naciskiem prasowanej maty porusza sie dalej do dolu. Jak juz bylo przedstawione uklad cylindrów i tloków roboczych jest dociskany stosunkowo daleko do li¬ stew dystansowych. Przez to wstrzymane jest wy¬ ginanie ruchomego dzwigara z jego plyta prasuja¬ ca wystepujace przy sciskaniu mat, o róznym na- ' sileniu zaleznym od rodzaju i wysokosci zasypu prasowanych mat. Kiedy teraz plyta- prasujaca ru¬ chomego dzwigara opiera sie na umieszczonych z boku wzdluznych listwach dystansowych, znacznie spada cisnienie w cylindrach roboczych. Odpowied¬ nie przyrzady do pomiaru cisnienia mierza ten spa¬ dek cisnienia i powoduja wysylanie impulsów wy¬ laczajacych do urzadzenia sterujacego, który wy¬ lacza uklad cylindrów roboczych i w sposób stop¬ niowy odciaza je. W przeciwienstwie do nich, uk¬ lad cylindrów wyrównawczych pozostaje dalej pod cisnieniem roboczym, w celu wyrównania wygie¬ cia ruchomego dzwigara, Ukierunkowanego przez prasowana mate.Jezeli wyjatkowo nalezy nastawic wygiecie ru¬ chomego dzwigara z jego plyta pracujaca, skie¬ rowane do prasowanego materialu, uklad cylindrów roboczych jest odpowiednio odciazany. Cisnienie i Czas naprezenia niezbedne do tych srodków wy¬ równawczych musza byc ustalone eksperymentalnie dla kazdego typu mat z programu produkcji i nie moga zatem uwzgledniac statystycznych cdchylek w budowie mat, które wystepuja w cyklu produk¬ cji. Dotyczy to takze czestych silnie wahajacych sie zmian oporu stawianego przez prasowane maty plytom prasujacymi: w czasiesprasowania, kiedy na¬ stapilo utwardzenie dyspersyjne systencja sro^a wiazacego jak tez wilgotnosc mat, pod dzialaniem ciepla z plyt Prasujacych wyko¬ nanych jako plyty grzewcze. T& wszystko'osnacza, ze ruchomy dzwigar w cyklu prasowania ma sta¬ tycznie nieokreslony punkt podparcia* Opisane ste¬ rowanie jest skomplikowane i posiada znaczne to¬ lerancje. Uzyskana równoleglosc prasowanych plyt nie moze byc dlatego utrzymana wewnatrz waskiej tolerancji. Przez to z powodu momentów sil, które powstaja miedzy ukladem cylindrów roboczych i listwami dystansowymi i których wystepowanie 366 4 ze wzgledu na technike sterowania jest nieuniknio¬ ne, nie jest wykluczone, ze powstaja prasowane plyty z falistymi powierzchniami, kióre musza byc dodatkowo obrabiane. Wystepuje to zwlaszcza wte- 5 v dy, kiedy ruchcmy dzwigar prasujacy ze wzgledu na oszczednosc materialu jest lekki i przez to w szczególnym stopniu jest podatny na zginanie.Podobne zjawiska wystepuja w innym urzadze¬ niu wedlug opisu patentowego RFN nr 1703 297, 10 w którym w opisany sposób w obszarze srodka plyty .prasujacej pnzewMziany jest uklad cylindrów i tlcków wyrównawczych,' które maja listwy dy¬ stansowe oraz uklad cylindrów i tloków roboczych, które dociskaja zewnetrzne krawedzie ruchomego 15 dzwigara prasujacego wzglednie plyty prasujacej.Znane jest takze w urzadzeniu wedlug opisu paten¬ towego RFN nr 1924142 usytuowanie cylindrów roboczych wzdluz krawedzi ruchomego fjzwigara, a przez to plyty prasujace sa tak umieszczcne, ze 20 pracuja bezposrednio ponad listwam^dystansowymi.Jeinak nie sa to przewidziane srodki do równoleg¬ lego sciskania prasowanych mat a wiec brak uk¬ ladu cylindrów i tloków wyrównawczych.. Celem wynalazku jest taka dalsza przebudowa 25 urzadzenia znanego typu, zeby ruchomy dzwigar prasujacy przy procesie prasowania zajmowal sta¬ tycznie wyznaczalna pozycje, w której orientowa¬ ny jest ruch dzwigara z jego plyta prasujaca, tak ze sciskanie równolegle mat jest osiagane prosta tech- 30 nika sterownicza.Cel ten osiagnieto przez to, ze dodatkowy zespól cylindrów jest zbudowany jako uklad podporowy, który dziala na ruchcmy dzwigar prasujacy nad listwami dystansowymi, ze uklad sterujacy zawie- 35 ra urzadzenie do pomiaru odksztalcen, które mie¬ rzy odksztalcenie ruchomego dzwigara prasujace¬ go, który przy tym trzymany jest przez uklad cy- liaaalrów i tloków podporowych na listwach dystan¬ sowych jako plyta na dwóch podporach. Problem 40 belki na dwóch podparach znany jest z elementar¬ nej statyki. Odpowiednio plyta ulozona swoimi kra¬ wedziami na podporach stanowi problem statycznie wyznaczalny.Urzadzenie zgodne z wynalazkiem pracuje tak, 45 ze najpierw w zwykly spcisób plyta prasujaca ru¬ chomego dzwigara jest nakladana na prasowane maty: Moze sie to odbywac przy pomocy ukladu cylindrów i tloków podporowych i/lub przy pomo¬ cy ukladu cylindrów i tloków roboczych. Przy tym 50 prawidlowo pracuje sie ukladem cylindrów i tlo¬ ków podporowych a uklad tloków roboczych jest swobodnie pociagany. W kazdym wypadku po na¬ lozeniu plyty prasujacej ruchomego dzwigara pra¬ sujacego na prasowane maty przy pomocy ukladu 55 cylindrów i tloków podporowych, nastepuje w opi¬ sany sposób podparcie dzwigara ruchomego na li-* sfcwach dystansowych jako plyty na dwóch podpo¬ rach. Przy tyni ustala sie ogólnie wypukle od- sztalcenia dzwigara ruchomego wraz z jego plyta, •° które technika pomiarowa jest latwe do uchwyce¬ nia. Pomiar odksztalcenia dzwigara moze nastapic takze przez pomiar ulozonej plyty prasujacej. Pra¬ ca ukladu cylindrów i tloków roboczych jest wtedy tak sterowana, ze to odksztalcenie bedzie kompen- e5 sowane i maty doznaja razem równoleglego sciska-5 *nia, które jest zachowane w czasie calego cyklu prasowania. Pracujac w opisany sposób nie mozna wykluczyc, ze beda prasowane takze plyty, któ¬ rych profil prostokatny w kierunku wzdluznym bedzie splaszczony klinowo. Preferowane wiec jest wykonanie przedmiotu wynalaizku, które unika sta¬ tycznie niekontrolowanych skrepowan przez to, ze uklad cylindrów i tloków podporowych wspiera sie z jednej strony na korpusie prasy a z drugiej na ruchomym dzwigarze za pomoca polaczenia posred¬ niego w postaci przegubów. Polaczenie ukladu cy¬ lindrów i tloków roboczych jest odpowiednio przy¬ gotowane. Poniewaz w urzadzeniu zgodnie z wyna¬ lazkiem listwy dystansowe dzialaja w kierunku statycznym jako podpory dla plyty, nadano tym listwom tatka szerokosc, ze sily podporowe od ulo¬ zonej plyty prasujacej lub plyt prasujacych prze¬ jete beda bez trwalego odksztalcenia. Dobór szero¬ kosci listew dystansowych jest znany (np. z opisu patentowego RFN nr 1653)187), jednakze w urza¬ dzeniach rodzajowo zupelnie innych i bez ukladu cylindrów oraz tloków wyrównawczych.Ruchomy dzwigar prasujacy moze byc w urza¬ dzeniu zgodnym z wynalazkiem wyfkonany bardzo latiwo tak, ze preferowane wykonanie przedmiotu wynalazku jest znamienne tym, ze ruchomy dzwi¬ gar ze swoja plyta, prasujaca uklada sie z od¬ ksztalceniem elastycznym i gietko. Wymagane da¬ lej w ramach wynalazku i przy wyjasnionym spo¬ sobie pracy sterowanie ukladu cylindrów i tloków roboczych jak tez podporowych, jest mozliwe do zrealizowania za pomoca srodków nowoczesnej te¬ chniki napedowej i sterowniczej. Lezy ono w ra¬ mach stanu techniki i nie wymaga dlatego osob¬ nego opisu.Korzysci osiagniete przez wynalazek polegaja na tym, ze w urzadzeniu zgodnym z wynalazkiem ru¬ chomy dzwigar prasujacy na wstepie wlasciwego cyklu prasowania, który nastepuje po zakonczeniu cyklu zamykania, zajmuje statycznie wyznaczalna pozycje, a nastepnie opisany statycznie wyznaczal- ny stan podparcia, w którym mienzone jest od¬ ksztalcenie i w którym orientowany jest podobnie dalszy ruch w celu równoleglego sciskania praso¬ wanych mat. Daje to stosunki proste i zdefiniowa¬ ne w technice sterowania i regulacji, z którymi mozna uporac sie bez trudu przy pomocy pomocni¬ czych srodków nowoczesnej techniki sterowania.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przyk¬ ladzie wykonania na rysunku na którym fig. 1 przedstawia schematycznie widok z przodu ura¬ dzenia w fazie poczatku ruchu zamykajacego gór¬ nego dzwigara prasujacego, fig. 2 — fragment urza¬ dzenia z fig. 1 w stanie statycznie wyznaczalnego podparcia ruchomego dzwigara na listwach dy¬ stansowych w widoku z przodu, fig. 3 — urzadze¬ nie z fig. 2 w stanie koncowego dociskania równo¬ leglego prasowanych mait.Urzadzenie przedstawione na fig. 1 jest prze¬ znaczone do prasowania mat 1 przy wytwarzaniu plyt wiórowych, pilsniowych itp. W sklad urzadze¬ nia wchodza podstawowe podzespoly: korpus pra¬ sy 2,, staly dzwigar prasujacy 3, ruchomy dzwigar prasujacy 4, uklad cylindrów i tloków roboczych 5, umieszczonych symetrycznie w stosunku do wzdluz 366 6 nej osi plyty prasujacej 6, dodatkowy uklad cylin¬ drów i tloków 7, urzadzenie sterujace 8.Jest zrozumiale, ze przewidziane sa takze urza¬ dzenia ruchu powrotnego. Widoczne na rysunkach 5 uklady cylindrów i tloków roboczych 5 wzglednie cylindrów i tloków dodatkowych 7 sa w stosunku do nie rozpoznawalnej na rysunkach dlugosci urza¬ dzenia ustawione rzedem w kierunku wzdluznym.Dzwigary prasujace 3, 4 sa wyposazone w plyty 0 prasujace 9, 10. Plyty te 9, 10 sa w ogólnosci ogrze¬ wane. Plytom 9, 10 sa przyporzadkowane listwy dy¬ stansowe 11, Uklady cylindrów i tloków roboczych 5, jak tez cylindrów i tloków dodatkowych 7, stero¬ wane sa przez urzadzenia sterujace 8 y/ kierunku 5 równoleglego sciskania mat 1. Oznacza to, ze ela¬ styczne od/ksztalcenia ruchomego dzwigara prasu¬ jacego 4 z jego plyta prasujaca 10 beda kompen¬ sowane.W urzadzeniu wedlug wynalazku uklad cylindrów w i tloków dodatkowych zbudowany jest jako uklad podporowy 7. Dziala on na ruchomy dzwigar pra¬ sujacy 4 nad listwami dystansowymi 11. W przyk¬ ladzie wykonania i w wykonaniu preferowanym przedmiotu wynalazku jest taki uklad, ze osie 12 s cylindrów i tloków podporowych 7 znajduja sie dokladnie cenfcrycznie nad wzdluzna linia symetrii listew dystansowych 11.W sklad urzadzenia sterujacego 8 wchodzi urza¬ dzenie do pomiaru odksztalcen 14, które mierzy odksztalcenia ruchomego dzwigara prasujacego 4.Zeby w prosty sposób przeprowadzic równolegle sciskanie, urzafdizenie jest tak skonstruowane, ze sterowany jest uklad cylindrów i tloków roboczych 5 przez urzadzenie sterujace 8 w stosunku do od¬ ksztalcen ruchomego dzwigara prasujacego 4, któ¬ ry przy tym przez uklad cylindrów i tloków pod¬ porowych 7 na listwach dystansowych 11 jest sta¬ tycznie wyznaczalny jako plyta na dwóch podpo¬ rach. Z porównawczych ogledzin fig. 1 i 2 widac wyraznie, ze w cyklu zamykania plyta prasujaca 10 ruchomego dzwigara 4 nakladana jest na prasowa¬ ne maty 1, przy czym moga dzialac cylindry i tlo¬ ki .podporowe 7 i/lub cylindry i tloki robocze 5.Wtedy wytworzony bedzie opisany statycznie wy¬ znaczalny stan, w którym plyta prasujaca 10 ru¬ chomego dzwigara 4 osadzana jest przy pomocy ukladu cylindrów i tloków podporowych 7 na li¬ stwach dystansowych 11 jako podporach. Na fig. 2 widac, ze i przy tym nastepuje odksztalcenie rucho¬ mego dzwigara prasujacego 4, co przedstawiono w przesadzie. Odksztalcenie to jest nastepnie kompen¬ sowane w ramach równoleglego sciskania, przy czym sciskanie to preeprowadzane jest przy pomocy uk¬ ladu cylindrów i tloków roboczych 5, które sa stero¬ wane w opisany juz sposób.W przykladzie wykonanie i w preferowanym sposobie wykonania przedmiotu wynalazku uklad cylindrów i tloków podporowych 7 osadzony jest z wczesniej wyjasnionych powodów z jednej stro¬ ny w korpusie prasy 2, a z drugiej w ruchomym dzwigarze prasujacym 4 za posrednictwem przegu¬ bów 15.Listwy dystansowe 11 maja, jak to pokazano w szczególnosci takze na powiekszonym szczególe na gg fig. 1, taka szerokosc B, ze sily podporowe od ply-121 366 8 ty prasujacej 10 wzgl. plyt prasujacych przejmo¬ wane sa zawsze bez pozostawiania odksztalcen.Ruchomy dzwigar prasujacy 4 jest wykonany szcze¬ gólnie lekko a wiec wraz ze swoja plyta prasuja¬ ca 10 odksztalca sie gietko i elastycznie. Urzadze¬ nie ' do pomiaru odksztalcen jest zbudowane jako urzajdzetnie mierzace wydluzenie pasma 14 i ma od¬ powiednie odbiorniki 16, które ze wzgledu na po- dzialk<5 moga byc w ramach wynalazku na rysun¬ ku zaznaczone tylko blokowo.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do prasowania mat przy produkcji plyt wiórowych, pilsniowych i im podobnych skla¬ dajace sie z korpusu prasy, dzwigara prasujacego stalego, dzwigara prasujacego ruchomego, zespolu cylindrów i tloków roboczych umieszczonych sy¬ metrycznie wzgledem wzdluznej osi symetrii plyty prasujacej, zespolu cylindrów i tloków dodatko¬ wych, mechanizmu sterujacego, przy czym dzwi¬ gary prasujace wyposazone sa w plyty prasujace, wzdluz podluznych krawedzi których umieszczone sa listwy dystansowe, a zespól cylindrów i tloków roboczych, jak tez zespól dodatkowych cylindrów i tloków sterowane sa przez urzadzenie sterujace w celu równoleglego sciskania prasowanych mat, znamienne tym, ze ma zespól dodatkowych cylin- 10 15 20 25 drów i tloków zbudowany jako zespól cylindrów i tloków podporowych (7), które dzialaja na rucho¬ my dzwigar prasujacy (4) nad listwami dystanso¬ wymi (11), a ponadto ma urzadzenie sterujace (8) zawierajace przyrzad (14) do pomiaru odksztalcen, dzwigar ruchomy (4) i uklad cylindrów i tloków roboczych (5) sterowanych w celu : równoleglego sciskania w zaleznosci od odksztalcen ruchomego dzwigara prasujacego (4), który utrzymywany jest przy tym przez zespól cylindrów i tloków podpo¬ rowych (7) na listwach dystansowych (11) jako ply¬ ta na dwóch podporach. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze ma zespól cylindrów i tloków podporowych (7) osadzonych z jednej strony w korpusie prasy (2), z drugiej strony w ruchomym dzwigarze prasu¬ jacym (4) przez' polaczenie posrednie w postaci przegubów (15). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, ze ma listwy dystansowe (11) o takiej szero¬ kosci przejmowane sa bez pozostawiania odksztalcen, 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze ma ruchomy dzwigar prasujacy (4) podatny na odksztalcenia i wyginajacy sie elastycznie wraz. ze swoja plyta prasujaca (10).. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym,. ze ma przyrzad do pomiaru odksztalcen (14) mie¬ rzacy wydluzenie pasma.Fig.112130* Rg.2 ufa tfi Rg.3 PL PL PL PL PL PL PL PL