Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie czujni¬ kowe do samoczynnego sterowania maszyn rolni¬ czych, wzdluz granicy zbiorowiska roslin lub wzdluz rzedów roslin, zwlaszcza kukurydzy, w któ¬ rym to urzadzeniu zmiana odleglosci od granicy zbiorowiska roslin lub rzedu roslin jest prze¬ noszona na rdzen wciagany czujnika indukcyjne¬ go jako zmiana polozenia.Znane sa urzadzenia do rozeznawania granicy zbiorowiska roslin metoda stykowa, a to z opisu patentowego MRD nr 82 588 i 113 684. Urzadzenia te zawieraja obudowe o dwóch srodkowych ukla¬ dach obrotowych, obciazonych sprezyna, bez lub z urzadzeniem do napinania tych sprezyn. Urzadze¬ nia te sa przylaczone do czujników indukcyjnych za pomoca kolnierzy.Niedogodnoscia tych rozwiazan jest duza wy¬ sokosc konstrukcyjna urzadzen czujnikowych oraz znaczne naklady srodków na uszczelnienie macek wzgledem czujników i na ich sprzezenie ze soba wolne od luzu.Znane sa poza tym urzadzenia zawierajace ele¬ menty rozeznawcze w postaci macek, które sa u- mieszczone na obudowie osadzonej obrotowo wo¬ kól nieruchomych czopów i które uruchamiaja równiez nieruchome czujniki. Sprzezenie macek i czujników równiez i w tym przypadku iest dro¬ gie i podatne na zaklócenia. Ledwie mozliwe jest ich uszczelnienie przed deszczem i bryzgami wo¬ dy. Niedogodnym, ze wzgledu na czulosc rozezna¬ lo 15 20 wania, jest takze dosc duzy moment bezwladnosci obudowy obrotowej.Poza tym równiez i w tym przypadku wyste¬ puje dosc duza wysokosc konstrukcyjna, duza ob¬ jetosc i niezbyt korzystna mozliwosc zamocowania urzadzenia. Ze wzgledu na wspomniana duza wy¬ sokosc konstrukcyjna nie da sie wbudowac tych urzadzen do rozdzielczych przystawek maszyn zniwnych, np. kombajnów lub maszyn do zbioru kukurydzy.Celem wynalazku jest opracowanie urzadzenia czujnikowego, nadajacego sie do wbudowywania w rozdzielcze przystawki do maszyn zniwnych, a przy tym umozliwiajacego uzyskiwanie sprfeezenia macek i czujników za pomoca prostych srodków technicznych, i to bez luzu, a ponadto umozliwia¬ jacego obnizenie kosztów ich uszczelnienia.Urzadzenie wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze w obudowie sztywno polaczonej z maszy¬ na rolnicza jest osadzony czujnik oraz obrotowy, w pewnym ograniczonym zakresie, sworzen z czo¬ lowo umieszczonym czopem korbowym.Zakres ruchu tego sworznia jest ograniczony za pomoca kolka osadzonego wspólosiowo w tym sworzniu i prowadzonego we wnece obudowy.Sprzezenie czujników i macek- nastepuje wtedy, gdy czop korbowy dolega do wienca przesuwnej tulei obciazonej sprezyna i polaczonej z tloczy- skiem wciaganego rdzenia czujnika. Po drugiej stronie czolowej sworznia znajduje sie ramie dzwi- 121 5633 121 563 4 gniowe, na którego wolnej koncówce jest osadzo¬ ny czop obciazony sprezyna.W czopie tym jest osadzona macka prowadzona po granicy zbiorowiska roslin lub po rzedzie ro¬ slin oraz zderzak, który wspóldziala ze zderzakiem znajdujacym sie na ramieniu dzwigniowym. W rowku obudowy znajduje sie zwinieta sprezyna skretna, która jest zawieszona nieruchoma swa koncówka w otworze na dnie rowka, zas nastaw¬ na swa koncówka w otworze tarczy nastawczej, która jest zamocowana na ramieniu dzwigniowym skretnie wokól sworznia.Czop ten jest sztywno polaczony z kolpakiem, pod którym znajduje sie zwinieta sprezyna skret- t 4ia* której sila dzialania jest zwrócona przeciwnie wzgledem sily dzialania sprezyny skretnej, znaj¬ dujacej sie w obudowie. Ta sprezyna skretna jest zawieszona, w kolpaku i w ramieniu dzwignio- * wym. — —* Na obwodzie kolpaka znajduje sie zderzak czopa, który wspóldziala ze zderzakiem znajdujacym sie na ramieniu dzwigniowym. Macka, która ma po¬ stac prostego lub wygietego drazka, jest zamo¬ cowana w poprzecznym otworze czopa za pomoca sruby mocujacej, przewleczonej srodkowo przez ten czop.Otwór poprzeczny w czopie oraz macka moga miec równiez inny ksztalt zaryteu w przekroju po¬ przecznym, a w szczególnosci ksztalt czworokata lub szesciokata. Na skutek dzialania sprezyny skretnej na czop ten ostatni jest obracany wraz z macka, znajdujaca sie pod naprezeniem dotad, az zderzaki znajda sie w polozeniu dolegania do siebie.W tym polozeniu ruchy macki wykonywane przez nia podczas rozeznawania granicy zbiorowi¬ ska roslin lub rzedu roslin sa przenoszone poprzez ramie dzwigniowe na sworzen jako ruchy obro¬ towe. Pod dzialaniem czopa korbowego, znajdu¬ jacego sie na koncówce sworznia jest za pomoca tulei i tloczyska, przesuwany rdzen wciagany czujnika.W przypadku odciazenia macki tuleja sworznia obciazona sprezyna jest wraz z ramieniem dzwi¬ gniowym, obracana powrotnie w obudowie pod dzialaniem sprezyny skretnej dotad, dokad kolek w sworzniu nie oprze sie o sciane wneki obu¬ dowy.Na skutek tego wciagany rdzen czujnika zostaje ponownie przesuniety za pomoca czopa korbowe¬ go i tulei obciazonej sprezyna. Do regulowania wartosci sily cofania sprezyny skretnej jest zasto¬ sowana tarcza nastawcza, skrecana bezstopniowo wokól sworznia, która blokuje sie na ramieniu dzwigniowym po zakonczeniu przebiegu regulacji.Podczas jazdy do tylu macka, po przezwyciezeniu sily dzialania sprezyny skretnej, zostaje wychy¬ lona wbrew kierunkowi jazdy. Po minieciu prze¬ szkody macka zostaje ponownie sprowadzona w polozenie robocze pod dzialaniem sprezyny skret¬ nej.Rozwiazanie wedlug wynalazku, w którym dwa uklady sprezyn sa umieszczone obok siebie, ma te zalete, ze stanowi o niewielkiej wysokosci kon¬ strukcyjnej urzadzenia czujnikowego i umozliwia wbudowanie go w rozdzielcza przystawke maszyn zniwnych.Korzystne jest równiez to, ze czujnik i urzadze¬ nia przenoszace ruchy macek sa umieszczone w 5 jednej wspólnej obudowie, w zwiazku z czym nie ma potrzeby uszczelniania poszczególnych czesci obudowy, i nie sa potrzebne zadne dodatkowe e- lementy sprzeglowe pomiedzy czujnikiem a macka¬ mi. Dalsza korzystna cecha jest dobre uszczelnie¬ nie urzadzenia czujnikowego. • Dzieki zastosowaniu kolpaka czopa i tarczy na¬ stawczej jako dolnej pokrywy obudowy lozyska sprezyny skretne oraz urzadzenie czujnikowe po¬ zostaja szczelnie zamkniete.Korzystnym ponadto jest to, ze konstrukcja i kierunek obrotu urzadzenia czujnikowego, prze¬ znaczonego do rozeznawania granicy zbiorowiska roslin lub rzedu roslin znajdujacych sie po prze¬ ciwleglej stronie maszyny stanowia odbicie zwier¬ ciadlane, to znaczy, ze mozna zastosowac te same czesci konstrukcyjne urzadzenia czujnikowego, tyl¬ ko w odwrotnym ukladzie.Przedmiot wynalazku zostanie blizej objasniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie czujnikowe w prze¬ kroju wzdluznym poprzez obudowe, fig. 2 — urza¬ dzenie to w widoku z góry, a fig. 3 przedstawia urzadzenie czujnikowe w przekroju zaznaczonym na fig. 2.W obudowie 1 polaczonej z maszyna rolnicza nieprzedstawiona na rysunku jest osadzony obro¬ towo sworzen 2 wraz z czolowo umieszczonym czopem korbowym 3 za pomoca lozyska kulkowe¬ go 4.Do drugiej powierzchni czolowej sworznia 2 jest zamocowane ramie dzwigniowe 5, w którym jest osadzony obrotowo czop 6 z macka 7 za pomoca lozyska kulkowego 8. Rdzen wciagany 9 czujni¬ ka 10 jest polaczony tloczyskiem 11 z tuleja 12 pozostajaca pod obciazeniem sprezyny i dolegajaca swym wiencem 13 do czopa korbowego 3. Zakres ruchu sworznia 2 jest ograniczany za pomoca wspólosiowo wpuszczonego wen kolka 14, który swa wolna koncówka jest prowadzony we wnece 15 obudowy.Sworzen 2 jest, wraz z elementami zamocowany¬ mi do niego, utrzymywany w swym polozeniu spoczynkowym pod naciskiem zwinietej sprezyny skretnej 16, w którym to polozeniu kolek 14 do¬ lega do obudowy. Sila dzialania sprezyny skret¬ nej 16, która znajduje sie w pierscieniowym row¬ ku 17 obudowy 1, jest nastawiana dziejki temu, ze jej nieruchoma koncówka 18 jest zawieszona w otworze 19 na dnie rowka 17 a jej nastawna koncówka 20 w otworze 21 tarczy nastawczej 22.Tarcza nastawcza 22 jest umieszczona nastaw¬ nie na ramieniu dzwigniowym 5 a obrotowo wzgle-. dem obudowy 1 i sworznia 2 i umozliwia zamk¬ niecie' obudowy 1 od dolu. Macka 7 osadzona w' ramieniu dzwigniowym 5 za pomoca czopa 6 jest przemieszczana w polozenie rozeznawania, bedace jednoczesnie polozeniem spoczynkowym za pomoca sprezyny skretnej 24 otaczajacej polaczony z czo¬ pem 6 kolpak 23 i prowadzonej za pomoca lozy¬ ska kulkowego 8, przy czym zderzak 25 znajdujacy 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60I 1 5 sie na kolpaku 23 dolega do zderzaka 26 znajdu¬ jacego sie na ramieniu dzwigniowym 5.Sprezyna skretna 24 jest przy tym zawieszona z naprezeniem wstepnym za pomoca otworu w kolpaku 23 i w ramieniu dzwigniowym 5, przy czym kierunek obrotu sprezyny skretnej 24 jest przeciwny wzgledem kierunku obrotu sprezyny skretnej 16 w obudowie 1.Macka 7 ma postac prostego lub wygietego draz¬ ka i jest zamocowana w poprzecznym otworze czopa 6 za pomoca sruby mocujacej 27 przewle¬ czonej srodkowo poprzez czop 6.Macka 7 oraz otwór poprzeczny, w którym jest osadzona ta macka 7 moga miec takze i inne ksztalty w przekroju poprzecznym, np. czworokata lub szesciokata.Ruch macki podczas rozeznawania granicy zbio¬ rowiska roslin lub rzedu roslin 28 jest jako ruch obrotowy przenoszony na sworzen 2 za pomoca kolpaka 23, zderzaków 25, 26 i ramienia dzwignio¬ wego 5. Czujnik 10 jest uruchamiany za pomoca sprzegnietego z nim czopa korbowego 3, zamoco¬ wanego na sworzniu 2. Do rozeznawania rzedu roslin z przeciwnej strony stosuje sie urzadzenie czujnikowe o konstrukcji stanowiacej zwierciadla¬ ne odbicie wzgledem opisanego, i majacego prze¬ ciwne kierunki obrotów.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie czujnikowe do samoczynnego ste¬ rowania maszyn rolniczych, w którym zmiana od¬ leglosci od granicy zbiorowiska roslin lub rzedu roslin jest przenoszona jako zmiana polozenia na rdzen wciagany czujnika indukcyjnego, stosowane zwlaszcza do kukurydzy, znamienne tym, ze w o- budowie (1) sztywno polaczonej z maszyna rolni¬ cza jest osadzony obrotowo sworzen (2) obciazony sprezyna, który dolega swym czopem korbowym 563 6 (3) umieszczonym po jego stronie czolowej do wienca (13) przesuwnej tulei (12) obciazonej spre¬ zyna i polaczonej z tloczyskiem (11) wciaganego rdzenia (9) czujnika (10), a przy tym do sworznia 5 (2) z przeciwleglej strony wzgledem czopa korbo¬ wego (3) jest zamocowane ramie dzwigniowe (5) wraz z czopem (6) osadzonym obrotowo i obcia¬ zonym sprezyna, do którego jest zamocowana ma¬ cka (7), prowadzona po granicy zbiorowiska roslin 10 lub po rzedzie roslin, oraz zderzak (25), a ponadto ma zderzak (26), zas w sworzniu (2) jest osadzony wspólosiowo kolek (14), który jest prowadzony we wnece (15) obudowy (1). 2.' Urzadzenie czujnikowe wedlug zastrz. 1, zna- 15 mienne tym, ze w rowku (17) obudowy (1) jest zawieszona zwinieta sprezyna skretna (16), osadzo¬ na nieruchoma swa koncówka (18) w otworze (19) a swa nastawna koncówka (20) w otworze (21) tarczy nastawczej (22), która jest zamocowana na 20 ramieniu dzwigniowym (5) skretnie wokól swo¬ rznia (2). 3. Urzadzenie czujnikowe wedlug zastrz. 1, zna¬ mienne tym, ze pod kolpakiem (23) sztywno po¬ laczonym z czopem (6) jest zamocowana zwinieta 25 druga sprezyna skretna (24), naprezona wstepnie przeciwnie wzgledem pierwszej sprezyny skretnej (16) umieszczonej w obudowie (1) oraz zawieszona w kolpaku (23) i w ramieniu dzwigniowym (5), a przy tym na obwodzie kolpaka (23) jest zamoco- 30 wany zderzak (25). 4. Urzadzenie czujnikowe wedlug zastrz. 1, zna¬ mienne tym, ze macka (7) o postaci prostego lub wygietego drazka jest zamocowana w poprzecznym otworze czopa (6) za pomoca sruby mocujacej (27), 35 przewleczonej srodkowo poprzez czop (6). 5. Urzadzenie czujnikowe wedlug zastrz. 1 lub 4, znamienne tym, ze poprzeczny otwór w czopie (6), w którym jest osadzona macka (7) jest uksztalto¬ wany jako wneka o zarysie ksztaltowym, a zwlasz- 40 cza o zarysie czworokata lub szesciokata.121 563 Fig.1 Fig.3 Fig.2 DN-3, z. 279/83 Cena 100 zl PL