Obecnie znanych jest kilka sposobów wytwarzania mas porowatych z materja¬ low mineralnych posiadajacych zdolnosc wiazania, przyczem proces ten odbywa sie przy pomocy metali, które w obecnosci wody wytwarzaja gazy.Metale uzywane dotad w tym celu ma¬ ja rózne wady, które czynia je niezdatne- mi do praktycznego uzytku. Zgóry trzeba wykluczyc takie metale, jak cynk, magnez, zelazo i t. d., które dzialaja w wyzej poda¬ ny sposób tylko przy podwyzszonej tempe* raturze, a przy temperaturze normalnej wytwarzaja gazy tylko w obecnosci alka- ljów lub pewnych chlorków, jak np. chlo¬ rek wapnia, niezaleznie od tego czy mate- rjalem alkalicznym jest w danym wypad¬ ku wapno zawarte w cemencie, czy alka- lja dodane jako specjalna domieszka. W tych warunkach zmieniaja sie skladniki ce¬ mentu, który staje sie przez to gorszy.Odpowiednim do omawianego celu móglby byc glin, który silnie rozdrobnio* ny rozklada wode przy temperaturze nor¬ malnej i byl wielokrotnie zalecany do wy* robu betonu komórkowego, lecz ma te wa* de, ze w obecnosci pewnych domieszek (np. najmniejszych sladów alkalicznych solikwasu krzemowego), wystepujacych w ce- meiicie dosc czesto- glin powleka sie war¬ stwa ochronna* niedopuszczajaca dziala¬ nia wody. Uzywajac glinu, trzeba zatem stosowac domieszki niedopuszczajace do zobojetnienia glinu (pewne sole i podobne substancje), lecz domieszki te wplywaja niekorzystnie na wlasciwosci cementu.Z innych metali, które nadawalyby sie do tego celu, wspominano juz w literatu¬ rze bar i wapn,i które reaguja z woda juz przy temperaturze zwyczajnej. Bar nie na¬ daje sie jednak dla celów praktycznych z powodu wysokiej ceny a pozatem jest przy normalnej temperaturze, równie jak wapn. tak miekki, ze nie mozna go rozdrabniac w pozadanym stopniu, a tern samem nie moz* na go równomiernie mieszac z masa.Teoretycznie idealnym srodkiem bylby wapn, bo niewielka ilosc wodorotlenku wapnia, powstajaca przy jego utlenianiu, nie wplywa szkodliwie na wlasciwosci ce* mentu.W mysl wynalazku niniejszego uzywa sie zatem wapnia, lecz w celu usuniecia jego wlasciwosci niepozadanych, wymie¬ nionych wyzej, nie stosuje sie go w stanie czystym, lecz w postaci stopów z innemi odpowiednio dobranemi metalami, jak ma¬ gnez i cynk. Stopy takie mozna bardzo do¬ kladnie proszkowac, tak ze mieszanie ich z masa nie przedstawia zadnych trudnosci.Dlugosc okresu wywiazywania gazów moz* na regulowac zmieniajac odpowiednio sto¬ sunek wagowy- skladników stopu i stopien jego rozdrobnienia. Tern samem mozna re* gulowac czas trwania szkodliwego okresu pomiedzy zakonczeniem gazowania i po* czatkiem twardnienia cementu i dostoso¬ wywac go do fakosci uzytych materjalów mineralnych.Zamiast stopów wapn-cynk i wapn- magnez mozna tez uzywac potrójnego sto* pu wapn-magnez*cynk. Zawartosc wapnia powinna wynosic od 70 do 80%, lecz na" wet stopy zawierajace o polowe mniej wapnia sa jeszcze skuteczne, jakkolwiek dzialanie ich jest mniej dokladne. PL PL