Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do skre¬ cania materialu ze zmiennym kierunkiem skretu, dla wytwarzania elektrycznych kabli lub wiazek przewodów, w którym pojedyncze przewody do¬ prowadzane sa z cewek albo innych zasobników i sa razem prowadzone poprzez glowice prowa¬ dzace i liniowy zasobnik zamontowany pomiedzy glowicami prowadzacymi.Znane sa sposoby i urzadzenie do skrecania ma¬ terialu ze zmiennym kierunkiem skretu, dla wy¬ twarzania elektrycznych kabli lub wiazek prze¬ wodów.Znane jest na przyklad z opisu patentowego RFN nr 610650 urzadzenie do skrecania materialu ze zmiennym kierunkiem obrotów w postaci tar¬ czy, która zezwala na najwyzej jeden do dwóch obrotów w jednym kierunku. Uzyskiwana w ten sposób jakosc wykonania jest wystarczajaca tyl¬ ko w rzadkich przypadkach zastosowania.Znane jest takze z opisu wylozeniowego RFN nr 1515 730 urzadzenie do skrecania skladajace sie z dwóch nieruchomych glowic prowadzacych, zamontowanych w pewnej odleglosci od siebie w kierunku ruchu materialu skrecanego, oraz z dwóch zamontowanych miedzy nimi obracajacych sie glowic prowadzacych, zmieniajacych periodycz¬ nie kierunek obrotów; Skrecenie nastepuje pomie¬ dzy nieruchoma i obracajaca sie glowica prowa¬ dzaca.* Odleglosc pomiedzy obracajacymi sie glo- 10 15 20 25 30 2 wicami prowadzacymi okresla liczbe obrotów w jednym kierunku.Wada tego rozwiazania ,jest koniecznosc zmiany kierunku ruchu duzej masy, która musi byc, przy zmianie kierunku obrotów, zahamowana i ponow¬ nie przyspieszona, jak równiez duze obciazenie na zginanie skrecanego materialu przy przechodzeniu przez krazki. Nastepnie rozwój maszyn tego typu szedl w róznych kierunkach, które nie moga byc wszystkie tutaj opisane.Z tego powodu dalszy opis ogranicza sie tylko do takich znanych urzadzen do skrecania, które moga byc uwazane za prototypy dla przedstawio¬ nego urzadzenia wedlug wynalazku. Dotyczy to przede wszystkim takich urzadzen, w których za¬ stosowano tak zwany liniowy zasobnik.Z opisu wylozeniowego RFN nr 24 52 940 znane jest urzadzenie do skrecania, które posiada tak zwany liniowy zasobnik. Sklada sie ono z dwóch ulozyskowanych glowic prowadzacych, oddalonych od siebie w kierunku osiowym, polaczonych ze soba za pomoca rury. Ta rura obraca sie synchro¬ nicznie wzglednie asynchronicznie w stosun¬ ku do glowic prowadzacych. Przy zmianie kierunku obrotów glowic prowadzacych ru¬ ra równiez zmienia swój kierunek obrotów. Przy tym rura przejmuje prowadzenie materialu skre¬ canego pomiedzy obracajacymi sie glowicami pro¬ wadzacymi. W ten sposób uzyskuje sie, równiez przy wysokich liczbach obrotów skrecania, utrzy- 123 707123 707 3 manie w dopuszczalnych granicach obciazenia., wstepnie skreconej zyly skrecanego materialu i utrzymanie stabilnego (stanu iskrecenia, szczególnie w okolicy miejsca nawrotnego, w czasie przecho¬ dzenia zasobnika.W tym rozwiazaniu ten cel zostaje tylko cze¬ sciowo osiagniety, a ponadto to rozwiazanie jest obarczone jeszcze dodatkowymi wadami. Wpraw¬ dzie luzna zyla skrecanego materialu prowadzona w rurze jest zabezpieczona przed zwisaniem, to jednak nie jest wystarczajace jej zabieranie w kie¬ runku obwodowym z powodu slabego polaczenia tarcip^egcT. Nawet gdy rura obraca sie, lub jest napedzana, z wieksza liczba obrotów niz glowice prowadzace, to jednak powstaje zawsze tylko po jednej *s&o*4« przebiegajacego miejsca nawrotu korzystny elekt* dokrecania, podczas gdy z dru¬ giej strony miejsca nawrotu wystepuje raczej roz¬ krecanie. A wlasnie temu trzeba zapobiec. Poza tym jest bardzo skomplikowane wciaganie wiazki do skrecania na skutek uksztaltowania zasobnika w postaci rury, szczególnie przy duzych dlugos¬ ciach zasobnika.Celem wynalazku jest opracowanie konstrukcji urzadzenia do skrecania materialu ze zmiennym kierunkiem skretu umozliwiajacego wytwarzanie przewodów elektrycznych o lepszej jakosci, zwie¬ kszenie wydajnosci oraz zapewnienie latwiejszej obslugi.Cel wynalazku zostal osiagniety przez to, ze obie glowice prowadzace zamontowane w lozy¬ skach, oddalone od siebie, w kierunku osiowym, sa ze soba polaczone w sposób uniemozliwiajacy przekrecenie, za* pomoca dowolnie dlugiego, wie¬ lokrotnie ulozyskowanego preta prowadzacego o przekroju okraglym i gladkiej powierzchni zewne¬ trznej umozliwiajacej slizganie, a zyla materialu skrecanego jest ulozona pomiedzy obiema glowi¬ cami prowadzacymi dokola preta prowadzacego w linii spiralnej o duzym skoku, i przeprowadzona przez wirujace czesci lozysk usytuowanych miedzy glowicami prowadzacymi w kanalach.Pret prowadzacy, posiada na obwodzie elemen¬ ty ustalajace spirale zyly skrecanego materialu, takie jak tarcze prowadzace ze zlaczka, mostki prowadzace albo szyny prowadzace.Znane glowice prowadzace maja ulozyskowane promieniowo, przestawne pary krazków lub poje¬ dyncze krazki z profilem dostosowanym do zyly materialu skrecanego. Glowice prowadzace posia¬ daja kanaly przebiegajace w przyblizeniu równo¬ legle do osi preta (prowadzacego, których kierunek jest dostosowany do poczatku lub konca zyly ma¬ terialu skrecanego.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ogólny urzadzenia wedlug wynalazku, fig. 2 — glówke z dwiema przestaw¬ nymi parami krazków, w widoku z boku, fig. 3 — lozytsko preta prowadzacego w przekroju, fig. 4 — tarcze ze zlaczka zamontowana na precie prowa¬ dzacym w przekroju, (fi|g. 5.— mostek ze zlaczka zamontowany na precie prowadzacym w przekro¬ ju, fig. 6 — szyne prowadzaca zamontowana na precie prowadzacym w przekroju, fig. 7 «— glowi¬ ce prowadzaca z czterema parami krazków w wi¬ doku z boku, fig. 8 — glowice prowadzaca z trze¬ ma przestawnymi krazkami zamontowanymi jeden za drugim w widoku z boku, fig. 9 — glowice pro- 5 wadzaca z nieprzestawnym krazkiem w widoku z boku.Urzadzenie przedstawione na fig. 1 zawiera lo¬ zyska 1, 2, 3, 4 oraz glowice prowadzace 5, 6, ulozyskowane obrotowo w lozyskach 1, 4. Glowi- M ce prowadzace 5, 6 sa ze soba polaczone w sposób za pomoca preta prowadzacego 7 o przekroju kolo¬ wym, posiadajacego gladka, umozliwiajaca slizganie powierzchnie zewnetrzna. Pret prowadzacy 7 jest napedzany za pomoca napedu vpas'owego 8 i silnika 15 9, -usytuowanego mniej wiecej po srodku preta pro¬ wadzacego 7. Glowice prowadzace 5, 6 sa zgrodnie z fig. 1 wyposazone w dwa profilowane krazki 10, 11 o osiach równoleglych, lecz przedstawionych wzgledem osi obrotu o 90°, zamontowane poza 20 osia obrotu urzadzenia. Glowice prowadzace 5, 6 maja kanaly 12 dla przeprowadzenia zyly 13 ma¬ terialu skrecanego, przy czym kanal 12 przebiega od srodka glowicy prowadzacej 5, 6 do zewnetrz¬ nej powierzchni preta prowadzacego po linii krzy- 25 wej. Zyla 13* materialu skrecanego jest ulozona dokola preta prowadzacego 7 w ksztalcie spirali o duzym skoku. Obracajace sie czesci 14 lozysk 2, 3 posiadaja kanaly 15 dla przeprowadzenia zyly 13 skrecanego materialu, które sa tak wykonane, ze 30 jest utrzymana spirala utworzona z zyly 13 skre¬ canego materialu. Przy odpowiedniej dlugosci pre¬ ta prowadzacego 7 mozna przewidziec dodatkowe lozyska.Dla uzyskania mozliwie korzystnego polozenia 35 spirali zyly 13 skrecanego materialu i dla jej za¬ chowania, sa przewidziane dodatkowe prowadze¬ nia na powierzchni preta prowadzacego 7, które sa wykonane jako tarcze prowadzace 16 ze zlaczka 17 (fig. 4), albo jako mostek prowadzacy 18 ze 40 zlaczka 17 (fig. 5), wzglednie jako szyna prowadza¬ ca 19. Równiez glowice prowadzace 5, 6 moga byc wykonane w rózny sposób.Urzadzenie przedstawione na fig. 2 zawiera glo¬ wice prowadzaca 5, 6 posiadajaca dwie pary kraz- 45 ków 20, 21 zamontowane w sposób umozliwiajacy promieniowe przestawianie, i przesuniete wzgledem osi obrotu. ^ W innym rozwiazaniu przedstawionym na fig. 7 glowica 5 ma cztery pary krazków 22 przestawne 50 promieniowo, zamontowane jedna za drugimi.W jeszcze innym rozwiazaniu przedstawionym na fig. 8 glowica zawiera promieniowo przesuw¬ ne trzy pojedyncze krazki 23 o osiach równole¬ glych, usytuowane obok siebie. 55 Fig. 9 przedstawia natomiast rozwiazanie glowi¬ cy prowadzacej 5 z krazkiem 24 nieprzesuwnym w kierunku promieniowym. W tym rozwiazaniu zyla 13 skrecanego materialu opasuje krazek 24 na pelnym kacie 360°, podczas gdy w rozwiazaniach 60 wedlug fig. 2 i 7 kat opasania jest mniejszy od 180°. W rozwiazaniach wedlug fig. 1 i 7 zyla 13 materialu skrecanego jest prowadzona i przytrzy¬ mywana tylko pomiedzy krazkami 10, 11, wzgled¬ nie pomiedzy parami krazków 22. Proces skreca- 65 nia przebiega jak zwykle w urzadzeniach do skre-123 707 cania typu SZ pracujacych ze zmiennym kierun¬ kiem skrecania.Zaleta urzadzenia wedlug wynalazku jest to, ze pret prowadzacy 7 laczacy glowice prowadzace 5, 6 przedstawia niezawodny element, gromadzacy i 3 prowadzacy, zas zyla 13 skrecanego materialu jest pewnie prowadzona w ksztalcie spirali, przy czym kat skretu spirali moze byc równiez zmieniany.Na powierzchni zewnetrznej preta prowadzacego 7 usytuowane sa dodatkowe elementy prowadzace, io takie jak zlaczki 17, mostki prowadzace 18 i szy¬ ny prowadzace 19, które przeszkadzaja nawinieciu sie wiazki skrecanej pomiedzy glowicami prowa¬ dzacymi 5, 6 przy czym nie utrudnia sie slizgania zyly 13 skrecanego materialu. w Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala, ze wzgle¬ du na mala srednice obracajacego sie ukladu, na zastosowanie duzej ilosci obrotów, przy czym sily odsrodkowe dzialajace na zyle 13 skrecanego ma¬ terialu znosza sie wzajemnie, wzglednie wyrównu- 20 ja, na skutek spiralnej drogi zyly dokola preta prowadzacego 7. Nawlekanie zyly 13 skrecanego materialu jest proste i nieskomplikowane.Zastrzezenie patentowe i Urzadzenie do skrecania materialu ze zmiennym kierunkiem skretu dla wytwarzania elektrycznych kabli lub wiazek przewodów, w którym pojedyn- 30 cze przewody doprowadzane sa z cewek albo in¬ nych zasobników zamontowanych na stalych sto¬ jakach do odwijania i sa prowadzone poprzez glo¬ wice prowadzace i liniowy zasobnik zamontowa¬ ny pomiedzy glowicami prowadzacymi, znamienne tym, ze obie glowice prowadzace (5, 6) zamonto¬ wane w lozyskach (1, 4), oddalone od siebie w kierunku osiowym, sa ze soba polaczone w spo¬ sób uniemozliwiajacy przekrecenie, za pomoca do¬ wolnie dlugiego wielokrotnie ulozyskowanego pre¬ ta prowadzacego (7) o przekroju okraglym i glad¬ kiej, umozliwiajacej slizganie powierzchni zewne¬ trznej, a zyla (13) skrecanego materialu jest ulo¬ zona pomiedzy obiema glowicami prowadzacymi (5, 6) w linii spiralnej o duzym skoku dookola preta prowadzacego <7), i przeprowadzona przez wirujace czesci lozysk (2, 3) usytuowanych mie¬ dzy glowicami prowadzacymi (5, 6) w kanalach (15), zas pret prowadzacy (7) posiada na obwodzie elementy ustalajace spirale zyly (13) skrecanego materialu, takie jak tarcze prowadzace (16) ze zlaczkami (17), mostki prowadzace (18) wzglednie szyny prowadzace (19), natomiast znane glowice prowadzace (5, 6) maja ulozyskowane promienio¬ wo przestawne pary krazków (20, 21) lub pojedyn¬ cze krazki z profilem dostosowanym do zyly (13) skrecanego materialu, oraz kanaly (12) przebiega¬ jace w przyblizeniu równolegle do osi preta pro¬ wadzacego (7), których kierunek jest dostosowany do poczatku lub do konca spirali. ;/ 5112123 707 12 13 c ort t * / j'u/';/ 5 20 l Fig.2 ;//;;/////// Fig.3 73 Mli 77T77TT Fig.7 /////// Fig.9 Drukarnia Narodowa, Zaklad Nr 6, 123/84 Cena 100 zl PL