Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób wytwarzania laminatu papierowego, w którym to sposobie zawierajacy celuloze material impregnuje sie roztworem rezolowej zywicy fenolowej lub kre¬ zolowej, nastepnie suszy i utwardza sie. Laminat papierowy otrzymany wedlug niniejszego sposobu odznacza sie szczególnie dobrymi wlasciwosciami elektrycznymi i mechanicznymi.Znane jest juz wytwarzanie laminatu papiero¬ wego o dobrych wlasciwosciach elektrycznych i me¬ chanicznych, przy tym np. wedlug sposobu z oglo¬ szeniowego opisu Republiki Federalnej Niemiec DE-OS nr 26 37 494 najpierw zawierajacy celuloze material impregnuje sie za pomoca 4—20 czesci wagowych zywicy na 100 czesci wagowych papie¬ ru, stosujac roztwór zywicy, zawierajacy 2—25% wa¬ gowych zywicy stalej, 20—25% wagowych wody i w pozostalej ilosci rozpuszczalniki organiczne.Roztwór ten moze ewentualnie zawierac co naj¬ wyzej 10% wagowych zmiekczaczy i srodków ogniochronnych. Po naniesieniu tego roztworu na papier natychmiast bez miedzyoperacyjnego proce¬ su suszenia, impregnuje sie drugim roztworem zy¬ wicy, który moze zawierac 40—80% wagowych zy¬ wicy stalej.Laminaty papierowe o podobnych wlasciwosciach elektrycznych i mechanicznych, jak laminaty otrzy¬ mane sposobem wedlug ogloszeniowego opisu Re¬ publiki Federalnej Niemiec DE-OS nr 26 37 494, mozna wytwarzac tez w taki sposób, ze najpierw 2 papier wyjsciowy w etapie pierwszym wstepnie impregnuje sie maloczasteczkowa rezolowa zywica fenolowa lub krezolowa z roztworu wodnego lub wodno-alkoholowego, przy czym zwykle stosuje sie ¦ powloke zywiczna w ilosci 15—20% wagowych, li¬ czac na ciezar papieru wyjsciowego. Te powloke zywiczna suszy sie, po czym papier tak nasycony zywica doimpregnowuje sie w dalszym procesie po¬ stepowania za pomoca alkoholowego lub wodno- io -alkoholowego roztworu zywicy, a nastepnie ponow¬ nie suszy sie.Te oba sposoby, zwane tez sposobami impregna¬ cji podwójnej, maja nastepujace wady: wstepne impregnowanie nastepuje zawsze za pomoca bardzo !5 rozcienczonego roztworu zywicy; warunkuje to sto- "' sunkowo wysoki naklad energetyczny podczas su¬ szenia zaimpregnowanego papieru. Do tego w przy¬ padku tego ostatniego omawianego sposobu naste¬ puje dwukrotne suszenie za pomoca odpowiednio 20 wysokiego nakladu energetycznego; sposób wstep¬ nego impregnowania z ogloszeniowego opisu Repu¬ bliki Federalnej Niemiec DE-OS nr 26 37 494 zapo¬ biega wprawdzie niedogodnosci dwukrotnego su¬ szenia, lecz dla roztworu do wstepnego nasycania 25 stosuje sie jeszcze wieksza ilosc rozpuszczalnika niz w przypadku dwustopniowego sposobu postepowa¬ nia.Powstalo przeto zagadnienie opracowania takie¬ go sposobu wytwarzania laminatu papierowego, w 30 którym to sposobie usuwanoby mniejsza ilosc roz- 130476130476 3 piiszczainika, a który dostarczalby laminatu papie¬ rowego i takich wartosci pod wzgledem chlonnosci wody, wykrawalnosci i wlasciwosci elektrycznych, np. opornosci wewnetrznej i korozji elektrolitycz¬ nej, które odpowiadalyby co najmniej wartosciom wykazywanym przez lamniaty papierowe, wytwo¬ rzone sposobem wedlug ogloszeniowego opisu Re¬ publiki Federalnej Niemiec DE-OS nr 26 37 494.Osiaga sie ten cel w sposobie wytwarzania lami¬ natu papierowego przez impregnowanie wsteg z za¬ wierajacego celuloze materialu za pomoca zawiera¬ jacych zmiekczacz roztworów rezolowej zywicy fe¬ nolowej i/lub krezolowej metoda jednostopniowa, przez kolejno nastepujace suszenie i nastepne utwardzenie papieru nasyconego zywica, polegaja¬ cym wedlug wynalazku na - tym, ze jako roztwór impregnacyjny stosuje sie mieszanine 50—80%-owe- go wagowo roztworu rezolowej zywicy fenolowej i 40—70% wagowo roztworu rezolowej zywicy krezo¬ lowej, do której to mieszaniny przed impregnowa¬ niem domieszano zmiekczacz i dodatkowa wode, ko¬ rzystnie zmieszana z organicznym rozpuszczalnikiem mieszajacym sie z woda 4—12% wagowych w prze¬ liczeniu na sumaryczne ilosci stalej zywicy i zmiek- czaczy.Znane jest juz impregnowanie zawierajacego ce¬ luloze materialu za pomoca alkoholowego, korzy¬ stnie metanolowego, roztworu zywicy syntetycznej metoda jednostopniowa. Roztwór ten moze tez za¬ wierac zmiekczacze. Pod pojeciem metody jednosto- pniowej nalezy przy itym rozumiec sposób postepo¬ wania, w którym zawierajacy celuloze material impregnuje sie w jednym etapie i nastepnie suszy.Po tym suszeniu nasycony wówczas zywica ma¬ terial dopiero kondensuje sie wstepnie w tempera¬ turze 130—180°C, po czym z wielu na sobie ulozo¬ nych warstw tego papieru (prepreguj prasuje sie w temperaturze 150—180°C pod cisnieniem 70—180 kp/cm2 w ciagu 30—90 minut laminat papierowy.Laminaty papierowe, które z zastosowaniem tych znanych roztworów wytwarza sie metoda jednosto¬ pniowa, wykazuja jednak niekorzystnie wysoka chlonnosc wody. I tak np. w przypadku jednosto- pniowo zaimpregnowanej plyty laminatu papie¬ rowego o grubosci 1,5 mm chlonnosc wody mie¬ rzona wedlug niemieckiej normy DIN nr 77 35, karta 1, wynosi wiecej niz 0,8% wagowych, liczac na calkowity ciezar laminatu papierowego. Te war¬ tosci sa tak wysokie, ze odpowiadajace im lamina¬ ty papierowe nie nadaja sie dla niektórych dziedzin stosowania.Polepszenie wodoodpornosci mozna wprawdzie w przypadku tej metody jednostopniowej osiagnac przez zmniejszenie udzialu zmiekczacza; jednakze zabieg ten powoduje zwiekszenie kruchosci lamina¬ tów papierowych, tak ze sa one zle wyiarawalne.Sposób wedlug wynalazku opiera sie na dotych¬ czas nieznanym fakcie, ze mieszaniny z rezplowych zywic fenolowych i krezolowych wykazuja po cze¬ sci inne wlasciwosci niz wlasciwosci pojedynczych, zywic zawartych w mieszaninie. I tak mieszaniny takie toleruja sie z woda w ilosci do co najwyzej 12% wagowych, liczac na ciezar roztworu rezolowe- go, nawet jesli udzial zmiekczacza w tym roztworze wynosi do 35% wagowych, w odniesieniu do ciezaru roztworu rezolowego.Nadto stwierdzono, ze dodatek wody do zawie¬ rajacej zmiekczacz mieszaniny rezolowej zywicy fenolowej/krezolowej wywiera wplyw na fizyczne 8 wlasciwosci laminatu papierowego, przy którego wytwarzaniu stosowano ; odpowiedni roztwór im¬ pregnacyjny. Nieoczekiwanie w przypadku nastep¬ czego dodania zastrzezonych ilosci wody do zywicy rezolowej otrzymuje sie lepsze wlasciwosci z niej 10 wytworzonego laminatu papierowego niz w przy¬ padku stosowania impregnacyjnego roztworu zywi¬ cy rezolowej, zawierajacego wode zwiazana z wy¬ twarzaniem.Zawarte w roztworze rezolowej zywicy rezole fe- 15 nolowe i krezolowe sa znanymi rezolami. Ich wy¬ twarzanie nastepuje droga alkalicznej kondensacji fenolu wzglednie krezolu z formaldehydein w sto¬ sunku molowym 1:1. Stosunek molowy fenole: formaldehyd dobiera sie tak, zeby po reakcji kon- 20 densacji i oddestylowaniu wody otrzymac rezol, którego czas przejscia w stadium-B wynosi 7—9 minut i w którym zawartosc stalej substancji zy¬ wicznej wynosi w przypadku rezolu krezolowego 95—99% wagowych, a w przypadku rezolu fenolo- 25 wego 50—80% wagowych. Rezole te zawieraja, uwa¬ runkowane ich wytwarzaniem, nieznaczne ilosci wody, które w przypadku rezóli fenolowych wyno¬ sza 25—35% wagowych, a w przypadku rezoli kre¬ zolowych wynosza ponizej 3%. 30 Tej zawartosci wody nie uwzglednia sie przy do¬ mieszaniu dodatkowej ilosci wody wedlug wyna¬ lazku. Okreslanie zawartosci wody nastepowalo metoda K. Fischer'a.Wytwarzanie takich zywic rezolowych o podanych 35 wartosciach fizycznych jest znane fachowcowi.W przypadku wytwarzania rezolowej zywicy feno¬ lowej dobiera sie jako alkalia korzystnie lug sodo¬ wy, a stosunek molowy fenol(100%):formaldehyd wynosi korzystnie od 1:1,3 do 1:1,5. Wytwarzanie 40 rezolowych zywic krezolowych zachodzi korzystnie w amoniakalnym srodowisku przy molowym sto¬ sunku krezole:formaldehyd od 1:1,0 do 1:1,1. Rezo- lowa zywica krezolowa, otrzymana po kondensacji i oddestylowaniu wody, nie jest rozcienczalna wo- 43 da. Zywice te dodatkiem alifatycznych alkoholi o 1—3 atomach wegla, korzystnie dodatkiem meta¬ nolu, doprowadza sie do zawartosci 40—70% stalej substancji zywicznej.Dajaca sie jako roztwór impregnacyjny stosowac w mieszanina rezolowej zywicy fenolowej i krezolo¬ wej moze zawierac te oba skladniki w stosunku wagowym od 1:5 do 5:1. Korzystnie stosunek wago¬ wy rezolowa zywica krezolowa:fenolowa wynosi od 2:1 do 3:1. Mieszanina ta zawiera, pochodzaca z^wy- 55 twarzania, wode w ilosci 4—12% wagowych, korzy¬ stnie 5—9% wagowych.Do tej mieszaniny rezolu fenolowego/krezolowe¬ go wprowadza sie jeszcze wedlug wynalazku do¬ mieszke zmiekczacza w ilosci 20—35% wagowych 60 i dodatkowej wody w ilosci 4—12%, korzystnie 6— —10% wagowych, w kazdym przypadku liczac na sumaryczny ciezar substancji stalej zywicznej i zmiekczacza* Na ogól najpierw zmiekczacz roz¬ puszcza sie w rezolu, po czym wprowadza sie do- •5 mieszke wody. Zasadniczo mozliwe jest jednak rów-130476 niez wspólne domieszanie zmiekczacza i wody, ewentualnie w mieszaninie z organicznym, miesza¬ jacym sie z woda rozpuszczalnikiem.Domieszanie wody nastepuje celowo wobec wspólstosowania organicznego rozpuszczalnika roz¬ puszczalnego w wodzie. Ten rozpuszczalnik wspo¬ magajacy stosuje sie korzystnie w takich ilosciach, zeby stosunek wagowy woda:rozpuszczalnik wyno¬ sil okolo od 1:1 do 1:2. Mozliwe jest tez zastosowa¬ nie powaznie mniejszych ilosci rozpuszczalników, jezeli przez to jest mozliwe domieszanie wody do roztworu zywicy rezolowej. Jako szczególnie odpo¬ wiednie rozpuszczalniki narzucaja sie aceton i me¬ tanol z powodu swych niskich temperatur wrzenia.Jako rozpuszczalniki wspomagajace mozna jednak tez zasadniczo stosowac inne rozpuszczalniki mie¬ szajace sie z woda, takie jak etanol, izopropanol, czterowodorofuran lub dioksan.Jako zmiekczacze w sposobie wedlug wynalazku wchodza w rachube wszystkie te monomeryczne zmiekczacze, które nadaja sie do suwania twardo¬ sci i kruchosci polimerów wielkoczasteczkowych, zwlaszcza polichlorku winylu. Zaliczaja sie tu zwlaszcza alifatyczne estry kwasów adypinowego i ftalowego, estry kwasu sulfonowego, estry kwasu fosforowego, takie jak fosforan dwufenylowokrezy- lowy, i acetale fenoksylowe, takie jak dwufenoksy- lowy acetal propanalu.. Mozna tez stosowac inne substancje, znane równiez jako zmiekczacze w roz¬ tworach impregnacyjnych dla laminatów papiero¬ wych.Jako poddawany impregnowaniu material zawie¬ rajacy celuloze do wytwarzania laminatów papiero¬ wych, tak jak w przypadku znanych sposobów, sto¬ suje sie celuloze, papiery, takie jak papiery ba¬ welniane, korzystnie papier z lintersu bawelnianej go, lub tez mase celulozowa siarczynowa, taka jak uzyskuje sie z drewna swierkowego i sosnowego itd.Wedlug wynalazku suchy papier najpierw nasy¬ ca sie roztworem impregnacyjnym. Zasadniczo mo¬ ze to zachodzic przez powlekanie go, np. za pomoca walców, przez natryskiwanie lub przez zanurzanie.W przypadku metody ciaglej postepuje sie korzy¬ stnie w ten sposób, ze wstege papierowa prowadzi sie przez kapiel impregnacyjna z roztworem im¬ pregnacyjnym wedlug wynalazku.Po zwilzeniu roztworem impregnacyjnym papier obciazony zywicami syntetycznymi suszy sie w zna¬ ny sposób, a zywice syntetyczna wstepnie konden- suje sie, przy czym korzystnie stosuje sie tunel su- szarniczy. Ostateczne utwardzanie tych duroplastów zachodzi w znany sposób w ogrzewanej prasie pod cisnieniem 70—180 kp/cm2 w temperaturze 130— —180°C, m korzystnie w temperaturze okolo 170°C.Przy tym zwykle nalezy sprasowac kilka jedna na drugiej ulozonych warstw zaimpregnowanego i wstepnie suszonego papieru, dzieki czemu otrzy¬ muje sie odpowiednio grubsze laminaty papierowe.Czas prasowania wynosi 30—90 minut.Laminat papierowy, sporzadzony za pomoca roz¬ tworu impregnacyjnego sposobem wedlug niniej¬ szego wynalazku, powinien po utwardzeniu wyka¬ zywac zawartosc zywicy syntetycznej i zmiekcza¬ cza wynoszaca 70—150% wagowych, korzystnie oko¬ lo 100—130% wagowych, liczac na nieobciazony pa¬ pier.Sposób wedlug wynalazku wykazuje wzgledem stanu techniki powazny postep techniczny. W po¬ równaniu ze sposobem dwustopniowym i ze sposo¬ bem wstepnego nasycania wedlug ogloszeniowego opisu Republiki Federalnej Niemiec DE-OS nr 26 37 494 potrzebne sa znacznie mniejsze ilosci roz¬ puszczalnika, dzieki czemu obok obnizenia kosztów osiaga sie jeszcze mniejsze obciazenie w procesie oczyszczania powietrza odlotowego. Dochodzi sie do laminatów papierowych, wysokowartosciowych pod wzgledem wlasciwosci elektrycznych, które to la¬ minaty nadto odznaczaja sie niska chlonnoscia wody, a poza tym sa latwo wykrawalne.Przy tym szczególnie nieoczekiwanym bylo to, ze mozna zrealizowac tego rodzaju sposób jednosto- pniowy, gdyz dotychczas uwazano, ze zawierajace zmiekczacz alkoholowe roztwory zywicy krezolo¬ wej i fenolowej moga wchlonac tylko bardzo mala ilosc wody. Po drugie nie mozna bylo oczekiwac, ze stosunkowo male ilosci wody beda mialy tak wielki wplyw na efekt impregnacji.W podanych nizej przykladach stosowano kazdo¬ razowo takie same roztwory rezolowej zywicy kre¬ zolowej i fenolowej, których sporzadzanie nastepo¬ walo w podany nizej sposób: Wytwarzanie roztwo¬ ru A zywicy krezolowej: 100 czesci wagowych mie¬ szaniny krezoli, 80 czesci wagowych 36% wodnego roztworu formaldehydui 0,5 czesci wagowych amo¬ niaku (stezonego) doprowadzono w temperaturze wrzenia tej mieszaniny do reakcji kondensacji. Na¬ stepnie oddestylowano wode tak dlugo, az powstal prawie 98,5% wagowo roztwór zywicy syntetycznej.Dane procentowe odnosza sie do roztworu. Roz¬ twór ten dodatkiem metanolu rozcienczano do 50% wagowych.W przypadku tak wytworzonego roztworu zywi¬ cy syntetycznej chodzi o zywice rezolowa, której czas przejscia w stadium B wynosi 8 minut w tem¬ peraturze 150°C. Lepkosc tego roztworu w tempe¬ raturze 20°C wynosi 55 cP tj. 55mPa«s.Metoda okreslenia czasu przejscia zywicy w sta¬ dium B jest omówiona nizej: Na powierzchni szesciennego lub walcowego, do temperatury 130—150°C ogrzanego bloku zelaznego jest wykona¬ ne pólkuliste wglebienie (o promieniu r = 1 cm). 0,15 g badanej cieklej lub sproszkowanej zywicy umieszcza sie w tym wglebieniu i stale miesza sie pretem szklanym z wyciagnietym ostrzem. Sta¬ dium B lub czas przejscia zywicy w stadium B jest osiagniety wówczas, gdy za pomoca pretu szklane¬ go dajace sie z próbki wyciagnac nitki zrywaja sie i raptownie gumo-elastycznie cofaja sie.Wytwarzanie roztwowru B zywicy fenolowej: 100 czesci wagowych fenolu, 120 czesci wagowych 36%- -owego wodnego roztworu formaldehydu i 1 czesc wagowa sody zracej doprowadzono w temperaturze wrzenia do reakcji kondensacji. Nastepnie wode tak dlugo oddestylowywano, az zawartosc substan¬ cji stalej w powstalym roztworze rezolu fenolowe¬ go wyniosla 70% wagowych. Czas przejscia zywicy w stadium B wynosil 7 minut w temperaturze 150°C; a lepkosc tego roztworu wynosila 250 cP tj. 250mPa*s w temperaturze 20°C 10 15 20 25 90 35 40 45 50 55 60130476 Przyklad I. 9,2 kg roztworu A rezolowej zy¬ wicy krezolowej i 3,4 kg roztworu B rezolowej zy¬ wicy fenolowej miesza sie razem, po czym do otrzymanej mieszaniny dodaje sie 3,0 kg fosforanu dwufenylowokrezylowego. W otrzymanym, zawiera¬ jacym zmiekczacz roztworze zywicy rezolowej mie¬ szajac rozprowadza sie 0,9 kg wody razem z 0,45 kg acetonu.Przez ten sposób otrzymana kapiel impregnacyj¬ na ciagle prowadzi sie papier bawelniany o szero¬ kosci 2700 mm i o gramaturze 120 g/mf. Czas zanu¬ rzenia wynosi 30 sekund.Roztworem^ impregnacyjnym zwilzona wstege pa¬ pierowa wprowadza sie poprzez dwa krazki kieru¬ jace nastepnie miedzy dwa walce stalowe, gdzie nadmiar roztworu zywicy odciska sie. Z walców tych wstege prowadzi sie przez tunel suszarniczy, w którym ogrzewa sie ja w ciagu 4 minu rosnaco od temperatury 140°C do temperatury 170°C. Przy tym zywica syntetyczna wstepnie kondensuje sie.Wychodzaca z tunelu suszarniczego wstege papie¬ rowa w dolaczonym urzadzeniu krajalniczym tnie sie na prostokatne kawalki o dlugosci 2800 mm i o szerokosci 1300 mm. Siedem takich kart papie¬ rowych razem sklada sie i ogrzewa sie w ciagu 60 minut w ogrzewanej prasie pod cisnieniem 100 kp/ /cm2 w temperaturze 170°C. Powstaje tak plyta la¬ minatu papierowego o grubosci okolo 1,5 mm. Prze¬ prowadzono dalsza próbe impregnacyjna, która od pierwszej róznila sie tylko tym, ze roztwór im¬ pregnacyjny nie wykazywal ani wody ani acetonu.Plyty laminatu papierowego, otrzymywane w tej drugiej próbie, w wygladzie praktycznie nie rózni¬ ly sie od plyt sporzadzonych w próbie pierwszej.Obydwa laminaty papierowe wykazywaly jednak powaznie rózniace sie wartosci fizyczne. Wartosci te zestawiono w tabelach 1—3. 5 Przyklad II. Papier bawelniany, taki jak sto¬ sowano wedlug przykladu I, impregnuje sie na tej samej drodze za pomoca takich samych zywic syn¬ tetycznych, jak w przykladzie I, tylko ze roztwór im¬ pregnacyjny zamiast 9,2 kg 50% roztworu zywicy io krezolowej zawiera 10,5 kg, a zamiast 3,4 kg 70% roztworu B zywicy fenolowej zawiera 2,5 kg. Ilosci zmiekczacza pozostaja takie same jak w przykla¬ dzie I. Takze tu impregnuje sie raz wobec dodatku 0,9 kg wody i 0,45 kg acetonu, a raz bez tych do- !5 datków. Po wstepnej kondensacji i nastepnym utwardzaniu w prasie ogrzewanej mozna stwier¬ dzic analogiczne róznice we wlasnosciach fizycznych, takie jak w przykladzie I. 26 Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania laminatu papierowego przez impregnowanie wsteg z zawierajacego celulo¬ ze materialu za pomoca zawierajacych zmiekczacz 25 roztworów rezolowej zywicy fenolowej i/lub krezo¬ lowej metoda jednostopniowa, przez kolejno nastep¬ ujace suszenie i nastepne utwardzenie papieru na¬ syconego zywica, znamienny tym, ze jako roztwór impregnacyjny stosuje sie mieszanine 50—80%-owego 30 wagowo roztworu rezolowej zywicy fenolowej i 40—70%-owego wagowo roztworu rezolowej zywi¬ cy krezolowej, do której to mieszaniny przed im¬ pregnowaniem domieszano zmiekczacz i dodatkowa Tabela 1 Rodzaj badania Próba przebija¬ nia, wzdluz Próba przebija¬ nia/ wzdluz Próba przebija¬ nia, wzdluz Norma DIN 53488 DIN 53488 DIN 53488 Obrób¬ ka wstep¬ na 23°C 45°C 60°C Parametr impregnowano roztworem za¬ wierajacym wo¬ de i aceton 2,5—3,3 2,0—2,2 1,6 impregnowano bez wody i roz¬ tworu aceto¬ nowego 2,3—3,2 1,9—2,2 1,6 Tabela 2 Rodzaj badania Chlon¬ nosc wody Norma DIN 7735 Warunki zanurzenia Tempera¬ tura °C Tempera¬ tura °C 23 Czas h Czas i h 24 | Wchlonieta ilosc wody w mg impregnowa¬ no roztworem zawierajacym wode i aceton 16—22 impregnowa¬ no roztworem bez wody i acetonu 28—40130476 Tabela 3 10 Rodzaj badania Korozja elektrolityczna (biegun dodatni) Korozja elektrolityczna (biegun ujemny) Opornosc wewnetrzna Norma DIN 53489 DIN 53489 DIN 7735 Warunki badania ' Teirt- pera- tura °C 40 40 40 Wttlgot- gotnosc wzgled¬ na gowie- itrza % 92 92 92 Czas h 96 96 96 Parametry 1 impregno¬ wano roz¬ tworem zawieraja¬ cym wo¬ de i ace¬ ton AN—AB 1.4-1.6 1,0—10 impregno¬ wano bez wody i roz¬ tworu ace¬ tonowego AB—B 1,6—1,8 0,05—0,5 wode, korzystnie zmieszana z organicznym rozpusz¬ czalnikiem mieszajacym sie z woda, w ilosci 4— —12% wagowych w przeliczeniu na sumaryczne ilo¬ sci stalych zywic i zmiekczaczy. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosunek roztworu rezolowej zywicy fenolowej do roztworu rezolowej zywicy krezolowej zawiera sie w zakresie od 1:2 do 1:3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze dodatkowo domieszkowywana wode wprowadza sie razem z acetonem lub metanolem w stosunku wagowym od 1:1 do 1:2. 10 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie mieszanine roztworu rezolowej zywicy krezolowej/fenolowej, przed domieszaniem dodatko¬ wej wody i zmiekczacza zawierajaca 5—9% wago¬ wych wody. 5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze do mieszaniny rezolowej zywicy krezolowej/fenolo¬ wej wprowadza sie domieszke 20—35% wagowych zmiekczacza, w przeliczeniu na sumaryczne ilosci stalych zywic i zmiekczaczy. PL PL