Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania blach elektrotechnicznych o malych stratach przemagnesowywanla 1 duzej Indukcji Magnetycznej, a takze pólwyrobów przy Ich produkcji, przy czyn walcowana na goraco blache stalowe rozwalcowuje sie do grubosci ostatecznej przez dwustopniowe walcowanie na zimno z wyzarzaniem miedzyopsracyjnym oraz ewentualnym wyzarzaniem koncowym. Blachy takie nie maje zorientowanych ziaren* Gatunki blach elektrotechnicznych dzieli sie wedlug normy europejskiej 126-77 lub 106-71 na podstawie kryterium gwarantowanej maksymalnej wartoócl strat przenagnesowy¬ wanla P, podanych w W/kg, przy magnesowaniu polem zmiennym o czestotliwosci 50 Hz dla konwencjonalnej wartosci maksymalnej indukcji sinusoidalnej, równej 1 lub 1,5 T w nor¬ malnej temperaturze, a takze na podstawie kryterium ich grubosci znamionowej. Dezy sie na ogól do tego, aby przy mozliwie malych stratach przemagnesowywanla uzyskac mozliwie duze wartosci mierzonej w teslach indukcji magnetycznej B /gestosci strumienia magnety¬ cznego przy okreslonych natezeniach /A/m/ zmiennego pola magnetycznego H wyrobów. Dla poszczególnych gatunków blach elektrotechnicznych przewidziane w mysl przepisów mini¬ malne wartosci indukcji magnetycznej B, Badanie wlasciwosci magnetycznych przeprowadza sie w aparacie Epsteina 25 cm wedlug normy europejskiej 118.Wiadomo, ze dzieki dodatkom stopowym, takim Jak krzem i glin, zmniejsza sie wpraw¬ dzie straty przemagnesowywanla blach stalowych, obniza sie jednak wskutek tego równiez wartosci indukcji magnetycznej, Z tego wzgledu, a takze ze wzgledu na obrabialnosc /np. z uwagi na trwalosc narzedzi wykrawajecych/ oraz koszty dezy sie do utrzymywania w da¬ nym gatunku blachy elektrotechnicznej na mozliwie niskim poziomie zawartosci Si. Ponie¬ waz wiadomo ponadto, ze straty przemagnesowywanla se wieksze w przypadku materialu dro- bnozlarnletego, niz w przypadku materialu gruboziarnistego, przeto w znanych metodach2 135 047 walcowane na goreco wyjsciowe wstege blachy elektrotechnicznej poddaje sie dwukrotnemu wyzarzaniu oraz dwustopniowemu walcowaniu na zimno /opis wylozeniowy RFN nr 2 527 532 i nr 2 747 660/.Na podstawie obrazów rekrystalizacji wiadomo jest, ze za ekstremalne tworzenie sie grubych ziaren w przebiegu wyzarzania koncowego odpowiedzialny jest nie tylko sklad chemiczny, stopien odksztalcenia i warunki wyzarzania koncowego, lecz równiez rodzaj uprzednich operacji technologicznych. Po wyzarzaniu koncowym ziarno Jest tym wieksze, im bardziej gruboziarnista byla wstega materialu juz po pierwszym wyzarzaniu. Wielkosc ziarna po pierwszym wyzarzaniu mozna regulowac w pewnym zakresie przez zmiane zarówno temperatury, jak i czasu wyzarzania. W zwiezku z tym dezy sie na ogól do tego, aby juz podczas pierwszego wyzarzania uzyskac stosunkowo gruboziarnista strukture.Znarm se z opisów wylozeniowych RFN nr 2 627 532 i nr 2 747 660 sposoby wytwarzania blach elektrotechnicznych majace te wade, ze grubosc wstegi powinna byc stosunkowo duza po pierwszym walcowaniu na zimno ze wzgledu na wymagany duzy stopien odksztalcenia pod¬ czas ostatniego walcowania na zimno. W celu wytworzenia na przyklad wstegi blachy ele¬ ktrotechnicznej o grubosci 0,50 mm, nalezy przy pierwszym walcowaniu na zimno zachowac grubosc od 0,9 do 1,7 mm. Tak gruba wstega daje sie z trudnoscia, odwegllc podczas pier- wszego wyzarzania, a przeciez zmniejszenie zawartosci C jest nieodzowne z punktu widze¬ nia wymaganej odpornosci na starzenie blach elektrotechnicznych; w zwlezku z tym wyza¬ rzanie koncowe nalezy przeprowadzac bardzo powoli. Z drugiej etrony zwlaszcza krzemowe blachy elektrotechniczne wyzarza sie dzis niemal wylacznie w sposób ciagly, to znaczy w piecu przelotowym. Z tego wzgledu w znanych sposobach niezbedne jest uzywanie od po¬ czatku stall o jak najmniejszej zawartosci wegla. Nie bylo ponadto dotychczas mozliwe wytwarzanie blach elektrotechnicznych ze stall nieuspokojonej lub uspokojonej o zawar¬ tosci krzemu, mniejszej niz 0,15 % z dopuszczalnymi stratami przemagnesowywania, a je¬ dnoczesnie duzymi wartosciami indukcji magnetycznej.Celem wynalazku jest wyeliminowanie tych wad oraz opracowanie takich blach elektro¬ technicznych jako wyrobów finalnych lub jako pólwyrobów poddanych wyzarzaniu koncowemu blach, które by byly wytwarzane w sposób energooszczedny 1 z zastosowaniem istniejecych urzedzen oraz wykazywaly mniejsze straty przemagnesowywania i wyzsze wartosci indukcji magnetycznej, niz inne blachy o porównywalnym skladzie. wynalazek opiera sie na stwierdzeniu, ze do osiagniecia tego celu niezbedna jeet okreslona mala wielkosc ziarna krystalitów, tworzacych strukture blachy, po wyzarzeniu posrednim materialu wyjsciowego, podczas gdy dotychczas, jak to juz powyzej podano, w tym etadium przerobu dezono do uzyskania stosunkowo duzej sredniej wielkosci ziarna w granicach od 0,1 do 0,2 mm /opis wylozeniowy RFN nr 2 747 660/. Stosownie do tego istota wynalazku polega na tym, ze w sposobie wedlug wynalazku blache stalowe poddaje sie wyzarzaniu miedzyoperacyjnemu otrzyraujec blache o wielkosci krystalitów od 0,07 mm korzystnie o wielkosci krystalitów od 0,005 do 0,05 mm, po czym poddaje sie je drugie¬ mu walcowaniu na zimno redukujec grubosc blachy w ramach jednego przejscia walcowni- czego o 4-10 %, po czym - ewentualnie po skladowaniu przejsciowym tak otrzymanego pól¬ produktu poddaje sie wyzarzaniu koncowemu.Wedlug korzystnego przykladu wykonania wynalazku blache stalowe zawierajace 1 do 3,2 % krzemu, po pierwszym walcowaniu na zimno wyzarza sie miedzyoperacyjnle w tempe¬ raturze 820 do 830° C w czasie 1 do 3 minut w piecu przelotowym, albo w temperaturze 620 do 700° C w czasie 10 do 14 godzin w piecu kolpakowym otrzymujac blache o przecie¬ tnej srednicy krystalitów od 0,02 do 0,04 mm i po drugim walcowaniu na zimno poddaje sie J9 wyzarzaniu koncowemu w piecu przelotowym, korzystnie w temperaturze 920 - 980° C w czasie 2 do 5 minut.Wedlug innego przykladu realizacji sposobu wedlug wynalazku blache ze steli uspo¬ kojonej o zawartosci 0,05 - 0,08 % wegla, 0,55 - 0,73 % manganu, 0,05 - 0,10 % krzemu, 0,02 - 0,06 % glinu, 0,09 - 0,11 % fosforu 1 0,020 - 0,024 % siarki, po pierwszym wal¬ cowaniu na zimno poddaje sie wyzarzaniu miedzyoperacyjnemu w piecu kolpakowym, w tempe-135 047 3 raturze 620 - 700° C w czasie 11 - 14 godzin otrzymujac blache o przecietnej srednicy krystalitów 0,005 - 0,02 mm, po czyn podczas drugiego walcowania na zlano redukuje sie Jej grubosc w jednym przejsciu o 6 do 10 % 1 po ewentualny* skladowaniu przejsciowym tak otrzymanego pólproduktu, przeprowadza sie wyzarzanie koncowa w temperaturze 760 - 800° C w czasie 90 - 120 minut.Wedlug dalszego korzystnego przykladu wykonania wynalazku blache ze stali nieuspo- kojonej o zawartosci ponizej 0,02 % wegla, 0,50 - 0,70 % manganu, 0,09 - 0,16 % fosforu 1 0,017 - 0,026 % siarki, po pierwszym walcowaniu na zimno poddaje sie wyzarzaniu mie- dzyoperacyjnemu w piecu kolpakowym, w temperaturze 620 - 700° C w ciagu 11 do 14 godzin, otrzymujac blache o przecietnej srednicy krystalitów 0,03 - 0,05 mm, po czym podczas drugiego walcowania na zimno redukuje sie Jej grubosc w jednym przejsciu o 6 - 10 % i po ewentualnym skladowaniu przejsciowym tak otrzymanego pólproduktu* przeprowadza sie wyzarzania koncowe w temperaturze 760 - 800° C w czasie 90 - 120 minut.Blachy elektrotechniczne, wytworzone sposobem wedlug wynalazku i nie majace zorien¬ towanej struktury ziarnistej - nawet po ewentualnym skladowaniu miedzyoperecyjnym pól¬ wyrobów odznaczaja sie po wyzarzaniu koncowym bardzo dobrymi wlasciwosciami magnetycz¬ nymi przy jednoczesnej duzej ekonomicznosci ich wytwarzania* W wielu zastosowaniach przerób pólwyrobów jest nader korzystny, poniewaz gotowa blachy elektrotechniczna ze stall nietypowej o zawartosci ponizaj 0,15 % Si se niezwykle miekkie* Aby otrzymac bez* zadzlorowa elementy ksztaltowe, wykrawa sie na przyklad w takich przypadkach blache stalowe, nie poddane wyzarzaniu koncowemu 1 dopiero pózniej otrzymane elementy ksztal¬ towe poddaje sie takiemu wyzarzaniu* Podczas drugiego walcowania na zimno zachowuje ele w mysl wynalazku stosunkowo nie¬ wielki etopien redukcji grubosci, dzieki czemu mozna 9tosowac równiez stale ze stosun¬ kowo duze zawartoscie wyjsciowe wegla* Jednorazowo walcowane na zimno wstegi blachy stalowej zostaje odweglone w wiekszej mierze juz podczae wyzarzania posredniego dzieki ich melej grubosci* Daleza zaleta polega na tym, ze pierwsze wyzarzania /wyzarzanie posrednie/ mozna przeprowadzac bez ezczególnych srodków ostroznosci równiez w piecu kolpakowym do wyza¬ rzania /wyzarzanie podstawowe/. Przy tym rodzaju wyzarzania, które - jak wiadomo - Jest bardziej ekonomiczne niz wyzarzanie w piecu przelotowym, wyzarzaniu poddaje sie zwi¬ niety kreg blachy* Wynalazek zoetanle blizej objasniony za pomoce nastepujecych przykladów 1 odnosnego rysunku. Wlasciwosci magnetyczne wyznaczono wedlug Euronorm 118 przez sprawdzenie w 25- -centymetrowej ramie Epsteina, przy czym kazdorazowo jedne polowe próbek pobierano równo¬ legle do kierunku walcowania blach wzglednie tasm, druge zas - prostopadle do tego kie¬ runku. Wszystkie podane wielkosci ziarna wyznaczono wedlug ASTME 112-63, Rozdzial 6 /Comparlson Procedure/; przyporzedkowanle numerów wielkosci mikroziaren wedlug ASTM do przecietnej srednicy ziarna podane jest w tabeli II tej normy* Liczba podana przed wy¬ razeniem w nawiasie oznacza w kazdym przypadku wielkosc zlerna wystepujace najczesciej, liczby w nawiasie - wielkosc rozrzutu* Przyklad I* Z 10 wytopów, których sklad chemiczny zgodnie z analize odle¬ wu lezal w granicach wyznaczonych dla poszczególnych pierwiastków a mianowicie 0,010 do 0,020 % C, 2,50 do 2,70 % Si, 0,20 do 0,50 % Mn, 0,30 do 0,50 % Al, ponizej 0,020 % P 1 ponizej 0,020 % S, wykonano na goreco 38 tasm o grubosci okolo 2 mm i przewalcowano je na zimno na grubosc 0,53 mm* Warunki nastepujecego po tym pierwszego /posredniego/ wyzarzania w piecu przelotowym w atmosferze gazu ochronnego odweglajecego /gez DX o za¬ wartosci 7 do 10 % H2, okolo 12 % CO + C02, reszta N2; punkt rosy okolo 19 do 22° C/ zmieniano tak, ze uzyskano rózne wielkosci ziarna blachy wzglednie tasmy. Sterowanie wielkoscie ziarna odbywalo ele w pierwszym rzedzie za pomoce temperatury, zmieniano Jednak równiez czas obróbki przy okreslonej temperaturze wyzarzania. Otrzymane w posz¬ czególnych przypadkach przecietne srednice ziarna przyporzedkowano w tabeli 1 warunkom wyzarzania.4 135 047 Tabela 1 Temperatura pier¬ wszego wyzarzania /°c/ f 840 840 950 950 950 1000 Czas obróbki /min/ 2,5 3,5 2,5 3,5 5 5 Przecietna srednica ziarna /ram/ 0,0224/0,0224- -0,032/ 0,032/0,0244- . -0,032/ 0,045/0,032- 1 -0,0898/ 0,064/0,032- -0,127/ 0,0898/0,045- -0,127/ 0,127/0,045- -0.18/ '; Nr wielkosci ( ziarna ASTM • 8 /7-8/ 7 /7-8/ < I 6 /4-7/ 5 /3-7/ 4 /3-6/ 3 /2-6/ mikro- Warunki wyzarzania przytoczone na pierwszy* i drugim miejscu odpowiadaje sposobowi wedlug wynalazku. Wyzarzone tasmy przewalcowano nastepnie na zimno na grubosc koncowe 0,50 ram /stopien redukcji okolo 5,7 %/ i wyzarzano w piecu przelotowym w takiej samej atmosferze, jak przy pierwszym zarzeniu. Temperatura wyzarzania wynosila 950° C, czas 2,5 do 3 minut. Czas dobierano w zaleznosci od stopnia odweglenia osiegnietego juz po pierwszym zarzeniu. Wlasciwosci magnetyczne gotowej tasmy przedstawiono wykreslnie na fig. 1 w zaleznosci od wielkosci ziarna po pierwszym zarzeniu. Jako odciete odlozono numery wielkosci mikroziaren wedlug ASTM, jako rzedne - wlasciwosci magnetyczne tasmy po wyzarzaniu koncowym, a mianowicie w dolnym obszarze strate przemagnesowania, w gór¬ nej zas czesci wykresu - indukcje magnetyczne. Kazdy punkt przedstawia jeden wynik pomiaru.Na figurze 2 do 4 przedstawiono w 100-krotnyra powiekszeniu strukture kilku przykla¬ dowych tasm po wyzarzeniach: pierwszym i koncowym. Pod a/ i b/ przedstawiono w kazdym przypadku mikrofotografie próbek pobranych równolegle do kierunku walcowania, pod c/ id/- próbek pobranych prostopadle do tego kierunku. Na kazdej z fig. 2 do 4 rysunki oznaczone a/ i c/ przedstawiaja, strukture po zarzeniu posrednim, rysunki b/ i d/ - po zarzeniu koncowym. Zawartosc poszczególnych pierwiastków w stalach do wyrobu tasmy le¬ zala w kazdym przypadku w granicach podanych na poczetku przykladu.Figura 2 dotyczy tasmy wedlug wynalazku o zawartosci 0,019 % C, 2,65 % Si, 0,43 % Mn, 0,320 % Al, 0,015 % P, 0,005 % S wedlug analizy odlewu. Po pierwszym wyzarzaniu /840° C, czas 2,5 min/ numer wielkosci mikroziarna ASTM wynosil okolo 8 /7-8/; tasme przewalcowano nastepnie na zimno z redukcje okolo 5,0 % i poddano wyzarzaniu koncowemu przy 950° C w czasie 2,5 min; numer wielkosci ziarna wedlug ASTM w gotowej tasmie wy¬ niósl 1 /1-3/.Oo figury 3 odnosze sie nastepujece dane dotyczece analizy wzglednie obróbki: Ana¬ liza odlewu: 0,012 % C, 2,63 % Si, 0,24 % Mn, 0,393 % Al, 0,021 % P, 0,010 % S.W celach porównawczych pierwsze wyzarzanie przeprowadzono przy 950° C i w czasie 5 min numer wielkosci ziarna ASTM wyniósl przy tym 4 /3~6/. Stopien odksztalcenia na zimno przy^drugim walcowaniu: okolo 6,0 %. Wyzarzanie koncowe: 950° C, czas 2,5 min.Stwierdzony numer wielkosci ziarna ASTM: 0 /00-1/.Obrazy struktury przedstawione na fig. 4 dotycze tasmy o takim samym skladzie we¬ dlug analizy Jak na fig. 3, jednakze pierwsze wyzarzanie nastapilo przy 1000° C w cza¬ sie 5 min, a w konsekwencji otrzymano numer wielkosci ziarna ASTM równy 3 /2-6/. Sto¬ pien odksztalcenia na zimno przy drugim walcowaniu: okolo 6,5 %. Wyzarzanie koncowe na¬ stapilo znów przy 950° C w czasie 2,5 min., po czym numer wielkosci ziarna ASTM krysta¬ litów w tasmie wyniósl 0-00.135 047 5 Z figury 1 widac, ze wprawdzie wielkosc ziarna po pierwszym wyzarzeniu ma tylko mi¬ nimalny wplyw na strate przeraagnesowania P^ Q, jednakze wartosci P. 5 i B zaleze zdecy¬ dowanie od wielkosci ziarna w tyra momencie. Porównanie z tablica w EURONORM 106-71 wyka¬ zuje, ze tylko tasmy, które byly drobnoziarniste po pierwszym wyzarzaniu, spelniaja wy¬ magania stawiane stall gatunku FeV 150-50 HA pod wzgledem wszelkich wlasciwosci magne¬ tycznych, wzglednie przewyzszaje je znacznie. Wspomniany gatunek stali elektrycznej urzeczywistnia korzystny kompromis miedzy P i B i jest bardzo czesto stosowany w prak¬ tyce.Przyklad II* Dwie tasmy o skladzie chemicznym, lezacym w obszarze podanym w przykladzie 1, poddano przed drugim walcowaniem na zimno wyzarzaniu podstawowemu przy 690° C w ciagu 14 godzin, nastepnie przewalcowano na zimno z redukcje okolo 5,5 % i wy¬ zarzono koncowo w piecu przelotowym /950° C, czas 3 min./; ten nieco dluzszy czas za¬ rzenia byl niezbedny dla zapewnienia wystarczajecego odweglania. W gotowej tasmie stwier¬ dzono nastepujace wlasciwosci magnetyczne.Tabela 2 Tasma A B Nr wielkosci mi- kroziarna ASTM po wyzarzaniu podstawowym 7 /7-8/ 6 /6-8/ /W/k 1,43 1,43 3/ 3,50 j 3,54 B 2500 1,57 1,56 /v 5000 1,66 1,66 P przy 1 10000 A/m 1,78 1,77 Równiez i w tak wytworzonych tasmach osiegnieto Jakosc FeV 150-50 HA, przy czym wartosci indukcji lezaly daleko ponad zedanyml wartosciami minimalnymi.Przyklad III. Bloki odlane z wytopu o skladzie: 0,040 % C, 3,10 % Si, 0,22 % Mn, 0,790 % Al, 0,10 % P i 0,002 % S /analiza odlewu/ zostaly w zwykly sposób przewalcowane na goreco na tasme i dowalcowane na zimno do grubosci 0,53 mm. Warunki zarzenia w piecu przelotowym podczas pierwszego wyzarzania byly zmieniane jak podano nizej, azeby uzyskac rózne wielkosci ziarna. Nastepnie przewalcowano tasmy ponownie na zimno o okolo 5,5 % i wyzarzono koncowo w piecu przelotowym /950° C, czas 2,5 min./. 3ak wykazuje nizej podane wyniki, równiez i tu wynalazek ma duze znaczenie, najle¬ psze wartosci zmierzono w tasmie C wykonanej sposobem wedlug wynalazku.Tabela 3 Wyzarzanie posrednie tasma C D E tempera¬ tura za¬ rzenia °C 840 840 890 czas za¬ rzenia /min/ 2,5 5 2,5 wielkos¬ ci ziar¬ na ASTM po zarze¬ niu pos¬ rednim 1 7 /7-8/ 6 /4-7/ 4 /4-5/ Wlasciwosci magnetyczne tasm wyzarzonych ostatecznie Pl.o 1.31 1,32 1,32 P1.5 3,06 3,13 3,34 B 2500 1.57 1,54 1.51 , A/ 5000 1,66 1,64 1 1,60 przy 10000 1,77 1,76 1.72 Przyklad IV. Dziesiec tasm walcowanych na goreco ze stali uspokojonej /material wstepny z odlewu cieglego/, której sklad chemiczny wedlug analizy odlewu le¬ zal w nizej podanych granicach: 0,05 do 0,08 % C, 0,55 do 0,73 % Mn, 0,05 do 0,10 % Si, 0,02 do 0,06 % Al, 0,09 do 0,11 % P 1 0,020 do 0,024 % S, przewalcowano na zimno do6 135 047 0,71 min, wyzarzono w piecu kolpakowy® w kazdym przypadku przez 12 godzin w róznych tem¬ peraturach miedzy 660 i 690° C, oraz przewalcowano na zimno przy wydluzeniu okolo 9 35 na grubosc koncowe 0,65 mm. Otrzymany pólwyrób byl przeznaczony do dalszego przerobu na tasmy elektryczne o wlasciwosciach odpowiadajacych tymze stali gatunku FeV 330*65 HD wedlug EURONORM 126-77 lub lepszych. Dak to jest przyjete przy takich wytworach, z ma¬ terialu dwustopniowo przewalcowanego na zimno, nie wyzarzonego koncowo, pobrano próbki Epeteina i - zgodnie z warunkami wyzarzania u pózniejszego odbiorcy - wyzarzono je przy 780° C przez 90 minut, pozostawiajec do powolnego ostygniecia. Na fig. 5 przedstawiono wykreslnie wlasciwosci magnetyczne koncowo wyzarzonych próbek Epsteina w zaleznosci od numeru wielkosci ziarna ASTM po wyzarzaniu podstawowym analogicznie do fig. 1.Przyklad V. Czternascie tasm walcowanych na goraco ze stall nieuspokojo- nej /odweglonej w prózni/, w których zawartosc poszczególnych pierwiastków wedlug ana¬ lizy odlewu lezala w nizej podanych granicach: ponizej 0,02 % C, 0,50 do 0,70 % Mn, 0,09 do 0,16 % P i 0,017 do 0,026 % S, przewalcowano na zimno do 0,54 mm, wyzarzono podstawowo w róznych temperaturach miedzy 680 i 700° C i czasach od 11 do 14 godzin, oraz wywalcowano na zimno z wydluzeniem okolo 9 % do grubosci koncowej 0,5 mm. Spraw¬ dzenia dokonano jak opisano w przykladzie 4. Na figurze 6 przedstawiono wykreslnie wlasciwosci magnetyczne, wyznaczone dla próbek Epsteina koncowo wyzarzonych, w zale* znosci od numeru wielkosci ziarna ASTM po wyzarzaniu podstawowym; obraz odpowiada ta¬ kowemu z fig. 1. Blacha elektryczna jest porównywalna z niewyzerzona koncowo blache elektryczna gatunku FeV 280-50 ND wedlug EURONORM 126-77. Przykladami 4 i 5 zilustro¬ wano, ze wynalazek ma znaczenie równiez dle gatunków blachy elektrycznej nie wyzarzo¬ nych koncowo, gdyz przy danym skladzie chemicznym oslage sie w blachach stalowych we¬ dlug wynalazku, wykazujacych po pierwszym wyzarzaniu okreslona przecietna srednice ziarna, po koncowym wyzarzaniu najlepsze wlasciwosci magnetyczne.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania blachy stalowej o malej stracie przemagnesowywanla i duzej indukcji magnetycznej, odpowiedniej jako blacha elektrotechniczna lub pólprodukt do otrzymywania blachy elektrotechnicznej, w którym blache stalowa walcowana na goreco przewalcowuje sie na grubosc ostateczna przez dwustopniowe walcowanie na zimno z wyza¬ rzaniem miedzyoperacyjnym i ewentualnym wyzarzaniem koncowym, znamienny tym, ze blache stalowa poddaje sie wyzarzeniu miedzyoperacyjnemu otrzymujac blache o wielkosci krystalitów mniejszej od 0,07 mm, korzystnie o wielkosci krystelitów 0,005 do 0,05 mm, po czym poddaje sie ja drugiemu walcowaniu na zimno redukujac w Je¬ dnym przejsciu Jej grubosc o 4 do 10 % i ewentualnie po skladowaniu przejsciowym tak otrzymanego pólproduktu poddaje sie wyzarzaniu koncowemu. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze blache stalowa zawie¬ rajaca 1 do 3,2 % krzemu, po pierwszym walcowaniu na zimno wyzarza sie miedzyoperacyj- nle w temperaturze 820 do 850° C w czasie 1 do 3 minut w piecu przelotowym, albo w tem¬ peraturze 620 do 700° C w czasie 10 do 14 godzin w piecu kolpakowym otrzymujac blache o przecietnej srednicy krystalitów od 0,02 do 0,04 mm 1 po drugim walcowaniu na zimno poddaje sie ja wyzarzeniu koncowemu w piecu przelotowym, korzystnie w temperaturze 920 - 980° C w czasie 2 do 5 minut. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze blache ze stali uspo¬ kojonej o zawartosci 0,05 - 0,08 % wegla, 0,55 - 0,73 % manganu, 0,05 - 0,10 % krzemu, 0,02 - 0,06 % glinu, 0,09 - 0,11 % fosforu i 0,020 - 0,024 % siarki, po pierwszym wal¬ cowaniu na zimno poddaje sie wyzarzeniu miedzyoperacyjnemu w piecu kolpakowym, w tem¬ peraturze 620 - 700° C w czasie 11 - 14 godzin otrzymujac blache o przecietnej sred¬ nicy krystalitów 0,005 - 0,02 mre, po czym podczas drugiego walcowania na zimno reduku¬ ja eie Jej grubosc w jednym przejsciu o 6 do 10 % i po ewentualnym skladowaniu135047 7 przejsciowym tak otrzymanego pólproduktu, przeprowadza 9ie wyzarzanie koncowe w tempe- raturze 760 - e00° C w czasie 90 - 120 minut. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze blache ze stali nie- uspokojonej o zawartosci ponizej 0,02 % wegla, 0,50 - 0,70 % manganu, 0,09 - 0,16 % fosforu i 0,017 - 0,026 % siarki, po pierwszym walcowaniu na zimno poddaje sie wyza¬ rzaniu mledzyoperacyjnemu w piecu kolpakowym, w temperaturze 620 - 700 C w ciagu 11 do 14 godzin, otrzymujec blache o przecietnej srednicy krystalitów 0,03 - 0,05 mm, po czym podczas drugiego walcowania na zimno redukuje sie jej grubosc w jednym przej¬ sciu o 6 - 10 % i po ewentualnym skladowaniu przejsciowym tak otrzymanego pólproduktu przeprowadza sie wyzarzanie koncowe w temperaturze 760 - 800° C w czaeie 90 - 120 minut« F/e. 1 tao 171 U6 174 17? UD W- 166 IM- U2- 1.60- l»- 1.5S- 154' 152 1,50- •1~ «•*• . _« - . . .— - ~~ ~. ..- — ~~ - ... ... 5 400 * 3.801 Z 160 3.40 UD 3,00 1,601 MOJ IZO H-flUNMAi H*mMm NMiOOAfci Pu V 4 * r : ,}pu I I T I ! 1 I I I I 1 fJ 8 7 6 5 4 3 ASTM-Nr (7-8) (7-8) (4-7) (3-7) (3-6) (2-6)FIG. 5 FIG.6 —. 1.82- ~180- cfl178; 176- 1.74 1.72- 170- 1.68- 1.66- 1,64- 1.62; 160- 1.58- 156- 1 :r . 1 '• . J ^ *~ • J -:: . I : L f • J H-1Q0O0A/m ^H-5 000 A/m H = 2.500 A/m 7.80i 760- 7.40- 7.20 7.UU 6.ao- 3.001 2,80 Z,60J i 7 '11' (11-121 • ; V (10-11) P,s •u . J •7' (7-fl) ASrM-Nr 1.86 1.84 1JB 1.80 1,78 1.76 1.M 1.72 1.70 1.68 156 1,64 t62 7 (6-8) 6 (5-8) Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 cgz.Cena 100 zl H-10.000A/m H« 5.000 A/m ? H«2.5Q0A/« - 6,40: 5*6,20; 2 6.00; °- 5.80; 5.60; 5,40- $20- 2,60- 2.40 ^ J •¦ ; ••'} . 1 f PL5 5 (4-7) ASfM-Nr PL