Przedmiotem wynalazku Jest gaznik dla allnlków spalinowych pojazdów mechanicznych, z zaplonem iakrowym z komore, w której poziom paliwa stabilizowany jest przez zawór iglicowy wysterowany przez elementy plywakowe.W znanej technologii produkcji takich gaznlków nie ma mozliwosci ustalenia w fazie ich projektowania komór plywakowych jakie bez azczególowych badan moznaby zastosowac w duzej licz-* bie róznych typów gaznlków produkowanych przez nowoczesny przemysl, w celu zmniejszenia kosz¬ tów opracowan projektowych i prób. W praktyce produkowane obecnie gazniki nie moge byc zamon¬ towane na silnikach baz uwzglednienia ich ustawienia w pojezdzie, a to dlatego, ze usytuowanie przepustnicy wzgledem glównego przewodu powietrznego, jak tez komory plywakowej wzgledem tego przewodu i przepustnicy Jest uatalone wedlug surowych kryteriów, zapewniajecyeh prawidlowy roz¬ dzial mieezankl w cylindrach silnika, w szczególnosci w stanie biegu jalowego 1 przyspieszenia, oraz prawidlowe zasilania eilnika mieszanke w róznych polozeniach pojazdu. Nie byloby bowiem wlasciwe zaailanie allnlków zamontowanych w samochodzie poprzecznie do Jego oel przez gaznik zaprojektowany do silników ustawionych wzdluznie i odwrotnie, gazniki zaprojektowane do zasila¬ nia silników ustawionych poprzecznie nie pracowalyby prawidlowo z silnikami zamontowanyai wzdluz osi pojazdu. Wreszcie gazniki przeznaczone do silników samochodowych nie moge byc zaadaptowane do zabudowania w pojazdach terenowych 1 odwrotnie. Okolicznosci te stwarzaje potrzebe projekto¬ wania duzej liczby typów gaznlków 1 róznego wymiarowania komór plywakowych odpowiadajecyeh kaz¬ demu z tych typów.Celem wynalazku jaat opracowanie konstrukcji takiego gaznika, którego komora plywakowa pozwolilaby na przystosowanie go do dowolnego silnika w samochodzie i w pojezdzie terenowym przez to, ze moglaby byc zamontowana w rózny, pozadany sposób wzgledem glównego przewodu po¬ wietrznego oraz,w której to komorze plywakowej paliwo byloby utrzymywane w glównym przewodzie paliwowym na stalym poziomie w kazdych warunkach pracy lub polozenia silnika pojazdu.2 135 474 Gaznik wedlug wynalazku ma co najmniej jeden przewód ssawny, komore plywakowe, dyeze glówne, zeepól plywaków wepólpracujecych z zaworem Iglicowym oraz wolne przestrzen na paliwo miedzy wew¬ netrznymi sciankami komory plywakowej i zewnetrznymi powierzchniami plywaków.Cel wynalazku zostal osiagniety przez to, ze dno komory plywakowej gaznlka jeat plaskie, a czesc pokrywy komory ma co najmniej jedne plaeke powierzchnie boczne, scianki komory ee pionowe, glówna dyaza gaznlka umleazczona w plaszczyznie pionowej przecbodzec przez srodek ciezkosci pla¬ skiej figury geometrycznej powstalej przez przeciecie wymienionej wolnej przestrzeni plaszczyzne powierzchni paliwa w komorze plywakowej przy poziomym polozeniu gaznlka* Glówna dyaza gaznlka utworzona jeat przy dolnym wylocie cylindrycznego wystepu w pokrywie, z pionowymi sciankami zew¬ netrznymi i wewnetrzne emulsyjne studzienke. Os tej komory plywakowej pokrywa sie z pionowe li¬ nie przechodzece przez wymieniony srodek ciezkosci.Korzystnis, na pionowych sciankach komory plywakowej utworzone se pionowe, walcowe wyetepy dla dopasowania elementów leczeniowych gaznlka lub osloniecia przelotów wetepnej mieszanki a zew¬ netrzna powierzchnia plywaków, od strony scianek plywakowej komory, ma ksztalt odtwarzaJecy scis¬ le profil tych scianek.Korzystnie, kazdy plywak m uksztaltowane co najmniej dwa akrzydla, z których jedno jeat umleazczona w bezposrednim poblizu obrotowego podparcia dzwigni wyeterowujecej iglicowy zawór 1 jeat zanurzona glebiej w paliwie niz drugie, dalsze skrzydlo. Plywaki maje korzystnie ksztalt zapewniajecy w zaaadzle niezmienne momenty statyczne wzgledem obrotowego podpercla figur geome¬ trycznych jakie powstaje przez przeciecie plywaków plaszczyzne powierzchni paliwa w komorze ply¬ wakowej przy zmianach nachylenia tej powierzchni a srodek ciezkosci tej plaskiej figury geome¬ trycznej pokrywa sie ze srodkiem ciezkosci innej plaskiej figury geometrycznej wyznaczonej przez przeciecie plaszczyzny powierzchni paliwa zawartego w komorze z wolne przestrzenie, niezaleznie od przechylenia gaznlka. Komora plywakowa jest zamontowana od przodu lub od tylu albo z boku glów¬ nego powietrznego przewodu w kierunku ruchu pojazdu.We wnetrzu gniazda dla iglicowego zaworu, w pokrywie komory plywakowej, osadzona jest tu¬ leja przystosowana do poziomowania calej powierzchni tej pokrywy od strony komory plywakowej.Przedmiot wynalazku jeet uwidoczniony w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia gaznik wedlug wynalazku z komore plywakowe otwarte w widoku z góry, fig. 2 - komore plywakowe tego geznika widziane w kierunku D zaznaczonym na fig. 1, fig. 3 - te eame komore, ale widziane w kierunku M, fig. 4 - przekrój przez pokrywe gaznlka wedlug wynalazku, a fig. 5 - te sarne pokrywe, ale w widoku z góry.Gaznik ma glówny powietrzny przewód 1 zaopatrzony w gardziel 2 1 wlot 29 powietrza usytuo¬ wany przed gardziele 2, po stronie wyzszego cisnienie. Przepuetnica nie jeet pokazana na rysun¬ kach, gdyz jeet znanego typu. Oej walek ustawiony jest równolegle do osi wzdluznej silnika w ce¬ lu zepewnienia wlasciwego rozdzialu mieszanki dostarczanej przez gaznik w stanie biegu jelowego i przy malych oeiegach w prscy silnika.Gaznik ma plywakowe komore 3 przylegle do glównego przewodu 1 powietrznego, przy czym wy¬ mieniona komora 3 ma dno 4 i cztery scisle pionowe scianki 5, 6, 7 i 8 boczne. Od góry komora 3 jest zamknieta pokrywe 28 /fig. 5/, której uksztaltowanie od atrony komory 3 odpowiada scisle geometrii tej oetatniej. W tej czesci pokrywa wykazuje w szczególnosci dwie wneki 30 i 31, roz¬ dzielone przez posrednie strefe 32, przy czym powierzchnie ograniczajece obie wneki 30 1 31 se u góry pleskle, a ich scianki boczne se scisle pionowe.Wewnetrz komory 3 plywakowej utworzone se trzy walcowe pionowe wystepy 9, 10 i 11, które stanowie elementy wyrównujece dla elementów leczecych ekladowe czesci gaznlka, jak tez zewie re¬ je czesc przewodu dle wetepnej mieszanki doprowadzanej do glównego przewodu 1 w szczególnych wa¬ runkach pracy silnika. Wymienione walcowe wyetepy maje wykonane wzdluzne kanaly, i-ch zewnetrzne powierzchnie wchodze czesciowo do wnetrza komory 3, ale z drugiej strony przylegaje do scianek tworzec z nimi jedne calosc; przy czym ich usytuowanie w komorze 3 jeat dyktowane przez jej wew¬ netrzne przestrzen i warunki pracy gaznlka w tym aeneie, by nie przeszkadzaly w prawidlowej jego pracy w róznych warunkach dzialania i polozeniach silnika pojazdu, na którym zainstalowany jeet gaznik, a to dzieki temu, ze maje pionowe scianki zewnetrzne, co jest ich zalete, jak to omówio¬ no dalej•135474 3 We wnetrzu plywakowej komory 3 umieszczony jest zespól dwóch plywaków 14 i 19* Pierwszy plywak 14 na uksztaltowane od zewnetrznej strony dwa skrzydla 16 1 17, rozdzielone przez pier¬ wsze wglebienie 15 wykonane tak, ze obejmuje ono czesciowe walcowy wystep 9 na sciance komory, ale sie z nim nie etyka, oraz wypukle czesc 18 od wewnetrz. Drugi plywak 19 ma od wewnetrznej strony utworzone tez dwa skrzydla 20 i 21, rozdzielone drugim wglebieniem 22, które obejmuje z kolei czesciowo drugi walcowy wystep 10 pionowy bez stykania sie z nim, a od zewnetrznej stro¬ ny na wyrobione trzecie wglebienie 23 dla skompensowania istnienie pierwszego wglebienia 13 w pierwszym plywaku 14, Wysokosc plywaków po stronj.6 skrzydsl 17 i 31 jest o wiele wieksza od ich wysokosci po stronie skrzydel 16 i 20* Omówiony zespól plywaków jest przystosowany do sterowa¬ nia iglicowym zaworem 12, na który oddzialywuje za pomoce dzwigni 25 przymocowanej do jerzma 24 leczecego oba plywaki. Dzwignia 25 obraca sie na nie pokazanych czopach obrotowych w znanym roz- wlezanlu, osadzonych we wspornikach 26* Waznym jest ze skrzydla 17 i 21 obu plywaków znajduje sie blisko podparcia 26 obrotowego, a skrzydla 16 1 20 w wiekszej odleglosci od tego podparcia. 3ak widac na fig. 1, zespól 13 plywaków wspólpracujec z plywakowe komore 3 wyznacza plaske figure geometryczne 39, jaka powstaje przy przecieciu plaszczyzne poziome czterech scianek 5, 6, 7 18 komory plywakowej, zewnetrznych powierzchni bocznych trzech walcowych wystepów 9, 10 i 11 i zewnetrznych powierzchni obu plywaków 14 i 19, przy czym wymieniona plaszczyzna przeciecia znajduje sie tuz przy powierzchni paliwa w czasie pracy gaznika. Srodek 33 ciezkosci tej plas¬ kiej figury 39 wpada w obszarze 34 miedzy oboma plywakami 14 i 19. Glówna dysza 35 gaznika umiesz¬ czona jest tek, zs znajduje sie na plaszczyznie pionowej przechodzecej przez srodek 33 ciezkosci opisanej figury 39.Z fig. 4 15 wynika, ze wymieniona glówna dysza 35 wykonana jeat na dolnym koncu cylindrycz¬ nego wystepu 36 na pokrywie gaznika, przy czym wewnetrzny otwór 37 w tym wystepie tworzy studzien¬ ke emulsyjne i czesc obwodu 36 biegu jalowego. Zewnetrzne scianki ome^lsnego wystepu 36 se pio¬ nowe dla usprawniania jsgo dzialania przez wykorzystanie ciepla paliwa w komorze 3 plywakowej /fig. 4/. W zamontowanym gazniku wystep 36 znajduja sie w wolnym obszarze 34 plywakowej komory 3 miedzy oboma plywakami 14 i 19 tak, ze utrzymuje glówne dysze 35 w plaszczyznie pionowej prze¬ chodzecej przez srodek ciezkosci opisanej poprzednio figury 39.Gaznik w rozwiezaniu pokazanym na zeleczonym rysunkach dziala w sposób pozwalajacy rozwle- zac problemy wynikajece z róznych warunków pracy i polozenia pojazdu przy wykorzystywaniu go do cslów, do Jakich jsst przeznaczony. W szczególnosci pozwala on utrzymac staly poziom paliwa w studzience emulsyjnej utworzonej w otworze 37 newet wtedy, gdy pojazd podlega duzym przyspie¬ szeniom w kierunku poprzecznym lub wzdluznym lub gdy jedzie w góre lub w dól na wzniesieniach 0 nachyleniu wiekszym niz 100% wzglednie po nierównym gruncie przy podobnym nachyleniu poprzecz¬ nym do kierunku jazdy pojazdu, co moze sie zdarzyc przy pracy pojazdu rodzaju terenowego. Za¬ chodzi to dzieki temu, ze glówna dysza 35 1 studzienka emulsyjna w otworze 37 se zlokalizowana w srodku ciezkosci 1 dzieki pracy plywaków 14 1 19 w róznych-warunkach nachylenia gaznika. Fak¬ tycznie plywaki 14 1 19 wytwarzaje cisnienie hydrostatyczne wywierajec moment obrotowy na dzwig¬ nie 27 wzgledem obrotowego podparcia 26 dla w zasadzie stalego przymkniecia iglicowego zaworu 13 przy kazdym odchyleniu gaznika od polozenia pionowego. Zalezy to od geometrycznego uksztaltowa¬ nia plywaków 14 i 19, dzieki którsmu skrzydla 16 i 20 zanurzaje sie w cieczy paliwa glebiej niz skrzydla 17 1 21. Glebsza zanurzania skrzydsl 16 i 20 powoduje zwiekszenie cisnienia hydrosta¬ tycznego, ale zs se one blizsze wzgledem obrotowego podparcia 26 wywolany tym cisnieniem moment obrotowy pozostaje niemal równy momentowi obrotowemu wywolywanemu przez cisnienie od plytszsgo zanurzania skrzydel 17 1 21 bardziej oddalonych od osi 26 obrotu. Uksztaltowanie plywaków 14 1 19 jest takie, ze etablllzuje statyczny moment obrotowy wzgledem osi 26 figur wyznaczonych przez przeciecia plywaków plaszczyzne powierzchni paliwa w plywakowej komorze 3 niezaleznie od odchylania gaznika od pionowego polozenia. Dzieki tej geometrycznej wlasciwosci mozliwe jeat utrzymanie sily domykajecej iglicowy zawór 12 o stalej wartosci przy dowolnym polozeniu gaznika.Wszystko to potwierdza 1 utrwala fakt, ze gaznik zaopatrzony w komore plywakowe i zespól plywaków w opisanym rozwiezaniu, z dysze glówne ustawione w plaszczyznie pionowej, przechodze¬ cej przez srodek ciezkosci. Jest zwolniony od koniecznosci instalowania komory plywakowej w tra-4 135 474 dycyjnya ustawieniu wzgledem glównego powietrznego przewodu 1 gaznika, co pozwala na przystoso¬ wania tego aanago gaznlka do zabudowania na silniku zarówno ustawionym wzdluz lub w poprzek osi samochodu, jak tez na eilniku pojazdu terenowego. W uzupelnieniu teoretycznego ukeztaltowania opisanych elementów dokonano szeregu eksperymentów sprawdzajacych dokonane zalozenia. Inny pro- blen rozwiazany przez konstrukcje gaznika wedlug wynalazku polega na stabilizacji objetosci pa¬ liwa w plywakowej komorze 3 przy róznych odchyleniach gaznika od polozenia pionowego. Dla roz¬ wiazania tego problemu wymagane jest opisane geometrycznie uksztaltowanie plywaków 14 1 19, dzieki czemu utrzymuje eie ustalone, niezmienne przymkniecie zaworu 12 niezaleznie od odchylen gaznika, co jednak nie jeet wystarczajace. Niezbedne jeet tez, aby srodek ciezkosci 33 figury 39 pozostawal srodkiem ciezkosci kazdej innej plaskiej figury geometrycznej wyznaczonej przez przeciecie plaszczyzny przechodzacej przez punkt 33 z omówione wyzej figure przestrzenne nachy¬ lone dowolnie wzgledem plaszczyzny poziomej. Wystepuje to istotnie przy opisanym uksztaltowaniu geometrycznym plawaków, poniewaz równoleglosc powierzchni ograniczajecych plywakowe komore 3, jako ze wszystkie se pionowe, zapewnia geometryczne podobienstwo wszystkich figur wyznaczonych przy przecieciu plaszczyzn przechodzacych przez srodek 33 ciezkosci i dowolnie nachylonych wzgle¬ dem wymienionej figury przestrzennej.Z eksploatacyjnego punktu widzenia mozna to sprawdzic przez ustalenie, czy gaznik nachy¬ lony do pozedanego polozenia pracuje przy prawidlowym spadzie hydroetatycznym w studzience emul- eyjnej, jak to opisano poprzednio i czy ten sam gaznik utrzymuje ten spad hydrostatyczny nie¬ zmieniony, gdy powróci nagle do polozenia poziomego, lub odwrotnie, przez sprawdzenie, czy gaz¬ nik ustawiony w polozeniu poziomym, pracuje przy wlasciwym spadzie hydrostatycznym i czy ten eam gaznik utrzymuje ten spad hydrostatyczny niezmienny, Jesli zostanie nagle przechylony w kazde pozadane ukosne polozenia.Tak dzieje sie rzeczywiscie z gaznikiem wedlug wynelezku newet przy przechylaniu go wie¬ cej niz 100% /45°/« Istnienie plaezczyzn takich, jak dno 4 komory 3 plywakowej i srodkowe czesci wnek 30 i 31, lub dolna powierzchnia posredniej strefy 32, jakie ograniczaja przestrzen zamknie¬ te komory 3 od góry 1 od dolu, zapewnia geometryczne podoblenetwo miedzy figurami plaskimi wy¬ znaczonymi przez plaszczyzny, których nachylenie dopuszcza rzut na wymienione plaszczyzny dna 4, wnek 30 i 31 i posredniej strefy 32. Z tych wzgledów, gaznik utrzymuje w zasadzie stale objetosc paliwa we wszelkich warunkach pracy i polozenia pojazdu.Ole unikniecia tworzenia sie zbednych przestrzeni, jakie moglyby kolid owec z podanymi po¬ przednio zalozeniami, przy tworzeniu przestrzeni zmiennej przy róznym przechyleniu gaznika z wy¬ nikaj ecymi eted niepozadanymi zmianami hydrostatycznego spadu w studzience emulsyjnej, w gniaz¬ da 41 iglicowego zaworu 12 wetawia sie tulejke 42, aby utrzymac etrefe 32 posrednie w plaszczyz¬ nie wepólnej z wnekami 30 i 31, co pokazano na fig. fig. 4 15.Opisano tylko jedno z mozliwych rozwiezan konstrukcyjnych gaznika wedlug wynalazku, do którego moge byc wniesione zmiany nie wykraczajece poza zakree Jego cech cherakterystycznych.W szczególnosci polozenie plywakowej komory 3 wzgledem przewodu 1 moze byc nie tylko takie, jak pokazano na fig. 1 lecz moze byc ona zabudowana z bloku lub od tylu przewodu 1 w przeciwien¬ stwie do gazników, w znanej konatrukcji, w których komora plywakowa jest zawaze montowana od przodu przewodu 1 w kierunku ruchu pojazdu.Zaatrze zenia patentowe 1. Gaznik dla silników spalinowych pojazdów mechanicznych, posiadajecy co najmniej jeden przewód eeawny, komore plywakowe zabudowane tuz przy tym przewodzie, studzisnke emulsyjne dla zaeyeanego paliwa przez przewód eaawny, dysze glówne dawkujece paliwo dostarczane do studzienki emulsyjnej, zsspól plywaków wapólpracujecych z zaworem iglicowym zamontowanym przy wlocie po¬ wietrza do komory plywakowej, korzyatnie w pokrywie gaznika, z zadaniem wysterowywania poziomu paliwa m komorze plywakowej oraz wolne przestrzen na paliwo miedzy wewnetrznymi sciankami ko¬ mory plywakowej i zewnetrznymi powierzchniami wymienionych plywaków, znamienny tym.135 474 5 ze dno /A/ wymienionej komory plywakowej /3/ jest plaskie, a czesc pokrywy /28/ gaznika od strony komory /3/f ma ograniczone co najmniej jedne posrednie strefe /32/, zas boczne scianki /5, 6. 7, 8/ komory /3/ posiada usytuowane pionowo, a glówna dysza /35/ gaznika jest umieszczo¬ na 'w plaszczyznie pionowej przechodzacej przez srodek /33/ ciezkosci plaskiej figury geometrycz¬ nej /39/ przez przeciecie wymienionej wolnej przestrzeni /34/ plaszczyzne powierzchni paliwa w komorze plywakowej /3/ przy poziomym polozeniu gaznika. 2. Gaznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wymieniona glówna dysza /35/ jest umieszczona przy dolnym wylocie cylindrycznego wystepu /36/ wystajecego od dolu pokrywy /28/, z pionowymi sciankami zewnetrznymi i wewnetrzna emulsyjne studzienke /37/, przy czym os wymienionej komory plywakowej /3/ pokrywa sie z pionowe linie przechodzece przez wymieniony srodek /33/ ciezkosci. 3. Gaznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze na pionowych sciankach /5, 6, 7, 8/ komory plywakowej /3/ utworzone se pionowe, walcowe wystepy /10, 11, 15/ dla dopasowania elementów leczeniowych gaznika lub osloniecia przelotów wstepnej mieszanki* 4. Gaznik wedlug zastrz. 1,' znamienny tym, ze od strony scianek plywakowej komory /3/ zewnetrzna powierzchnia plywaków /14, 19/ ma ksztalt odtwarzajecy scisle profil tych scianek. 5. Gaznik wedlug zaetrz. 4, znamienny tym, ze kazdy plywak /14 i 19/ ma uksztaltowane co najmniej dwa ekrzydla /16, i 17, 20 1 21/, z których jedno skrzydlo /17# 21/ jest umieszczone w bezposrednim poblizu obrotowego podparcia /26/ dzwigni /25/ wysterowujecej zawór iglicowy /12/ 1 jeet zanurzone glebiej w paliwie niz drugie, daleze skrzydlo /16, 20/. 6. Gaznik wedlug zestrz, 5, znamienny t y ms ze plywek! /14, 19/ maje ksztalt zapewnieJecy w zasadzie niezmienne momenty statyczne wzgleck obrotowego podparcia /26/ figur geometrycznych, jakie powstaje przy przecieciu plywaków przez plaszczyzne powierzchni paliwa w komorze plywakowej /3/, przy czym stale Jest w stosunku do obrotowego podparcia /26/ dzwigni /27/ i ustawienia zmiennych poziomów paliwa. 7. Gaznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze srodek /33/ ciezkosci plas¬ kiej figury geometrycznej /39/, pokrywa sie ze srodkiem ciezkosci innej, plaskiej figury geo¬ metrycznej wyznaczonej przez przeciecie plaszczyzny powlsrzchni paliwa zawartego w komorze /3/ z wolne przestrzenie /34/ niezaleznie od przechylenia gaznika. 8* Gaznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze plywakowa komora /3/ jest zamontowana od przodu glównego powietrznego przewodu /l/ w kierunku ruchu pojazdu. 9. Gaznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze plywakowa komora /3/ jest zamontowana od tylu glównego powietrznego przewodu /!/ patrzec w kierunku ruchu pojazdu. 10. Gaznik wedlug zaatrz. 1, znamienny tym, ze plywakowa komora /3/ jeet zamontowana z boku glównego powietrznego przewodu /l/ wzgledem kierunku ruchu pojazdu. 11. Gaznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze od strony plywakowej komory /3/ osadzona jest we wnetrzu gniazda /41/ zaworu /12/ iglicowego tuleja /42/ przystosowana do poziomowania calej powierzchni pokrywy /28/.135 474 19 ,1Q, 22 20 * 17 15 4 FIG. 2 D \e 8 3 FIG.l 18242221 J38 16 FIG.4 FIG.5 Pracownia Poligraficzna U? PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl. PL PL