PL159875B1 - Sposób wytwarzania nowych heterobicykloalkanów o dzialaniu szkodnikobójczym PL PL PL - Google Patents

Sposób wytwarzania nowych heterobicykloalkanów o dzialaniu szkodnikobójczym PL PL PL

Info

Publication number
PL159875B1
PL159875B1 PL1988273850A PL27385088A PL159875B1 PL 159875 B1 PL159875 B1 PL 159875B1 PL 1988273850 A PL1988273850 A PL 1988273850A PL 27385088 A PL27385088 A PL 27385088A PL 159875 B1 PL159875 B1 PL 159875B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
group
octane
mixture
trioxabicyclo
ynyl
Prior art date
Application number
PL1988273850A
Other languages
English (en)
Other versions
PL273850A1 (en
Original Assignee
Wellcome Found
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Priority claimed from GB878717274A external-priority patent/GB8717274D0/en
Priority claimed from GB878723488A external-priority patent/GB8723488D0/en
Priority claimed from GB888809851A external-priority patent/GB8809851D0/en
Application filed by Wellcome Found filed Critical Wellcome Found
Publication of PL273850A1 publication Critical patent/PL273850A1/xx
Publication of PL159875B1 publication Critical patent/PL159875B1/pl

Links

Classifications

    • C—CHEMISTRY; METALLURGY
    • C07—ORGANIC CHEMISTRY
    • C07D—HETEROCYCLIC COMPOUNDS
    • C07D493/00—Heterocyclic compounds containing oxygen atoms as the only ring hetero atoms in the condensed system
    • C07D493/02—Heterocyclic compounds containing oxygen atoms as the only ring hetero atoms in the condensed system in which the condensed system contains two hetero rings
    • C07D493/08—Bridged systems
    • A—HUMAN NECESSITIES
    • A01—AGRICULTURE; FORESTRY; ANIMAL HUSBANDRY; HUNTING; TRAPPING; FISHING
    • A01N—PRESERVATION OF BODIES OF HUMANS OR ANIMALS OR PLANTS OR PARTS THEREOF; BIOCIDES, e.g. AS DISINFECTANTS, AS PESTICIDES OR AS HERBICIDES; PEST REPELLANTS OR ATTRACTANTS; PLANT GROWTH REGULATORS
    • A01N43/00—Biocides, pest repellants or attractants, or plant growth regulators containing heterocyclic compounds
    • A01N43/90—Biocides, pest repellants or attractants, or plant growth regulators containing heterocyclic compounds having two or more relevant hetero rings, condensed among themselves or with a common carbocyclic ring system
    • A—HUMAN NECESSITIES
    • A01—AGRICULTURE; FORESTRY; ANIMAL HUSBANDRY; HUNTING; TRAPPING; FISHING
    • A01N—PRESERVATION OF BODIES OF HUMANS OR ANIMALS OR PLANTS OR PARTS THEREOF; BIOCIDES, e.g. AS DISINFECTANTS, AS PESTICIDES OR AS HERBICIDES; PEST REPELLANTS OR ATTRACTANTS; PLANT GROWTH REGULATORS
    • A01N47/00—Biocides, pest repellants or attractants, or plant growth regulators containing organic compounds containing a carbon atom not being member of a ring and having no bond to a carbon or hydrogen atom, e.g. derivatives of carbonic acid
    • A01N47/02—Biocides, pest repellants or attractants, or plant growth regulators containing organic compounds containing a carbon atom not being member of a ring and having no bond to a carbon or hydrogen atom, e.g. derivatives of carbonic acid the carbon atom having no bond to a nitrogen atom
    • A01N47/06—Biocides, pest repellants or attractants, or plant growth regulators containing organic compounds containing a carbon atom not being member of a ring and having no bond to a carbon or hydrogen atom, e.g. derivatives of carbonic acid the carbon atom having no bond to a nitrogen atom containing —O—CO—O— groups; Thio analogues thereof
    • A—HUMAN NECESSITIES
    • A01—AGRICULTURE; FORESTRY; ANIMAL HUSBANDRY; HUNTING; TRAPPING; FISHING
    • A01N—PRESERVATION OF BODIES OF HUMANS OR ANIMALS OR PLANTS OR PARTS THEREOF; BIOCIDES, e.g. AS DISINFECTANTS, AS PESTICIDES OR AS HERBICIDES; PEST REPELLANTS OR ATTRACTANTS; PLANT GROWTH REGULATORS
    • A01N47/00—Biocides, pest repellants or attractants, or plant growth regulators containing organic compounds containing a carbon atom not being member of a ring and having no bond to a carbon or hydrogen atom, e.g. derivatives of carbonic acid
    • A01N47/40—Biocides, pest repellants or attractants, or plant growth regulators containing organic compounds containing a carbon atom not being member of a ring and having no bond to a carbon or hydrogen atom, e.g. derivatives of carbonic acid the carbon atom having a double or triple bond to nitrogen, e.g. cyanates, cyanamides
    • A01N47/48—Biocides, pest repellants or attractants, or plant growth regulators containing organic compounds containing a carbon atom not being member of a ring and having no bond to a carbon or hydrogen atom, e.g. derivatives of carbonic acid the carbon atom having a double or triple bond to nitrogen, e.g. cyanates, cyanamides containing —S—C≡N groups
    • A—HUMAN NECESSITIES
    • A01—AGRICULTURE; FORESTRY; ANIMAL HUSBANDRY; HUNTING; TRAPPING; FISHING
    • A01N—PRESERVATION OF BODIES OF HUMANS OR ANIMALS OR PLANTS OR PARTS THEREOF; BIOCIDES, e.g. AS DISINFECTANTS, AS PESTICIDES OR AS HERBICIDES; PEST REPELLANTS OR ATTRACTANTS; PLANT GROWTH REGULATORS
    • A01N55/00—Biocides, pest repellants or attractants, or plant growth regulators, containing organic compounds containing elements other than carbon, hydrogen, halogen, oxygen, nitrogen and sulfur
    • A—HUMAN NECESSITIES
    • A01—AGRICULTURE; FORESTRY; ANIMAL HUSBANDRY; HUNTING; TRAPPING; FISHING
    • A01N—PRESERVATION OF BODIES OF HUMANS OR ANIMALS OR PLANTS OR PARTS THEREOF; BIOCIDES, e.g. AS DISINFECTANTS, AS PESTICIDES OR AS HERBICIDES; PEST REPELLANTS OR ATTRACTANTS; PLANT GROWTH REGULATORS
    • A01N55/00—Biocides, pest repellants or attractants, or plant growth regulators, containing organic compounds containing elements other than carbon, hydrogen, halogen, oxygen, nitrogen and sulfur
    • A01N55/02—Biocides, pest repellants or attractants, or plant growth regulators, containing organic compounds containing elements other than carbon, hydrogen, halogen, oxygen, nitrogen and sulfur containing metal atoms
    • A01N55/04—Tin
    • A—HUMAN NECESSITIES
    • A61—MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61P—SPECIFIC THERAPEUTIC ACTIVITY OF CHEMICAL COMPOUNDS OR MEDICINAL PREPARATIONS
    • A61P33/00—Antiparasitic agents
    • A61P33/10—Anthelmintics
    • C—CHEMISTRY; METALLURGY
    • C07—ORGANIC CHEMISTRY
    • C07C—ACYCLIC OR CARBOCYCLIC COMPOUNDS
    • C07C321/00—Thiols, sulfides, hydropolysulfides or polysulfides
    • C07C321/02—Thiols having mercapto groups bound to acyclic carbon atoms
    • C07C321/04—Thiols having mercapto groups bound to acyclic carbon atoms of an acyclic saturated carbon skeleton
    • C—CHEMISTRY; METALLURGY
    • C07—ORGANIC CHEMISTRY
    • C07D—HETEROCYCLIC COMPOUNDS
    • C07D305/00—Heterocyclic compounds containing four-membered rings having one oxygen atom as the only ring hetero atoms
    • C07D305/02—Heterocyclic compounds containing four-membered rings having one oxygen atom as the only ring hetero atoms not condensed with other rings
    • C07D305/04—Heterocyclic compounds containing four-membered rings having one oxygen atom as the only ring hetero atoms not condensed with other rings having no double bonds between ring members or between ring members and non-ring members
    • C07D305/06—Heterocyclic compounds containing four-membered rings having one oxygen atom as the only ring hetero atoms not condensed with other rings having no double bonds between ring members or between ring members and non-ring members with only hydrogen atoms, hydrocarbon or substituted hydrocarbon radicals, directly attached to the ring atoms
    • C—CHEMISTRY; METALLURGY
    • C07—ORGANIC CHEMISTRY
    • C07D—HETEROCYCLIC COMPOUNDS
    • C07D305/00—Heterocyclic compounds containing four-membered rings having one oxygen atom as the only ring hetero atoms
    • C07D305/02—Heterocyclic compounds containing four-membered rings having one oxygen atom as the only ring hetero atoms not condensed with other rings
    • C07D305/04—Heterocyclic compounds containing four-membered rings having one oxygen atom as the only ring hetero atoms not condensed with other rings having no double bonds between ring members or between ring members and non-ring members
    • C07D305/08—Heterocyclic compounds containing four-membered rings having one oxygen atom as the only ring hetero atoms not condensed with other rings having no double bonds between ring members or between ring members and non-ring members with hetero atoms or with carbon atoms having three bonds to hetero atoms with at the most one bond to halogen, e.g. ester or nitrile radicals, directly attached to ring atoms
    • C—CHEMISTRY; METALLURGY
    • C07—ORGANIC CHEMISTRY
    • C07D—HETEROCYCLIC COMPOUNDS
    • C07D493/00—Heterocyclic compounds containing oxygen atoms as the only ring hetero atoms in the condensed system
    • C—CHEMISTRY; METALLURGY
    • C07—ORGANIC CHEMISTRY
    • C07D—HETEROCYCLIC COMPOUNDS
    • C07D495/00—Heterocyclic compounds containing in the condensed system at least one hetero ring having sulfur atoms as the only ring hetero atoms
    • C07D495/02—Heterocyclic compounds containing in the condensed system at least one hetero ring having sulfur atoms as the only ring hetero atoms in which the condensed system contains two hetero rings
    • C07D495/08—Bridged systems
    • C—CHEMISTRY; METALLURGY
    • C07—ORGANIC CHEMISTRY
    • C07D—HETEROCYCLIC COMPOUNDS
    • C07D497/00—Heterocyclic compounds containing in the condensed system at least one hetero ring having oxygen and sulfur atoms as the only ring hetero atoms
    • C07D497/02—Heterocyclic compounds containing in the condensed system at least one hetero ring having oxygen and sulfur atoms as the only ring hetero atoms in which the condensed system contains two hetero rings
    • C07D497/08—Bridged systems

Landscapes

  • Organic Chemistry (AREA)
  • Chemical & Material Sciences (AREA)
  • Life Sciences & Earth Sciences (AREA)
  • Health & Medical Sciences (AREA)
  • General Health & Medical Sciences (AREA)
  • Dentistry (AREA)
  • Plant Pathology (AREA)
  • Wood Science & Technology (AREA)
  • Zoology (AREA)
  • Environmental Sciences (AREA)
  • Pest Control & Pesticides (AREA)
  • Agronomy & Crop Science (AREA)
  • Engineering & Computer Science (AREA)
  • Veterinary Medicine (AREA)
  • General Chemical & Material Sciences (AREA)
  • Chemical Kinetics & Catalysis (AREA)
  • Tropical Medicine & Parasitology (AREA)
  • Medicinal Chemistry (AREA)
  • Nuclear Medicine, Radiotherapy & Molecular Imaging (AREA)
  • Pharmacology & Pharmacy (AREA)
  • Animal Behavior & Ethology (AREA)
  • Public Health (AREA)
  • Agricultural Chemicals And Associated Chemicals (AREA)
  • Heterocyclic Carbon Compounds Containing A Hetero Ring Having Oxygen Or Sulfur (AREA)
  • Pharmaceuticals Containing Other Organic And Inorganic Compounds (AREA)
  • Organic Low-Molecular-Weight Compounds And Preparation Thereof (AREA)

Abstract

1. Sposób wytwarzania nowych heterobicykloalka- nów o dzialaniu szkodnikobójczym o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza grupe"C 2 - 8 -alifatyczna lub C 2 - 8 ali- cykliczna lub grupe fenylowa, kazda ewentualnie pod- stawiona grupa cyjanowa, chlorowcem lub grupe C i- 4al- koksylowa, albo grupe o wzorze S(O)mR3 , w którym R3 oznacza grupe C 1 - 4 alkilowa ewentualnie podstawiona chlorowcem, a m ma wartosc 0, 1 lub 2, R 1 i R 2 moga byc takie same lub rózne i kazdy oznacza atom wodoru lub chlorowca, lub grupe cyjanowa, metylowa lub etylowa, kazda ewentualnie podstawiona atomem chlorowca, grupa cyjanowa, grupa C 1 - 4 alkoksylowa lub grupa mety- lotio, A-X oznacza niearomatyczna grupe C 3 - 8weglowo- dorowa, która ewentualnie zawiera jeden heteroatom stanowiacy tlen i jest ewentualnie podstawiona jedna lub dwiema grupami hydroksylowymi lub A oznacza grupe CH 2O lub CH 2S(O)n, w której n ma w artosc 0,1 lub 2 lub A konczy fragment C =C przylaczony do X, a X oznacza atom wodoru, atom chlorowca, grupe SiR5R6R7 lub grupe SnR5R6 R7, w których R5, R8 i R7 sa takie same lub rózne i kazdy oznacza grupe weglowodorowa, zawiera- jaca do 8 atomów wegla ewentualnie podstawiona jed- nym do trzech atomów chlorowca, grup C 1 - 6 alkoksylo- wych, grup C 1 - 6 alkilotio, grup C 1 - 6 alkilosulfinylowych, grup C 1 - 6 alkilosulfonylowych, grup cyjanowych, grup C 1 - 6 acyloksylowych lub grup C 1 - 6 karboalkoksylowych, lub gdy jeden lub wiecej podstawników R5 do R7oznacza grupe alkinylowa, jest ona ewentualnie podstawiona grupa sililowa, która jest podstawiona . . . , W ZÓR 1 W ZÓR 2 W ZÓR 5 PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych związków o działaniu szkodnikobójczym, z grupy heterobicykloalkanów.
Stosowanie nowych 2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanów jest ujawnione w europejskich zgłoszeniach patentowych nr 152229, 211 598, 216625 i 216624. Obecnie stwierdzono, że pochodne tych związków wykazują interesujące działanie szkodnikobójcze.
W europejskim zgłoszeniu patentowym nr 152 229 i w J. Agric. Food Chem. 33,1985, strony 976-980 ujawniono związki o wzorze 11, w którym podstawniki w pozycjach 1- i 4- oznaczają organiczne podstawniki posiadające aktywność szkodnikobójczą. W opisie tym przytacza się przykłady związków, w których podstawnik w pozycji 1- oznacza ewentualnie podstawioną grupę fenylową, C3-7cykloalkilową, Ci-ealkilową, winylową, etylową i cykloheksenylową, a podstawnik w pozycji 4- oznacza grupę C2-4alkilową, Cs-ecykloalkilową lub fenylową.
W europejskich zgłoszeniach patentowych nr nr 211 598,216 624 i 216 625 ujawniono związki o wzorze 12, w którym Y i Y1 oznaczają atom tlenu lub grupę S(O)m, w której m oznacza 0,1 lub 2, Z oznacza grupę CH2CH2, CH2O lub CH2S, podstawnik w pozycji 1- oznacza ewentualnie podstawioną grupę fenylową, cykloalkilową lub cykloalkenylową, podstawnik w pozycji 3- oznacza atom wodoru lub chlorowca, ewentualnie podstawioną grupę alkilową, alkenylową, alkilową lub nitrylową, podstawnik w pozycji 4- oznacza ewentualnie podstawioną grupę hydrokarbonylową.
Z analizy cytowanych publikacji wynika, że aby osiągnąć dobrą aktywność szkodnikobójczą, wymaga się podstawienia w pozycji 1- grup: ewentualnie podsta wionej grupy fenylowej, cykloalkilowej lub cykloalkenylowej. Obecnie stwierdzono, że związki posiadające w pozycji 1- specyficzny łańcuch boczny alkilowy, alkenylowy lub alkinylowy wykazują dobrą aktywność pestycydową. W tabeli przedstawiono aktywności związków w ppm:
a) z wyjątkiem związków 9, 12 i 64, wszystkie związki przedstawione w Europejskim opisie patentowym EP 300297 (odpowiednik niniejszego zgłoszenia) wykazują aktywność przeciwko skoczkowi astra (Macrpstiles fascifraus), natomiast żaden ze związków z wcześniejszych patentów EP 211 598, EP 216624, EP 216625 nie wykazują takiej aktywności.
b) wszystkie związki z europejskiego opisu patentowego nr EP 300 297 (odpowiednik niniejszego zgłoszenia) wykazują aktywność przeciwko mszycy czarnej fasoli (Aphis fabue), natomiast z wcześniejszych opisów taką aktywność wykazują tyiko dwa związki,
c) wszystkie związki z europejskiego opisu patentowego nr EP 300 297 (odpowiednik niniejszego zgłoszenia) wykazują aktywność przeciwko robakowi korzeniowemu kukurydzy południowej (Diabrotica undecimpunctata), natomiast z wcześniejszych opisów taką aktywność wykazuje tylko kilka związków.
W dodatkowych testach (Topp. App.) związki opisane w europejskim opisie patentowym nr EP 300 297 (odpowiednik niniejszego zgłoszenia) wykazują ogólnie większą aktywność.
Di = Diabrotica undecimpunctata (robak korzeniowy kukurydzy południowej)
Ma = Macrostiles fascifrans (skoczek astra)
Ap = Aphis fabae (mszyca czarnej fasoli)
Tu = Tetranychus urticae (roztocze dwuplamistego pająka)
Sg = Sitophilus granarius (dorosły wołek zbożowy)
Tc = Tribolium castaneum (dorosły mączniak młynarek)
Px = Plutella xylostella (larwy tantnisia krzyżowiaczka)
Mp = Myzus persicae (dorosła mszyca moreli)
Bg = Blatella germanica (dorosły karaczan wschodni)
Md = Musca domestica (dorosła mucha domowa) (u) = niesynergiczny efekt piperonylu butoxide (eter 6-propylopiperonylo-butylu glikolu dietylenowego). Zwykle testy Blatella wykazują efekt niesynergiczny, a testy Musca efekt synergiczny.
Sposobem według wynalazku wytwarza się nowe związki o wzorze ogólnym, w którym R oznacza grupę alifatyczną zawierającą 2-8 atomów węgla, alicykliczną zawierającą 2-8 atomów węgla lub grupę fenylową każdą ewentualnie podstawioną grupą cyjanową, chlorowcem lub grupą alkoksylową o 1-4 atomach węgla albo grupę o wzorze S(O)mR3, w którym R3 oznacza grupę alkilową o 1-4 atomach węgla ewentualnie podstawioną atomem chlorowca, a m ma wartość 0, 1 lub 2, R1 i r2 mogą być takie same lub różne i każdy oznacza atom wodoru, atom chlorowca, lub
159 875 grupę cyjanową, metylową lub etylową każdą ewentualnie podstawioną atomem chlorowca, grupą cyjanową, grupą alkoksylową o 1-4 atomach węgla lub grupą metylotio; Α-Χ oznacza niearomatyczną grupę węglowodorową zawierającą 3-8 atomów węgla, która ewentualnie zawiera heteroatom, taki jak tlen i jest ewentualnie podstawiona jedną lub dwiema grupami hydroksylowymi lub A oznacza grupę CH2O lub CH2S(O)n, w której n ma wartość 0,1 lub 2 lub A kończy fragment C=C przyłączony do X, a X oznacza atom wodoru, atom chlorowca, grupę SiR5ReR7 lub grupę SnR5ReR7, w których R5, Re i R7 są takie same lub różne i każdy oznacza grupę węglowodorową zawierającą do 8 atomów węgla ewentualnie podstawioną przez jeden do trzech atomów chlorowca, grup alkoksylowych o 1-6 atomach węgla, grup alkilotio o 1-6 atomach węgla, , grup alkilosulfinylowych o 1-6 atomach węgla, grup cyjanowych, grup acyloksylowych o 1-6 atomach węgla lub grup karboalkoksylowych o 1-6 atomach węgla lub gdy jeden lub więcej podstawników R5 do R7 oznacza grupę aliknylową, jest ona ewentualnie podstawiona grupą sililową, która jest podstawiona trzema grupami alkilowymi o 1-4 atomach węgla, lub X oznacza grupę o wzorze ogólnym 5, w którym R8, Re i Rw są takie same lub różne i każdy niezależnie oznacza atom chloru, bromu, fluoru lub grupę metylową lub metoksy; Y i Y1 oznaczają atomy tlenu, a Z oznacza grupę o wzorze CH2O, z tym ograniczeniem, że gdy A nie zawiera fragmentu C^C, wówczas X oznacza grupę o wzorze 5, w którym R8, R9 i Rw mają wyżej podane znaczenie.
W definicji podstawnika Z, pierwszy wymieniony atom przylega do pozycji 4 bicyklicznego układu pierścieniowego.
Gdy R oznacza grupę alkilową, alkenylową lub alkinylową, cykloalkilową lub cykloalkenylową, korzystnie zawiera ona do 6 atomów węgla. Dogodnie gdy R jest podstawiony, zawiera do siedmiu podstawników, jeżeli podstawnikami są atomy fluoru, zawiera do trzech podstawników, jeżeli podstawnikami są atomy chloru lub bromu lub zawiera jeden podstawnik, jeżeli jest on inny niż atom chlorowca.
Dogodnie R oznacza grupę alifatyczną lub alicykliczną zawierającą 2 do 8 atomów węgla lub grupę fenylową, z których każda jest ewentualnie podstawiona grupą cyjanową, jednym do siedmiu atomów chlorowca, grupą alkoksylową o 1-4 atomach węgla lub grupą S(O)mR3, w której m i R3 mają wyżej podane znaczenie. Szczególnie dogodnie R oznacza grupę propylową, butylową, pentylową, grupę alkenylową zawierającą 2-5 atomów węgla lub grupę alkinylową, grupę cyklopropylometylową, grupę cykloalkilową zawierającą 3-7 atomów węgla lub grupę fenylową, z których każda może być ewentualnie podstawiona atomem fluoru, chloru lub bromu, na przykład grupę n-propylową, n-butylową, i-butylową, sec-butylową, t-butylową, prop-2-enylową, 2metyloprop-2-enylową, but-3-enylową, fenylową, cyklopentylową lub cykloheksylową. Korzystnie R oznacza grupę n-propylową, n-butyiową, i-butylową, t-butylową lub fenylową.
Dogodnie R1 oznacza atom wodoru, atom chlorowca, grupę cyjanową, metylową lub etylową, z których każda może być ewentualnie podstawiona grupą cyjanową, metoksylową, metylotio, atomem chloru, bromu lub fluoru. Szczególnie dogodnie R1 oznacza atom wodoru, grupę metylową, cyjanową, trifluoromeiylową lub etylową. Korzystnie R1 oznacza atom wodoru, grupę metylową, cyjanową lub trifluorometylową.
Dogodnie R2 oznacza atom wodoru, grupę cyjanową, metylową lub trifluorometylową. Szczególnie dogodnie R2 oznacza atom wodoru lub grupę metylową. Korzytsnie R2 oznacza atom wodoru.
Dogodnie A oznacza niearomatyczną grupę węglowodorową zawierającą 2-8 atomów węgla, która ewentualnie zawiera jeden do trzech heteroatomów, jak zdefiniowano powyżej. W korzystnej postaci A oznacza niearomatyczną grupę węglo wodorową zawierającą 5 do 8 atomów węgla, która ewentualnie zawiera jeden heteroatom i kończy się fragmentem C=C przylegającym do X. Korzystnie A oznacza grupę -(CH2)-łC=C, grupę o wzorze 6, grupę -CH = CH(CH2)2C=C, grupę CH2O(CH2)2C=C-, grupę' -(CH2)3CH(CH3)C=C-, grupę -(CH2)2CH(CH3)CH2C=C-, grupę -CH2CH(CH3)(CH2)2C=C-, grupę -(CH^CH = CHC-C- lub grupę -(CH2)3C=C-, a X oznacza atom wodoru lub grupę alkilową zawierającą 1-4 atomów węgla ewentualnie podstawioną grupą hydroksylową, grupą alkoksylową o 1-4 atomach węgla lub jednym do trzech atomów chlorowca. W drugiej korzystnej postaci A oznacza grupę -CHgCH2-, grupę -CH — CH- lub grupę -C=C-, a X
159 875 5 oznacza grupę o wzorze 5. Dogodnie R8, R9 i R10 każdy oznacza atom chloru, bromu, grupę metoksylową lub metylową ewentualnie podstawioną grupą metoksylową lub atomem fluoru.
Związki o wzorze ogólnym 1 mogą występować w wielu formach izomerycznych. W zakres wynalazku wchodzą pojedyncze izomery związków o wzorze 1 lub ich mieszaniny, a także związki o wzorze ogólnym 1 zawierające radioizotopy, w szczególności te, w których jeden atom węgla jest CM lub jeden do trzech atomów wodoru jest zastąpionych trytem.
Korzystną grupą związków wytwarzanych sposobem według wynalazku są związki o wzorze ogólnym la, w którym Ra, R^ i R2a mieszczą się w zakresie znaczeń podanych dla R, Ri i R2, a Ri5 oznacza wiązanie pojedyncze lub grupę R^', która oznacza grupę o wzorze 7 lub grupę o wzorze 8 ewentualnie podstawioną jedną do pięciu grup metylowych lub atomów chlorowca, w których w oznacza atom tlenu, grupę S(O)p, w której p ma wartość 0,1 do 2 lub grupę (CH2)r, w której r ma wartość 1, 2 lub 3 i fragment (C=C»X0 jest przyłączony do pozycji a lub b pierścienia lub Ri8' oznacza łańcuch alifatyczny zawierający 1-8 atomów węgla, w który mogą być włączone jeden lub dwa heteroatomy, przy czym łańcuch i R^mogą być ewentualnie podstawione jednym do czterech podstawników, które mogą być takie same lub różne i każdy niezależnie oznacza grupę hydroksylową, ketonową, atom chlorowca, grupę alkilową o 1-4 atomach węgla 1 ub grupę alkoksylową o 1 -4 atomach węgla, z których każda może być ewentualnie podstawiona jednym do trzech atomów chlorowca, grupą acyloksylową o 1 -4 atomach węgła, grupą epoksydową, grupą alkilidenową o 1-4 atomach węgla, grupą karboalkoksylową o 1-6 atomach węgla, grupą cyjanową lub grupą S(O)p, R4®, w której p' ma wartość 0,1 lub 2, a R4® oznacza grupę alkilową o 1-4 atomach węgla, a χο oznacza atom wodoru, atom chlorowca, grupę węglowodorową zawierającą 1-10 atomów węgla ewentualnie podstawioną grupą hydroksylową, grupą alkoksylową o 1-4 atomach węgla lub grupą acyloksylową o 1-4 atomach węgla lub jednym do trzech atomów chlorowca lub χο oznacza grupę SiR5aR8aR7a lub grupę Sn^5aRtoR7a, w których R5a, R6a i R7® są takie same lub różne i każda oznacza grupę węglowodorową zawierającą do 6 atomów węgla ewentualnie podstawioną jednym, dwoma lub trzema atomami chlorowca, grupą cyjanową, alkoksylową, alkilotio, acyloksylową lub karboalkoksylową zawierającą do 6 atomów węgla lub χ9 oznacza grupę R16OCO, w której Rw oznacza grupę o 1-4 atomach węgla; q ma wartość 0 lub 1, a t ma wartość 1 lub 2, z tym ograniczeniem, że suma q i t jest nie większa niż 2; Y i γ1 są takie same i każdy oznacza atom tlenu; Z oznacza grupę CH2O z tym wyjątkiem, że χ9 nie może oznaczać atomu wodoru, gdy q ma wartość
0, t ma wartość 1 a Rw oznacza wiązanie pojedyncze.
Heteroatomy odpowiednie do wprowadzenia do łańcucha alkilenowego obejmują tlen, azot i siarkę, przy czym siarka jest ewentualnie utleniona do postaci sulfotlenku lub sulfonu. Atomy tlenu i siarki mogą przylegać do siebie i w tym przypadku tworzą grupę oksymu.
Dogodne i korzystne wartości dla grup Ra, R1®, r2®, Y, Z i γ1 są takie, jak zdefiniowano powyżej dla grup R, R\ r2, Y, Z i Y\ Dogodnie Rw oznacza wiązanie pojedyncze, grupę 1,4-cykloheksylową lub łańcuch alifatyczny, jak zdefiniowano powyżej zawierający 2 do 6 atomów węgla i ewentualnie atom tlenu lub siarki. Dogodnie Xa oznacza atom wodoru, grupę alkoksymetylową o 1-3 atomach węgla lub grupę SiR^R1 Rw, w której R17, Rw i r19 są takie same lub różne i każdy oznacza grupę alkilową o 1-4 atomach węgla. Korzystnie n ma wartość 0.
Korzystną grupą związków wytwarzanych sposobem według wynalazku są związki o wzorze ogólnym lb, w którym Ra, R1a, R2a, X®, Y, Y\ Z i t mają wyżej podane znaczenie, a R15a oznacza wiązanie pojedyncze lub grupę R15'zdefiniowaną powyżej.
Dogodnie R^® oznacza grupę 1,4-cykloheksylową, t ma wartość 1, a X® oznacza atom wodoru lub grupę alkilową o 1-4 atomach węgla ewentualnie podstawioną grupą hydroksylową, grupą alkoksylową o 1-4 atomach węgla lub grupą acyloksylową o 1-4 atomach węgla lub jednym do trzech atomów chlorowca lub Rw® oznacza wiązanie pojedyncze, t ma wartość 1, a Xa oznacza grupę alkilową o 1-4 atomach węgla ewentualnie podstawioną grupą hydroksylową, grupą alkoksylową o 1-4 atomach węgla lub grupą acyloksylową o 1-4 atomach węgla lub jednym do trzech atomów chlorowca. Korzystnie Xa oznacza grupę trzeciorzędową. Korzystnie R1s® oznacza grupę
159 875 cykloheksylową, a Xa oznacza atom wodoru lub R15a oznacza wiązanie pojedyncze, a Xa oznacza trzeciorzędową grupę butylową.
Dalszą korzystną grupą związków wytwarzanych sposobem według wynalazku są związki o wzorze ogólnym lc, w którym Rb, R1b i R2b mieszczą się w zakresie znaczeń podanych dla R, R1 i R2 a Re, R9 mają wyżej podane znaczenie i r2° oznacza grupę R8 zdefiniowaną powyżej.
B oznacza wiązanie pojedyncze, grupę metylenową lub łańcuch alifatyczny zawierający 2-6 atomów węgla, który może zawierać 1 lub 2 heteroatomy i/lub podwójne wiązania lecz nie zawiera wiązań potrójnych włączonych w łańcuch i który może być podstawiony jednym do czterech podstawników, które mogą być takie same lub różne i każdy niezależnie oznacza grupę hydroksylową, ketonową, atom chlorowca, grupę alkilową o 1-4 atomach węgla, grupę alkoksylową o 1-4 atomach węgla, grupę acyloksylową o 1-4 atomach węgla, grupę epoksydową, grupę alkilidenową o 1-4 atomach węgla, grupę karboalkoksylową o 1-6 atomach węgla, grupę chlorowcoalkilową o 1-4 atomach węgla lub grupę cyjanową;
D oznacza wiązanie pojedyncze lub grupę CH2O, CH2S(O)n, w której n ma wartość °, 1 lub 2 lub D oznacza grupę 1,2-cyklopropylową;
Y i γ1ΐ Z mają wyżej podane znaczenie, z tym ograniczeniem, że B nie może oznaczać wiązania pojedynczego lub grupy metylenowej, gdy D oznacza wiązanie pojedyncze.
Dogodnie Rb oznacza grupę propylową, butylową, pentylową, alkenylową o 2-5 atomach węgla lub alkinylową, cykloalkilową o 5-7 atomach węgla lub fenylową, z których każda może być ewentualnie podstawiona atomem fluoru, chloru lub bromu. Szczególnie dogodnie Rb oznacza grupę n-propylową, n-butylową, i-butylową, sec-butylową, t-butylową, fenylową, cyklopentylową lub cykloheksylową, a korzystnie Rb oznacza n-propylową, n-butylową, i-butylową lub t-butylową.
Dogodnie Rw oznacza atom wodoru, grupę cyjanową, grupę metylową lub etylową, z których każda może być ewentualnie podstawiona grupą cyjanową, grupą metoksylową, grupą metylotio, atomem chloru, bromu lub fluoru. Szczególnie dogodnie R1b oznacza atom wodoru, grupę metylową, cyjanową, trifluorometylową lub etylową. Korzystnie Rw oznacza atom wodoru, grupę metylową, cyjanową lub trifluorometylową.
Heteroatomy odpowiednie do wprowadzenia do grupy B obejmują tlen, azot i siarkę, przy czym siarka jest ewentualnie utleniona do postaci sulfotlenku lub sulfonu.
Dogodnie R8, r2° i r9 każdy oznacza atom chloru, bromu, grupę metoksylową lub metylową ewentualnie podstawioną grupą metoksylową lub atomem fluoru.
Dogodnie B oznacza grupę (CH2)2 lub -Ch = CH-.
Dogodnie D oznacza wiązanie pojedyncze.
Dogodne i korzystne wartości dla grup R2\ Z, Y i Y' są takie, jak zdefiniowano powyżej dla grup R2, Z, Y i Y'.
Korzystne związki wytwarzane sposobem według wynalazku obejmują:
l-(heks-5-ynylo)-4-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan, l-(pent-4-ynylo)-4-propylo-3-trifluorometylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan, l-(heks-5-ynylo)-4-propylo-3-trifluorometylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan, l-(pent-4-ynylo)-4-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbomtryl, l-(heks-5-ynylo)-4-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl,
4-(cykloheksylo)-l-(pent-4-ynylo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan,
4-(cykloheksylo)-l-(heks-5-ynylo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan,
4-t-butylo-l-(heks-5-ynylo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan,
4-t-butylo-l-(6-trimetylosililoheks-5-ynyio)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan, l-(4-etynyIocykloheksylo)-4-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan,
4-t-butylo-l-(4-etynylocykIoheksylo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan, (izomery cis i trans),
4-t-butylo-l-(3,3-dimetylobut-l-ynyIo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan, l-(3,^^^i^i^t^;^ll^l^i^^-l-yn^ylo--4-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2](^lktano-3-^arbonitryl,
4-t-butylo-ll(heks-5-ynylo--2,6-dioksa-7-tiabicyklo[2.2.2]oktan,
4lpropylo-l-[2l(pΓop-2-ynylotίo)etylo]-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan,
4-t-butylo-l-[2l(prop-2lynyloksy-etylo]-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan,
4-pΓopylOlll[2-(pΓop-2lynyloksy-etylo]l2,6,7-tΓioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl, l-(butl3-ynyloksymetylo--4-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan,
159 875
Ί
4-t-butylo-l-(but-3-ynyloksymetylo)-2,6,7-trioksabieyklo[2.2.2]oktan, l-(but-3-ynyloksymetylo)-4-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl, 4-t-butylo-1 -(heptt6-ynylo)t2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan, l-(heptt6-ynylo)-4-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan,
4-butylotl-(heks-5-ynylo}-2,6,7-triolkabicyklo[2.2.2]oktano-3-kaΓbonitryl, lt(hekst5tynylo}-t4-t2-metyloprop-2-enylo))2,6,7--rioteabicy^do[2.2.2]oktano-3-kaΓbonitIyl, l-(heks-5-ynylo)-4-φΓop-2-enylo)-2,6,7-trioksabicyldo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl, l-(but-3-ynyloksymetylo)-4-fcrop-2-enyloy-2,6,7--ri.oksabicyldo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl,
4-(butt3-enylo)lt(heks-5-ynylo}-2,6,7--Γioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl,
4-ttbutylotl-(4tmetylohekst5-ynylo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan, lt[2-(but-3tynyloksy)etylo]-4-propylo-2,6,7--Γioksabicyklo[2.2.2]oktan, l-[l-(bu--3-ynyloksy)etylo]-4~propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan) l-(but-3-ynylotiometylo)t4-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan,
4-ttbutylotl^but-3-ynylotiometylo)t2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan,
4-butylo-l-{heks-5-ynylo)t2toksa-ó,7-ditiabicyklo[2.2.2]oktan,
4-t-butylo- l-(hekst5-ynylo)t2toksa-6,7t ditiabicyklo[2.2.2]oktan,
4-t-butylo-l-(helκ-5-ynylo)-2,6,7-trioksabieyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl, l-(heks-5tynylo}t4-tzobutylo-2,6,7--rioksabicyklo[2.2.2]oktanot--karbonitryl)
4-etoksymetylo-l-(heks-5-ynylo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl, l-(l-metyloheks-5-ynylo)-4-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan, ^t-butylo-l-O-metyloheks^-ynylo^^^-trioksabicyklo^^^joktan, lt(l-metyloheks-5-ynylo)-4-propylot2,6,7-tΓioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl,
7-(‘4-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]o0ttt-ylo)-heks-l-ynokarboksylan metylu, l^heks^-ynyloj-S-metylo-^-propylo^-oksa-ćJ-ditiabicyklo^^^joktan, l-(3-metylohekst5-ynyloy4-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-kaΓbonitI·yl, l-(2tmetylohekst5-ynylo)-‘4propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl, l-(3,3-dimetylobuttl-ynylo)-4tizobutylo-2,6,7-trioksabieyklo[2.2.2]oktanot3-karbonitryl, lt(butt3-ynyloksymetylo)-4-propylo-2,6,7-tritiabicyklo[2.2.2]oktan, l-(trans-4/e/eίtynylocykloheksylo)t4-propylot2,6,7-trioksabieyklo[2. 2.2]oktano-3-karbonitryl,
4-propylo-l-[E/Z/-->-(trimetylosllllo)hekt-3-en-5-ynylo]-2,6,7ttrioksabicykIo[2.2.2]oktano-3karbonitryl, l-[E/Z/-hekt-3-en-5-ynylo]-4tpropylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanot3-karbonitryl (E:Z=1:2), l-[E/Z/-7-meloktyhept-3-en-5-ynylo]-4tpropylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3t karbonitryl (E:Z= 1:2), l-[E/Z/-7-hddrkkthhept-3-en-5-ynylo]-4tpropylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3t karbonitryl, l-(heks-5-ynylo)t4-izobutylot2,6,7-tritiabicyklo[2.2.2]oktan, l-(heks-5-ynylo)t4-fenylot2-oksa-6,7-tdtiabicyklo[2.2.2]oktan,
4-propyIo-l-(4-metylohekst5-ynylo}-2,6)7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl, lt(hekst5tynylo)-4-fenylo-2,6,7-tΓioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-kaΓbonitryl,
4-eyklopΓopylometylotl-(heks-5tynylo)t2,6,7-tΓioksabicyklo[2.2.2]oktanot3tkarbonitryl,
4-izobutylo-lt(3-metylohekst5tynylo}-2,6,7-trloksabieyklo[2.2.2]oktano-3-kaΓbonitryl, l-[(s)3-metylohekst5-ynylo]-t^-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-kaΓbonitryl, l-(2tmetylohekst5-ynylo}-4tPΓ°P-2-enylo))2,6,7-trioksabicyldo[2.2.2]Gktano-3-karbonitryl,
4-t-butylo-l -(-.--dimetylobutylo^^^-trioksabicyklo^^^oktan, lt(3,3-dimetylobutylo)t4-propylot2,6,7-trioksabieyklo[2.2.2]oktanOt3-karbonitryl, lt[/E/-3-3-dimetylobut-t-eyylot44-propylo-2,6,7-tΓioksabicyklo[2.2.2]oktanot3tkarbonitryl, l-(heptt5-ynylo)-4-propylot2,6,7-trioksabieyklo[2.2.2]oktan.
Określenie „grupa węglowodorowa oznacza grupę alkilową, alkenylową (włączając cykliczną grupę alkilową i cykliczną grupę alkenylową oraz grupę alkilową i alkenylową podstawioną cykliczną grupę alkilową i alkenylową), grupę arylową, grupę alkinylową i grupę araloalkilową. Określenie „grupa hydrokarbylkktylowaa oznacza grupę węglowodorową zdefiniowaną powyżej, gdy związana jest z atomem tlenu.
159 875
Określenie „grupa alifatyczna odnosi się do grupy alkilowej, alkenylowej lub alkinylowej.
Określenie „atom chlorowca odnosi się do atomu fluoru, chloru, bromu lub jodu.
Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania nowych związków o wzorze ogólnym 1, przez cyklizację związku o wzorze ogólnym 2, w którym R, R1, R2, A i X mają wyżej podane znaczenie, w obecności katalizatora kwasowego i ewentualnie otrzymany związek o wzorze 1 przeprowadza się w inny związek o wzorze 1.
Szczególnie korzystnym katalizatorem kwasowym w tej reakcji jest eterat trifluorku boru. Cyklizację zwykle prowadzi się w obojętnym rozpuszczalniku takim, jak chlorowcowany węglowodór, dogodnie dichlorometan, w temperaturze otoczenia lub poniżej tej temperatury, na przykład od -100 do 50°C, korzystnie od -70 do 25°C.
Związki o wzorze ogólnym 2 można wytwarzać przez reakcję związków o wzorze ogólnym 3 i o wzorze ogólnym 4, w których R, R1, R2, A i X mają wyżej podane znaczenie, a L oznacza grupę odszczepialną taką, jak atom chlorowca lub grupa hydroksylowa. Reakcja dogodnie zachodzi w warunkach dobrze znanych dla fachowców, na przykład, gdy L oznacza atom chlorowca, w obojętnym rozpuszczalniku w obecności zasady, w nie-ekstremalnej temperaturze, a gdy L oznacza grupę hydroksylową, w obojętnym rozpuszczalniku w obecności czynnika kondensującego, w nieekstremalnej temperaturze. Gdy L oznacza atom chlorowca, szczególnie korzystnymi rozpuszczalnikami są chlorowcowane węglowodory takie, jak dichlorometan i korzystną zasadą jest pirydyna; gdy L oznacza grupę hydroksylową, dogodnym rozpuszczalnikiem jest dimetyloformamid, a korzystnym czynnikiem kondensującym jest dicykloheksylokarbodiimid; reakcją dogodnie prowadzi się w temperaturze od -50°C do 100°C, korzystnie od 0 do 25°C.
Związki o wzorze ogólnym 3 można wytwarzać w sposób opisany w europejskim zgłoszeniu patentowym nr 211 598 i 216624. Związki o wzorze ogólnym 4 można wytwarzać znanymi metodami syntezy XA—CO2H, gdzie XA oznacza grupę 4-etynylocykloheksylową, przedstawionymi na schemacie 1.
Konwersję związków o wzorze 1, przeprowadza się wieloma metodami:
a) gdy pożądane jest wytwarzanie związku o wzorze ogólnym 1, w którym A zawiera końcowy fragment C=C, a X oznacza grupę inną niż atom wodoru, przez reakcję odpowiedniego związku, w którym X oznacza atom wodoru ze związkiem o wzorze X1Hal, w którym Hal oznacza atom chlorowca, a X1 oznacza grupę inną niż atom wodoru. Reakcja jest szczególnie dogodna do wytwarzania tych związków, w których X oznacza grupę alkilową o 1-4 atomach węgla lub grupę COR21, w której R21 oznacza grupę alkoksylową o 1-6 atomach węgla lub X jest podstawioną grupą sililową lub podstawioną grupą cynową. Reakcję zwykle prowadzi się w obecności mocnej zasady, takiej jak alkilolit, korzystnie butylolit, w obojętnym rozpuszczalniku takim jak eter, na przykład tetrahydrofuran, w nieekstremalnej temperaturze, na przykład od-50 do 50°C, korzystnie od -10°C do 30°C. Związek wyjściowy, to jest niepodstawiony alkinyloalkilobicykloalkan można wytwarzać w sposób opisany powyżej.
b) gdy pożądane jest wytwarzanie związków o wzorze ogólnym 1, w którym A jest nasycony lub zawiera podwójne wiązanie, przez redukcję odpowiedniego związku zawierającego podwójne lub potrójne wiązanie. Reakcja dogodnie przebiega przez uwodornienie w obecności katalizatora, na przykład palladu na węglu drzewnym, lub gdy redukcji ulega potrójne wiązanie i wymagane jest zatrzymanie redukcji na wiązaniu podwójnym i niedoprowadzenie do zupełnie nasyconego związku, w obecności takiego katalizatora, zatrutego na przykład siarczanem baru. Reakcję dogodnie prowadzi się w odpowiednim rozpuszczalniku dla procesu uwodornienia takim, jak metanol lub octan etylu. Reakcję zwykle prowadzi się w nie-ekstremalnej temperaturze, na przykład od 5° do 50°C, zwykle 25°C.
c) gdy A zawiera końcowy fragment C=C, a X oznacza atom wodoru, przez desililację związku o wzorze ogólnym 9, w którym R, R1, r2, R17, R18, R19, Y, Y\ Z i A1 mają wyżej podane znaczenie. Reakcję można prowadzić metodami znanymi dla fachowców, na przykład przez reakcję z fluorkiem tetrabutyloamoniowym w eterze takim, jak tetrahydrofurtan, w nieekstremalnej temperaturze, na przykład od 0° do 70°C, korzystnie 25°C.
Związki o wzorze ogólnym 1 mogą być stosowane do zwalczania szkodników takich, jak stawonogi, na przykład owady i roztocza oraz robaki, to jest nicienie. Sposób zwalczania stawonogów i/lub robaków polega na podawaniu stawonogom i/lub robakom lub stosowaniu w ich
159 875 środowisku skutecznej ilości związku o wzorze ogólnym 1. Sposób zwalczania i/lub wyniszczania inwazji stawonogów i/lub robaków u zwierząt, włącznie z ludźmi i/lub roślin, włącznie z drzewami i/lub magazynowanych produktów polega na podawaniu zwierzętom lub w pożądanych miejscach skutecznej ilości związku o wzorze 1. Związek wytwarzany sposobem według wynalazku można stosować również w medycynie i weterynarii, w ochronie zdrowia i w rolnictwie do zwalczania stawonogów i/lub robaków.
Związki o wzorze ogólnym 1 są szczególnie cenne do ochrony upraw potowych, roślin pastewnych, plantacji, szklarni, sadów i winnic, drzew ozdobnych, na plantacjach i w lesie, na przykład roślin zbożowych takich, jak kukurydza, pszenica, ryż, sorgo, bawełny, tytoniu, warzyw, takich.jak fasola, kapusta, ogórki, sałata, cebula, pomidory, pieprz, upraw polowych takich, jak ziemniaki, buraki cukrowe, orzechy ziemne, soja, rzepak, trzciny cukrowej, użytków zielonych i roślin pastwenych, takich jak kukurydza, sorgo, lucerna, plantacji, takich jak herbata, kawa, kakao, banany, rośliny oleiste, palmy kokosowe, kauczuk, przyprawy, sadów i gajów, takich jak pestkowce, cytrusy, owoce kiwi, awokado, mango, oliwki, orzechy włoskie, winnic, roślin ozdobnych, kwiatów i krzewów pod szkłem i w ogrodach i parkach, drzew leśnych zarówno zrzucających liście, jak i zawsze zielonych w lasach, na plantacjach i w szkółkach.
Związki o wzorze 1 są również cenne do ochrony drewna rosnącego, zrąbanego, przewtorzonego, magazynowanego lub budowalnego przed atakiem błonkówek, na przykład Urocerus lub chrząszczy, na przykład scolytids, platypodids, lyctids, bostrychids, cerambycids, anobiids.
Znajdują one zastosowanie do ochrony magazynowanych produktów takich, jak ziarno, owoce, orzechy, przyprawy korzenne i tytoń, całych, mielonych lub zmieszanych w produkcji przed atakami moli, chrząszczy i roztoczy. Również chronione są magazynowane produkty zwierzęce, takie jak skóry, futra, wełna i pióra w postaci naturalnej lub przetworzonej, na przykład jako dywany, lub tkaniny, przed atakami moli i chrząszczy oraz magazynowane mięso i ryby przed atakami chrząszczy, roztoczy i much.
Związki o wzorze ogólnym 1 są w szczególności cenne w zwalczaniu stawonogów lub robaków, które są szkodliwe lub szerzą się lub działają jako nosiciele chorób u ludzi i zwierząt domowych, na przykład tych wymienionych poprzednio a w szczególności w zwalczaniu kleszczy, roztoczy, wszy, pcheł, komarów i gryzoni oraz mszyc.
Związki o wzorze 1 wykazują .aktywność wobec muchy domowej (Musca domestica). Poza tym niektóre związki o wzorze 1 wykazują aktywność wobec innych szkodników stawonogów, takich jak Myzus persicae, Tetranychus urticae, Plutella xylostella, Culex spp., Tribołium castaneum, Sitophilus granarius, Periplaneta amiercana i Blatella germanica. Związki o wzorze 1 są więc użyteczne w zwalczaniu stawonogów, na przykład owadów i roztoczy w środowisku, gdzie te szkodniki występują, na przykład w rolnictwie, w gospodarstwie zwierząt, w lecznictwie i w sytuacjach domowych.
Szkodliwe owady obejmują rząd Coleoptera, na przykład Anobium, Ceutorhynchus, Rhynchophorus, Cosmopolites, Lissorhoptrus, Meligethes, Hypothenemus, Hylesinus, Acalymma, Lema, Psylliodes, Leptinotarsa, Gonocephalum, Agriotes, Dermolepida, Heteronychus, Phaedon, Tribołium, Sitophilus, Diabrotica, Anthonomus lub Anthrenus spp., Lepidoptera, na przykład Ephestia, Marnestra, Earias, Pectinophora, Ostrinia, Trichoplusia, Pieris, Laphygma, Agrotis, Amathes, Wiseana, Tryporysa, Diatraea, Sporganothis, Cydia, Archips, Plutella, Chilo, Heliothis, Spodoptera lub Tineola spp.; rząd Diptera, na przykład Musca, Aedes, Anopheles, Culex, Glossina, Simulium, Stomoxys, Haematobia, Tabanus, Hydrotaea, Lucilia, Chrysomia, Callitroga, Dermatobia, Gasterophilus, Hypoderma, Hylemyia, Atherigona, Chlorops, Phytomyza, Ceratitis, Liriomyza i Melophagus, spp.; rząd Phthiraptera, na przykład Malophaga na przykład Damalina spp. i Anoplura na przykład Linognathus i Haematopinus spp.; rząd Hemiptera, na przykład Aphis, Bemisia, Phorodon, Aeneolamia, Empoasca, Parkinsiella, Pyrilla, Aonidiella, Coccus, Pseudococcus, Helopeltis, Lygus, Dysdercus, Oxycarenus, Nezara, Aleurodes, Triatoma, Psylla, Mysus, Megoura, Phylloxera, Adelyes, Niloparvata, Nephrotetix lub Cirnex spp.; rząd Orthoptera, na przykład Locusta, Gryllus, Schistocerca lub Acheta spp.; rząd Dictyoptera, na przykład Blattella, Periplaneta lub Blatta spp.; rząd Hymenoptera, na przykład Athalia, Cephus, Atta, Solenopsis lub Monomorium spp.; rząd Isoptera, na przykład Odontotermes i Reticulitermes.spp.; rząd Siphonaptera, na przykład Ctonocephalides lub Pulex spp.; rząd Thysanura, na przykład
159 875
Lepisma spp.; rząd Dermaptera, na przykład Forficula spp.; rząd Pscoptera, na przykład Peripsocus spp.; i rząd Thysanoptera, na przykład Thrips tabaci.
Szkodliwe roztocza obejmują kleszcze, na przykład z rodzaju Boophilus, Omithodorus, Rhipicephalus, Amblyomma, Hyalomma, Ixodes, Haemaphysalis, Dermacentor i Anocentor, oraz roztocza i parchy, takie jak Acarus, Tetranychus, Psoroptes, Notoednes, Sarcoptes, Psorergates, Chorioptes, Eutrombicula, Demodex, Panonychus, Bryobia, Eriophyes, Blaniulus, Polyphagotarsonemus, Scutigerella i Oniscus spp.
Nicienie, które atakują rośliny i drzewa ważne w rolnictwie, leśnictwie, ogrodnictwie albo bezpośrednio albo przez roznoszenie chorób bakteryjnych, wirusowych, mycoplazmatycznych lub grzybiczych roślin, obejmują nicienie mątwiki, takie jak Meloidogyne, spp.; na przykład M. incognita; torbiele nicieni, takie jak Globodera spp.; na przykład G. rostochiensis; Heterodera spp.; na przykład H. avenae, Radopholus spp.; na przykład R. similis; nicienie powodujące zmiany patologiczne, takie jak Pratylenchus spp., na przykład P. pratensis; Belonolaimus spp.; na przykład B. gracilis, Tylenchulus spp., na przykład T. semipenetrans; Rotylenchulus spp., na przykład R. reniformis; Rotylenchus spp., na przykład R. robustus; Helicotylenchus spp., na przykład H. multicinctus; Hemicycliophora spp., na przykład H. gracilis; Circonemoides spp., na przykład C. similis; Trichodorus spp., na przykład T. primitivus, nicienie szkieletowe, takie jak Xiphinema spp., na przykład X. diversicaudatum, Longidorus spp., na przykład L. elongatus; Hoplolaimus spp., na przykład H. coronatus; Aphelenchoides spp., na przykład A. ritzema-bosi, A. besseyi; nicienie łodyg i bulw, takie jak Ditylenchus spp., na przykład D. dipsaci.
Związki wytwarzane sposobem według wynalazku mogą być połączone z jednym lub większą liczbą innych szkodnikobójczo aktywnych składników, na przykład piretroidów, karbaminianów i związków fosforoorganicznych i/lub środków wabiących, środków odstraszających, bakteriocydów, środków grzybobójczych, nicieniobójczych, robakobójczych i podobnych. Ponadto odkryto, że skuteczność związków wytwarzanych sposobem według wynalazku można zwiększać przez dodanie środków synergicznych lub środków o wzmożonym działaniu na przykład z grupy inhibitorów oksydazy, takich jak butanolan piperonylu lub 2-propynylofenylofosfonian propylu; drugi to.związek wytwarzany sposobem według wynalazku lub szkodnikobójczy związek piretroidowy. Gdy synergiczny inhibitor oksydazy znajduje się w kompozycji według wynalazku, stosunek tego związku synergicznego do związku o wzorze 1 mieści się w zakresie 25:1 - 1:25, na przykład około 10:1.
Stabilizatory do zapobiegania chemicznej degradacji, która może nastąpić w związkach wytwarzanych sposobem według wynalazku, obejmują na przykład antyutleniacze, takie jak tokoferole, butylohydroksyanizol i butylohydroksytoluen, zmiatacze rodnikowe, takie jak epichlorohydryna i organiczne lub nieorganiczne zasady, na przykład trialkiloaminy, takie jak trietyloamina, które mogą działać jako stabilizatory zasadowe i jako zmiatacze rodnikowe.
Następujące przykłady ilustrują w nie ograniczający sposób korzystne aspekty wynalazku. Wszystkie temperatury podane są w stopniach Celsjusza.
Przykład I. Sposób wytwarzania l-(pent-4-ynylo)-4-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanu.
(i) Do mieszanej mieszaniny 172 g aldehydu n-walerianowego i 21 wody dodano 112 g stałego wodorotlenku wapnia i 1,41 40% wodnego roztworu formaldehydu. Temperaturę reakcji utrzymywano poniżej 40°, a dodawanie trwało około 45 minut. Mieszaninę utrzymywano w temperaturze 60° przez 5 godzin. Mieszaninę reakcyjną przesączono przez ziemię okrzemkową i przesącz odparowano pod próżnią. Pozostałość traktowano 21 gorącego metanolu i mieszaninę przesączono przez ziemię okrzemkową. Przesącz odparowano pod próżnią. Otrzymano 458 g lepkiego, oleistego produktu, który oczyszczano następująco:
Roztwór surowego produktu i 200 ml kwasu octowego mieszano w temperaturze pokojowej. 1,21 bezwodnika octowego dodawano przez 4 godziny. Temperatura wzrosła do 65°. Mieszanie kontynuowano przez 12 godzin. Mieszaninę reakcyjną dodawano przez 3 godziny do 31 zimnej wody mieszając. Mieszanie kontynuowano przez 3 godziny. Wodną mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty eterowe przemyto wodnym roztworem wodorowęglanu sodu, a następnie solanką. Ekstrakty wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu, a następnie odpa159 875 11 rowano pod próżnią. Po destylacji otrzymano 238 g trioctanu 2-hydroksymetylo-2-n-propylopropan-l,3-diolu, w postaci bezbarwnego oleju o temperaturze wrzenia 12OK0C/2(X)Pa.
Do mieszanego roztworu powyższego trioctanu (238 g) w 2,51 metanolu dodano X,5 g sodu. Mieszaninę ogrzewano w temperaturze wrzenia pod chłodnicą zwrotną mieszając przez 72 godziny. Mieszaninę odparowano pod próżnią. Otrzymano 87 g 2-hydroksymetylo-2-n-propylopr<:oipłn-l,3diolu w postaci bezbarwnych kryształów o temperaturze wrzenia 93°C. Odnośnik literaturowy: W. E. Conrad, L. A. Levasseur, R. F. Murphy, Nl.L. Hare i Η. E. Conrad, J. Org. Chem., 1962, 27, 2227.
(ii) Mieszaninę 24,6g 2-hydroksymetylo-2-n-propyk>propan-l,3-diolu, 20,1 ml węglanu dietylu, X,3 g wodorotlenku potasu i 2 ml suchego etanolu ogrzewano do łagodnego wrzenia pod chłodnicą zwrotną, w łaźni olejowej o temperaturze 11X-12X° i w strumieniu azotu przez 3X minut. Po upływie tego czasu usunięto utworzony etanol przez destylację pod ciśnieniem atmosferycznym (łaźnia olejowa 130-140°, temperatura głowicy kolumny rektyfikacyjnej 76°). Zmniejszono ciśnienie do 2666 Pa i temperaturę łaźni olejowej doprowadzono do 23X°. Oddestylowano 3-hydroksymetylo-3-n-propyloksyetan w postaci bezbarwnej cieczy (16,7 g) (temperatura głowicy 120-126°). Odnośnik literaturowy: europejskie zgłoszenie patentowe nr 216624.
(iii) Roztwór 20 g 5-chloro-l-pentynu (Aldrich Chemical Company) i 19 g cyjanku potasu w 120 ml 20% wodnego roztworu etanolu ogrzewano pod chłodnicą zwrotną przez 20 godzin. Następnie dodano 600 ml wody i uzyskaną mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym. Połączone ekstrakty eterowe przemyto wodą, a następnie solanką. Ekstrakty wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu a następnie odparowano pod próżnią. Po destylacji otrzymano 9,9 g 5-cyjano1-pentynu w postaci bezbarwnego oleju o temperaturze wrzenia 67-68°/2000 Pa.
(iv) Mieszaninę 9,9 g 5-cyiano-l-pentynu i 100 ml 10% wodnego roztworu wodorotlenku potasu ogrzewano pod chłodnicą zwrotną przez 6 godzin. Uzyskany roztwór ekstrahowano chloroformem. Fazę wodną zakwaszono do pH 1 stężonym kwasem solnym a następnie ekstrahowano ponownie dichlorometanem. Ekstrakty dichlorometanowe przemyto solanką, wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu a następnie odparowano pod próżnią. Po destylacji otrzymano 9,9 g kwasu pent-5-ynokarboksylowego w postaci bezbarwnej cieczy o temperaturze wrzenia 66-67Ύ878 Pa.
(v) Mieszaninę 1 g kwasu pent-5-ynokarboksylowego i 1,95 ml chlorku tionylu w 25 ml benzenu ogrzewano pod chłodnicą zwrotną przez 3 godziny. Otrzymany roztwór ochłodzono, a następnie odparowano pod próżnią. Tak otrzymany halogenek kwasowy umieszczono w 5 ml eteru i dodano po kropli do mieszanego roztworu 1,2 g 3-hydroksymetylo-3-n-propyloksyetanu i 0,8 ml pirydyny w 20 ml suchego eteru. Mieszaninę reakcyjną mieszano w temperaturze pokojowej przez 16 godzin. Po upływie tego czasufazę organiczną przemyto wodą, 5% kwasem solnym, nasyconym roztworem wodorowęglanu sodu i solanką a następnie . wysuszoną fazę organiczną odparowano pod próżnią. Pozostałość oczyszczano chromatograficznie na krzemionce, eluując kolumnę heksanem zawierającym 1% metyloaminy. Eluując kolumnę mieszaniną heksanu i eteru otrzymano pent-5-ynokarboksvlan(3-propyloksyetan-3-ylo)metylu w ilości 1,33 g, w postaci bezbarwnego oleju. Chromatografia gaz-ciecz (glc): OV-17 w 175° dała jeden pik. Widmo magnetycznego rezonansu jądrowego (NMR) było następujące: 1H (ppm z THS w CDCle, całkowita, liczba pików): 4,45, 4H, s; 4,20, 2H, s; 2,8-0,8, 14H, m.
(vi) 0,18 ml eteratu trifluorku boru dodano do mieszanego roztworu 1,33 g pent-5-ynokarboksylanu (3-propyloksyetan-3-ylo)metylu w 25 ml suchego dichlorometanu w temperaturze -70°. Mieszaninę pozostawiono do ogrzania do temperatury pokojowej przez 16godzin. Następnie dodano 0,28 ml trietyloaminy i rozpuszczalnik usunięto pod próżnią. Pozostałość rozdzielono między eter etylowy i wodę. Fazę organiczną oddzielono i dalej przemyto wodą i solanką przed wysuszeniem nad bezwodnym siarczanem magnezu. Rozpuszczalnik odparowano pod próżnią i pozostałość oczyszczano metodą chromatografii kolumnowej na tlenku glinu stosując jako eluent mieszaninę dichlorometanu i heksanu w stosunku 1:6 nasyconą amoniakiem. Otrzymano 0,64 g l-(pent-4-ynylo)-4-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanu, który krystalizował po roztarciu z heksanem. Chromatografia gaz-ciecz (glc): OV-17 w 200° daje · jeden pik.
Przykład II. Sposób wytwarzania l-(heks-5-ynylo)-4-propylo-2,6,7 trioksabicyklo[2.2.2]oktanu.
159 875 (i) Roztwór 23,7 ml chlorku metanosulfonylu w 25 ml suchego dichlorometanu wkroplono do roztworu 25 g heks-5-yn-l-olu (Lancaster Synthesis) i 47,3 ml trietyloaminy w 300 ml dichlorometanu i mieszano w atmosferze azotu w temperaturze -70°C. Otrzymaną mieszaninę pozostawiono do ogrzania do temperatury pokojowej przez 16 godzin. Następnie mieszaninę przemyto wodą, rozcieńczonym kwasem solnym, nasyconym roztworem wodorowęglanu sodu i solanką przed wysuszeniem nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowaniem pod próżnią. Otrzymano 43,6 g metanosulfonianu heks-5-ynylu w postaci oleju i stosowano bez oczyszczania. Widmo magnetycznego rezonansu jądrowego (NMR) było następujące: 1H (ppm z TMS w CDCb, całkowita, liczba pików, Jhz): 4,15, 2H, t, Jhz 6; 3,0, 3H, s; 2,4-1,4, 7H, m.
(ii) Mieszaninę 43,6 g metanosulfonianu heks-5-ynylu i 24 g cyjanku potasu w 150 ml 20% wodnego roztworu etanolu ogrzewano pod chłodnicą zwrotną przez 4 godziny, a następnie mieszano w temperaturze pokojowej przez noc. Dodano 600 ml wody i mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty organiczne przemyto wodą i solanką przed wysuszniem nad bezwodnym siarczanem sodu i odparowaniem pod próżnią. Po destylacji otrzymano 20,1 g ^icyjj^i^(^-lheksynu w postaci bezbarwnego oleju o temperaturze wrzenia 82-95°/2 · 10”1 kPa. Widmo w podczerwieni (ΙΓ- (v<& 'ewka cieczy): 3340, 2929, 2920, 2300, 2160, 1485, 1450, 1355, 670 cm 1 (iii) Postępując w sposób opisany w etapie (iv) przykładu 16-cyjano-l-heksyn przekształcono z kwasu heks-6-ynokarboksylowy o temperaturze wrzenia 78-82° /0,97 · 10~1 kPa. Widmo w podczerwieni (IR) (warstewka cieczy): 3340, 2980, 2160, 1730, 1435, 1310, 1255, 955, 660cm 1 (iv) Postępując w sposób opisany w etapach (v) i (vi) przykładu I, z kwasu heks-6ynokarboksylowego i 3-hydroksymetylo-3-n-propyloksyetanu otrzymano l-(heks-5-ynylo)-4propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan. Chromatografia gaz-ciecz (glc): OV-17 w 175° daje jeden pik.
W analogiczny sposób otrzymano również następujące związki: l-(okt-7-ynylo)-4-propylo2,6,7-trioksabicyklo-[2.2.2]oktan z okt-7-yn-l-olu (odnośnik literaturowy: brytyjski opis patentowy nr 969 816, Chem. Abs. 1965,62, 1571f).
Przykładni. Sposób wytwarzania l-(pent-4-ynylo)-4-propylo-3-trifluorometylo-2,6,7trioksabicyklo[2.2.2]oktanu.
(i) Mieszaninę 1 g kwasu pent-5-ynokarboksylowego i 1,95 ml chlorku tionylu w 25 ml benzenu ogrzewano pod chłodnicą zwrotną przez 2,5 godziny. Otrzymany roztwór ochłodzono a następnie odparowano pod próżnią. Tak otrzymany chlorek kwasowy umieszczono w 5 ml suchego eteru etylowego i wkroplono do mieszanego roztworu 1,77 g 3-(l-hydroksy-2,2,2-trifluoroetylo)-3-npropyloksyetanu (europejskie zgłoszenie patentowe nr 211 598) i 0,8 ml pirydyny w 20 ml eteru. Mieszaninę reakcyjną pozostawiono mieszając w temperaturze pokojowej przez noc. Po przemyciu wodą, rozcieńczonym kwasem solnym, nasyconym roztworem wodorowęglanu sodu i solanką, fazę organiczną wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu, a następnie odparowano pod próżnią. Pozostałość oczyszczano metodą chromatografii na krzemionce, eluując wstępnie heksanem zawierającym 1% trietyloaminy. Gradient eluowania mieszaninami heksanu i eteru dał 1,2 g pent-5-ynokarboksylan 2,2,2-trifluoro-l-(3-propyloksyetan-3-ylo)etylu w postaci bezbarwnego oleju. Chromatografia gaz-ciecz (glc): OV-17 w 175° dała jeden pik. Widmo magnetycznego rezonansu jądrowego (NMR) było następujące: 1H (ppm z TMS w CDCI3, całkowita, liczba pików); 4,8-4,1, 5H, m, 2,7-0,8, 14H, m.
(ii) Postępując w sposób opisany w etapie (iv) przykładu I i wychodząc z pent-5ynokarboksylanu 2,2,2-trifluoro-l-(3-propyloksyetan-3-ylo)etylu otrzymano l-(pent-4-ynylo)-4propylo-3-trifluorometylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanu w postaci białej krystalicznej substancji. Chromatografia gaz-ciecz (glc): OV-17 w 170° dała jeden pik. W analogiczny sposób otrzymano następujący związek z kwasu heks-6-ynokarboksylowego i 3-(l-hydroksy-2,2,2trifluoroetylo)-3-n-propyloksyetanu: l-(heks-5-ynylo)-4-propylo-3-tnfluorometylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan.
Przykład IV. Sposób wytwarzania l-(pent-4-ynylo)-4-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitrylu.
(i) Roztwór 12 ml dimetylosulfotlenku w 4,0 ml suchego dichlorometanu dodano do roztworu 7,4 ml chlorku oksalilu w 25 ml dichlorometanu mieszanego w atmosferze azotu w temperaturze -70°. Po zakończeniu dodawania otrzymaną mieszaninę mieszano przez dalsze 5 minut w tempera159 875 turze -70°C przed dodaniem po kropli roztworu 10,0 g 3-hydroksymetylo-3-n-propyloksyetanu w 25 ml dichlorometanu, przez 10 minut. Otrzymaną mieszaninę pozostawiono do wymieszania przez dalsze 30 minut, gdy dodawano 54 ml czystej trietyloaminy przez około 30 minut. Mieszaninę lekcyjną pozostawiono do ogrzania do temperatury pokojowej przez 3 godziny i wylano ją do wody. Fazę organiczną oddzielono i warstwę wodną dalej ekstrahowano dichlorometanem. Połączone ekstrakty organiczne przemyto rozcieńczonym kwasem solnym, nasyconym roztworem wodorowęglanu sodu i solanką. Otrzymaną fazę organiczną wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowano pod próżnią otrzymując 10,5 g 3-fonnylo-3-n-propyloksyetanu (europejskie zgłoszenie patentowe nr 216624) w postaci żółtego oleju.
(ii) Mieszaninę kwasu pent-4-ynokarboksylowego (lg) i 1,95 ml chlorku tionylu w 25 ml benzenu ogrzewano pod chłodnicą zwrotną przez 3 godziny. Otrzymany roztwór pozostawiono do ochłodzenia, a następnie odparowano pod próżnią. Tak otrzymany chlorek kwasowy dodano do mieszanego roztworu l,14g 3-formylo-3-n-propyloksyetanu w 50ml eteru, a następnie dodano roztwór 0,61 g cyjanku sodu w 1ml wody. Otrzymaną mieszaninę mieszano energicznie w temperaturze pokojowej przez 16 godzin. Po upływie tego czasu mieszaninę reakcyjną przemyto wodą, nasyconym roztworem wodorowęglanu sodu i solanką przed wysuszeniem nad bezwodnym siarczanem magnezu. Rozpuszczalnik usunięto pod próżnią i pozostałość oczyszczano metodą chromatografii kolumnowej na żelu krzemionkowym, eluując wstępnie heksanem zawierającym 1% trietyloaminy. Gradient elucji mieszaninami heksanu i eteru dał 1,2g pent-4-ynokarboksylanu
1- cyjano-l-(3-propyloksyetan-3-ylo)-metylu w postaci bezbarwnego oleju. Chromatografia gazciecz(glc): OV-17 w 175° dała jeden pik. Widmo magnetycznego rezonansujądrowego(NMR)było następujące: 1H (ppm z TMS w CDCI3, całkowita, liczba pików): 5,6, 1H, s; 4,75-4,4. 4H, m; 2,8-0,9, 14H, m.
(iii) 0,25 ml eteratu trifluorku boru dodano do roztworu 0,5 g pent-4-ynokarboksylanu 1cyjano-l-(3-propyloksyetan-3-ylo)metylu w lOml suchego dichlorometanu mieszanego w temperaturze -70° w atmosferze azotu. Otrzymany roztwór pozostawiono do ogrzania do temperatury pokojowej przez noc. Dodano 0,38 ml trietyloaminy i rozpuszczalnik usunięto pod próżnią. Pozostałość rozdzielono między wodę i eter etylowy. Fazę organiczną oddzielono i przemyto wodą i solanką przed wysuszeniem nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowaniem pod próżnią. Pozostałość oczyszczano metodą chromatografii kolumnowej na tlenku glinu eluując mieszaniną dichlorometanu i heksanu w stosunku 1:4 nasyconą amoniakiem. Otrzymano 0,25 g l-(pent-4ynylo)-4-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitrylu w postaci oleju. Chromatografia gaz-ciecz (glc): OV-17 w 175° dała jeden pik.
W analogiczny sposób otrzymano następujące związki: l-(heks-5-ynyloy-4propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]-oktano-3-karbonitryl, 4-n-butylo-l-(heks-5-ynylo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]c-oktano-3-karbonitryl, 4-t-butylo-l-(heks-5-ynylo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]-oktano-3-karbonitrvl (wytwarzanie
2- t-butylo-2-hydroksymetylopropan-l,3-diolu- Y. Ozoe i M. Eto, Agric. Biol. Chem. 1982, 46, 411).
4-cyklopropylometylo-l-(heks-5-ynylo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl,
1- (heks-5-ynylo)-4-ffnylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl, l-(heks-5-ynylo)-4-ibutylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl, i lt(heks-5-ynylo)-4-(2-metylopropt2f enylo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl wytwarzano z 3-cyklopropylomerylo-3formyloksyetanu, 3-formylo-3-fenyloksyetanu, 3-formylo-3-i-butyloksyetanu i 3tformylot3t(2t meryloprop-2tenylo)oksyetanu kolejno. 3-cyklopropylotmetylo-3tformyloksyetan, 3-formylot3fenyloksyetan, 3-formylo-3-i-butyloksyetan i 3-formylo-3-(2metylopropt2-enylo)-oksyetan wytwarzano z cyklopropylometylomalonianu dietylu (J. A. Arvin i R. Adams, J. Amer. Chem. Soc., 1928, 50, 1985), fenylomalonianu dietylu (Aldrich), i-butylomalonianu dietylu (Beilstein, 2, 683) i
2- metyloprop-2tenylomalonianu dietylu (W. J. Doran i H. A. Shonle, J. Amer. Chem. Soc. 1937, 59, 1625) stosując metodologię opisaną w przykładzie V (z tą różnicą, że rerrahydrofuran zastąpiono toluenem jako rozpuszczalnikiem w etapie /i/)).
PrzykładV. Sposób wytwarzania 4-cykloheksylo-l-(pent-4-ynylo)-2,6,7trrioksabicyklot
[2.2.2]oktanu.
(i) 18,7 g cykloheksylomalonianu dietylu (odnośnik literaturowy Beilstein 9, 739) dodano do mieszanej zawiesiny 4,8 g wodorku sodu (50% dyspersja w oleju) w 50 ml rerrahydiofuranu suchego w atmosferze azotu. Mieszaninę ogrzewano pod chłodnicą zwrotną mieszając przez godzinę.
159 875
Mieszaninę chłodzono i dodano 13,9g eteru benzylowo-chlorometylowego (Sigma Chemical Company) w 50 ml suchego tetrahydrofuranu i mieszaninię ogrzewano pod chłodnicą zwrotną. mieszając przez trzy godziny. Mieszaninę ochłodzono i wylano do wody. Wodną mieszaninę ekstrahowano eterem. Ekstrakty eterowe przemyto wodą, wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowano pod próżnią. Otrzymano 30 g 2-benzyloksymetylo-2-cykloheksylomalonianu dietylu jako brązowy olej i stosowano bez dalszego oczyszczania.
(ii) 2g 2-benzyloksymetylo-2-cyldohek!sylomalomanu dietylu dodano do zawiesiny 0,63 g glinowodorku litu w 30 ml suchego eteru, w temperaturze 0° w atmosferze azotu. Mieszaninę mieszano w temperaturze pokojowej przez 12 godzin. Ostrożnie dodano 5 ml wody i mieszaninę mieszano przez 10 minut. Dodano l0 ml 10% roztworu kwasu siarkowego i mieszaninę ekstrahowano eterem. Ekstrakty eterowe przemyto wodą, wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowano pod próżnią. Pozostałość oczyszczano przez chromatografię na krzemionce eluując mieszaniną eteru i heksanu w stosunku 1:1. Otrzymano 1,0 g 2-benzyloksymetylo-2-cykloheksylopropan-l,3-diolu jako bezbarwny olej.
(iii) 5,5g 2-benzyloksymetylo-2-cyloheksylo-pΓopan-l,3-diolu w 50ml suchego eteru etylowego dodano do 200 ml ciekłego amoniaku w temperaturze -70°C. Do mieszanego roztworu dodano 2,5 g sodu. Mieszając utrzymywano temperaturę -70° przez godzinę. Mieszaninę pozostawiono do ogrzania do 0° i ostrożnie dodano 15 g stałego chlorku amonu. Amoniak usunięto z mieszaniny reakcyjnej w strumieniu azotu. Do mieszanej mieszaniny dodano 25 ml metanolu w celu związania resztkowego sodu. Dodano 400 ml dichlorometanu i mieszaninę przesączono. Przesącz odparowano pod próżnią. Otrzymano 3,2 g 2-cykloheksylo-2-hydroksymetylopropan1,3-diolu jako bezbarwną stałą substancję.
(iv) Mieszaninę 3,76g 2-cykloheksylo-2-hydroksymetylopΓopan-l,3-diolu, 2,42ml węglanu etylu i 0,1 ml roztworu wodorotlenku potasu w etanolu (roztwór 5g KOH w 25 ml etanolu) ogrzewano pod chłodnicą zwrotną przez 20 minut. Aparat przełożono na destylację. Etanol usunięto przez destylację (78-80°C przy ciśnieniu 101 kPa). Gdy cały etanol został usunięty, pozostałość destylowano pod zmniejszonym ciśnieniem. Oddestylowano 3-cykloheksylo-3-hydroksył metyloksyetan (europejskie zgłoszenie patentowe 216624) jako bezbarwny olej.
(v) Postępując w sposób opisany w etapch (v) i (vi) przykładu I otrzymano ^cykloheksyyo-1(pent-4-ynylo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan wychodząc z kwasu pent-4-ynokarboksylowego i
3-cykloheksylo-3-hydroksymetyloksyetanu. Chromatografia gaz-ciecz(glc): OV-17 w 230°C dała jeden pik. W analogiczny sposób z kwasu heks-5-ynokarboksylowego otrzymano 4-cykloheksylol-(heks-5-ynylo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan.
Przykład VI. Sposób wytwarzania 4łt-butylo-l((heks-5-ynylo}-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]ł oktanu.
Postępując w sposób opisany w etapie (vi) przykładu I i wychodząc z kwasu heks-5ynokarboksylowego i 3-t-butylo-3-hydroksymetyloksyetanu otrzymano 4-t-butylo-l(heks-5ynylo)2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan.
2-t-butylOł2-hydroksymetylopΓopan-l,3-diol wytworzono według metody Y. Ozoe i M. Eto, Agric. Biol. Chem., 1982, 46, 411. Chromatografia gaz-ciecz (glc): OV-17 w 230° dała jeden pik.
Przykład VII. Sposób wytwarzania 4-tłbutylOłl-(4-etynylocykloheksylo)ł2,6,7łtrioksał bicyklo[2.2.2]oktanu (i) 44,7 ml diizopropyloaminy rozpuszczono w 400 ml suchego tetrahydrofuranu i ochłodzono do temperatury -78°C w atmosferze azotu stosując mechaniczne mieszanie. Dodano 197 ml roztworu 1,6 M n-butylolitu w heksanie. Po mieszaniu w temperaturze -78°C przez 10 minut dodano roztwór 56,6 g cykloheksano-1,4-dikarboksylanu dimetylu (Lancaster) w 200 ml tetrahydrofuranu. Po mieszaniu przez dalsze 30 minut w temperaturze -78°C dodano roztwór 22,5 ml chlorku acetylu w 200 ml tetrahydrofuranu. Mieszaninę reakcyjną pozostawiono do ogrzania do temperatury pokojowej przez 3 godziny. Następnie dodano wodę i mieszaninę ekstrahowano eterem. Ekstrakty eterowe przemyto wodą, nasyconym roztworem wodorowęglanu sodu, rozcieńczonym kwasem solnym i solanką, po czym wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu. Po odparowaniu pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymano bezbarwny olej, który powoli destylował dając 23,3 g 1-acetylocykloheksano-l,4-dikarboksylanu dimetylu o temperaturze wrzenia 114-120°C/0,5· l0_1kPa.
159 875 15
Widmo w podczerwieni (IR) (warstewka cieczy) 1740, 1710 cm’1.
(ii) 23,3g l-acetylocykloheksano-l,4-dikarboksylanu dimetylu dodano do roztworu 253 ml stężonego kwasu solnego w 126 ml etanolu. Po ogrzewaniu pod chłodnicą zwrotną przez 10 godzin mieszaninę reakcyjną wylano do wody a następnie ekstrahowano dichlorometanem. Fazę organiczną przemyto nasyconym roztworem wodorowęglanu sodu i solanką. Po wysuszeniu nad bezwodnym siarczanem magnezu rozpuszczalnik usunięto pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymując
4-acetylocykloheksanokarboksylan metylu w postaci bezbarwnego oleju. Olej oczyszczono przez destylację otrzymując produkt o temperaturze wrzenia 138-145°C/18 · 10”1 kPa. Widmo w podczerwieni (IR) (warstewka cieczy) 1730, 1710 cm1.
(iii) Postępując w sposób opisany w etapie (ii) przykładu XIV i wychodząc z 4-acetylocykloheksanokarboksylanu metylu otrzymano 4-(l-chloroetenylo)-cykloheksanokarboksylan metylu. Widmo w podczerwieni (IR) (warstewka cieczy) 1730 cm”1 (iv) Postępując w sposób opisany w P etapie (iii) przykładu XIV i wychodząc z 4-(lchloroetenylo)cykloheksanokarboksylanu metaiu otrzymano 4-(l-chloroetenvlo)cykloheksylometanol. Widmo w podczerwieni (IR) (warstewka cieczy) 3400 cm!
(v) Postępując w sposób opisany w przykładzie XIV w etapie (iv) i wychodząc z 4-(lchloroetenylo)cykloheksylometanolu otrzymano 4-etynylocykloheksylometanol. Widmo w· podczerwieni (IR) (warstewka cieczy) 3420, 3290 cm! Widmo masowe (MS) (zderzenie elektronowe) M+l, 139.
(vi) Postępując w sposób opisany w etapie (v) przykładu XIV i wychodząc z 4-etynyIocykloheksanometanolu otrzymano kwas 4-etynylocykloheksanokarboksylowy. Widmo w podczerwieni (IR) (roztarcie w nujolu), 3290,1705 cm1. Widmo masowe (MS) (zderzenie elektronowe) M+l, 153.
Postępując w sposób opisany w przykładzie I i wychodząc z kwasu 4-etynylocykloheksanokarboksylowego i 3-t-butylo-3-hydroksymetyloksyetanu otrzymano 4-t- butylo-1 -(4-etynylocykloheksylo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan.
Postępując według metodologii opisanej w przykładzie IV i wychodząc z 3-formylo-3-npropyloksyetanu i kwasu 4-etyny)ocykloheksanokarboksvlowego otrzymano l-(4-etynylocykloheksylo)-4-n-propylo~2,6.7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl.
Przykład VIII. Sposób wytwarzania 4-t-butylo-l-(3,3-di.metylobut-l-ynylo(-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanu.
Wychodząc z chlorku 4,4-dimetylo-2-pentynoilu (A.R.Katritsky i in., J. Chem. Soc., Perkin Trans 2, 1974, 282) i 3-t-butylo-3-hydroksymetyloksyetanu otrzymano 4,4-dimetylobut-l-ynokarboksylan(3-t-butyloksyetan-3-ylo)metylu. Chromatografia gaz-ciecz (glc): OV-17 w 180° dała jeden pik.
Wychodząc z 4,4-dimetylonut-2-ynokarboksylanu(3-i-butyloksyetan-3-ylo)metylu otrzymano 4-t-butylo-l-(3,3-dimetylobut-l-ynylo)-2,6,7-trioksabicykio[2.2.2]oktan w postaci bezbarwnych kryształów o temperaturze topnienia 204-206°C. Chromatografia gaz-ciecz (glc): OV-17 w 180° dała jeden pik.
Postępując według metodologii opisanej w przykładzie IV i wychodząc z 3-formylo-3-npropyloksyetanu i 3-i-butylo-3-formyloksyetanu otrzymano 1 -^^-dimetylobut-l-ynylo^-propylo2.6.7- trioksabicykio[2.2.2]oktano-3-karbonitryi.
Postępując w analogiczny sposób otrzymywano E-l-^^-dimctylobut-l-enylo^-n-propylo2.6.7- trioksabicykio[2.2.2]oktano-3-karbonitryl i trans-l-(2-t-bυty!ocyklop.ropyio)-4-n-propylo2.6.7- trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl wychodząc z kwasu E-4,4-dimεtylobut-l-enokarboksylowego i trans-2-t-butyiocyklopropanokarboksylanu etylu (E. I. Foreman i S. M. McElvain, J. Amer. Chem. Soc., 1940, 62, 1438 i I. A. D'yakonov i in. Chem. Abs. 70:73062m).
Postępując analogicznie otrzymano 4-t-butyio-l-(3,3-dimetyiobutyio)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktani l-(3,3-dimetyiobutylo)-4-n-propyio-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryi wychodząc z kwasu 4,4-dimetylobutanokarboksylowego (G. M. Whitesides i in. J. Amer. Chem. Soc., 1967,89, 1135).
Przykład IX. Sposób wytwarzania 4-n-propylo-.-(2-(prcp'.-2-yny!oiio)etylo]-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanu .
(i) Roztwór 15 ml kwasu 3-merkaptopropic-nowege w 250 ml suchego dimetyloformamidu mieszano w temperaturze 0° w atmosferze azotu. Ostrożnie dodano 10,2 g wodorku sodu w postaci
80% dyspersji w oleju i mieszaninę mieszano w temperaturze 40° przez godzinę. Mieszaninę ochłodzono do temperatury 0°C i wkroplono 60 g bromku propargilu w postaci 80% roztworu w toluenie. Mieszaninę mieszano w temperaturze 20° przez 3 godziny, a następnie w temperaturze 80° przez godzinę, po czym ochłodzono i wylano do wody. Wodną mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym i ekstrakty przemyto wodą i wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu. Rozpuszczalnik usunięto pod próżnią. Otrzymano 30 g oleju (głównie 3-/prop-2-ynylotio/propionianprop-2-ynylu) dodano do roztworu 8,0 g wodorotlenku sodu w 100 ml wody i 100 ml metanolu i mieszaninę mieszano w temperaturze 20° przez 24 godziny. Mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym i wodny roztwór zakwaszono kwasem solnym. Kwaśną mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym i ekstrakty eterowe wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu. Rozpuszczalnik usunięto pod próżnią. Otrzymano 12,0 kwasu 3-(prop-2-ynylotio)propionowego w postaci czerwonego oleju i stosowano go bez dalszego oczyszczania.
(ii) 4-n-propylo-l-[2(pirop-2-ynyloiioe:tylo]-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan otrzymano z kwasu 3-(prop-2-ynylotio)-propionowego i 3-hydroksymetylo-3-n-propyloksyetanu postępując w sposób opisany w przykładzie I.
4ltlbutylOll-[2-(prop-2-ynylotio)etylo]l2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan otrzymano z kwasu
3-(propl2-yn-lotio)lpropionowego i 3-t-butylo-3-hydroksymetyloksyetanu postępując w sposób opisany w przykładzie I.
4ln-propylOlll[2l(propl2lyn-lotio)etylo]l2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanOl3-karbonitryl otrzymano z kwasu 3-(prop-2-ynylotio)propionowego i 3-formylo-3-n-propyloksyetanu postępując w sposób opisany w przykładzie IV.
Przykład X. Sposób wytwarzania 4-n-propyio-l-[2-(prop-2-ynyk>ksy)etylo]l2,6,7ltrikksal bicyklo[2.2.2]oktanu.
(i) Kwas 3-(propl2l-nyloks-)propionowy otrzymano z alkoholu propargplowego i 3-bromopropionianu etylu postępując w sposób analogiczny do opisanego przy syntezie kwasu 3l(but-3-ynl l-ynyloksy^ropionowego w przykładzie XV.
(ii) 4ln-propylOll-[2-(prop-2--nyloksy)etylo]-2,6,7-tπoksabicyklo[2.2.2]oktan otrzymano z kwasu 3-(prop-2-ynyloksy)^propionowego i 3-hydroksymetylOl3lnlpropyloksyetanu postępując w sposób opisany w przykładzie I.
4ltlbutylOlll[/2-(prop-2-ynyloksy)etylo]l2,6,7ltrioksabicyklo[2.2.2]oktan otrzymano z kwasu 3-(prop-2-ynyloksy)propionowego i 3-tlbutylOl3lhydroksymetyloksyetanu postępując w sposób opisany w przykładzie I.
4lnlpropylOll-[2~(prop-2--nyloksy)etylo]l2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanOl3-karbonitryl otrzymano z kwasu 3-(prop-2-ynyloksy)propionowego i 3-formylol3-n-propyloksyetanu postępując w sposób opisany w przykładzie IV.
Przykład XI. 'Sposób wytwarzania ll(butl3lynyloksymetylo)-4-nlpropylOl2,6,7-trioksabil cyklo[2.2.2]oktanu ' (i) Kwas 2l(butl3l-nyloks-)octowy otrzymano z but-3-yn-1 -olu i bromooctanu etylu postępując analogicznie jak opisano przy syntezie kwasu 3l(but-3lynyloksy)propionowego w przykładzie XV.
(ii) ll(butl3l-·n-loks-metylo)l4-n-prop-Ίo-2,6,7-lrioksabicyklo[2.2.2]oktan otrzymano z kwasu 2l(but-3lynyloksy)octowego i 3-hydroksymetylo-3-n-propyloksyetanu postępując w sposób opisany w przykładzie .1.
4ltlbutylOll-(but-3--ny!oksymet-lo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan otrzymano z kwasu 2(butl3l-nyloksy)octrwego i 3-tlbutylOl3-hydroksymetyloksyetanu postępując w sposób opisany w przykładzie I.
ll(butl3lynyloksymetylo)l4ln-prop-Ίo-2,6,7-lrioksabicyklo[2.2.2]oktanOl3-karbonitryl otrzymano z kwasu 2l(butl3lynyloks-)octowego i 3-formylo-3-n-propyloksyetanu postępując w sposób opisany w przykładzie IV.
Przykład XII. Sposób wytwarzania 4ltlbutylOll-(hepl-6-yny]o)-2,6,7ltrioksabicyklo[2.2.2jl oktanu.
(i) 1,2g sodu rozpuszczono w 200m 1 suchego etanolu. Dodano 7,8ml makmianu dieyylu i mieszaninę mieszano przez 30 minut i dodano 9,0 g metanosulfonianu heks-ó-ynylu. Mieszaninę
159 875 mieszano i ogrzewano pod chłodnicą zwrotną przez godzinę. Mieszaninę ochłodzono i jej objętość zmniejszano pod próżnią. Mieszaninę wylano do wody i mieszaninę wodną ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty eterowe przemyto wodą i wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu. Rozpuszczalnik usunięto pod próżnią. Surowy ester dodano do roztworu 100 ml 15% roztworu wodorotlenku sodu i 50 ml metanolu i mieszaninę mieszano w temperaturze 20° przez 24 godziny. Mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym. Alkaliczną fazę wodną zakwaszono kwasem solnym i mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty eterowe wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu. Rozpuszczalnik usunięto pod próżnią. Otrzymano 4,5 g kwasu 2-(heks-5ynylo)malonowego w postaci bezbarwnej stałej substancji, którą stosowano bez dalszego oczyszczania.
(ii) Mieszaninę 2,2 g kwasu 2-(heks-5-ynylo)malonowego i 60 mg tlenku miedziawego w 40 ml suchego acetonitrylu mieszano i ogrzewano pod chłodnicą zwrotną w atmosferze azotu przez 6 godzin. Rozpuszczalnik usunięto pod próżnią. Dodano 5% wodny roztwór kwasu solnego i mieszaninę wodną ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty eterowe wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i rozpuszczalnik usunięto pod próżnią. Kwas hept-6-ynokarboksylowy otrzymano w postaci oleju w ilości 1,5 g i stosowano bez dalszego oczyszczania.
(iii) 4-t-butylo-l-(hept-6-ynylo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan otrzymano z kwasu hept-6ynokarboksylowego i 3-t-butylo-3-hydroksymetyloksyetanu postępując w sposób opisany w przykładzie I.
l-(hept-6-ynylo)-4-n-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan otrzymano z kwasu hept-6ynokarboksylowego i 3-hydroksymetylo-3-n-propyloksyetanu postępując w sposób opisany w przykładzie I.
Przykład XIII. Sposób wytwarzania l-(heks-5-ynylo)-4-(prop-2-enylo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-kafbonitrylu.
(i) Pent-4-enal otrzymano z pent-4-en-l-olu (dostarczonego przez firmę Aldrich) sposobem opisanym w przykładzie IV etap (i).
(ii) 2-hydroksymetylo-2-(prop-2-enylo)propan-l,3-diol otrzymano z pent-4-enalu sposobem opisanym w przykładzie I etap (i).
3-formylo-3-(prop-2-enylo)oksetan otrzymano z 2-hydroksymetylo-2-(prop-2-enylo)propan1,3-diolu sposobem opisanym w przykładach I i IV.
l-(heks-5-ynylo)-4-(prop-2-enylo)-2,6,7--rioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl otrzymano z kwasu heks-5-yno-karboksylowego i 3-formy!o-3-(prop-2-enylo)oksetanu sposobem opisanym w przykładzie IV.
W analogiczny sposób wychodząc z kwasu 2-(but-3-ynyloksy)octowego (przykład XI) i 3formylo-3-(prop-2-enylo)oksetanu otrzymano 1 -(but-3-ynyloksymetylo)-4-(prop-2-enylo)-2,6,7trioksabicykIo[2.2.2]oktano-3-karbonitiyl.
W analogiczny sposób wychodząc z heks-5-en-l-olu (dostarczonego przez firmę Aldrich) otrzymano 3-(but-3-enylo)-1 -(heks-5-ynylo)-2,6,7--rioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl.
Triol otrzymany z trioctanu 2-(but-3-enylo)-2-hydroksymetylopropan-l,3-diolu przez transestryfikację za pomocą metanolanu sodu w metanolu zawierał zanieczyszczenia i był oczyszczany w następujący sposób:
Mieszaninę 4,5g surowego 2-(but-3-enylo)-2-hydΓrJksy-metylopropan-l,3-diolu, 30ml acetonu i 0,25 g kwasu p-toluenosulfonowego ogrzewano pod chłodnicą zwrotną w aparacie Dean Starka przez 7 godzin. Mieszaninę ochłodzono i przemyto wodnym roztworem wodorowęglanu sodu. Roztwór organiczny wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i rozpuszczalnik usunięto pod próżnią. Pozostałość chromatografowano na krzemionce eluując kolumnę mieszaniną eteru etylowego i heksanu w stosunku 1:4. Otrzymano 1,0 g 5-(but-3-enylo)-2,2-dimetyIo-5hydroksymetylo-l,3-dioksanu w postaci bezbarwnego oleju. Widmo masowe (jonizacja chemiczna): M + 1 201.
0,80g 5-(but-3-enylo)-2,2-dimetylo-5-hydΓoksymetylo- 1,3-dioksanu i 0,50g Amberlyst 15 w 100 ml metanolu zawierającego 1,0 ml wody ogrzewano pod chłodnicą zwrotną mieszając przez 6 godzin. Mieszaninę przesączono i przesącz odparowano pod próżnią. Otrzymano 0,6g 2-fbut-3enylo)-2-hydroksymetylopropan-l,3-diolu w postaci bezbarwnego oleju, który zestalał się po odstaniu.
159 875
3- (but-3-enylo)-3-formyloksyetan otrzymano z ,3diolu sposobem opisanym w przykładach I i IV.
4- (but-3-enylo)-l-(heks-5-ynylo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl otrzymano z kwasu heks-5-yno-karboksylowego i 3-(but-3-enylo)-3-formyloksyetanu sposobem opisanym w przykładzie IV.
Przykład XIV. Sposób wytwarzania 4-t-butylo-l-(4-metylo-heks-5-ynylo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanu.
(i) Mieszaninę 16,0g 2-acetylo-2-metylopentano-l,5-dikarboksylanu dietylu (Chem. Ber. 1980,113,451), 100 ml kwasu solnego i etanolu ogrzewano pod chłodnicą zwrotną przez 4 godziny. Mieszaninę ochłodzono, rozcieńczono wodą i zalkalizowano roztworem wodorowęglanu sodu. Mieszaninę wodną ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty eterowe przemyto wodą, wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowano pod próżnią. Otrzymano 7,3 g 5lmeaylOl6l oksoheksanokarboksylanu etylu w postaci bezbarwego oleju, który stosowano bez dalszego oczyszczania.
Alkaliczne ekstrakty wodne otrzymane powyżej zakwaszono kwasem solnym i mieszaninę wodną ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty eterowe wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i rozpuszczalnik usunięto pod próżnią. Otrzymano 8,5 g kwasu 5-metylo-6oksoheksanokarboksylowego w postaci żółtego oleju.
(ii) Mieszaninę 3,0 g pentachlorku fosforu, 4,0 ml suchej pirydyny i 30 ml benzenu mieszano w temperaturze 25°C w atmosferze azotu. Dodano 1,0 g 5-metylo-6-oksoheksanokarboksylanu etylu w 3,0 ml benzenu i mieszaninę ogrzewano pod chłodnicą zwrotną mieszając przez 3 godziny. Mieszaninę ochłodzono i wylano do lodu i wody. Wodną mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty eterowe przemyto IN kwasem solnym, roztworem wodorowęglanu sodu i na koniec wodą. Ekstrakty eterowe wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowano pod próżnią. Otrzymane 800 mg oleju stanowiło 70% 6-chlorOl5-metyloheks-5-enυkarboksyianu etylu i 30% 6lChloro-6-metylohnkSl4-enokarboksylanu etylu. Produkt stosowano bez dalszego oczyszczania. Widmo masowe (jonizacja chemiczna): w połączeniu z chromatografią gaz-ciecz. Obserwowano dwa składniki (składnik 2:1) M + 1 dla obu składników 205.
(iii) Mieszaninę 1,2 g glinowodorku litu w 100 ml suchego eteru etylowego mieszano w temperaturze 0° w atmosferze azotu. 4,0 g mieszaniny 6-chlorOl5-metyloheks-5-enokarboksylanu etylu i 6-chloro-5-metyloheks-4-enokarboksylanu etylu w 200 ml suchego eteru etylowego dodano i mieszaninę mieszano w atmosferze azotu przez 2 godziny. Ostrożnie dodano 10 ml 10% roztworu wodnego wodorotlenku sodu. Nadsącz eterowy usunięto przez dekantację i pozostałość przemyto eterem etylowym (2X50 ml). Połączone ekstrakty eterowe wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowano pod próżnią. Otrzymane 3,5 g oleju zawierały 50% 6lchlorol5-metylohept6-en-l-olu i 50% izomerów E i Z 6-chloΓo-5-metylohept-5-en-llOlu. Produkt stosowano bez dalszego oczyszczania.
(iv) 2,8 g mieszaniny 6-chloro-5-metylohept-6-en-l-olu i mieszaniny izomerów E i Z 6-chloro5-mety!ohept-5-en-1-olu mieszano w 50 ml sucheg<oietrahydrofuranu w temperaturze 0° w atmosferze azotu. Dodano 43 ml 1,6 M roztworu n-butylolitu i mieszaninę mieszano wtemperaturze 20° przez 4 godziny. Dodano lód i mieszaninę wodną ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty eterowe przemyto wodą i wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu. Rozpuszczalnik usunięto pod próżnią i otrzymany olej chromatografowano na krzemionce eluując kolumnę mieszaniną eteru etylowego i heksanu w stosunku 2:5. Otrzymano 1,2 g 5lmetyloheetl6-yn- 1-olu w postaci bezbarwnego oleju. Chromatografia gaz-ciecz (glc): OV-17 w 120° dała jeden pik. Widmo masowe (jonizacja chemiczna): gazowy amoniak jest gazem jonizującym M+ 18 144.
(v) Roztwór 1,0 g 5-metyloheptl6-yn-1-olu w 9,0 ml suchego dimetyloformamidu mieszano w temperaturze 20° i ostrożnie dodano 10,5 g dichromianu pirydyny. Mieszaninę mieszano w temperaturze 20° przez 24 godziny. Dodano 50 ml eteru etylowego i nadsącz usunięto przez dekantację. Pozostałość przemyto dalszymi porcjami eteru etylowego (10X50 ml). Ekstrakty eterowe przemyto 0,5 N roztworem kwasu solnego, a następnie wodą. Ekstrakty eterowe wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i rozpuszczalnik usunięto pod próżnią. Otrzymano 0,80 g kwasu
5-metyloheks-5-ynokarboksylowego w postaci brązowego oleju, który stosowano dalej bez oczyszczania.
159 875 (vi) 4-t-butylo-1 -(4-metyloheks-5-ynylo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan otrzymano z kwasu 5-metyloheks-5-ynokarboksylowego i 3-t-butylo-3-hydroksymetyloksyetanu sposobem opisanym w przykładzie I.
l-(4-metyloheks-5-ynylo)-4-n-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl otrzymano z kwasu 5-metyIoheks-5-ynokarboksylowego i 3-formylo-3-n-propyloksyetanu postępując w sposób opisany w przykładzie IV.
Przykład XV. Sposób wytwarzania l-[2-(but-3-ynyloksy)etylo]-4-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanu (i) 4,6 g wodorku sodu w postaci 60% dyspersji w oleju mineralnym dodano do mieszanego roztworu 16,2 g (0,23 mola) but-3-yn-l-olu (firmy Lancaster) w 200 ml suchego toluenu. Po mieszaniu w temperaturze 25°C dodano roztwór 20,8 g (0,115 mola) 3-bromopropionianu etylu (firmy Lancaster). Mieszaninę reakcyjną mieszano i ogrzewano pod chłodnicą zwrotną przez 7 godzin. Otrzymano 17,8 g 3-(but-3-ynylofcsy)propionianu etylu po szybkim schłodzeniu mieszaniny reakcyjnej w wodzie, ekstrahowaniu eterem, przemyciu solanką, wysuszeniu nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowaniu.
(ii) 17,4g 3-(but-3-ynyloksy)propionianu etylu mieszano przez noc ze 150 ml 2M roztworu wodorotlenku sodu. Po ekstrakcji eterem warstwę wodną zakwaszono stężonym kwasem solnym. Żądany kwas otrzymano przez ekstrakcję eterem. Fazę organiczną przemyto solanką i wysuszono nad siarczanem magnezu. Po odparowaniu otrzymano 8,8 g kwasu 3-(but-3-ynyloksy)propionowego w postaci bezbarwnego oleju.
l-[2-(but-3-ynyloksy)etylo]-4-n-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan otrzymano z kwasu 3-(but-3-ynyloksy)-propionowego i 3-hydroksymetylo-3-n-propyloksyetanu postępując w sposób opisany w przykładzie I.
Postępując w powyższy sposób i wychodząc z 2-bromopropionianu etylu (dostarczonego przez firmę Lancaster Synthesis) i but-3-yn-l-olu (dostarczonego przez firmę Lancaster Synthesis) otrzymano l-(l-but-3-ynyIoksy)etylo)-4-n-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan.
Przykład XVI. Sposób wytwarzania l-(7-metoksyhept-5-ynylo)-4-n-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanu (i) Mieszaninę 8,0 g 7-chloro-l-metoksyhept-2-ynu (J. Martell i E. Toromanoff, Chem. Abs. 76: 24712d) i 5,0 g cyjanku sodu w 20 ml dimetyloformamidu i 20 ml wody mieszano w temperaturze 80° przez 7 godzin. Mieszaninę ochłodzono i rozcieńczono wodą. Wodną mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty eterowe przemyto wodą, wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowano pod próżnią. Otrzymano 6,0 g 7-cyjano-l-metoksyhept-2-ynu w postaci żółtego oleju. Widmo masowe (jonizacja chemiczna): M + 1 152.
(ii) Mieszaninę 6,0 g 7-cyjano-l-metoksyhept-2-ynu i 100 ml 2N wodnego roztworu wodorotlenku sodu ogrzewano pod chłodnicą zwrotną mieszając przez 16 godzin. Mieszaninę ochłodzono i ekstrahowano eterem etylowym. Alkaliczny roztwór wodny zakwaszono kwasem solnym i mieszaninę wodną ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty eterowe wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowano pod próżnią. Otrzymano kwas 8-metoksyhept-5-ynokarboksylowy w postaci bezbarwnego oleju w ilości 6,0 g.
l-U-metoksyhept^-yny^^n-propylo^^J-trioksabicyklo^^^joktan otrzymano z kwasu 8-metoksyhept-5-ynokarboksylowego i 3-hydroksymetylo-3-n-propyloksyetanu postępując w sposób opisany w przykładzie I.
Przy kład XVII. Sposób wytwarzania 4-n-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-lkarboksylanu but-3-ynylu (i) 4-,3 ml chlorku oksalilu dodano do mieszanego roztworu 3,5g but-3-yn-l-olu w 75 ml suchego dichlorometanu w temperaturze 0°. Roztwór mieszano w temperaturze 0° przez 30 minut a następnie dodano po kropli do mieszanego roztworu 6,4 g 3-hydroksymetylo-3-n-propyloksyetanu i 30 ml suchej pirydyny w 75 ml suchego dichlorometanu. Mieszaninę mieszano w temperaturze 20° przez 24 godziny. Dodano wodę i wodną mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym. Eterowe ekstrakty przemyto 5% roztworem kwasu solnego, nasyconym roztworem wodorowęglanu sodu i na koniec wodą. Eterowe ekstrakty wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowano pod próżnią. Otrzymany olej chromatografowano na krzemionce (wstępnie eluowanej 1% trietyloaminą w heksanie) eluując mieszaninę eteru etylowego i heksanu w stosunku 1:1. Otrzy20 159 875 mano 7,0 g(3-n-propyloksetan-3-ylo)metyloszczawianu but-3-ynylu w postaci bezbarwnego oleju.
(ii) 4-n-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-l-karboksylan but-3-ynylu otrzymano z (3-n-propyIoksetan-3-ylo)metyloszczawianu but-3-ynylu postępując w sposób opisany w przykładzie I.
Przykład XVIII. Sposób wytwarzania l-(but-3-ynylotiometylo>-4r^-^j^i^opylo-2,6,7^trioksabicyklo[2.2.2]oktanu (i) Metanosulfonian but-3-ynylu otrzymano z but^-yn-l-olu postępując w sposób opisany w etapie (i) przykładu I.
(ii) Sposób wytwarzania kwasu 2-(but-3-ynylotio)octowego
Metoda A. 6,0 g kwasu tioglikolowego dodano do mieszanego roztworu 8,0 g wodorotlenku sodu w 50 ml etanolu. Dodano 7,4 g metanosulfonian but-3-ynylu i mieszaninę mieszano w temperaturze 20° przez 24 godziny. Mieszaninę reakcyjną wylano do wody i wodną mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym. Wodne alkaliczne ekstrakty zakwaszono kwasem solnym i mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty eterowe wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowano pod próżnią. Otrzymany olej mieszano w 100 ml suchego dimetyloformamidu i dodano 15 g bezwodnego węglanu sodu. Dodano 7,0 ml jodku metylu i mieszaninę reakcyjną mieszano w temperaturze 20° przez 3 dni. Dodano wodę i wodną mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty eterowe przemyto wodą i wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu. Rozpuszczalnik usunięto pod próżnią i pozostałość chromatografowano na krzemionce eluując mieszaninę eteru etylowego i heksanu w stosunku 1:4. Otrzymano l,2g 2-(but-3-ynylotio)octanu metylu w postaci bezbarwnego Oleju (obecna była mała ilość 2-(but-3-yn-l-ylo-tio)propionianu metylu). Mieszaninę 0,6 g 2-(but-3-ynylotio)-octanu metylu i 20 ml roztworu 2 N wodorotlenku sodu w mieszaninie metanolu i wody w stosunku 1:1 mieszano przez 24 godziny w temperaturze 20°. Dodano wodę i mieszaninę wodną ekstrahowano eterem etylowym. Wodne alkaliczne ekstrakty zakwaszono kwasem solnym i mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty eterowe wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i rozpuszczalnik usunięto pod próżnią. Otrzymano 0,5 g kwasu 2-(but-3rynylotio)octowego w postaci bezbarwnego oleju (obecna była niewielka ilość kwasu 2-(but-3rynylotio)rpropionowego).
Sposób wytwarzania kwasu 2r(but-3ryn-lrylotio)octowego.
Metoda B. Kwas 2-(but-3-ynylotio)octowy otrzymano z kwasu tioglikolowego i metanosulfonianu but-3-ynylu postępując w sposób opisany w etapie (i) przykładu (iii) lr(butr3-ynylotiometylo)-4rn-propylor2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan otrzymano z kwasu 2-(but-3rynylotio)octowego i 3rhydroksymetylo-3-n-propyloksyetanu postępując w sposób opisany w przykładzie I.
4rtrbutylorl-(bllt-3-ynylotioIϊίetylo)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan otrzymano z kwasu 2(but-3-ynylotio)-octowego i 3rt-'ύutylo-3rhydroksymetyloksyetanu postępując w sposób opisany w przykładzie I. Obecna była również niewielka ilość 4-t-butyIo-lr[lr(but-3-yn-l-ylotio)etylo]r
2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanu.
Przykład XIX. Sposób wytwarzania lr(l-metyloheks-5rynylo)-4rpropylor2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanu.
(i) Postępując dokładnie tak jak opisano w etapie (i) przykładu II otrzymano 37,8 g metanosulfonianu pent-4-ynylu z 22 ml chlorku metanosulfonylu, 44 ml trietyloaminy i 20 g pent-4-yn-1 -olu (firmy Lancaster).
(ii) Roztwór 35,6 ml metylomalonianu dietylu (firmy Aldrich Chemical Company) w 200 ml tetrahydrofuranu suchego wkroplono do mieszanej zawiesiny 9,1 g wodorku sodu w postaci 60% dyspersji w oleju mineralnym, w 50 ml tetrahydrofuranu w atmosferze azotu. Po zakończeniu dodawania mieszaninę ogrzewano do łagodnego wrzenia pod chłodnicą zwrotną przez godzinę, a następnie pozostawiono do ochłodzenia przed dodaniem roztworu 35,2 g metanosulfonianu pent4-ynylu w 50 ml tetrahydrofuranu. Otrzymaną mieszaninę ogrzano do łagodnego wrzenia pod chłodnicą zwrotną przez dalsze 2 godziny. Rozpuszczalnik usunięto następnie pod próżnią i pozostałość rozdzielono między eter etylowy i wodę. Fazę organiczną oddzielono i przemyto wodą i solanką przed wysuszeniem nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowaniem pod zmniejszonym ciśnieniem. Po destylacji otrzymano 45,8 g 2-metylo-2-(pent-4-ynylo)malonianu w pos159 875 21 taci bezbarwnego oleju o temperaturze wrzenia 92-97°/0,65 · 1O_1 kPa. Chromatografia gaz-ciecz (glc): OV-17 programowana od 120° do 210° dała jeden pik.
(iii) Mieszaninę 11 g 2-metylo-2-(pent-4-ynyIo)malonianu dietylu i 15 g wodorotlenku potasu w 150 ml 95% etanolu ogrzewano pod chłodnicą zwrotną przez 4 godziny a następnie pozostawiono w temperaturze pokojowej przez 15 godzin. Rozpuszczalnik usunięto pod próżnią i pozostałość umieszczono w wodzie. Otrzymaną fazę wodną przemyto dichlorometanem przed zakwaszeniem do pH 1 za pomocą stężonego kwasu solnego i dalszą ekstrakcją świeżym dichlorometanem. Ekstrakty organiczne przemyto solanką przed wysuszeniem nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowaniem pod próżnią. Otrzymano 6,7 g kwasu 2-metylo-2-(pent-4-ynylo)malonowego w postaci jasnożółtej stałej substancji.
(iv) Mieszaninę 5,7 g kwasu 2-metylo-2-(pent-4-ynylo)malonowego i 0,22 g tlenku miedziawego w 150 ml acetonitrylu ogrzewano pod chłodnicą zwrotną w atmosferze azotu przez 4,25 godziny. Rozpuszczalnik usunięto pod zmniejszonym ciśnieniem i dodano 50 ml wody do pozostałości, a następnie dostateczną ilość stężonego kwasu solnego do zhydrolizowania soli miedzi. Otrzymaną fazę wodną ekstrahowano eterem etylowym i ekstrakty organiczne przemyto wodą i solanką przed wysuszeniem nad bezwodnym siarczanem magnezu, i odparowaniem pod próżnią. Otrzymano 3,6 g kwasu 2-metyloheks-5-ynylokarboksylowego w postaci bezbarwnego oleju, o temperaturze wrzenia 150-165°/0,65 · 101 kPa po destylacji.
(v) Postępując w opisany w et^^^^^łi ((/) i (vi) przykładu I otrzymano i-(l-metyloheks-5ynylo)-4-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktan z kwasu 2-metyloheks-5-ynokarboksylowego i 3-hydroksymetylo-3-n-propyloksyetanu. Chromatografia gaz-ciecz (glc): OV-17 w 200° dała jeden pik.
W analogiczny sposób otrzymano następujący związek: 4-t-butylo-l-(ł-metyloheks-5-ynylo)2.6.7- trioktabicyklo[2.2.2]oktan.
Postępując w sposób opisany w przykładzie IV otrzymano l-O-metyloheks-ó-ynylo^-npropylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl.
Przykład XX. Sposób wytwarzania 7-(4-n-propylo-2,6,7-trioktabicyklo[2.2.2]okt-l-ylo)heks-l-ynokarboksylanu metylu.
(i) 5,2 ml n-butylolitu w postaci 1,6 M roztworu w heksanie dodano do roztworu 0,5 g kwasu heks-5-ynokarboksylowego w 20 ml suchego tetrahydrofuranu mieszanego w temperaturze -70° w atmosferze azotu. Otrzymaną mieszaninę utrzymywano w temperaturze -70° przez 0,25 godziny, gdy dodawano 0,32 ml chloromrówczanu metylu. Roztwór mieszano w temperaturze -70° przez dalsze 0,5 godziny a następnie pozostawiono do ogrzania do temperatury pokojowej przez 0,5 godziny. Po upływie tego czasu dodano 5 ml wody i usunięto rozpuszczalnik pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość rozcieńczono wodą i ekstrahowano eterem etylowym. Fazę wodną oddzielono, zakwaszono do pH 1 stężonym kwasem solnym a następnie ekstrahowano dichlorometanem. Połączone ekstrakty dichlorometanowe przemyto solanką przed wysuszeniem nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowaniem pod próżnią. Pozostałość oczyszczono przez destylację (bulb-to-bulb 0,65 10_1 kPa). W temperaturze pieca 220° otrzymano 183 mg wodoro-l,8-hept-lynodikarboksylanu 1-metylu w postaci brązowego oleju. Widmo masowe (próba) (jonizacja chemiczna): M + 1 185.
(ii) Postępując w sposób opisany w etapach (v) i (vi) przykładu I otrzymano 7-(4-propylo2.6.7- trioksabicyklo[2.2.2]ok't-l-ylo(heks-l-ynokarboksylan metylu z wodoro-l,8-hept-l-ynodikarboksylanu metylu i 3-hydroksymetylo-3-n-propyloksyetanu.
Przykład XXI. Sposób wytwarznia l-(2-metyloheks-5-ynylo)-4-n-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitrylu.
(i) 12 g 1 ,'^-^<^ii^^1^;^ll^(^ę^l^ll^ł^i^l^!^-^^l-enu (odnośnik literaturowy Beilstein 5, 74) rozpuszczono w 120 ml suchego dichlorometanu i roztwór mieszano w temperaturze -70°. Strumień ozonu przepuszczono przez roztwór w czasie 3 godzin. Roztwór pozostawiono do ogrzania nieznacznie i wylano do roztworu nadtlenku wodoru w wodzie (600 ml 3% roztworu). Dichlorometan usunięto pod próżnią i mieszaninę mieszano energicznie w temperaturze 20° przez 48 godzin. Mieszaninę zalkalizowano nasyconym roztworem wodorowęglanu sodu i wodną mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym. Roztwór wodny zakwaszono 10% roztworem kwasu solnego i mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym. Po wysuszeniu nad siarczanem magnezu bezwodnym oba eks22
159 875 trakty eterowe odparowano pod próżnią. Obie pozostałości zawierały kwas organiczny i aldehyd. Połączone pozostałości w ilości 3,5 g mieszano w 30 ml suchego dimetyloformamidu i dodano 17,4 g dichromianu pirydyny. Mieszaninę mieszano w temperaturze 20° przez 24 godziny a następnie rozcieńczono 50 ml eteru etylowego. Ekstrakty eterowe zdekantowano i czarną pozostałość przemywano wielokrotnie eterem etylowym. Połączone ekstrakty eterowe przemyto rozcieńczonym roztworem kwasu solnego, wodą i wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu. Rozpuszczalnik usunięto pod próżnią i otrzymano 2,45 g kwasu 3-metylo-<6-oksoheksanokarboksylowego w postaci żółtego oleju. Widmo masowe (jonizacja chemiczna): M + 1 159 (ii) 2,45 g kwasu 3-metylo--6-oksoheksano-karboksylowego mieszano w 60 ml suchego dimetyloformamidu w temperaturze 20° i dodano l,64g bezwodnego węglanu sodu, 5,4ml jodku etylu wkroplono i mieszaninę ogrzewano pod chłodnicą zwrotną mieszając przez 2 godziny. Mieszaninę ochłodzono, wylano do wody i wodną mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty eterowe przemyto nasyconym wodnym roztworem tiosiarczanu sodu, wodą i wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu. Rozpuszczalnik usunięto pod próżnią - i pozostałość oczyszczano przez chromatografię na krzemionce eluując mieszaninę eteru etylowego i heksanu w stosunku 1:4. Otrzymano 2,0 g 3-metyIo-ó-oksoheksanokarboksylanu etylu w postaci pomarańczowego oleju. Widmo masowe (jonizacja chemiczna): Μ +1 187.
(iii) Postępując w sposób opisany w przykładzie XIV otrzymano kwas 3-metyloheks-5ynokarbóksylowy z 3-metylo-ó-oksoheksanokarboksylanu etylu.
(iv) l-(2r.metyloheks-5-ynylo)--4n-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl otrzymano z kwasu 3-metylo-heks-5-ynokarboksylowego postępując w sposób opisany w przykładzie IV.
Wychodząc z kwasu 3-metyloheks-5-ynokarboksylowego i 3-formylo-3-(prop-2-enylo)oksyetanu (patrz przykład XIII) i postępując w sposób opisany w przykładzie IV otrzymano l-(]-metyIoheks-5-ynylo)-4-(prop-2-enylo)-2,6,7-trioksab^cyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryI.
Przykład XXII. Sposób wytwarzania I-[(E/Z--heks-3-en-5-ynyIo]-4-propyIo-],6,--trioksabicyklo[2.2.2]bktano-3-karbonitrylu.
(i) Mieszaninę 500mg l-[(E/Z--4-bromobut-3-y-1ylo|-4-prc>pylo-2,6,--trioksabicykIo[2.2.]]oktano-3-karbonitrylu, 0,45 ml trimetylosililoacetylenu, 30 mg dichlorku bis-trifenylofosfinopalladu i 5 mg jodku miedziawego w 10 ml suchej dietyloaminy mieszano w temperaturze pokojowej w atmosferze azotu przez 4 godziny. Następnie rozpuszczalnik usunięto pod próżnią. Pozostałość umieszczono w eterze etylowym i przemyto wodą i solanką przed wysuszeniem nad bezwodnym siarczanem magnezu i· odparowaniem pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość oczyszczano metodą chromatografii kolumnowej na tlenku glinu eluując kolumnę heksanem zawierającym 15% dichlorometanu i nasyconym amoniakiem. Otrzymano 365 mg 4-propylo-l[(E/Zy-6-(trilńetylosiliIo)heks-3-en-5-ynylo]-2,6,7-trioksabicyldo[2.2.2]oktano-3-karbonitryIu w postaci jasnożółtego oleju. Chromatografia gaz-ciecz (glc): OV-1- w 250° dała dwa piki (izomery E/Z).
(ii) 1,1 ml fluorku tetrabutyloamoniowego w postaci 1 M roztworu w tetrahydrofuranie dodano do mieszanego roztworu 293 mg 4-propylo-1 -[(E/Z)-6-trimetylosililo/heks-3-en-5-ynylo]2,6,'--trioksabicykIo[].2.2]oktano-3-karbonitryIu w 5 ml tetrahydrofuranu. Otrzymaną mieszaninę mieszano w temperaturze pokojowej przez godzinę, gdy rozpuszczalnik usuwano pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość· rozdzielono między eter etylowy i wodę. Fazę organiczną oddzielono, przemyto wodą i solanką, wysuszono mad bezwodnym siarczanem magnezu a następnie odparowano pod próżnią. Pozostałość oczyszczano metodą chromatografii kolumnowej eluując kolumnę heksanem zawierającym 15% dichlorometanu nasyconym amoniakiem. Otrzymano 143 mg l-[(E/Z--heks-3-en-5-ynylo]-4-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitrylu w postaci bezbarwnego oleju. Chromatografia gaz-ciecz (glc): OV-17 w 250° dała jeden pik.
W analogiczny sposób z l-[(E/Z£4-brom o-bLt--3-enylo]-4-propy lo-2,6,—-trioksafoicy kIo[].].]]oktano-3-karbonitrylu i wymaganego końcowego acetylenu (podanego w nawiasach) otrzymano następujące związki: I-[(E/Z)---metoksyhept-3-en-5-ynyIo]-4-propyIo-2,6,--trioksabicykIo[].].2]oktano-3-karbonitryl (eter metylowo-propargilowy), l-[(E/Z-—-hydroksyhept-3-en-5-ynylo]-4propyIo-2,6,--trioksabicykIo[].2.2]oktano-3-karbonitryI (alkohol propargilowy).
159 875 23
Przykład XXIII. Sposób wytwarzania 4-t-butylo-l-[(E)-heks-l-en-5-ynyio]-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitrylu (i) Postępując w sposób opisany w etapie (i) przykładu IV, pent-4-yn-l-ol (firmy Aldrich Chemical Company) przekształcono do pent-4-ynalu. Surowy produkt oczyszczano przez destylację bulb-to-bulb (temperatura pieca 65°, 19,5 1O”1 kPa). Chromatografia gaz-ciecz (glc): OV-17 w 80° dała jeden pik.
(ii) Mieszaninę 1,2 g pent-4-ynalu i 5,1 g (karboetoksymetyłeno)trifenylofosforanu w 20 ml dichlorometanu mieszano w temperaturze pokojowej przez 2,5 godziny. Roztwór odparowano pod zmniejszonym ciśnieniem i pozostałość ekstrahowano heksanem. Nierozpuszczalne substancje usunięto przez filtrację przed odparowaniem rozpuszczalnika do żółtego oleju. Otrzymano 1,8 g (Ej-heks-l-en^-ynokarboksylanu-etylu w postaci bezbarwnego oleju po destylacji bulb-to-bulb (temperatura pieca 155°, 19,5 · 10”1 kPa). Chromatografia gaz-ciecz (glc): OV-17 w 120° dała dwa piki (95:5) (iii) Roztwór 1,8 g (E)-heks-l-en-5-ynokarboksylanu etylu w 50% wodnym roztworze metanolu zawierającym 5% wodorotlenku sodu mieszano w temperaturze otoczenia przez noc. Metanol usunięto pod próżnią i otrzymaną fazę wodną ekstrahowano dichlorometanem. Fazę wodną doprowadzono do pH za pomocą stężonego kwasu solnego i ponownie ekstrahowano dichlorometanem. Ekstrakty organiczne przemyto solanką, wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu a następnie odparowano pod próżnią otrzymując 1,3 g kwasu (E)-heks-2-en-5-ynokarboksylowego w postaci białej stałej substancji.
(iv) Postępując w sposób opisany w etapach (ii) i (iii) przykładu IV otrzymano 4-t-butylo-l[(E)-heks-l-en-5-ynylo]-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanco3-karbonitrylz3-t-butyIo-3-formyloksyetanu i kwasu (E)-heka-l-ent5tynokarboksylowego. Chromatografia gaz-ciecz (glc): OV-17 w 220° dała dwa piki (95:5).
Przykład XXIV. Sposób wytwarzania l-(Z)ti-flukro--,3tdimerylkburtl-enylo)-4-propylot
2,6,7-trikksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonirryiu.
(i) Mieszaninę 25 g bromofluorokcranu etylu (firmy Fluorochem) i -0 ml fosforynu trietylot wego ogrzewano w temperaturze 150° w aparacie do destylacji frakcyjnej aż do zaprzestania tworzenia się bromoetanu. Po destylacji pozostałości pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymano 9,05 g dietylofosfbnofluoroocranu etylu w postaci bezbarwnego oleju o temperaturze wrzenia 80-88°/0,13 · D'1 kPa.
(ii) 4,8 ml ntbutyloliru w postaci 1,6 M roztworu w heksanie dodano do mieszanego roztworu 1,1 ml diizopropyloaminy w 15 ml tetrahydrofuranu w temperaturze 0°C w atmosferze azotu. Otrzymaną mieszaninę utrzymywano w temperaturze 0°C przez 0,5 godziny a następnie ochłodzono do temperatury -70°, gdy dodawano roztwór 1,7 g dietyiofosfonofluorkocranu etylu w 5 ml tetrahydrofuranu. Po dalszej 0,5 godzinie w temperaturze -70° dodano 0,76 ml rrimeryloaceraldet hydu i otrzymaną mieszaninę pozostawiono do ogrzania do temperatury pokojowej przez 5 godzin. Po upływie tego czasu dodano 5 ml wody i usunięto rozpuszczalnik pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość rozdzielono między eter etylowy o wodę. Fazę organiczną oddzielono, przemyto wodą, 10% roztworem kwasu solnego i solanką przed wysuszeniem nad bezwodnym siarczanem magnezu. Rozpuszczalnik usunięto pod próżnią otrzymując 1,0 g (Z)-2-ffuoro-4,':4-dimetylobut-lt enokarbkkaylanu etylu w postaci bladozielonego oleju. Chromatografia gaz-ciecz (glc): OV-17 w 100° dała jeden pik.
(iii) Postępując w sposób opisany w przykładzie XXIII, etap (iii) otrzymano kwas (Z)-2fiuorkt4,4-dimetyloburt2-enokarboSsylowy z (Z)-2-fluoek-4,4-dimetylobuttltenkkarbkksylanu etylu.
(iv) Postępując w sposób opisany w etapach (ii) i (iii) przykładu IV otrzymano l-[(Z)-itfluorot 3,3-dimetylobut-ltenylo]t4-propylo-2,6,7-trikkaabicyklk[2.2.2]okrano-3tkarbknitryl z kwasu (Z)2-ffuork-4,4-dimetylobut-l-enokarbkksylowego i 3tformylo---ntpropylokayeranu. Chromatografia gaz-ciecz (glc): OV-17 w 150° dała jeden pik.
Przykład XXV. Sposób wytwarzania 4-etkkaymerylotl-(heks-5tynylk)-2,6,7-triokaabicyklkt
[2.2.2]oktanot--karbknirrylu.
(i) Do mieszanego roztworu 5,0g 5,5-di-(hydrkksymetylk)-2,2-dimetylo-l,3-dioksanu (odnośnik literaturowy Beilstein 19, II, 93) w 50 ml dimetyloformamidu w atmosferze azotu w tempera24
159 875 turze 20° dodano 0,68 g wodorku sodu w postaci 80% dyspersji w oleju. Mieszaninę mieszano w temperaturze 80° przez 2 godziny i ochłodzono ją. Dodano 4,4 g jodku etylu w 40 ml suchego dimetyloformamidu i mieszaninę ogrzewano w temperaturze 110° przez 3 godziny. Mieszaninę ochłodzono i wylano do wody. Wodną mieszaninę ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty eterowe przemyto solanką, wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowano pod próżnią. Otrzymano 1,2g 2,2-dimetylo-5-etoksymetyl<^5^toksy:metylo-5-hydroksy^etyło-l,3dioksanu w postaci bladożółtego oleju i stosowano bez dalszego oczyszczania.
(ii) Mieszaninę zawierającą 15,0.g 2,2-dimetylo-5-etoksymetylo-5-hydroksymetyIo-l,3aioksanu i 3,0 g Amberlyst 15 w 500 ml metanolu zawierającego 10 ml wody ogrzewano pod chłodnicą zwrotną mieszając przez 4 godziny. Mieszaninę przesączono i przesącz odparowano pod próżnią. Otrzymano 10,5 g 2-etoksymetylo-2-hydroksymetylopropan-l,3-diolu w postaci lepkiego oleju i stosowano bez dalszego oczyszczania.
(iii) Postępując w sposób opisany w przykładzie IV otrzymano 4-etoksymetylo-l-(heks-5ynyio)-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitryl wychodząc z 2-etoksymetylo-2-hydroksymetylopropan-1,3-diolu.
W analogiczny sposób otrzymano l-(heks-5-ynylo)-4-metoksymetylo-2,6,7-trioksabic.yklo[2.2.2] oktano-3-karbonitryl.
Przykład XXVI. Sposób wytwarzania l-(3-metyloheks-5-^^^^lo)-^i4^r^-^j^i^opylo-2,6,7^1^riioksabicyklo[2.2.'2]oktano-3-karbonitrylu.
(i) Metanosulfonian 2-metylopentr4rynylu otrzymano z 2-met^lo-pei^^-^^i^-l-olu (odnośnik literaturowy E. Buchta i H. Schlesinger, Chem. Abs. 51: 1104i) postępując w sposób opisany w etapie (i) przykładu II.
(ii) Roztwór 46 g malonianu dietylu w 500 ml suchego toluenu mieszano w •temperaturze 0° w atmosferze azotu. Ostrożnie dodano 8,6g wodorku sodu w postaci 80% dyspersji w ciekłej parafinie i mieszaninę mieszano w temperaturze 100° przez godzinę. Mieszaninę ochłodzono i dodano 10,2 g metanosulfonianu 2-metyloptnt-4-ynylu i mieszaninę ogrzewano pod chłodnicą zwrotną z jednoczesnym mieszaniem przez 3 godziny. Mieszaninę ochłodzono, wylano do wody i mieszaninę wodną ekstrahowano eterem etylowym. Ekstrakty eterowe przemyto wodą, wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i odparowano pod próżnią. Nadmiar malonianu dietylu usunięto przez destylację pod zmniejszonym ciśnieniem i pozostałość oczyszczano przez chromatografię na krzemionce eluując 7,5% eteru etylowego w heksanie. Otrzymano 6,5 g (2-metylopent4· ynylo)· malonianu dietylu w postaci bezbarwnego oleju. Chromatografia gaz-ciecz (glc): OV-17 w 160° datejeden pik. Widmo masowe.(MS), jonizacja chemiczna M+ 1 241.
Kwas 4-metyloheks-5rynokarboksylowy.r otrzymano z (2~metyłopent-4-ynylo)malonianu dietylu.
Postępując w sposób opisany w przykładzie IV otrzymano Γ-(3-metyloheksr5-ynylo)-4rnρropylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanOr3rkarbonitryl z kwasu 4-mttyIoheksr5-ynokarboksylowego.
Postępując w sposób opisany w etapach · (ii) i (iii) przykładu XXI i wychodząc z kwasu (S)-4-mttylo-6-cksohtksanokarbGksylGwtgo (J. Wólinsky i D. Chan, J. Amer. Chem., Soc., 1963, 85, 937) otrzymano kwas (S)-4-metyloheks-5-ynokarboksylowy.
Postępując w sposób opisany w przykładzie IV otrzymano l-KS^-metyIoheks^-ynylo^-npropylG^óJ-trioksabicyklo^^^jcktano^-karbonitryl wychodząc z kwasu (S)-4-metyloheks5rynokarboksylowego.
Wychodząc z ^^l-butyloT^-fc^i^i^^^^loksy^tanu i kwasu 4rmetyloheks-5-ynokarboksylGWtgo otrzymano 4i-butylϋ-l-(3-metylGhtks-5rynylo)-2,6,7--Γiok3abicyklo[2.2.2]oktano-3-karbonitr'yl.
Przykład XXVII. Sposób wytwarzania lftfbutyk>tiometylG)f4-n-propylGf2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanGr3-karbGnitrylu.
Postępując w sposób opisany w etapach (i) i (ii) przykładu IX i wychodząc z t-butylotiolu i bromooctanu etylu otrzymano kwas t-butylotiooctowy.
Postępując w sposób opisany w przykładzie IV otrzymano l-(ft-butylotiometylG)-4-npropylo-2,6,7-triGksabicyklo[2.2.2]oktanG-3-karbGnitryl z kwasu t-butylotiooctowego i 3-formylo3-n-prGpyloksyetanu.
Przykład XXVIII. Sposób wytwarzania lf(hept-5fynylo}-4-n-propylo-2,6,7-triGksabicyklo[2.2.2] cktanu.
159 875
1,7 ml n-butylohtu w postaci 1,6 M roztworu w heksanie wkroplono do mieszanego roztworu 0,65 g l-(heks-5-ynylo)‘4n-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanu w 25 ml suchego tetrahydrofuranu w temperaturze 0° przy przepływie azotu. Mieszaninę mieszano w temperaturze 0° przez 15 minut a następnie dodano 0,18 ml jodku metylu. Mieszaninę reakcyjną mieszano w temperaturze 0° przez godzinę a następnie odparowano pod próżnią. Pozostałość rozdzielono między eter etylowy i wodę. Ekstrakty eterowe wysuszono nad bezwodnym siarczanem magnezu i rozpuszczalnik usunięto pod próżnią. Pozostałość oczyszczono przez chromatografię na tlenku glinu eluując mieszaniną dichlorometanu i heksanu w stosunku 1:10, nasyconą amoniakiem. Otrzymano 0,23 g l-(hept-5-ynylop4-n-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanu w postaci bezbarwnej stałej substancji krystalicznej, która zawierała 15% l-(heks-5-ynylo)-4-n-propylo-2,6,7-trioksabicyklo[2.2.2]oktanu.
Przykład XXIX. Działanie biologiczne.
Następujące testy ilustrują w nie ograniczający sposób aktywność szkodnikobójczą związków o wzorze 1.
Testy opryskowe.
Aktywność związków wytwarzanych sposobem według wynalazku testowano przez rozpuszczenie związków w acetonie (5%), a następnie rozcieńczenie mieszaniną wody i „Synperonic w stosunku 94,5% do 0,5% do otrzymania emulsji wodnej. Następnie roztwór stosowano do traktowania następujących owadów.
Musca domestica. 20 samic Musca znajdowało się w kartonowym cylindrze zamkniętym gazą z obu końców. Roztworem zawierającym związek opryskiwano owady tak zamknięte i oceniono śmiertelność po 48 godzinach w temperaturze 25°C. Następujące związki były aktywne przy dawce<1000ppm: 4, 5, 12, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 23, 27, 35, 36, 40, 42, 43, 45, 54, 58, 63, 69. Następujące związki były aktywne przy dawce <200 ppm: 6,9,10,11,24,25,26,28,29, 37, 38,41, 46, 47, 48, 49, 50, 53, 56, 57, 59, 60, 61, 62, 64, 65, 66, 70. Sitophilus granarius i Tribolium castaneum. 20 dorosłych osobników Sitophilus granarius i Tribolium dodano do lOg pszenicy, którą uprzednio traktowano 2 ml roztworu zawierającego związki. Śmiertelność oceniono po 6 dniach w temperaturze 25°C. Następujące związki były aktywne wobec Sitophilus granarius przy dawce <1000 ppm: 7,14,17,18,20,21,22,27,35,36* 40,45,54,63,66,70. Następujące związki były aktywne wobec Sitophilus granarius przy dawce <200 ppm: 3,4,5,6,9,10,12,24,25,26,28,29,37, 38,42,43,46,47,53,56,57,58,59,60,61,62. Następujące związki były aktywne wobec Tribolium castaneum przy dawce <1000 ppm: 4,6,12,28,42,50,60,63,65. Następujące związki były aktywne wobec Tribolium castaneum przy dawce <200 ppm: 9, 10, 29, 48, 56, 57.
Myzus persicae dorosłych osobników Myzus umieszczono na kawałku liścia kapusty chińskiej. Po 24 godzinach liść opryskano roztworem zawierającym związek. Śmiertelność oceniano 2 dni później w temperaturze 25°C. Następujące związki były aktywne przy dawce <1000 ppm: 4,9, 32,42,45, 58, 59, 60, 61, 62, 65. Następujące związki były aktywne przy dawce <200 ppm: 6, 37, 46, 48, 56, 57.
Plutella xylostella- 7 larw Plutella opryskano roztworem zawierającym związek i dodano do liścia chińskiej kapusty, który podobnie opryskano i pozostawiono do wyschnięcia. Alternatywnie 8-10 larw umieszczono na kawałku liścia i opryskano roztworem zawierającym związek. Śmiertelność oceniono po 2 dniach w temperaturze 25°C. Następujące związki były aktywne przy dawce <1000 ppm: 20,24,26,28,29,30,38,44,45,46,50,53,57,58,59,60,61,62,64,66,68. Następujące związki były aktywne przy dawce <200 ppm: 9, 10, 11, 37, 56.
Tetranychus urticae. Kawałki liścia zawierające mieszaną populację Tetranychus urticae opryskano roztworem zawierającym związek. Śmiertelność oceniono po 2 dniach w temperaturze 25°C. Następujące związki były aktywne przy dawce <1000 ppm: 59, 62, 64, 70. Następujący związek był aktywne przy dawce <200 ppm: 61.
Dodatkowe testy opryskowe
Aktywność związków sprawdzano dalej. Związki rozpuszczono w acetonie (75%) i dodano wodę (25%). Następnie roztwór stosowano do opryskiwania następujących owadów:
Aphis fabae. Mieszaną populację Aphis fabae testowano na liściu Nasturtium. Następujące związki były aktywne przy dawce <W00 ppm: 4, 6, 11, 20, 21, 24, 25, 26, 28, 37, 40, 43, 48, 50.
159 875
Macrosteles fascifrons. Dorosłe osobniki Macrosteles fascifrons testowano na sadzonkach pszenicy. Następujące związki były aktywne przy dawce <1000 ppm: 6,9,11,18,20,21,24,26,28, 29, 37, 48, 50, 53.
Tetranychus urticae. Mieszaną populację Tetranychus urticae testowano na liściach fasoli. Następujące związki były aktywne przy dawce <1000ppm: 5, 9, 25, 26, 28, 37, 40, 50, 53.
Diabrotica undecimpunctata. Diabrotica undecimpunctata w trzecim stadium rozwoju między wylinkami testowano na bibule filtracyjnej. Następujące związki były aktywne przy dawce <1000 ppm: 3, 4, 5, 6, 11, 18, 20, 21, 24, 25, 26, - 28, 29, 37, 42, 48, 50, 53.
Testy na stosowanie miejscowe
Aktywność związków wytwarzanych sposobem według wynalazku wobec uśpionych samic Musca domestica (szczep WRL) przedstawiono przez miejscowe stosowanie badanym owadom roztworu związku z butanolanem piperonylu w butanonie. Śmiertelność oceniano po 48 godzinach. Następujące związki były aktywne przy dawce 1 //g: 9,10,11,24,25,26,28,29,37,41,48,49, 53, 64, 65, 66.
Aktywność związków wytwarzanych sposobem według wynalazku wobec uśpionych samców Periplaneta americana przedstawiono przez miejscowe stosowanie badanym owadom roztworu związku w butanonie. Śmiertelność oceniano po 6 dniach. Następujące związki były aktywne przy dawce <50 pg: 2, 6, 20, 26, 64.
Aktywność związków wytwarzanych sposobem według wynalazku wobec uśpionych samców Blatella germanica przedstawiono przez miejscowe stosowanie badanym owadom roztworu związku w butanonie. Śmiertelność oceniono po 6 dniach. Następujące związki były aktywne przy dawce <5pg: 6, 9, 10,12, 15, 24, 25, 26, 28, 29, 38,40,46,47, 48, 50, 51, 52, 56, 57, 64, 65, 70.
Aktywność nicieniobójcza.
Meloidogyne incognita. Wybrane związki wytwarzane sposobem według wynalazku oceniano na świeżo wylęgniętym Meloidogyne incognita J2. Badany roztwór zawierał 1% acetonu i 100 ppm Triton X 100. Aktywność oceniono po 24 godzinach. Następujące związki były aktywne przy dawce mniejszej niż 100 ppm: 6, 21.
Toksyczność wobec ssaków.
Toksyczność związków wytwarzanych sposobem według wynalazku oznaczono przez doustne podawanie myszom Charles River CDI utrzymywanych bez pożywienia przez 3 godziny. Związki podawano jako roztwory w DMSO w dawce 200 mg/10 ml/kg, 20 mg/10 ml/kg i 2 mg/10 ml/kg. Toksyczność oceniano po 14 dniach po podaniu. Następujący związek dał LDso w obszarze 20-200 mgkg_1:57.

Claims (5)

1. Sposób wytwarzania nowych heterobicykloalkanów o działaniu szkodnikobójczym o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza grupę C2-e-alifatyczną lub C^-ealicykliczną lub grupę fenylową, każdą ewentualnie podstawioną grupą cyjanową, chlorowcem lub grupę Ci-4alkoksylową, albo grupę o wzorze S(O)mR3, w którym R^oznacza grupę Ci-4alkilową ewentualnie podstawioną chlorowcem, a m ma wartość 0,1 lub 2, R1 i R2 mogą być takie same lub różne i każdy oznacza atom wodoru lub chlorowca, lub grupę cyjanową, metylową lub etylową, każdą ewentualnie podstawioną atomem chlorowca, grupą cyjanową, grupą Ci-4alkoksylową lub grupą metylotio, Α-Χ oznacza niearomatyczną grupę C3-8 węglowodorową, która ewentualnie zawiera jeden heteroatom stanowiący tlen i jest ewentualnie podstawiona jedną lub dwiema grupami hydroksylowymi lub A oznacza grupę CH2O lub CH2S(O)n, w której n ma wartość 0,1 lub 2 lub A kończy fragment C=C przyłączony do X, a X oznacza atom wodoru, atom chlorowca, grupę SiR5ReR7 lub grupę SnR5R6R7, w których R5, Re i R7 są takie same lub różne i każdy oznacza grupę węglowodorową, zawierającą do 8 atomów węgla ewentualnie podstawioną jednym do trzech atomów chlorowca, grup Ci-6alkoksylowych, grup Ci-6alkilotio, grup Ci-ealkilosulfinylowych, grup Ci-ealkilosulfonylowych, grup cyjanowych, grup Ci-eacyloksylowych lub grup Ci-ekarboalkoksylowych, lub gdy jeden lub więcej podstawników R5 do R7 oznacza grupę alkinylową, jest ona ewentualnie podstawiona grupą sililową, która jest podstawiona trzema grupami Ci-4alkilowymi lub X oznacza grupę o wzorze ogólnym 5, w którym r8, R9 i R10 są takie same lub różne i każdy niezależnie wybrany jest spośród chloru, bromu, grupy metylowej, fluorowej lub metoksy ewentualnie podstawionej grupą metoksy lub fluorem, Y i γ1 oznaczają atom tlenu i Z oznacza grupę o wzorze CH2O, z tym ograniczeniem, że gdy A nie zawiera fragmentu C=C, wówczas X oznacza grupę o wzorze 5, w którym R8, r9 i Rw mają wyżej podane znaczenie, znamienny tym, że cyklizuje się związek o wzorze ogólnym 2, w którym R, R1, R2, A i X mają wyżej podane znaczenie, w obecności katalizatora kwasowego i ewentualnie otrzymany związek o ogólnym wzorze 1 przekształca się w inny związek o ogólnym wzorze 1.
2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że stosuje się związek o ogólnym wzorze 2, w którym R oznacza grupę n-propylową, n-butylową, i-butylową, t-butylową lub fenylową, a pozostałe podstawniki mają znaczenie podane w zastrz. 1.
3. Sposób według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że stosuje się związek o wzorze ogólnym 2, w którym R1 i R2 są niezależnie wybrane spośród atomu wodoru, grupy metylowej, grupy cyjanowej lub grupy trifluorometylowej, a pozostałe podstawniki mają wyżej podane znaczenie.
4. Sposób według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że stosuje się związek o ogólnym wzorze 2, w którym A oznacza grupę -(CH2)4<C=C-, grupę o wzorze 6, grupę -CH = CH(CH2)2C=C-, grupę CH2O(CH2)2C=C-, grupę -(C^^CH^^O^C-, grupę -(CH^CHCC^C^O^C-, grupę -CH2CH(CH3)(CH2)2C=C, grupę -(CHz^CH = CHC=C lub grupę -(CH2)3C=C-, a X oznacza atom wodoru lub grupę alkilową o 1-4 atomach węgla ewentualnie podstawioną grupą hydroksylową, grupą alkoksylową o 1-4 atomach węgla, grupą acyloksylową o 1-4 atomach węgla, lub jednym do trzech atomów chlorowca, a pozostałe podstawniki mają wyżej podane znaczenia.
5. Sposób według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że stosuje się związek o ogólnym wzorze 2, w którym A oznacza grupę -CH2CH2-, -CH = CH- lub -C^C-, a X oznacza grupę o wzorze 5, w którym r8, r9 i Rw każdy oznacza atom chloru, bromu, grupę metoksylową lub metylową ewentualnie podstawioną grupą metoksylową lub atomem fluoru, a pozostałe podstawniki mają wyżej podane znaczenia.
PL1988273850A 1987-07-22 1988-07-21 Sposób wytwarzania nowych heterobicykloalkanów o dzialaniu szkodnikobójczym PL PL PL PL159875B1 (pl)

Applications Claiming Priority (3)

Application Number Priority Date Filing Date Title
GB878717274A GB8717274D0 (en) 1987-07-22 1987-07-22 Pesticidal compounds
GB878723488A GB8723488D0 (en) 1987-10-07 1987-10-07 Pesticidal compounds
GB888809851A GB8809851D0 (en) 1988-04-26 1988-04-26 Pesticidal compounds

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL273850A1 PL273850A1 (en) 1990-01-22
PL159875B1 true PL159875B1 (pl) 1993-01-29

Family

ID=27263521

Family Applications (2)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL1988273850A PL159875B1 (pl) 1987-07-22 1988-07-21 Sposób wytwarzania nowych heterobicykloalkanów o dzialaniu szkodnikobójczym PL PL PL
PL1988278571A PL158212B1 (pl) 1987-07-22 1988-07-21 Srodek owado-, roztoczo- i nicieniobójczy PL PL

Family Applications After (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL1988278571A PL158212B1 (pl) 1987-07-22 1988-07-21 Srodek owado-, roztoczo- i nicieniobójczy PL PL

Country Status (22)

Country Link
EP (3) EP0622370A3 (pl)
JP (1) JPS6447787A (pl)
KR (1) KR890002086A (pl)
CN (1) CN1030759A (pl)
AP (1) AP75A (pl)
AT (1) ATE128711T1 (pl)
AU (1) AU611702B2 (pl)
BR (1) BR8803652A (pl)
DE (1) DE3854544D1 (pl)
DK (1) DK167188B1 (pl)
EG (1) EG18921A (pl)
FI (1) FI883453A7 (pl)
GR (1) GR3018584T3 (pl)
HU (1) HU209128B (pl)
IL (1) IL87183A (pl)
MC (1) MC1956A1 (pl)
MY (1) MY103751A (pl)
NZ (1) NZ225508A (pl)
PL (2) PL159875B1 (pl)
PT (1) PT88053B (pl)
RU (2) RU2034847C1 (pl)
TR (1) TR25921A (pl)

Families Citing this family (5)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
GB9027246D0 (en) * 1990-12-17 1991-02-06 Wellcome Found Pesticidal compounds
NO328803B1 (no) 2000-03-03 2010-05-18 Thia Medica Nye fettsyreanaloger
NZ537762A (en) 2002-06-20 2007-02-23 Thia Medica As Sulfur-containing phospholipid derivatives
RU2318385C2 (ru) * 2006-03-16 2008-03-10 Общество с ограниченной ответственностью "Медицинская компания "Пери" Способ инсектицидной обработки и инсектицидная композиция "пешка" для его осуществления
FR2953369B1 (fr) * 2009-12-07 2016-02-05 Total Raffinage Marketing Concentre emulsionnable pour composition phytosanitaire, concentre emulsionnable et film phytosanitaire

Family Cites Families (7)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
US3686224A (en) 1970-02-24 1972-08-22 Gulf Research Development Co 2,6,7-trioxabicyclo(2.2.2)octane compounds
AU3933285A (en) * 1984-01-30 1985-08-09 Regents Of The University Of California, The A new class of pesticides comprising 1,4-bis-substituted-2,6,7-trioxabicyclo (2.2.2) octanes
IL79532A0 (en) * 1985-07-30 1986-10-31 Wellcome Found Substituted trioxabicyclooctanes,their preparation and their use as pesticides
IL80115A0 (en) * 1985-09-23 1986-12-31 Wellcome Found Bicyclic compounds,their preparation and their use as pesticides
ES2003872A6 (es) * 1985-09-24 1988-12-01 Wellcome Found Un procedimiento para la preparacion de derivados de heterobicicloalcanos
EP0216625A3 (en) * 1985-09-24 1988-08-17 The Wellcome Foundation Limited Pesticidal compounds
GB8603383D0 (en) * 1986-02-11 1986-03-19 Wellcome Found Pesticidal formulations

Also Published As

Publication number Publication date
ATE128711T1 (de) 1995-10-15
FI883453A0 (fi) 1988-07-21
RU2063972C1 (ru) 1996-07-20
EP0622370A2 (en) 1994-11-02
DK407188A (da) 1989-01-23
DK167188B1 (da) 1993-09-13
AP8800096A0 (en) 1988-05-01
TR25921A (tr) 1993-09-17
EP0300797A1 (en) 1989-01-25
DE3854544D1 (de) 1995-11-09
PL278571A1 (en) 1989-10-30
HUT47584A (en) 1989-03-28
RU2034847C1 (ru) 1995-05-10
MY103751A (en) 1993-09-30
MC1956A1 (fr) 1989-06-30
CN1030759A (zh) 1989-02-01
HU209128B (en) 1994-03-28
JPS6447787A (en) 1989-02-22
EG18921A (en) 1994-10-30
PT88053A (pt) 1989-06-30
EP0300797B1 (en) 1995-10-04
KR890002086A (ko) 1989-04-08
EP0622370A3 (en) 1995-03-08
FI883453A7 (fi) 1989-01-23
PL158212B1 (pl) 1992-08-31
NZ225508A (en) 1992-04-28
IL87183A (en) 1995-05-26
GR3018584T3 (en) 1996-04-30
AU1977688A (en) 1989-01-27
PL273850A1 (en) 1990-01-22
AP75A (en) 1990-03-05
AU611702B2 (en) 1991-06-20
DK407188D0 (da) 1988-07-21
BR8803652A (pt) 1989-02-14
PT88053B (pt) 1995-03-01
IL87183A0 (en) 1988-12-30
EP0545892A1 (en) 1993-06-09

Similar Documents

Publication Publication Date Title
IL98357A (en) 1-arylpyrroles, process for their preparation and insecticidal, acaricidal and nematocidal compositions containing them
JPH09500116A (ja) 置換アリールケト−エノール型複素環式化合物
EP0294228B1 (en) Novel heterocyclic pesticidal compounds
PL159875B1 (pl) Sposób wytwarzania nowych heterobicykloalkanów o dzialaniu szkodnikobójczym PL PL PL
US5466710A (en) Heterobicycloalkanes as pesticidal compounds
US5116862A (en) Pesticidal compounds
EP0959071B1 (en) 1-Aryl-4-cycloalk(en)ylpyrazoles as antiparasitic agents
US5114940A (en) Pesticides
EP0372816B1 (en) Novel heterocyclic pesticidal compounds
US5026874A (en) Pesticidal compounds
US5204333A (en) Pesticidal compounds
US5502073A (en) Heterocyclic pesticidal compounds
US5229424A (en) Pesticidal cyclopropyl 2,4-dieneamides
EP0380312A1 (en) Pesticidal compounds
AU663691B2 (en) Tri thiabicyclo {2.2.2.}octane derivatives as pesticides
PL159996B1 (pl) Sposób wytwarzania nowych heterobicykloalkanów o dzialaniu szkodnikobójczym PL
EP0346107B1 (en) Arylfluoroalkenamides and their use as pesticides
EP0372817B1 (en) Novel heterocyclic pesticidal compounds
DD282688A5 (de) Verfahren zur herstellung von neuen 2,5-disubstituierten dithianen, pestizide formulierung und methode fuer die bekaempfung von schaedlichen gliederfuessern
EP0372870A2 (en) Novel heterocyclic pesticidal compounds