PL164934B1

PL164934B1 - Płyn do hydraulicznych układów hamulcowych I sprzęgłowych samochodów

Info

Publication number: PL164934B1
Application number: PL28863491A
Authority: PL
Inventors: Jerzy Celejewski; Gerard Bekierz; Jerzy Wasilewski; Halina Poskrobko; Jan Przondo; Czeslaw Salij; Jozef Lata; Leonard Muchorowski; Jan Surmiak; Andrzej Dabrowski; Barbara Wronko; Elzbieta Dabrowska
Original assignee: Inst Ciezkiej Syntezy Orga; Inst Transportu Samochodowego
Priority date: 1991-01-07
Filing date: 1991-01-07
Publication date: 1994-10-31
Also published as: PL288634A1

Abstract

Płyn do hydraulicznych układów hamulcowych i sprzęgłowych samochodów zawierający mieszaninę eterów etylowych glikoli etylenowych, glikolu etylenowego i inhibitorów korozji, znamienny tym, że składa się z 20-35% wagowych glikolu polietylenowo-polipropylenowego o średniej masie cząsteczkowej około 1000 zawierającego około 20% wagowych merów oksyetylenowych, 30-55% wagowych eteru etylowego glikolu dietylenowego, 10-24% wagowych eteru etylowego glikolu trietylenowego, 3-12% wagowych eteru etylowego glikolu tetraetylenowego, 0,5-4% wagowych eteru etylowego glikolu pentaetylenowego, 0,5-4% wagowych mieszaniny glikoli di-, tri- i tetraetylenowych oraz 0,45-0,99% wagowego mieszaniny środków antyutleniających i inhibitujących korozję metali zawierającej 0,1-0,2% wagowego roztworu soli sodowej estru glikoloboranowego w eterze etylowym glikolu dietylenowego, 0,02-0,04% wagowego benzotriazolu, 0,02-0,04% wagowego 2,2-dwu-/4-hydroksyfenylopropanu/, 0,2,-0,4% wagowego fosforanu trójkrezylu, 0,05-0,15% wagowego 16,7% roztworu czteroboranu sodowego w glikolu etylenowym, 0,05-0,15% wagowego N-propylenodwuaminy roślinnej oraz 0,001% wagowego L^bis/p-toluiioamino/antrachinonu i 0,0005% wagowego 1-fenylo-3-metylopirazolanu-5.

Description

Przedmiotem wynalazku jest płyn do hydraulicznych układów hamulcowych i sprzęgłowych samochodów, charakteryzujący się małą agresywnością w stosunku do gumy, stali i metali kolorowych.

Płyny hamulcowe muszą charakteryzować się wysoką temperaturą wrzenia, małą lepkością w niskich temperaturach, odpornością na działanie wilgoci, oraz małą agresywnością do gumy i metali. Ponadto muszą dobrze się mieszać ze stosowanymi do tego celu płynami różnych producentów tak krajowych jak i zagranicznych. Płyny do hydraulicznych układów hamulcowych i sprzęgłowych samochodów zawierają trzy grupy środków: środki smarne, rozpuszczalniki oraz dodatki uszlachetniające to jest inhibitory korozji metali i środki antyutleniające.

Jako środki smarne stosuje się głównie glikole polipropylenowe lub olej rycynowy. Jako rozpuszczalniki stosuje się etery alkilowe glikoli alkilenowych oraz estry kwasów organicznych lub nieorganicznych tych eterów lub glikoli. Natomiast jako środki o działaniu antykorozyjnym i antyutleniającym stosuje się alkilofenole, aminofenole, aminy, benzotriazole, fenylomorfolinę, rycynoolean trójetanoloaminy, fosforan trójkrezylu, fenylonaftyloaminę, hydrochinon, dian, aminy dwuarylowe.

Z opisu patentowego nr 150097 znany jest płyn hamulcowy, znamienny tym, że składa się z 55-75 części wagowych mieszaniny eterów etylowych glikoli etylenowych o gęstości w temperaturze 293 K wynoszącej 0,95-1,020 g/cm³ i temperaturze wrzenia 463-503 K, 25-45 części wagowych poliglikolu propylenowego o średniej masie cząsteczkowej 500-2200, 0,1-0,5 części wagowej roztworu soli sodowej estru glikolo-boranowego w eterze etylowym glikolu dwuetylenowego, 0,010,05 części wagowej 2,2-dwu/4-hydroksyenylopropanu/, 0,01-0,05 części wagowych benzotriazolu, 0,2-0,5 części wagowej fosforanu trójkrezylu, 0,1-0,5 części wagowej roztworu czteroboranu sodowego w glikolu etylenowym oraz 0,05-0,2 części wagowej N-propylenoalkilodwuaminy tłuszczowej. Płyn ten ma temperaturę wrzenia powyżej 463 K i lepkość kinematyczną w temperaturze 233 K poniżej 1800 mm²/s i w związku z tym nie spełnia wymagań norm światowych.

Z opisu patentowego nr 136938 znany jest płyn hamulcowy zawierający 0-449 części wagowych oleju rycynowego, 0-500 części wagowych poliglikolu propylenowego o średniej masie cząsteczkowej około 2000,0-400 części wagowych butanolu, 145-600 części wagowych mieszanki eteru etylowego glikolu etylenowego i eteru etylowego glikolu dwuetylenowego, 4,0 części wagowych fosforanu trójkrezylu, 0,06 części wagowej chinizaryny, 0,78-5,3 części wagowych glikolowego roztworu boraksu, 0-0,07 części wagowej krzemianów i ewentualnie 0,3 części wagowej

164 934 3 dianu. Płyn ten mimo dobrych własności smarnych i antykorozyjnych posiada niską temperaturę wrzenia (383-413 K), która nie pozwala na jego stosowanie w układach hamulców tarczowych.

Z opisu patentowego nr 136937 znany jest płyn hamulcowy, zawierający 600-700 części wagowych mieszaniny eteru etylowego glikolu dwuetylenowego oraz eteru etylowego glikolu trójetylenowego, 300-400 części wagowych poliglikolu propylenowego, 4,0 części wagowych fosforanu trójkrezylu, 1,4 części wagowej roztworu glikolowego boraksu, 0,06 części wagowej chinizaryny, 0,3 części wagowej dianu i 0,1 części wagowej benzotriazolu. Płyn ten stosowany jest w ograniczonych ilościach do układów hamulców tarczowych, głównie ze względu na niską temperaturę wrzenia nie przekraczającą 463 K, oraz niskie własności ochronne przed wilgocią.

Z polskiego opisu patentowego nr 125 616 znany jest płyn hamulcowy do badań montażowych elementów i układów hydrauliki samochodowej, zawierający 50-60% wagowych alkoholu dwuacetonowego, 37-46% wagowych oleju rycynowego, 4-6% wagowych poliglikolu propylenowego o średniej masie cząsteczkowej 2000,0,15-0,6% wagowego inhibitorów korozji, korzystnie 0,05-0,1% wagowego 2-merkaptobenzotiazolu i 0,1-0,5% wagowego trójetanoloaminy.

Płyn ten stosowany może być tylko do montażu układów hamulcowych, natomiast nie może być stosowany w pracujących układach hamulcowych ze względu na niską temperaturę wrzenia wynoszącą 406 K.

Płyn według wynalazku składa się z 20-35% wagowych środka smarnego będącego glikolem polietylenowo-polipropylenowym o średniej masie cząsteczkowej około 1000 i zawierającym około 20% wagowych merów oksyetylenowych, 30-55% wagowych eteru etylowego glikolu dietylenowego, 10-24% wagowych eteru etylowego glikolu trietylenowego, 3-12% wagowych eteru etylowego glikolu tetraetylenowego, 0,5-4% wagowych eteru etylowego glikolu pentaetylenowego, 0,5-4% wagowych mieszaniny glikoli di-, tri- i tetra-etylenowych, oraz 0,45-0,99% wagowego mieszaniny środków antyutleniających i inhibitujących korozję metali zawierającej 0,1-0,2% wagowego roztworu soli sodowej estru glikoloboranowego w eterze etylowym glikolu dietylenowego, 0,02-0,04% wagowego benzotriazolu, 0,02-0,04% wagowego, 2,2-dwu/4-hydroksyfenylopropanu/, 0,2-0,4% wagowego fosforanu trójkrezylu, 0,05-0,15% wagowego 16,7% roztworu boraksu w glikolu etylenowym, 0,05-0,15% wagowego N-propylenodwuaminy roślinnej oraz 0,001% wagowego 1,%biis/>-toluiioamino/antrachinonu i 0,0005% wagowego 1-fenylo-3-metylopirazolanu-5.

Płyn hamulcowy o recepturze według wynalazku wykazuje bardzo dobre własności użytkowe, małą lepkość w niskich temperaturach, bardzo małą agresywność w stosunku do gumy, stali i metali kolorowych oraz dobre własności ochronne przed wilgocią. Płyn ten charakteryzuje się następującymi własnościami:

- temperaturą wrzenia ponad 480 K

- lepkością w temperaturze 233 K poniżej 1500mm2/s

- działaniem korodującym na metale takie jak blacha ocynowana, stal i żeliwo poniżej 0,1 mg/cm², aluminium poniżej 0,08 mg/cm², mosiądz i miedź poniżej 0,2 mg/cm²

- własnością ochronną przed wilgocią powyżej 8 pkt

Płyn spełnia wszystkie wymagania norm krajowych dla płynów hamulcowych typu R-3. Płyn według wynalazku miesza się z płynami zagranicznymi klasy DOT-3, wykazuje dużą stabilność w czasie w temperaturach 223-393 K i może być stosowany do układów hydraulicznych hamulcowych i sprzęgłowych smochodów z układami hamulców bębnowych, tarczowych oraz układów hamulcowych pneumatyczno-hydraulicznych. Nieoczekiwanie stwierdzono, że wprowadzenie do płynu glikolu polietylenowo-polipropylenowego o zawartości około 20% merów oksyetylenowych pozwoliło na uzyskanie bardzo dobrych własności smarnych i użytkowych. Dobór odpowiedniego zestawu eterów etylowych glikoli etylenowych pozwolił na znaczne podwyższenie temperatury wrzenia i obniżenie lepkości w niskich temperaturach, natomiast zastosowany w określonych ilościach zestaw dodatków uszlachetniających, antyutleniających i antykorozyjnych swym działaniem synergicznym zabezpiecza własności antykorozyjne metali, zapobiega destrukcyjnemu działaniu płynu na gumę oraz nadaje mu właściwości ochronne przed wilgocią.

Przykład I. Płyn do hydraulicznych układów hamulcowych i sprzęgłowych samochodów otrzymuje się przez zmieszanie 30% wagowych glikolu polietylenowo-polipropylenowego o średniej masie cząsteczkowej około 1000 zawierającego około 20% wagowych merów oksyetyleno4

164 934 wych, 48% wagowych eteru etylowego glikolu dietylenowego, 14% wagowych eteru etylowego glikolu trietylenowego, 3% wagowych eteru etylowego glikolu tetraetylenowego, 2,34% wagowych eteru etylowego glikolu pentaetylenowego, 2% wagowych mieszaniny glikoli di-, tri- i tetraetylenowego, 0,66% wagowe mieszaniny środków antyutleniających i antykorozyjnych o składzie: 0,1% wagowego roztworu soli sodowej estru glikolo-boranowego w eterze etylowym glikolu dietylenowego, 0,03% wagowego benzotriazolu, 0,03% wagowego 2,2-dwu/4-hydroksyfenylopropanu/ 0,3% wagowego fosforanu trójkrezylu, 0,1% wagowego 16,7% roztworu czteroboranu sodowego w glikolu etylenowym, 0,1% wagowego N-propylenodwuaminy roślinnej oraz 0,001% wagowego 1,4-bis/p-toluiioamino/antrachinonu i 0,0005% wagowego 1-fenylo-3-metylopirazolanu-5.

Otrzymano płyn hamulcowy o temperaturze wrzenia 490 K, lepkości kinematycznej w temperaturze 233 K wynoszącej 1390 mm²/s, o ubytkach korozyjnych metali takich jak blacha ocynowana 0,02 mg/cm², stal 0,03 mg/cm², żeliwo 0,06 mg/cm⁵, aluminium 0,008 mg/cm², mosiądz 0,04mg/cm² i miedź 0,016 mg/cm2. Ponadto płyn wykazuje dużą stabilność w temperaturach 223-393 K, miesza się z płynami zagranicznymi klasy DOT-3 nie wywołuje destrukcyjnego działania na gumę, posiada wymagane własności ochronne przed wilgocią i może być stosowany do wszystkich układów hydraulicznych hamulcowych i sprzęgłowych samochodów osobowych i ciężarówek.

Przykład II-IV. Przygotowane płyny do hydraulicznych układów hamulcowych i sprzęgłowych samochodów otrzymuje się jak w przykładzie I przez zmieszanie poszczególnych składników w ilościach podanych w tabeli 1. Własności otrzymanych płynów przedstawiono również w tabeli 1.

Tabela 1

Lp. Wyszczególnienie	Jedn.	Przykłady
II	III	IV
Składniki płynu
1. glikol polietylenowo-polipropylenowy	% wag	35	22	20
2. eter etylowy glikolu dietylenowego	% wag	35	55	50
3. eter etylowy glikolu metylenowego	% wag	15	10	24
4. eter etylowy glikolu tetraetylenowego	% wag	12	5	4,29
5 eter etylowy glikolu pentaetylenowego	% wag	4	3,01	0,5
6 mieszanina glikoli etylenowych	% wag	3,55	4	0,5
7 roztwór soli sodowej estru glik.-boranowego	% wag	0,1	0,2	0,15
8 benzotriazol	% wag	0,02	0,04	0,03
9 Z^d-hydroksyfenylopropan	% wag	0,02	0,04	0,03
10. fosforan trójkrezylu	% wag	0,2	0,4	0,3
11. glikolowy roztwór boraksu	% wag	0,05	0,15	0,1
12. N-propylenoalkiloamina	% wag	0,05	0,15	0,1
13. 1,<4-bis/p-toluiioamino/antrachmon	% wag	0,001	0,001	0,001
14 1-fenylo-3-metylopirazolan-5	% wag	0,0005	0,0005	0,0005
Własności płynu
1. Temp. wrzenia płynu	K	492	482	485
2. Lepkość w temp. 233 K	mm2/S	1450	1380	1260
3. Ubytek korozyjny·
- blacha ocynowana	mg/cm2	0,08	0,008	0,02
- stal	mg/cm²	0,08	0,01	0,02
- żeliwo	mg/cm²	0,06	0,01	0,08
- aluminium	mg/cm²	0,04	0,006	0,008
- mosiądz	mg/cm²	0,12	0,016	0,03
- miedź	mg/cm2	0,14	0,02	0,06

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.

Cena 10 000 zł

Claims

Zastrzeżenie patentowe

Płyn do hydraulicznych układów hamulcowych i sprzęgłowych samochodów zawierający mieszaninę eterów etylowych glikoli etylenowych, glikolu etylenowego i inhibitorów korozji, znamienny tym, że składa się z 20-35% wagowych glikolu polietylenowo-polipropylenowego o średniej masie cząsteczkowej około 1000 zawierającego około 20% wagowych merów oksyetylenowych, 30-55% wagowych eteru etylowego glikolu dietylenowego, 10-24% wagowych eteru etylowego glikolu trietylenowego, 3-12% wagowych eteru etylowego glikolu tetraetylenowego, 0,5-4% wagowych eteru etylowego glikolu pentaetylenowego, 0,5-4% wagowych mieszaniny glikoli di-, tri- i tetraetylenowych oraz 0,45-0,99% wagowego mieszaniny środków antyutleniających i inhibitujących korozję metali zawierającej 0,1-0,2% wagowego roztworu soli sodowej estru glikoloboranowego w eterze etylowym glikolu dietylenowego, 0,02-0,04% wagowego benzotriazolu, 0,02-0,04% wagowego 0,2,-0,4% wagowego fosforanu trójkrezylu, 0,05-0,15% wagowego 16,7% roztworu czteroboranu sodowego w glikolu etylenowym, 0,05-0,15% wagowego N-propylenodwuaminy roślinnej oraz 0,001% wagowego 1,4-bis/ptoluiloamino/antrachinonu i 0,0005% wagowego 1-fenylo-3-metylopirazolanu-5.