PL169789B1 - Płyn hamulcowy - Google Patents

Abstract

Płyn hamulcowy do układów hydraulicznych samochodów zawierający etery alkilowe glikoli etylenowych, glikole polipropylenowe, glikole etylenowe, dodatki uszlachetniające oraz barwnik, znamienny tym, że składa się z 70-90% wagowych mieszaniny eterów metylowych i butylowych glikoli etylenowych zawierających nie mniej niż 75% wagowych eterów metylowych glikoli etylenowych, w tym głównie eteru metylowego glikolu trietylenowego, 5-20% wagowych eterów butylowych glikolu di- i tri-etylenowego, do 5% wagowych eterów etylowych glikoli etylenowych i do 5% wagowych glikoli etylenowych, 10-30% wagowych glikolu polipropylenowego o średniej masie cząsteczkowej 2000, do 1% wagowego dodatków: antyutleniających i inhibitujących korozję metali oraz barwnika, w tym 0,2-0,4% wagowego fosforanu trikrezylu, 0,02-0,04% wagowego bisfenolu A, 0,02-0,04% wagowego benzotriazolu, 0,03-0,1% wagowego mieszaniny kwasu decenobursztynowego z semihydroksyestrem tego kwasu lub półestru kwasu dodecenobursztynowego z nonylofenolem etoksylowanym 3-9 molami tlenku etylenu i ewentualnie do 0,1% wagowego N-talowo-propylotrimetylenodiaminy.

Description

Przedmiotem wynalazku jest płyn hamulcowy do samochodowych układów hydraulicznych hamulcowych i sprzęgłowych spełniający wymagania standardów międzynarodowych w klasie DOT-3 (US Department of Transportation).

Standardy międzynarodowe stawiają przed płynami hamulcowymi wysokie wymagania. Płyny hamulcowe muszą charakteryzować się możliwie wysoką temperaturą wrzenia, małą lepkością w niskich temperaturach, odpornością na zawilgocenie oraz małą agresywnością w stosunku do gumy i metali.

Wymagane własności płynu hamulcowego uzyskuje się stosując odpowiedni skład środków smarnych, rozpuszczalników oraz dodatków antykorozyjnych, antyutleniających i stabilizujących. Jako środki smarne stosuje się odpowiednie poliglikole lub oleje. Jako rozpuszczalników używa się alkoholi bądź eterów alkilowych glikoli alkilenowych. W grupie środków o działaniu antykorozyjnym, antyutleniającym i stabilizującym stosowane są alkilofenole, aminofenole, aminy, triazole, fosforan trójkrezylu, hydrochinon, dian, estry itp.

Z polskiego opisu patentowego nr 136 937 znany jest płyn hamulcowy do hydraulicznych układów hamulcowych i sprzęgłowych samochodów składający się z 600-700 części wagowych mieszaniny eteru etylowego glikolu dietylenowego i eteru etylowego glikolu trietylenowego o gęstości w temperaturze 20°C wynoszącej 0,998-1,017 g/cm³, 300-400 części wagowych poliglikolu propylenowego o średniej masie cząsteczkowej 750 lub 800, 4,0 części wagowych fosforanu trójkrezylu, 1,4 części wagowej roztworu składającego się z 20 części wagowych boraksu i 100 części wagowych glikolu etylenowego, 0,06 części wagowych 1,4-dihydroksy-antrachinonu, 0,3 części wagowej dianu i 0,1 części wagowej benzotriazolu. Płyn ten nie spełnia standardowych wymagań w zakresie temperatury wrzenia (około 190°C).

Znany jest także płyn hamulcowy z polskiego opisu patentowego nr 150 097 składający się z 55-75 części wagowych mieszaniny eterów etylowych glikoli etylenowych o gęstości w temperaturze 293 K wynoszącej 0,95-1,020 g/cm3, i temperatury wrzenia 463-503 K 25-45 części wagowych poliglikolu propylenowego o średniej masie cząsteczkowej 500-2200, 0,1-0,5 części wagowej roztworu soli sodowej estru glikoloboranowego w eterze etylowym glikolu dietylenowego, 0,01-0,05 części wagowej 2,2-di(4-hydroksyfenylo)-propanu, 0,01-0,05 części wagowej benzotriazolu, 0,2-0,5 części wagowej fosforanu trójkrezylu, 0,1-0,5 części wagowej roztworu czteroboranu sodowego w glikolu etylenowym oraz 0,05-0,2 części wagowej N-propylenoalkilodiaminy tłuszczowej. Płyn ten poza dobrymi własnościami użytko169 789 wymi i wymaganą normami temperaturą wrzenia powyżej 205°C nie spełnia wymagań w zakresie własności po zawilgoceniu (tak zwanego mokrego punktu wrzenia).

Innym płynem hamulcowym znanym z polskiego opisu patentowego nr P-288634 jest płyn składający się z 20-35% wagowych glikolu polietylenowo-polipropylenowego o średniej masie cząsteczkowej około 1000 zawierającego około 20% wagowych merów oksyetylenowych, 30-55% wagowych eteru etylowego glikolu dietylenowego, 10-24% wagowych eteru etylowego glikolu trietylenowego, 3-12% wagowych eteru etylowego glikolu tetraetylenowego, 0,5-4% wagowych eteru etylowego glikolu pentaetylenowego, 0,5-4% wagowych mieszaniny glikoli di-, tri- i tetraetylenowych oraz 0,45-0,99% wagowego mieszaniny środków antyutleniających i inhibitujących korozję metali, zawierającej 0,1-0,2% wagowego roztworu soli sodowej estru glikoloboranowego w eterze etylowym glikolu dietylenowego, 0,02-0,04%, wagowego benzotriazolu, 0,02-0,04% wagowego 2,2-di-(4-hydroksyfenylo)propanu, 0,2-0,4% wagowego fosforanu trójkrezylu, 0,05-0,15% wagowego 16% roztworu czteroboranu sodowego w glikolu etylenowym, 0,05-0,15% wagowego N-propylenodiaminy roślinnej oraz 0,001% wagowego 1,4-bis(p-toluiloamino)antrachinonu i 0,0005% wagowego 1-fenylo-3-metylopirazolanu-5. Płyn ten także nie spełnia wymagań w zakresie własności po zawilgoceniu.

Płyn hamulcowy według wynalazku składa się z 70-90% wagowych mieszaniny eterów metylowych i butylowych glikoli etylenowych zawierającej nie mniej niż 75% wagowych eterów metylowych glikoli etylenowych, w tym głównie eteru metylowego glikolu trietylenowego, 5-20% wagowych eterów butylowych glikolu di- i tri-etylenowego, nie więcej niż 5% wagowych eterów etylowych glikoli etylenowych i nie więcej niż 5% wagowych glikoli etylenowych, 10-30% wagowych glikolu polipropylenowego o średniej masie cząsteczkowej 2000, nie więcej niż 1% wagowy dodatków antyutleniających i inhibitujących korozję metali oraz barwnika, w tym 0,2-0,4% wagowego fosforanu trójkrezylu, 0,02-0,04% wagowego bisfenolu A, 0,02-0,04% wagowego benzotriazolu, 0,03-0,1% wagowego mieszaniny kwasu decenobursztynowego z semihydroksyestrem tego kwasu lub półestru kwasu n-dodecenobursztynowego z etoksylowanym 3-9 molami tlenku etylenu nonylofenolem, do 0,001% wagowego barwnika i ewentualnie do 0,1% wagowego N-talowopropylolnmetylenodiaminy.

Dzięki zastosowaniu przedstawionego wyżej składu surowców podstawowych a w szczególności mieszaniny eterów metylowych i butylowych glikoli polietylenowych o zastrzeżonym składzie uzyskano nadspodziewanie dobre właściwości użytkowe płynu hamulcowego, charakteryzujące się temperaturą wrzenia powyżej 230°C, temperaturą wrzenia płynu zawilgoconego powyżej 140°C oraz bardzo dobrym wpływem na uszczelnienia gumowe. Natomiast dzięki zastosowanemu w tym składzie nowego zestawu inhibitorów korozji i dodatków antyutleniających oraz mieszaniny kwasu decenobursztynowego wraz z jego semihydroksyestrem uzyskano nadspodziewanie dobrą ochronę antykorozyjną zestawu metali, z których budowane są układy hamulcowe samochodów. Opisany wyżej płyn hamulcowy spełnia wymagania standardów światowych. Dla spełniania standardu otrzymany płyn barwiony jest na kolor żółty za pomocą 1-fenolo-3-metylopirazolanem-5.

Przykład I. Płyn hamulcowy klasy DOT-3 do układów hydraulicznych samochodów otrzymano przez zmieszanie 83% wagowych mieszaniny eterów metylowych i butylowych glikoli etylenowych o składzie: 76% wagowych eterów metylowych glikoli etylenowych w tym głównie eteru metylowego glikolu trietylenowego, 16% wagowych eterów butylowych glikolu di- i tri-etylenowego, 2% wagowych eterów etylowych glikoli etylenowych i 3% wagowych glikoli etylenowych oraz 17% wagowych glikolu polipropylenowego o średniej masie cząsteczkowej około 2000, 0,3% wagowego fosforanu trójkrezylu, 0,03% wagowego bisfenolu A, 0,03% wagowego benzotriazolu, 0,03% wagowego półestru kwasu n-dodecenobursztynowego z nonylofenolem etoksylowanym 3-9 molami tlenku etylenu i 0,05% wagowego N-talowo-propylotrimetylenodiamrny. Płyn barwiono na kolor żółty dodając 0,001% wagowego 1-fenylo-3-metylo-pirazolanu-5. Płyn charakteryzuje się temperaturą wrzenia 262°C i temperaturą wrzenia po zawilgoceniu 149°C Ponadto płyn wykazuje dobry wpływ na uszczelnienia gumowe oraz bardzo dobre własności antykorozyjne w stosunku do stali i metali kolorowych.

169 789

Przykłady II-IV. Przygotowano płyny hamulcowe klasy DOT-3 do układów hydraulicznych samochodów sposobem jak w przykładzie I przez zmieszanie składników w ilościach podanych w tabeli 1. Własności otrzymanych płynów przedstawiono w tabeli 1.

Tabela 1

Lp.	Wyszczególnienie	Jedn.	Przykłady
n	m	IV
1.	Składniki płynu: Mieszanina eterów metylowych i butylowych glikoli etylenowych, w tym	% wag.	70	75	90
	- eterów metylowych glikoli etylenowych	%wag.	75	75	87
	- eterów butylowych glikoli di- i tri-etylenowych	%wag.	19	20	5
	- eterów etylowych glikoli etylenowych	%wag.	5	2	3
	- glikoli etylenowych	% wag.	1	2	5
2.	Glikole polipropylenowe	% wag.	30	25	10
3.	Fosforan trikrezylu	%wag.	0,4	0,3	0,2
4.	Bisfenol A	% wag.	0,02	0,03	0,04
5.	Benzotriazol	%wag.	0,02	0,02	0,04
6.	Kwas decenobursztynowy i jego semihydroksyester	% wag.	0,03		0,1
7.	Barwnik	% wag.	0,001	0,001	0,001
8.	N-talowo-propylenotrimetylenodiamina	%wag.	0,1	-	-
9.	Półester kwasu n-dodecenobursztynowego z nonylofenolem etoksylowanym 3-9 molami tlenku etylenu	%wag.	—	0,1
1.	Własności płynu Temperatura wrzenia	°C	235	241	245
2.	Temperatura wrzenia po zawilgoceniu	°C	143	146	145

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 2,00 zł

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Płyn hamulcowy do układów hydraulicznych samochodów zawierający etery alkilowe glikoli etylenowych, glikole polipropylenowe, glikole etylenowe, dodatki uszlachetniające oraz barwnik, znamienny tym, że składa się z 70-90% wagowych mieszaniny eterów metylowych i butylowych glikoli etylenowych zawierających nie mniej niż 75% wagowych eterów metylowych glikoli etylenowych, w tym głównie eteru metylowego glikolu trietylenowego, 5-20% wagowych eterów butylowych glikolu di- i tri-etylenowego, do 5% wagowych eterów etylowych glikoli etylenowych i do 5% wagowych glikoli etylenowych, 10-30% wagowych glikolu polipropylenowego o średniej masie cząsteczkowej 2000, do 1% wagowego dodatków: antyutleniających i inhibitujących korozję metali oraz barwnika, w tym 0,2-0,4% wagowego fosforanu trikrezylu, 0,02-0,04% wagowego bisfenolu A, 0,02-0,04% wagowego benzotriazolu, 0,03-0,1% wagowego mieszaniny kwasu decenobursztynowego z semihydroksyestrem tego kwasu lub półestru kwasu dodecenobursztynowego z nonylofenolem etoksylowanym 3-9 molami tlenku etylenu i ewentualnie do 0,1% wagowego N-talowo-propylotrimetylenodiamńny.