PL166213B1

PL166213B1 - Sposób wytwarzania nowych pochodnych taksolu PL PL PL

Info

Publication number: PL166213B1
Application number: PL91291546A
Authority: PL
Inventors: David G I Kingston; Zhi-Yang Zhao
Original assignee: Virginia Tech Intell Prop
Priority date: 1990-08-28
Filing date: 1991-08-28
Publication date: 1995-04-28
Also published as: TW209214B; RU2059630C1; NO913007D0; IL99183A0; CS263291A3; PL295892A1; CA2049160A1; FI913651A7; AU8274591A; RU2043346C1; PL295890A1; JPH04230676A; CN1059337A; KR0132157B1; JPH0699410B2; NZ239377A; US5059699A; MY107794A; HU912755D0; PT98787A

Abstract

1. Sposób wytwarzania nowych pochod- nych taksolu o ogólnym wzorze 1, w którym Ac oznacza acetyl, a Z oznacza grupe o wzorze CX = CHY lub CHX-CHY-S020M , w któ- rych to wzorach X i Y niezaleznie oznaczaja atomy wodoru, alkil lub aryl, a M oznacza atom wodoru, atom metalu alkalicznego lub grupe amoniowa, znamienny tym, ze taksol estryfikuje sie zwiazkiem nalezacym do grupy kwasów akrylowych i w przypadku, gdy w powstalym zwiazku o wzorze 1 Z oznacza grupe o wzorze CX = CHY, ten zwiazek ewen- tualnie poddaje sie reakcji Michaela ze srod- kiem nukleofilowym wybranym z grupy, obejmujacej jon wodorosiarczynowy i jon siar- czynowy, z wytworzeniem zwiazku o wzorze 1, w którym Z oznacza grupe o wzorze CHX- CHY-SO 2 OM, w którym X, Y i M maja wyzej podane znaczenie. Wzór 1 PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych pochodnych taksolu rozpuszczalnych w wodzie, wykazujących działanie przeciwnowotworowe. W szczególności sposobem według wynalazku wytwarza się nowe pochodne taksolu o ogólnym wzorze 1, w którym Ac oznacza acetyl, a Z oznacza grupę o wzorze CX — CHY lub CHX-CHY-SO2 OM, w których to wzorach X i Y niezależnie oznaczają atomy wodoru, alkil lub aryl, a M oznacza atom wodoru, atom metalu alkalicznego lub grupę amoniową.

Taksol jest występującym w przyrodzie dwuterpenoidem, będącym potencjalnie doskonałym lekiem przeciwrakowym. Taksol wykazał już działanie w przypadku kilku rodzajów nowotworów. Po razy pierwszy związek ten wyizolowali i zbadali jego budowę Wani i współpracownicy, J. Am. Chem. Soc., 1971, 93,2325. Taksol wykryto w korze cisu Taxus brevifolia, a także T. Baccata i T. cuspidata.

Biologiczne działanie taksolu łączy się z jego wpływem na podział komórek. Taksol sprzyja powstawaniu mikrotubul tworzących wrzeciono mitotyczne podczas podziału komórki. Taksol zapobiega jednak depolimeryzacji tubuliny tworzącej mikrotubule wrzeciona mitotycznego, niezbędne dla nastąpienia podziału komórki, tak więc powoduje on zatrzymanie tego podziału. Mechanizm działania taksolu jest unikalny, gdyż polega on na tworzeniu polimerów tubulinowych, podczas gdy inne leki przeciwrakowe, takie jak winblastyna i kolchicyna, zapobiegają powstawaniu mikrotubul.

166 213

Ze względu na ograniczoną dostępność taksolu, którego nie udało się do tej pory zsyntetyzować, nie stanowił on przedmiotu powszechnych badań. Wstępne próby wykazały, że taksol może mieć pewien marginalny wpływ w leczeniu ostrej białaczki i czerniaka, a ponadto odnotowano jego działanie w przypadku innych nowotworów. Badania McGuire'a i współpracowników, Ann. Int. Med., 1989,111,273-279, wykazały aktywność taksolu w przypadku lekoopornego raka jajników. Ze względu jednak na niską rozpuszczalność taksolu w wodzie trzeba go było podawać w postaci wlewów rozcieńczonych wodnymi roztworami dekstrozy.

Należy wziąć pod uwagę fakt, iż w pierwszej fazie badań klinicznych sam taksol nie dawał nadmiernych efektów toksycznych, natomiast ostre reakcje uczuleniowe wystąpiły pod wpływem emulgatorów podawanych wraz z taksolem w związku z jego słabą rozpuszczalnością w wodzie. W co najmniej jednym przypadku nastąpiła śmierć pacjenta spowodowana działaniem tych emulgatorów. Tak więc istnieje zapotrzebowanie na rozpuszczalne w wodzie pochodne taksolu, które zachowałyby działanie przeciwnowotworowe i przeciwrakowe związku macierzystego.

Taksol jest związkiem o wzorze 2 i widmie NMR przedstawionym na fig. 1. Sygnały taksolu są wyraźnie rozdzielone i mieszczą się w zakresie 1,0-8,2 ppm. Dla uproszczenia widmo podzielono na trzy regiony: pierwszy pomiędzy 1,0 - 2,5 ppm, utworzony przez mocne sygnały od trzech protonów grup metylowej i octanowej oraz złożone multiplety pochodzące od niektórych grup metylenowych, drugi pomiędzy 2,5 i 7,0 ppm, zawierający sygnały pochodzące od większości protonów w szkielecie i łańcuchu bocznym taksolu, oraz trzeci pomiędzy 7,0 i 8,2 ppm, zawierający sygnały pochodzące od protonów aromatycznych ugrupowań benzoesanu C-2, fenylu C-3' i benzamidu C-3'. Piki w widmie NMR w fig. 1 oznaczano zgodnie z numeracją atomów węgla w cząsteczce taksolu, do których są przyłączone protony dające sygnały.

Magri i Kingston, Journal of Natural Products, vol. 51, nr 2, str. 298-306, marzec - kwiecień 1988, donieśli o biologicznej aktywności taksoli podstawionych w pozycjach C-2' i C-7 w celu nadania im lepszej rozpuszczalności w wodzie. Zsyntetyzowano 2'-(t-butylodwumetylosililo)taksol i stwierdzono, że jest on zasadniczo nieaktywny, co uznano za wskazówkę, iż dla biologicznej aktywności taksolu konieczna jest wolna grupa hydroksylowa w pozycji 2' taksolu. Podstawniki acylowe w pozycji 2' w 2 '-acetylotaksolu i 2',7'-dwuacetylotaksolu ulegały z łatwością hydrolizie in vivo i oba te związki wykazały aktywność w próbie biologicznej na hodowli komórek. Nietrwałość podstawników acylowych w pozycji 2' sugerowała, iż 2'-acetylotaksole mogą służyć jako proleki taksolu, to znaczy związki wykazujące działanie biologiczne dopiero po biotransformacji.

Magri i Kingston wytworzyli dwie pochodne taksolu o zwiększonej rozpuszczalności w wodzie, to jest 2'-(/J-alanylo)taksol o wzorze 3 i 2'-sykcynylotaksol o wzorze 4. Stwierdzono, że 2'-(/3-alanylo)taksol jest aktywny in vivo i in vitro, lecz nietrwały. 2'-Sukcynylotaksol, wytworzony działaniem bezwodnika bursztynowego na taksol, miał znacznie obniżoną wartość wskaźnika P-388 in vivo w porównaniu z taksolem. Tak więc wysiłki badaczy skoncentrowały się na poszukiwaniu innych pochodnych taksolu, które nie wykazywałyby nietrwałości lub braku aktywności in vivo i in vitro.

Deutsch i współpracownicy, J. Med. Chem., 1989, 32, 788-792, podali że sole 2'-sukcynylotaksolu i 2'-glutarylotaksolu mają lepsze właściwości przeciwnowotworowe w porównaniu z wolnymi kwasami. Ponieważ badacze ci uważali, iż sole z różnymi przeciwjonami często mają znacznie różniące się właściwości, zsyntetyzowali oni i przebadali wiele różnych soli 2'-podstawionego taksolu. Sole z trójetyloaminą i N-metyloglukaminą były znacznie lepiej rozpuszczalne w wodzie i były aktywniejsze od soli sodowych. Stwierdzono także, że pewna grupa soli 2'-glutarylotaksolu jest aktywniejsza od analogów 2'-sukcynylotaksolowych. W szczególności sól powstała przez sprzęganie 2'-glutarylotaksolu z 3-dwumetyloamino-1-propyloaminą z użyciem N,N'-karbonylodwuimidazolu (CDI) wykazała dobrą rozpuszczalność i bioaktywność.

Oprócz zwiększenia rozpuszczalności i aktywności taksolu, pożądane jest także wytworzenie pochodnych taksolu o zwiększonej trwałości dla wydłużenia okresu ich przechowywania. Uważa się, iż sole estrów taksolu są bardzo podatne na hydrolizę zasadową, a grupy nadające rozpuszczalność w wodzie, takie jak ugrupowanie soli karboksylanowych lub soli amin, są raczej zasadowe. Tak więc istnieje zapotrzebowanie na syntetyczne obojętne, rozpuszczalne w wodzie pochodne taksolu o aktywności równej aktywności taksolu lub wyższej od niej. Sole typu sulfonianów organicznych są raczej obojętne lub słabo zasadowe, a zatem takie sole taksolu powinny mieć

166 213 podwyższoną trwałość. Ponadto, ze względu na trudności związane z syntezą karboksylanowych i aminowych soli estrów taksolu, jest pożądane znalezienie tańszych, rozpuszczalnych w wodzie pochodnych taksolu oraz opracowanie sposobów ich wytwarzania. Zapotrzebowanie to spełnia sposób według wynalazku.

Cechą sposobu według wynalazku jest to, że taksol estryfikuje się związkiem należącym do grupy kwasów akrylowych i w przypadku, gdy w powstałym związku o wzorze 1 Z oznacza grupę o wzorze CX = CHY, ten związek ewentualnie poddaje się reakcji Michaela ze środkiem nukleofilowym wybranym z grupy, obejmującej jon wodorosiarczynowy i jon siarczynowy, z wytworzeniem związku o wzorze 1, w którym Z oznacza grupę o wzorze CHX-CHY-SOaOM, w którym X, Y i M mają wyżej podane znaczenie.

Związki wytworzone sposobem według wynalazku wykazują wysoką rozpuszczalność w wodzie, a przy tym wykazują działanie przeciwbiałaczkowe, przeciwnowotworowe i/lub przeciwrakowe.

Szczególnie korzystny tok postępowania polega na tym, że w etapie estryfikacji rozpuszcza się trójetyloaminę i związek należący do grupy kwasów akrylowych w tetrahydrofuranie, w atmosferze argonu, z wytworzeniem pierwszego roztworu, ten pierwszy roztwór chłodzi się do temperatury około 0°C, chloromrówczan izobutylu łączy się z tym pierwszym roztworem z wytworzeniem drugiego roztworu, ogrzewa się ten drugi roztwór do temperatury zbliżonej do pokojowej i do drugiego roztworu dodaje się taksol z wytworzeniem związku o wzorze 1, w którym Z oznacza grupę o wzorze CX = CHY, po czym strąca się i suszy ten związek, zaś w etapie reakcji Michaela rozpuszcza się otrzymany związek o wzorze 1 w izopropanolu z wytworzeniem trzeciego roztworu, rozpuszcza się metawodorosiarczyn sodowy w wodzie destylowanej z wytworzeniem czwartego roztworu i łączy się ten trzeci roztwór z tym czwartym roztworem z wytworzeniem związku o wzorze 1, w którym Z oznacza grupę o wzorze CHX-CHY-SOgOM, w którym X, Y i M mają wyżej podane znaczenie.

Korzystnym środkiem sprzęgającym jest chloromrówczan izobutylu, a korzystnym związkiem z grupy kwasów akrylowych jako kwas akrylowy.

Zgodnie z korzystnym wariantem sposobu według wynalazku wytwarza się sól sodową 2'-[(3-sulfo-1-ketopropylo)oksy]taksolu na drodze reakcji taksolu z kwasem akrylowym, z wytworzeniem 2'-akryloilotaksolu, który następnie poddaje się reakcji Michaela z wodorosiarczynem sodowym, z wytworzeniem soli estru 2'-sulfoetylowego taksolu. Taksol poddaje się reakcji z kwasem akrylowym z użyciem chloromrówczanu izobutylu jako środka sprzęgającego. 2'-Akryloilotaksol otrzymuje się z wydajnością 94% po oczyszczeniu metodą chromatografu rzutowej (żel krzemionkowy, 1/1 dwuchlorometan/octan etylu). Na podstawie chromatografii cienkowarstwowej (TLC) stwierdzono, że sprzęganie kwasu akrylowego z taksolem zaszło w 90% w ciągu 15 godzin w 60°C. Nie stwierdzono powstania 2',7'-dwupodstawionego produktu po długotrwałej reakcji. Widmo NMR 2'-akryloilotaksolu wykazało, że sygnał od protonu przy C-2' uległ przesunięciu do 5,46 ppm (d, J = 3) z pozycji 4,73 ppm dla protonu przy C-2' w niepodstawionym taksolu. Przesunięcie sygnału w kierunku wyższych wartości jest dowodem zacylowania grupy hydroksylowej przy C-2'. Sygnał protonu przy C-7 (4,43 ppm) pozostał praktycznie nie zmieniony (4,38 ppm dla niepodstawionego taksolu), tak więc w pozycji C-7 nie zaszła żadna reakcja. Spektrogram masowy wykazał masę cząsteczkową 907 (piki przy m/z 930, MNa+ i 9,08 NH+).

2'-Akryloilotaksol ewentualnie poddaje się następnie reakcji z wodorosiarczynem sodowym (addycja Michaela). Wodorosiarczyn sodowy jest dobrym nukleofilem i zapewnia dobre warunki pH w reakcji.

Widmo NMR produktu addycji porównano z widmem NMR 2'-akryloiiotaksolu i stwierdzono, że brak jest w nim sygnałów od protonów winylowych, natomiast dwa triplety przy 3,14 i 2,93 ppm wskazują na obecność dwu nowych grup metylenowych w produkcie addycji. Widmo masowe tego produktu wykazało, że jego masa cząsteczkowa wynosi 1011 (m/z 1034, MNa+ i 1012, MH+).

Sól sodową 2'-[(3-sulfo-1-ketopropylo)oksy]taksolu próbowano wytworzyć w jednoetapowej reakcji, łącząc taksol z kwasem 3-hydroksy-3-ketopropanosulfonowym w obecności pirydyny i dwucykioheksylokarbodwuimidu (DCC), lecz nie otrzymano żadnego produktu. Było to prawdopodobnie rezultatem wewnątrzcząsteczkowego ataku grupy sulfonylowej na produkt pośredni powstający w reakcji.

166 213

Stosowany w sposobie według wynalazku taksol pochodził z National Cancer Institute, St. Zjedn. Ameryki. Widma H NMR i C-NMR wykonano przy użyciu spektrometru Bruker 270 SY 270 MHZ, a widma 2D-NMR przy użyciu spektrometru Bruker WP200 200 MHZ. Przesunięcia chemiczne wyrażono w częściach na milion (ppm) względem TMS (czterometylosilanu) w przypadku widm ¹H-NMR, zaś wzorcem w przypadku widm ¹³ C-NMR było przesunięcie dla chloroformu przy 77,0 ppm lub TMS przy 0 ppm. Widma wykonywano dla próbek w CDCL lub CD 3 OD, w temperaturze pokojowej. Widma masowe wykonywano przy użyciu masowego spektrometru gazowego Finnegan-MAT 112 i spektrometru masowego VG 7070 HF wyposażonego w system przetwarzania danych, źródło FAB i źródło EI/CI. Widma NMR i widma masowe są wielce użyteczne w badaniu taksolu i jego pochodnych, a widma IR i UV dostarczają dodatkowych informacji potwierdzających budowę tych związków. W badaniach stosowano także spektrofotometry Perkin-Elmer 710 B (IR) i Perkin-Elmer 330 (UV) oraz polarymetr Perkin-Elmer. Badania metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) prowadzono w urządzeniu złożonym z pompy Waters M6000, zaworu inżektorowego Rheodyne, kolumny Water Radial-Pal RLM-100 RP-8 i detektora Waters 440 UV.

Jak to ilustrują poniższe przykłady, zamiast kwasu akrylowego można stosować inne związki z grupy kwasów akrylowych będące dobrymi akceptorami Michaela, np. kwas (metyloakrylowy) i kwas cynamonowy (kwas fenyloakrylowy), a grupą tworzącą sól może być inny metal alkaliczny lub grupa amoniowa, np. grupa czterobutyloamoniowa. Grupę taką można także zastąpić atomem wodoru.

Równoważne związkom wytworzonym sposobem według wynalazku są rozpuszczalne w wodzie pochodne taksolu zawierające jeden lub większą liczbę łańcuchów bocznych lub podstawników w pierścieniu. Podstawnikami mogą być grupy nie wywołujące znaczącej zmiany właściwości związków wytwarzanych sposobem według wynalazku, np. -H, -OH, -OR, -NR, -Ar lub = O.

Rozpuszczalność wszystkich związków w wodzie wyznaczono określając współczynnik podziału między oktanol-1 i wodę. Do pomiarów stosowano oktanol nasycony wodą destylowaną i wodę destylowaną nasyconą oktanolem. Pomiary wykazały, że sól sodowa 2'-[(3-sulfo-1ketopropylo)oksy]taksolu jest dwustudziesięciokrotnie bardziej rozpuszczalna w wodzie niż taksol.

Wynalazek ilustrują następujące przykłady.

Przykład I.W 25 ml okrągłodennej kolbie rozpuszczono w atmosferze argonu 50 μΐ trójetyloaminy i 30μΐ kwasu akrylowego w 5 ml bezwodnego THF. Po ochłodzeniu roztworu do 0°C w łaźni lodowej dodano 50 μΐ chloromrówczanu izobutylu i mieszaninę reakcyjną ogrzewano w temperaturze pokojowej przez 15 minut. Do mieszaniny reakcyjnej dodano 100 mg taksolu i roztwór mieszano w 60°C przez 15 godzin, monitorując przebieg reakcji metodą TLC z użyciem dwuchlorometanu/octanu etylu (2:1). Po odsączeniu chlorowodorku trójetyloaminy wytrąconego w trakcie reakcji rozpuszczalnik odparowano pod próżnią, a produkt oczyszczono metodą chromatografii rzutowej na żelu krzemionkowym z użyciem dwuchlorometanu/octanu etylu (1:1). Otrzymano 100 mg (94%) 2'-akryloilotaksolu o wzorze 5. Ugrupowanie akryloilowe w tym związku jest dobrym akceptorem Michaela ze względu na elektrofilowy atom węgla w pozycji β alkenu, podatny na atak nukleofilowy.

W około 3 ml przedestylowanego izopropanolu rozpuszczono 85 mg związku o wzorze 5, a w 1 ml destylowanej wody rozpuszczono 84 mg metawodorosiarczynu sodowego. Dwa roztwory zmieszano z sobą i mieszaninę reakcyjną mieszano w 60°C przez około 15 minut, monitorując przebieg reakcji metodą TLC z użyciem dwuchlorometanu/metanolu (10:1). Rozpuszczalnik odparowano pod próżnią, a wodę usunięto azeotropowo z acetonitrylem. Produkt oczyszczono metodą chromatografii rzutowej na żelu krzemionkowym z użyciem dwuchlorometanu/izopropanolu (2:1). Otrzymano 83,5 mg (83,5%) soli sodowej 2'-[(3-sulfo-1-ketopropylo)oksy]taksolu o wzorze 6. Próbki produktu zanalizowano metodami NMR, spektrometrii masowej (MS), UV i IR (KBr), a także określono ich skręcalność optyczną i temperaturę topnienia. Temperatura topnienia: 175-176°C; [α]²% = -30° (0,0012, MeOH);IR (KBr) 3500, 2950,1760,1730,1660,1380,1250, 1190, 1100, 800 cm’!, UV λ MeOH max: 279 nm (ε 579), 270 nm (ε 869), 228 nm (ε 15072); MS (FAB): 1034 (MNa+), 1012 (MH+).

Widma NMR produktu przedstawiono w tabeli 1.

166 213

Tabela 1

Widmo NMR

Pozycja

	Przesunięcie ¹H (ppm względem TMS)	Przesunięcie ’³C (ppm względem TMS)
1	2	3
C-1		*
C-2	6,2 (d, 7)	75
C-3	3,82 (d, 7)	45,8
C-4		80,5
C-5	5,0 (d, 9)	84
C-6	2,48 m	35,2
C-1	4,35 m	76
C-8		57,9
C-9		203,8
C-10	6,45 s	70,8
C-11		131
C-12		141
C-13	6,09 (t, 8)	75,4
C-14	2,48 m	35,8
C-15		43
C-16	1,15 s	25,9
C-17	1,17 s	19,8
C-18	1,95 s	13,8
C-19	1,67 s	9,4
C-20	4,21 s	70,8
C-1'		171
C-2'	5,45 (d, 3)	74
C-3'	5,84 (d, 7)	53,1
N-H	7,26 (t, 9)
CH3(OAc)	2,2 s	21
CH3(OAc)	2,4 s	21,9
Bz	7,4-8,1 m	126,8-138,1
CO(OAc)		168,4
CO(OAc)		169,9
CO(OBz)		166,2
CO(NBz)		168,2
C-1		170,2
C-2	2,93 (t, 8)	29,2
C-3	3,14	63,2

* Pod sygnałem od CHCI3

Oprócz polepszonej rozpuszczalności w wodzie powyższy związek charakteryzuje się czynnością biologiczną, co wykazały próby biologiczne.

Przykładi I. W wysuszonej, przepłukanej argonem kolbie 22mg taksolu poddano w 0°C działaniu 1 ml roztworu wytworzonego z 39,9 mg dwucykloheksylokarbodwuimidu (DCC), 16,0 mg kwasu trans-cynamonowego i około 4,0 ml bezwodnego acetonitrylu. Dodano katalityczną ilość dwumetyloaminopirydyny (DMAP) i przebieg reakcji śledzono przy użyciu chromatografii cienkowarstwowej. Po 15 minutach dodano jeszcze 1 ml powyższego roztworu, a po upływie około 0,5 godziny mieszaninę ogrzano do 25°C i odstawiono na 1 godzinę. Otrzymano 10,4 mg (wydajność około 65%) 2'-trans-cynamylotaksolu, którego widmo NMR przedstawia fig. 2.

Przykład III. W wysuszonej, przepłukanej argonem kolbie 23mg taksolu poddano w 0° działaniu 1 ml roztworu wytworzonego z 43 mg DCC, 10,0 mg kwasu krotonowego i 4 ml bezwodnego acetonitrylu. Dodano katalityczną ilość dwumetyloaminopirydyny , (DMAP) i przebieg reakcji śledzono przy użyciu chromatografii cienkowarstwowej. Po 15 minutach dodano jeszcze 1 ml powyższego roztworu, a po upływie około 0,5 godziny mieszaninę ogrzano do 25°C i odstawiono na 1 godzinę. Po oczyszczeniu produktu analiza wykazała powstanie z wydajnością 45% 2'-trans-krotonylotaksolu, którego widmo NMR przedstawia fig. 3.

Przykład IV. Rozpuszczalność taksolu w wodzie określono rozpuściwszy 1,6 mg taksolu w 10 ml destylowanej wody nasyconej oktanolem-1 w 60 ml rozdzielaczu i dodawszy 10 ml oktanolu-1 nasyconego wodą destylowaną. Zawartość rozdzielacza wytrząśnięto i odstawiono na 30 minut do

166 213 rozdzielenia się faz. Wykonano widmo UV przy 228 nm warstwy wodnej i organicznej, przy czym warstwę alkoholową rozcieńczono pięciokrotnie przed pomiarem. W ten sam sposób oceniono rozpuszczalność w wodzie, w porównaniu z rozpuszczalnością taksolu, 0,8 mg soli sodowej 2'-[(3-sulfo-1-ketopropylo)oksy]taksolu. Wyniki przedstawiono w tabeli 3.

Tabela 2

Związek	Rozpuszczalność względna
Taksol	1
Sól sodowa 2'-[(3-sulfo-1-ketopropylo)oksy]taksolu	210

PrzykładV. (porównawczy). W 10 ml kolbie umieszczono 20 mg taksolu, 40 ml dwucykloheksylokarbodwuimidu i 20 mg kwasu N-karbobenzylo-y-aminomasłowego. Reagenty rozpuszczono w 4 ml bezwodnego acetonitrylu, otrzymanego drogą przepuszczania acetonitrylu przez zaktywowany tlenek glinowy. Mieszaninę reakcyjną mieszano w temperaturze pokojowej przez 30 godzin, a potem przesączono roztwór dla usunięcia wytrąconego dwucykloheksylomocznika. Rozpuszczalnik usunięto pod próżnią, a surowe produkty rozdzielono metodą preparatywnej TLC z użyciem heksanu/octanu etylu (4):))). Otrzymano 19,1 mg (7),9%) czystego 2'-N-CBZ-y-aminobutyrylotaksolu.

Mrówczan 2'-y-aminobutyrylotaksolu zsyntetyzowano dodając 6 mg powyższego produktu do 1,) ml metanolu, a następnie, po jego rozpuszczeniu, 1 ml kwasu mrówkowego. Otrzymano 40% roztwór kwasu mrówkowego w metanolu. Mieszaninę reakcyjną zawierającą ) mg )% Pd/C mieszano w temperaturze pokojowej przez 26 godzin. Reakcję przerwano przez odsączenie Pd/C i wysuszenie przesączu pod próżnią. Otrzymano mrówczan 2'-y-aminobutyrylotaksolu o wzorze 7. Po kilku godzinach widmo NMR i TLC (2:1:0,02 dwuchlorometan/octan etylu/metanol) wykazały, że mrówczan uległ rozkładowi do taksolu.

Wzór 3

SO^ONa

Wzór 6

C₆H₅CONH _oH5C6

AcO O OH

o ćo

OH i AcO OCOQH₅CH2CH2CH2NH₃COCH

Wzór 7

FIG 2

PPM

FIG /

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 1,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Sposób wytwarzania nowych pochodnych taksolu o ogólnym wzorze 1, w którym Ac oznacza acetyl, a Z oznacza grupę o wzorze CX = CHY lub CHX-CHY-SO2O M, w których to wzorach X i Y niezależnie oznaczają atomy wodoru, alkil lub aryl, a M oznacza atom wodoru, atom metalu alkalicznego lub grupę amoniową, znamienny tym, że taksol estryfikuje się związkiem należącym do grupy kwasów akrylowych i w przypadku, gdy w powstałym związku o wzorze 1 Z oznacza grupę o wzorze CX = CHY, ten związek ewentualnie poddaje się reakcji Michaela ze środkiem nukleofilowym wybranym z grupy, obejmującej jon wodorosiarczynowy i jon siarczynowy, z wytworzeniem związku o wzorze 1, w którym Z oznacza grupę o wzorze CHX-CHYSO₂OM, w którym X, Y i M mają wyżej podane znaczenie.
2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że estryfikację taksolu prowadzi się w obecności chloromrówczanu izobutylu jako środka sprzęgającego.
3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że w etapie estryfikacji rozpuszcza się trójetyloaminę i związek należący do grupy kwasów akrylowych w tetrahydrofuranie, w atmosferze argonu, z wytworzeniem pierwszego roztworu, ten pierwszy roztwór chłodzi się do temperatury około 0°C, chloromrówczan izobutylu łączy się z tym pierwszym roztworem z wytworzeniem drugiego roztworu, ogrzewa się ten drugi roztwór do temperatury zbliżonej do pokojowej i do drugiego roztworu dodaje się taksol z wytworzeniem związku o wzorze 1, w którym Z oznacza grupę o wzorze CX = CHY, po czym strąca się i suszy ten związek, zaś w etapie reakcji Michaela rozpuszcza się otrzymany związek o wzorze 1 w izopropanolu z wytworzeniem trzeciego roztworu, rozpuszcza się metawodorosiarczyn sodowy w wodzie destylowanej z wytworzeniem czwartego roztworu i łączy się ten trzeci roztwór z tym czwartym roztworem z wytworzeniem związku o wzorze 1, w którym Z oznacza grupę o wzorze CHX-CHY-SO2O M, w którym X, Y i M mają znaczenia, podane w zastrz. 1.
4. Sposób według zastrz. 1 albo 2, albo 3, znamienny tym, że jako związek należący do grupy kwasów akrylowych stosuje się kwas akrylowy.