PL176082B1

PL176082B1 - Synergistyczny środek chwastobójczy oraz sposób zwalczania niepożądanej roślinności

Info

Publication number: PL176082B1
Application number: PL94323520A
Authority: PL
Inventors: John M. Fenderson; William B. O'neal; Theo Quaghebeur; Karl-Christof Schumm; Loocke Walter Van
Original assignee: Basf Ag
Priority date: 1993-02-19
Filing date: 1994-02-17
Publication date: 1999-04-30

Abstract

1. Synergistyczny srodek chwastobójczy, zawierajacy substancje czynna, typowe srodki wspomagajace i rolniczo dopuszczalny nosnik, znamienny tym, ze zawiera chwastobójczo skuteczna polaczona ilosc dimetenoamidu i innego herbicydu wybranego z grupy triketonów i dionów, obejmujacej 2-(2-chloro-4-meta- no-sulfonylobenzoilo)-1,3-cykloheksanodion; 2-(4-metylosulfonyloksy-2-nitrobenzoilo)-4,4,6,6-tetrametylo- 1,3-cykloheksanodion; 3-(4-m etylosulfonyloksy-2-nitrobenzoilo)-bicyklo[3.2.1]oktano-2,4-dion; 3-(4-metylosulfonylo-2-ni-trobenzoilo)-bicyklo[3.2.1]oktano-2,4-dion;4-(4-chloro-2-nitrobenzoilo)-2,6,6-tri- metylo-2H-1,2-oksazyno-3,5(4H,6H)dion;4-(4-metylotio-2-nitrobenzoilo)-2,6,6-trimetylo-2H-1,2-oksazyno- 3,5-(4H ,6H )-dion;3-(4-m etylotio-2-nitrobenzoilo)-bicyklo[3.2.1]oktano-2,4-dion;4-(2-nitro-4-tri- fluorometoksybenzoilo)-2,6,6-trimetylo-2H-1,2-oksazyno-3,5(4H, 6H)-dion, przy czym stosunek wagowy her- bicydu wybranego z grupy triketonów i dionów do dimetenoamidu wynosi 1:2-1:10, a substancje czynne wystepuja w ilosci 0,01-90% wagowych. 4. Sposób zwalczania niepozadanej roslinnosci, znamienny tym, ze na miejsca wystepowania niepoza- danej roslinnosci nanosi sie synergistyczny srodek chwastobójczy, charakteryzujacy sie tym, ze zawiera chwastobójczo skuteczna polaczona ilosc dimetenoamidu i innego herbicydu wybranego z grupy triketonów i dionów, obejmujacej 2-(2-chloro-4-metano-sulfonylobenzoilo)-1,3-cykloheksanodion; 2-(4-metylosulfonylo- ksy-2-nitrobenzoilo)-4,4,6,6-tetrametylo-1,3-cykloheksanodion;3-(4-metylosulfonyloksy-2-nitrobenzoilo)-- bicyklo[3.2.1]oktano-2,4-dion; 3-(4-metylosulfonylo-2-nitrobenzoilo)-bicyklo[3.2.1]oktano-2,4-dion; 4-(4-chloro-2-mtrobenzoilo)-2,6,6-trimetylo-2H-1,2-oksazyno-3,5(4H,6H)dion;4-(4-metylotio-2-nitroben- zoilo)-2,6,6-trim etylo-2H -1,2-oksazyno-3,5-(4H ,6H )-dion;3-(4-m etylotio-2-n itrobenzoilo)-bicy- klo[3.2.1]oktano-2,4-dion;4-(2-nitro-4-trifluorometoksybenzoilo)-2,6,6-trimetylo-2H-1,2-oksazyno-3,5-(4H, 6H)-dion, przy czym stosunek wagowy herbicydu wybranego z grupy triketonów i dionów do dimetenoamidu wynosi 1 2-1.10, a substancje czynne wystepuja w ilosci 0,01-90% wagowych, z tym, ze dimetenoamid wystepujacy w srodku stosuje sie w ilosci 0,1-3,0 kg/ha, a triketon wystepujacy w srodku stosuje sie w ilosci 0,01-2,0 kg/ha. P L 178082 B 1 PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest synergistyczny środek chwastobójczy oraz sposób zwalczania niepożądanej roślinności.

Dimetenoamid (FRONTIER®) o nazwie chemicznej 2-chloro-N-(2,4-dimetylo-3-tienylo)N-(2-metoksy-1-metyloetylo)acetamid, sposób jego wytwarzania, zawierającego kompozycje chwastobójcze i ich zastosowanie jako środków chwastobójczych opisano w opisie patentowym US nr 4 666 502 podanym tu jako odnośnik literaturowy. Dimetenoamid składa się z 4 stereoizomerów z uwagi na dwa pierwiastki chiralne i może również istnieć w postaci indywidualnych izomerów, jak również mieszanin diastereoizomerycznych (1S, aRS (znany jako

S-dimetenoamid) i 1R, aRS (znany jako R-dimetenoamid) i w postaci mieszaniny racemicznej (1RS, aRS). Nawiązywanie tutaj do dimetenoamidu, o ile nie zaznaczono inaczej, dotyczy różnych jego postaci. Spośród mieszanin diastereoizomerycznych korzystne są mieszaniny S -dimetenoamidu.

Stosowane w niniejszym opisie określenie herbicydy dotyczy związków, które zwalczają lub regulują niepożądany rozwój roślinności. Ta klasa związków może być podzielona na podklasy według głównego typu i sposobu działania, jakie herbicyd wywiera na rośliny. Na przykład według G. F. Warrena z Purdue University, Indiana, St. Zjedn., herbicydy można sklasyfikować jako inhibitory przenoszenia auksyny, herbicydy regulatory wzrostu, inhibitory fotosyntezy, inhibitory pigmentu, inhibitory wzrostu, inhibitory syntezy aminokwasów, inhibitory biosyntezy lipidów, inhibitory biosyntezy ścianek komórkowych, środki gwałtownie rozrywające błonę komórkową, jak również herbicydy mieszane, które nie podlegają pod jedną z powyższych kategorii.

Obecnie nieoczekiwanie stwierdzono, że wspólne stosowanie dimetenoamidu i co najmniej jednego innego herbicydu daje lepsze, a w niektórych przypadkach dłużej trwające zwalczanie niepożądanego rozwoju roślin. Samo działanie synergistyczne wykazuje wysoki stopień zwalczania dla wspólnie stosowanych dawek, które są znacznie niższe niż dawki każdego indywidualnego związku potrzebne do otrzymania tego samego stopnia zwalczenia. Ponadto, przy każdej danej współstosowanej dawce stopień zwalczania jest wyższy niż efekt dodany otrzymany dla indywidualnych komponentów w tych samych dawkach. W niektórych przypadkach zarówno szybkość działania, jak i poziom zniszczenia są zwiększone i/lub mogą być niszczone chwasty, które nie są niszczone przez żaden ze składników w dawkach ekonomicznie uzasadnionych.

To działanie synergistyczne pozwala na zadawalające zwalczanie przy stosowaniu zmniej szonych dawek każdego ze składników i nawet w ilościach, które, jeśli są stosowane dla poszczególnego składnika samego, dałyby niezadawalające zniszczenie. Ponadto, można osiągnąć dłuższe zwalczanie pozostałościowe. Zapewnia to znaczne korzyści ekonomiczne i środowiskowe przy zastosowaniu dimetenoamidu i stosowanego w połączeniu z nim herbicydu(ów).

Współ-stosowanie uzyskuje się przez zmieszanie w zbiorniku preparatów indywidualnych składników aktywnych lub przez kolejne (korzystnie 1-2 dni) stosowanie takich preparatów lub stosowanie przedmieszki sporządzonej ze wstępnie ustalonej kombinacji indywidualnych składników aktywnych.

176 082

Przykładami herbicydów, które mogą być stosowane w kombinacji z dimetenoamidem są:

1. inhibitory przenoszenia auksyny, np. naptalam,

2. regulatory wzrostu obejmujące 1) kwasy benzoesowe, np. dikamba; b) kwasy fenoksy i) typu kwasu octowego, np. 2,4-D, MCPA, ii) typu kwasu propionowego, np. 2,4-DP, MCPP, iii) typu kwasu masłowego, np. 2,4-DB, MCPB; c) kwasy pikolinowe i związki pokrewne, np. pikloram, triklopyr, fluoroksypyr, klopyralid,

3. inhibitory fotosyntezy obejmujące a) s-triazyny i) chloro podstawione, np. atrazynę, simazynę, cyjanazynę, ii) metoksy podstawione, np. prometon, iii) metylotio podstawione, np. ametrynę; prometrynę; b) inne triazyny, np. heksazynon, metribuzynę; c) podstawione moczniki, np. diuron, fluometruon, linuron, tebutiuron, tidiazuron, forchlorfenuron; d) uracyle, np. bromacil, terbacil; e) inne, np. bentazon, desmidefam, fenmedifam, propanil, pirazon, pirydat,

4. inhibitory pigmentów obejmujące a) pirydazynony, np. norflurazon; b) izoksazolony, np. klomazon; c) inne, np. amitrol, fluridon,

5. inhibitory wzrostu obejmujące a) mitotyczne środki rozrywające i) dinitroaniliny, np. trifluralinę, prodiaminę, benefinę, etalfluralinę, izopropalinę, oryzalinę, pendimetalinę, ii) inne, np. DCPA, ditiopyr, tiazopyr, pronamid; b) inhibitory wypuszczania pędów przez kiełkujące siewki i) tiokarbaminiany, np. EPTC, butylan, cykloat, molinat, pebulat, tiobencarb, triallat, wemolat; c) inhibitory tylko korzeni siewek, np. bensulit, napropamid, siduron; d) inhibitory korzeni i pędów siewek, obejmujące chloroacetamidy, np. alachlor, acetochlor, metolachlor, dietatyl, propachlor, butachlor, pretilachlor, metazachlor, dimetachlor i inne, np. cynmetylin,

6. inhibitory syntezy aminokwasów obejmujące a) glifosat, glufosat; b) sulfonylomoczniki, np. rimsulfuron, metsulfuron, nikosulfuron, triasulfuron, primisulfuron, bensulfuron, chlorimuron, chlorosulfuron, sulfometuron, tifensulfuron, tribenuron, etametsulfuron, trisulfuron, clopyrasulfuron, pyrazasulfuron, prosulfuron (CGA152005), halosulfuron, metylometsulfuron, etylo-chlorimuron; c) sulfonamidy, np. flumetsulam (a.k.a. DE498); d) imidazolony, np. imazakwin, imazametabenz, imazapyr, imazetapyr,

7. inhibitory biosyntezy lipidów obejmujące a) cykloheksanodiony, np. setoksydym, cletodym; b) związki aryloksyfenoksylowe, np. butylo-P-fluazifop, kletodym, metylodiclofop, metylo-haloksyfop, kwizalofop; c) inne, np. etylo-fenoksaprop,

8. inhibitory biosyntezy ścianek komórki, np. dichlobenil, izoksaben,

9. środki gwałtownego rozrywania błony ściankowej obejmującej a) bipirydyliumy, np. parakwat, dikwat; b) etery difenylowe, np. acifluorfen, fomesafen, laktofen, oksyfluorfen; c) inhibitory syntazy glutaminowej, np. glufozynian; d) inne, np. oksadiazon,

10. mieszane ol^^erouj4^{ce a}) karbaminiany, nn. azulam;b)nitrylei np. bromoksynil, joksynil; c) hydantocydyza i pochodne; d) różne, np. paklobutrazol, etofumazat, kwizoklsrak (a.k.n. BAS514), difenzokwat, endotal, fosamim, DSMa, MSMA,

11.inne

a) triketony i diony typu opisanego w opisach patentowych US nr nr 4 695 673; 4 869 748; 4 921 526; 5 006 150; 5 089 046, w amerykańskich zgłoszeniach patentowych 07/411 086 (i EP-A-338 992); i 07/994 048 (i EP-A-394 889 i EP-A-506 907), jak również EP-A-137 963; EP-A-186 118; EP-A-186 119, EP-A-186 120; EP-A-249 150; EP-A-336 898; które podano tu jako odnośniki literaturowe. Przykładami takich triketonów i dionów są sulkotrion (MIKADO®), który ma nazwę chemiczną 2-(2-chloro-4-metanosulfozylobenzoilo)-1,3-cykloheksαnodisn; 2(4-metylosulfonyloksy-2-nitrobezzoilo)-4,4,6,6-tetrametylo- 1,3-cykloheksanodion; 3-(4metylosulfonyloksy-2-nitrobenzoilo)-bicyklo[3.2.1]oktano-2,4-dion; 3-(4-metylosulfozylo-2-nitrobezzoilo)-0icyklo[3.2.1]oktnzo-2,4-dion; 4-(4-chloro-2-nitrobenzoilob-2,6,6-trimetylo-2H-1,2-oksazyzo-3,5-(4H, 6H)dion; 4-(4-metylotio-2-nitrobezzoilob-2,6,6-trimetylo-2H1,2-oksazyzo-3,5-(4H,6H)-dion; 3-(4-metylotio-2-zitrobezzsils)^bicyklo[3.2.1]oktα- no-2,4-dion; 4-(2-nitro-4-trifluorometoksybezzoilo)-2,6,6-trimetylo-H-1,2-oksazyno-3,5(4H, 6H)-dion.

b) związki typu opisanego w amerykańskich zgłoszeniach patentowych nr 08/036 006 (i EP-A-461 079 i EP-A-549 524); EP-A-315 889; oraz zgłoszenie PCT nr 91/10653, które podano tu jako odnośniki literaturowe, obejmujące na przykład 3-[(4,6-dimetoksy-2-pirymidyzylo)hydroksymetylo]-N-metylo-2-pirydynokarboksyarmd; 4,7-dichioro-3-(4,6-dimetoksy-2Uirymidyzylo)-3-heksαzoiloksyftαlid;

176 082

3-[(4,6-dimetoksy-2-pirymidynylo)k£u-bonylo]-N,N-dimetylo-2-pirydynokarboksyamid; kwas

3,6-dichloro-2-[(4,6-dimetoksy-2-pirynmdynylo)karbonylo]benzoesowy; kwas 6-chloro-2[(4,6-dimetoksy-2-pirymidynylo)tio]benzoesowy (a.k.a. DPX-PE350 lub piritiobak) i jego sole.

Wynalazek dotyczy zatem sposobu zwalczania lub regulowania niepożądanego wzrostu roślinności lub innego regulowania wzrostu roślinności, który obejmuje współ-stosowanie do miejsca, gdzie takie zwalczanie lub kontrolowanie jest pożądane, skutecznej chwastobójczo lub regulującej wzrost ilości połączonego ^mete^am^ z co najmniej jednym innym herbicydem.

Sposób zwalczania niepożądanej roślinności, zgodnie z wynalazkiem polega na tym, że na miejsce występowania niepożądanej roślinności nanosi się snnergistyczyy środek chwastobójczy, charakteryzujący się tym, że zawiera chwastobójczo skuteczną połączoną ilość dimetenoamidu i innego herbicydu wybranego z grupy triketonów i dionów, obejmującej 2-(2-chloro-4-metano-sulfonylobenzoilo)-1,3-cykloheksanodion; 2--4-metylosulfonyloksy-2nitrobeozoilo)-4,4,6,6-tetrametylo-1,3-cykloheksanodion; 3-(4-me-nlosulfonyloksy-2-nitrobenzoilo)-bicyklo[3.2.1]oatano-2,4-dion; 3((4-metylosulίΌnylo-2-nitrobeozoilo)-bicn~ klo[3.2.1]oktano-2,4-dion; 4-(4-chloro-2-nitrobenzoilo)-2,6,6-trimetylo-2H-],2-oksszyno-3,5(4H,6H)dion; 4((4-metyk)r(o-2-yiΓrobenzoilo)-2,6,6-trimetylo-2H-1 ,2-oksazyno-3,5-(4H,6H)yron;3-(4-metylotio-2-yrtrobeyzoilo)-brcyalo[3.2.1 ]oktano-2,4-dion; 4((2-nirro-4-rrifluoromeioksybenzoilo)-2,6,6-trimetylo-2H-1,2-oksszyno-3,5(4H,6H)-dion, przy czym stosunek wagowy herbicydu wybranego z grupy triketonów i dionów do dime-enosmrdu wynosi 1:2-1:10, a substancje czynne występują w ilości 0,01-90% wagowych, z tym, że dimetenosmid występujący w środku stosuje się w ilości 0,1-3,0 kg/ha, a -riketon występujący w środku stosuje się w ilości 0,01-2,0 kg/ha.

Korzystnie nanosi się środek charakteryzujący się tym, że jako składniki aktywne zawiera dimetenoamid i sulko-rion, przy czym drme-eoosmrd występujący w środku stosuje się w ilości 0,9-1,5 kg/ha, a sulao-rion występujący w środku stosuje się w ilości 0,15-0,45 kg/ha.

Korzystaie nanosi się środek charakteryzujący się tym, że dimetenosmid występujący w środku stosuje się w ilości 0,1-2,0 kg/ha, zwłaszcza 0,25-1,5 kg/ha.

Korzystnie nanosi się środek charakteryzujący się tym, że -riaeton występujący w środku stosuje się w ilości 0,1-1,0 kg/ha, zwłaszcza 0,1-0,6 kg/ha.

Stosowane wspólnie dawki będą oczywiście zależały od warunków klimatycznych, pory roku, ekologii gleby, zwalczanych chwastów i tym podobnych, jednak skuteczne rezultaty można otrzymać, np. z dawkami dimeienosmryu 0,1 do 3,0 kg/ha, korzystnie 0,1 do 2,0 kg/ha, a zwłaszcza 0,25 do 1,5 kg/ha, np. 0,9 do 1,5 kg/ha przy wspólnym stosowaniu z dawkami herbicydu partnera, które im odpowiadają i są znacznie niższe niż zalecane od ich indywidualnego stosowania.

Odpowiedniość poszczególnego wspólnego stosowania przed lub po wzejściu oraz selektywność będą oczywiście zależały od stosowanego partnera.

Aktywność yimetenoamrdu jest opisana w wyżej wymienionych opisach patentowych, a odpowiednich partnerów chwastobójczych opisana jest w literaturze lub na formach dostępnych w handlu (porównaj również CROP PROTECTION CHEMICALS REFERENCE, wyd. 9 (1993) Chemical & Pharmaceutical Press, NY, NY; The Pesticide Manual, wyd. 9 (1991), British Crop Protection Council, Londyn; Ag Chem New Product Reciew, Ag Chem Information Services, Indianapolis, Indiana; Farm Chemicals Hacdbook, wydanie 1993, Meister Publishing Company, Willoughby, Ohio i podobne).

Wynalazek obejmuje również kompozycje chwastobójcze lub regulujące wzrost roślin zawierające chwastobójczo skuteczne ilości połączonego yrmetenoamrdu i co najmniej jednego innego herbicydu.

Synergistyczny środek chwastobójczy, zawierający substancję czynną, typowe środki wspomagające i rolniczo dopuszczalny nośnik, zgodnie z wynalazkiem charakteryzuje się tym, że zawiera chwastobójczo skuteczną połączoną ilość yimeienoamidu i innego herbicydu wybranego z grupy -Γrke-onów i dionów, obejmującej 2-(2-chloro-4-metanosulfonylobenzoilo)-1,3cnklohekssnodion; 2--4-me-y(osulfony(oksy-2-nitrobenzoilo)-4,4,6,6-teirametnlo-1,3-cykloheksanodion; 3-(4-metylosulfonyloksy-2-nitrobenzoilo)-bicyklo[3.2.1]okisno-2,4-dion; 3-(4metylosulfonylo-2-nitrobenzoilo)-bicyklo[3.2.1 ]]^^1-ο^ο--^,^ζ^-0ϊο^^; 4-(4-chlc)ΓΌ-2-niiroben/,oi6 lo)-2,6,6-trimetylo-2H-1,2-oksazyno-3,5-(4H,6H)dion; 4-(4-metylotio-2-nitrobenzo- ilo)2,6,6-trimetylo-2H-1,2-oksazyno-3,5-(4H,6H)-dion; 3((4-metylotio-2-nitrobenzoilo)-bicyklo[3.2.1]oktano-2,4-dion; 4-(2snitłO(4-triftuołomełoksybenzoilo)-2,6,6-trimetylo-2H-l,2-oksazyno-3,5(4H,6H)-dion, przy czym stosunek wagowy herbicydu wybranego z grupy triketonów i dionów do dimetenoamidu wynosi 1:2-1:10, a substancje czynne występują w ilości 0,01-90% wagowych.

Środek jako składniki aktywne zawiera korzystnie sulkotrion i dimetenoamid.

Kompozycje takie zawierają substancje aktywne w połączeniu z rolniczo dopuszczalnymi rozcieńczalnikami. Mogą one być stosowane bądź w postaci stałej bądź ciekłej, np. w postaci proszku zawiesinowego lub koncentratu do emulgowania z zawartością tradycyjnych rozcieńczalników. Kompozycje takie mogą być sporządzane w sposób tradycyjny, np. przez mieszanie składnika aktywnego z rozcieńczalnikiem i ewentualnie innymi składnikami receptur, takimi jak środki powierzchniowo czynne i oleje.

Stosowane tu określenie rozcieńczalniki oznacza dowolny ciekły lub stały materiał rolniczo dopuszczalny, który może być dodany do składnika aktywnego zapewniając łatwiejsze lub lepsze postacie użytkowania, lub osiągnięcie użytecznej lub pożądanej mocy działania. Przykładowymi rozcieńczalnikami są talk, kaolin, ziemia okrzemkowa, ksylen, oleje niefitotoksyczne lub woda.

Poszczególne preparaty do stosowania w postaci oprysków, takie jak koncentraty dyspergujące w wodzie lub proszki zawiesinowe, mogą zawierać środki powierzchniowo czynne, takie jak środki zwilżające i dyspergujące, np. produkt kondensacji formaldehyd z naftalenosulfonianem, alkiloarylosulfonianem, ligninosulfonianem, alkilosiarczanem tłuszczowym, etoksylowanym alkilofenolem lub etoksylowanym alkoholem tłuszczowym.

Na ogół, preparaty zawierają od 0,01 do 90% wagowo składnika(ów) aktywnego i od 0 do 20% wagowo rolniczo dopuszczalnego środka powierzchniowo czynnego. Skoncentrowane postacie kompozycji na ogół zawierają pomiędzy około 2 a 90%, korzystnie między około 5 a 80% wagowych składnika aktywnego. Preparaty w postaci do stosowania mogą, na przykład zawierać od 0,01 do 20% wagowo składnika aktywnego.

Przy stosowaniu równoczesnym, bezpośrednio następującym po sobie lub mieszanin sporządzanych w zbiorniku, herbicydowy partner(rzy) może być stosowany, gdzie jest to odpowiednie, w postaci dostępnej w handlu i w dawkach równoważnych lub korzystnie niższych od zalecanych przez producenta lub w wymienionych powyżej publikacjach.

Dimetenoamid może również być stosowany w postaci dostępnej w handlu (np. jako środek chwastobójczy FRONT1ER® lub sporządzony, np. jak opisano w wyżej wymienionym opisie patentowym nr USP 4 666 502.

Do wspólnego stosowania według wynalazku mogą być również włączone inne związki mające działanie biologiczne, np. związki o działaniu owadobójczym lub grzybobójczym.

Korzystnym sposobem stosowania jest sporządzenie mieszaniny w zbiorniku, np. przez dodanie dimetanoamidu do zbiornika zawierającego inny herbicyd partner i odpowiedni środek powierzchniowo czynny lub vice versa zależnie od typu wybranego herbicydu partnera. Zalecane jest przeanalizowanie podanych sposobów użycia na ich opakowaniach i przeprowadzenie testu zgodności przed zmieszaniem ze sobą partnerów.

Zależnie od dobrania współ-stosowanych partnerów można uzyskać działanie przed i po wzejściu wobec szerokiego zakresu chwastów szerokolistnych i trawiastych. Przykładami takich chwastów są:

- peiz właściwy

- trawa darnóotwórcza

- stokłosa, np. s^^c^k.łc^s^a dachowa

- trawa darniotwórcza --askier

- palusznik., np. pa-psznik krwawo, pahisznik nitkowaty

- chwastnica jednostronna

- przytuiśa

- Kawa dasniotwórcza

- e^jto^t^łlk^a

Agropyron repens Btpchiaria platypliyna Bromus spp Cenchtui spp

Daciylocieniam aegyptium Digitaria spp Echinochloa crus-galli Ele^ine indica Eriochloa spp Leptochloa filifotmis

176 082

Oryza sativa - ryż czerwony

Panicum spp - proso, np. zbitokwiatowe

Poa annua - wiechlina roczna

Setaria spp - włośniaa,np. włośniaaber, włośnica sina, włośnica okółkowa, włośnica zielona

Sorghum almum Sorghum bicolor Sorghum halepense - sorgo alepskie

Urochloa panicoides Acanthospermum hispidum Amaranthus spp - szŁadat, np. l^l^i<^(^^, s^zalat szonstiti, szarka drobnokwiatowy

Ambrosia artemisiifolia - bożybyt wyniosły

Bidens pilosa - uczep owłosiony

Capsella bursa-pastoris - tasznik pospolity

Chenopodium album - komosa biała

Cleome monophylla Commelina spp Crotalaria sphaerocarpa Datura stramonium - bieluń dziędzierzawa

Desmodium tortuosum Euphorbia nutans Euphorbia maculata Galinsoga parnilom - żółtlica drobnokwiatowa

Ipomea spp - wilec, np. powój wilec

Lamium purpureum - j asnota purpurow a

Matricaria chamomilla - rumianek pospolity

Mollugo verticillata Papaver rhoeas - mak

Polygonum spp - Triesty np. rdest szczawiohstny, rdest powodowy, rdest ptasi

Portulaca oleracea - portulaka pospolita

Richardia scabra Schkuhria pinnata Sida spinosa - syda ciernista

Solanum spp - psianka, np. psianka czarna, psianka kosmata, psianka srebmolistna

Stellaria media - gwiazdnica pospolita

Tagetes minuta Cyperus esculentis - cibora żółta

Cyperus iria Ponadto przy zmieszaniu odpowiednich partnerów, można również zwalczać następujące chwasty:

Abutilon theophrasti - klonik (zaślaz pospolity)

Hibiscus trionum - ketmża południowa

Avena fatua - owies głuchy

Sinapis alba - gorczyca jasna

Xanthium strumarium - rzepień pospolity

Cassia obtusifolia Apera spica-venti - miotła zbożowa

Campsis radicans Rottboellia exaltata - rottboellia świerzbowata

Cynodon dactylon - psi ząb właściwy

Lespedeza spp - koniczyna japońska

Trifolium spp - koniczyna

Hippuris vulgaris - przęstaka pospolita

176 082

- szałwia

- solanka kolczysta

- powój polny

- ostrożeń po^y

- starzec . np . starzec zwyczjjny

- gorczyca niebieska

- wyczymec po^y

- shllisz [^;^inK^ńslii

Asclepias spp Salvia spp Salsola iberica Convolvulus arvensis Crisium arvense Proboscidea louisianica Senecio spp.

Chorispora tennela Alopecurus myosuroides Sisymbrium altissimum

Caperionia palustris Selektywność wobec upraw będzie zwykle zależeć od doboru partnerów. Dimetenoamid wykazuje doskonałą selektywność w zbożu (kukurydzy), soi i kilku innych uprawach.

Poszczególnymi przykładami partnerów do wspólnego stosowania z dimetenoamidem są produkty dobrane spośród jednego lub kilku typów wymienionych poniżej od a) do w):

a. kwasy benzoesowe, np. dikamba,

b. kwasy pikolinowe i związki pokrewne, np. pikloram, triklopyr, fluroksypur, klopyralid,

c. fenoksy pochodne, np. 2,4-D, 2,4-DB, triklopyr, MCPA, MCpP, 2,4-dP, MCPB,

d. inne chloroacetamidy, np. alachlor, acetochlor, metolachlor, dietatyl, propachlor, butachlor, pretilachlor, metazachlor, dimetachlor zwłaszcza metolachlor, alachlor, acetochlor,

e. amidy, np. propanil, naptalam,

f. karbaminiany, np. asulam,

g. tiokarbaminiany, np. EPTC, butylat, cykloat, molinat, pebulat, tiobenkarb, triallat, wemolat,

h. nitryle, np. bromoksynil, joksynil,

i. moczniki, np. diuron, tidiazuron, fluometuron, linuron, tebutiuron, forchlorfenuron,

j. triazyny, np. atrazyna, metrybuzyna, cyjanazyna, simazyna, prometon, ametryna, prometryna, heksazynon,

k. etery difenylowe, np. acifluorfen, fomesafen, laktofen, oksyfluorfen,

l. dinitroaniliny, np. trifluralina, prodiamina, benefiben etaHaueahna, izopaopidina, oksyzalina, pepdimetalipa,

m. sulfonylomoczniki, np. rimsulnurop, measulnuron, pikosulfuron, triasulfuron, primisulfuron, bepsulfurop, chlorsulfuron, sulnometuran, tifensulfurop, trlbepuran, etametsulfuron, triflusulfuron, klopyrasulfuron, pyrazasulnurop, prosulfuron (CGA-152005), haloiulfuron, metylomeasulnurop, etylo-chlorlmurop,

n. imidazolinony, np. imazakwin, imazametabenz, imazapyr, imazetapyr,

o. cykloheksanodiony, np. ietaksyaym,

p. pochodne aryloksyfepokiylowe, np. fluazifop,

q. pochodne bipirydyliowe, np. parakwat, dikwat,

r. pirydazynony, np. nortlurazop,

s. uracyle, np. bromacyl, terbacyl,

t. izokiazolopy, np. klomazon,

u. różner np. glnfo say olufosinak metazml, pakloPuSrazol, bzola^ten, desmedifbm, tenmnaifam, pirazon, pirydat, amitrol, fluridon, DCPA, aitlapyr, propamia, bensulid, naprofamia, siduron, flumetsulam, kletodym, metylo-di-klonop, etylo-tepakiaprop, metylo-haloksyfor, kwizalofopaiklobenil, izoksabenz, oksaaiazop, paklobutrazol, etofumesat, kwinklorac, aifenzokwat, entotall, fosamina, DSMA, MSMA,

v. grupa 11a inne opisana powyżej,

w. grupa 11b inne opisana powyżej.

Szczególnie korzystnymi partnerami spośród grup a) do w) są herbicydy z grup m) i v), tj. iulfopylomocznlkl oraz triketony i diony. '

Współ-stosowanie kombinacji almetepoamldu i triketapu(ów) według wynalazku jest szczególnie odpowiednie w uprawach jeanoliścienpych takich, jak zboża, kukurydza i ryż. Jednakże najbardziej korzystne jest zastosowanie w uprawach kukurydzy zachwaszczonej

176 082 chwastami jednoliściennymi i dwuliściennymi, ponieważ działanie szkodliwe wobec roślin uprawnych nie jest zwiększone. Możliwe jest stosowanie tej korzystnej kombinacji przed i po wzejściu niepożądanych chwastów. Jednak, korzystny czas stosowania w kukurydzy jest po wzejściu siewek kukurydzy.

Stosowane dawki przy współ-stosowanym dimetenoamidzie i triketonie lub dionie będą oczywiście zależały od warunków klimatycznych, pory roku, ekologii gleby, zwalczanych chwastów i podobnych, jednak, pozytywne wyniki mogą być otrzymane, np. przy współ-stosowanych dawkach triketonu, które są znacznie niższe niż zalecane do stosowania dla niego samego, np. 0,01 do 2 kg/ha, korzystnie 0,1 do 1 kg/ha, zwłaszcza 0,1 do 0,6 kg/ha.

Z tej grupy korzystne są kombinacje, w których triketon lub dion dobrane są spośród

4-(4-chloro-2-nitrobenzoilo)-2,6,6-trimetylo-2H-1,2-oksazyno-3,5-(4H,6H)dionuisulkotrionu, przy czym korzystny jest sulkotrion.

Najkorzystniejszą kombinacją tego typu jest kombinacja sulkotrionu i dimetenoamidu. Stosunek mieszaniny będzie ustalany według specyfiki gleby, stosowanej uprawy i warunków klimatycznych. Przykładowymi współ-stosowanymi dawkami będzie zakres 0,9 do 1,5 kg/ha dimetenoamidu i 0,15 do 0,45 kg/ha sulkotrionu. Wagowy stosunek składnika aktywnego w kompozycji sulkotrionu i dimetenoamidu wynosi między 1:2 a 1:10.

Przykłady poszczególnych partnerów do zmieszania mogą być dobrane z następujących: sulkotrion (np. MiKADO®) i 4-(4-chloro-2-nitrobenzoilo)-2,6,6-trimetylo-2H-1,2-oksazyno3,5-(4H,6H)dion (Związek grupy VI).

Zgodnie z pożądanym spektrum chwastów, czasem stosowania i podobnymi, poszczególnymi przykładami odpowiednich partnerów do zmieszania są inne, poszczególne herbicydy wyszczególnione w grupach a) do w).

Przykład I.

Składniki aktywne zważono i rozpuszczono w roztworze podstawowym składającym się z acetonu i wody dejonizowanej, 1:1 i 0,5% mieszaniny środków pomocniczych składających się ze środków powierzchniowo czynnych SPAN® 20: TWEEN® 20: TWENN® 85, 1:1:1. Rozcieńczanie tym roztworem podstawowym przeprowadzono pozwalając na sporządzenie roztworów do oprysku stanowiących pojedyncze dawki indywidualnego lub połączonych składników aktywnych. Każda dawka nanoszona była równocześnie za pomocą zespołu rozpylacza o torze liniowym dostarczającego 600 litrów/ha objętości oprysku zarówno na listowie sadzonek wybranych gatunków chwastów, przy stosowaniu po wzejściu i na powierzchnię gleby, którą uprzednio zasiano nasionami, przy stosowaniu przed wzejściem. Siewki hodowano dopóty, aż roślina rozwinęła się do stadium drugiego lub wczesnego trzeciego liścia. Rejestrowano stadium rozwoju każdej sadzonki w czasie stosowania. Po zastosowaniu, traktowane rośliny przeniesiono do szklarni i trzymano do czasu zakończenia doświadczenia w przeciągu czterech tygodni. Objawy uszkodzenia rejestrowano dwa i dziesięć dni po stosowaniu po wzejściu i czternaście dni po stosowaniu przed wzejściem. Wizualną ocenę % szkód w uprawie i zniszczenie chwastów przeprowadzono dziesięć i dwadzieścia osiem dni po stosowaniu przed wzejściem oraz czternaście i dwadzieścia osiem dni po stosowaniu przed wzejściem.

Współ-stosowanie dimetenoamidu z innymi poszczególnymi składnikami aktywnymi wskazanymi powyżej daje poprawione działanie chwastobójcze w porównaniu ze stosowaniem każdego składnika aktywnego samego.

Przykład II.

Małe poletka kukurydzy polowej zachwaszczonej chwastnicą jednostronną i psianką czarną opylano sporządzoną w zbiorniku zawiesiną dimetenoamidu i sulkotrionu. Chwasty były w stadium pełnego rozłogu chwastnicy jednostronnej i stadium 8-liścia dlapsianki czarnej. Poletka miały wymiar 8 metrów długości na 3 metry szerokości. Stosowane dawki wynosiły 1,1 kg/ha dimetenoamidu i 0,15 kg/ha sulkotrionu. Siedem dni po traktowaniu oceniono skuteczność zarówno w odniesieniu do zwalczenia chwastów, jak i tolerancję w roślinach uprawnych.

W próbie zniszczenie chwastnicy wynosiło między 93 a 98%, a zniszczenie psianki pomiędzy 91 a 93% w trzech powtórzeniach, podczas gdy szkody w uprawie kukurydzy były zawsze poniżej 10%.

176 082

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 2,00 zł

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Synergistyczny środek chwastobójczy, zawierający substancję czynną, typowe środki wspomagające i rolniczo dopuszczalny nośnik, znamienny tym, że zawiera chwastobójczo skuteczną połączoną ilość dimetenoamidu i innego herbicydu wybranego z grupy triketonów i dionów, obejmującej 2-(2-chloro-4-metano-sulfonylobenzoilo)-1,3-cykloheksanodion; 2-(4metylosulfonyloksy-2-nitrobenzoilo)-4,4,6,6-tetrametylo-1,3-cykloheksanodion; 3-(4-metylosulfonyloksy-2-nitrobenzoilo)-bicyklo[3.2.1]oktano-2,4-dion; 3((4-metylosulfonylo-2-nitrobenzoilo)-bicyklo[3.2.1]oktano-2,4-dion; 4-(4-chloro-2-nitrobenzoilo)-2,6,6-trimetylo-2H1,2-oksazyno-3,5 (4H, 6H)dion; 4-(4-metylotio-2-nitiObenzoilo)-2,6,6-trimetylo-2H-1,2-oksazyno-3,5-(4H, 6H)-dion; 3-(4-metylolio-2-nitlΌbenzoilo--bicyklo[3.2.1lok.tano-2,4-dion; 4-(2-nitro-4-tril'luorometOksybenzoilo)-2,6,6-trimetylo-2H-1,2-oksazyno-3,5(4H, 6H)-dion, przy czym stosunek wagowy herbicydu wybranego z grupy triketonów i dionów do dimetenoamidu wynosi 1::2-1:10, a substancje czynne występują w ilości 0,01-90% wagowych.
2. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera połączoną ilość dimetenoamidu i innego herbicydu wybranego z grupy triketonów i dionów, obejmującej 2-(4-metylosulfonyloksy-2-nitrobenzoilo)-4,4,6,6-tetrametylo-1,3-cykloheksanodion; 3-(4-metylosulfonyloksy-2nitrobenzoilo)-bicyklo[3.2.1]oktano-2,4-dion; S-^-metylosulfonylo^-nitrobenzoilo)-bicyklo[3.2.1]oktano-2,4-dion; 4t(4t-<^łllc^i^c^-^2^-n^:^t^i^^t^^nzoilo)-2,6,6-trimetylo-2H-1,2oksazyno-3,5(4H, 6H)dion; 4-(4-metylotio-2-nitrobenzoilo)-2,6,6-trimetylo-2H-1,2-oksazyno3,5-(4H, 6H)-dion; 3-(4-metylotio-2-nitrobenzoilo)-bicyklo[3.2.1]oktano-2,4-dion; 4-(2-nitr9-4-tril'luorometoksybenzoilo)-2,6,6-trimetylo-2H-1,2-oksazyno-3,5(4H,6H)-dion.
3. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że jako składniki aktywne zawiera sulkotrion i dimetenoamid.
4. Sposób zwalczania niepożądanej roślinności, znamienny tym, że na miejsca występowania niepożądanej roślinności nanosi się synergistyczny środek chwastobójczy, charakteryzujący się tym, że zawiera chwastobójczo skuteczną połączoną ilość dimetenoamidu i innego herbicydu wybranego z grupy triketonów i dionów, obejmującej 2-(2-chloro-4-metanosulfonylobenzoilo)-1,3-cykloheksanodion; 2-44-nee^^k)sulkni^O^l^.sy'-^-^ntti^c^b^^nzoilo)-4,4,6,6tetrametylo-1,3-cykloheksanodion; 3(]4-metylosulfonyloksy-2-nitrobenzoilo)-bicyklo[3.2. 1]oktano-2,4-dion; 3-(4-metylosulfonylo-2-nitrobenzoilo)-bicyklo[3.2. ^oktano2.4- dion; 4-(4-chloro-2-mtrobenzoilo)-2,6,6-trimetylo-2H-1,2-oksazyno-3,5(4]H 6H)dion; -(4-metylotio-2-nitrobenzoilo)-2,6,6-trimetylo-2H-1,2-oksazyno-3,5-(4H, 6H)-dion; 3-(4-meiyloiio-2-mtrobenzoilo)-bicyklo[3.2.1]kktano-2,4-dion; 4-(2-nitro-4-trifluorometoksybenzoilo)-2,6,6-trimetyło-2H-1,2-oksazynk-3,5-(4H, 6H)-dion, przy czym stosunek wagowy herbicydu wybranego z grupy triketonów i dionów do dimetenoamidu wynosi 1:2-1:10, a substancje czynne występują w ilości 0,01 -90% wagowych, z tym, że dimetenoamid występujący w środku stosuje się w ilości 0,1-3,0 kg/ha, a triketon występujący w środku stosuje się w ilości 0,01-2,0 kg/ha.
5. Sposób według zastrz. 4, znamienny tym, że nanosi się synergistyczny środek chwastobójczy, charakteryzujący się tym, że zawiera chwastobójczo skuteczną połączoną ilość dimetenoamidu i innego herbicydu wybranego z grupy triketonów i dionów, obejmującej

2-(4-metylosulfonyloksy-2-nitrobenzoilo)-4,4,6,6-tetrametylo- 1,3-cykloheksanodion; 3-(4meiylosulfonyloksy-2-nitrobenzoilo)-bicyklo[3.2.11oktano-2,4-dion; 3-(4-metylosulfonylo-2nitrobenzoilof-bicyklojS©. 1]oktano-2,4-dion; 4-(4-chloro-2-nitrobenzoilo)-2,6,6-iri“ metyln-dl-1,2-oks<uzyno-3,5--4H, 6H)dion; 4-(4-metyloti2-2-nitcobnnzollo--2,6,6-ιrϊmetylo2H-l,2-oksazyno-3,5-(4H, 6H)-dion; 3-(4-metylotio-2-nitrobenzoilo)-bicyklo[3.2.1]oktano2.4- dion; 4((2-nitro-4-trifluorometoksybenzcilo)-2,6,6-trimetylo-2H-1,2-oksazyno-3,5(4H, 6H)-dion.

176 082
6. Sposób według zastrz. 4, znamienny tym, że nanosi się środek charakteryzujący się tym, że jako składniki aktywne zawiera dimetenoamid i sulkotrion, przy czym dimetenoamid występujący w środku stosuje się w ilości 0,9-1,5 kg/ha, a sulkotrion występujący w środku stosuje się w ilości 0,15-0,45 kg/ha.
7. Sposób według zastrz. 4, znamienny tym, że dimetenoamid występujący w środku stosuje się w ilości 0,1-2,0 kg/ha, zwłaszcza 0,25-1,5 kg/ha.
8. Sposób według zastrz. 5, znamienny tym, że dimetenoamid występujący w środku stosuje się w ilości 0,1-2,0 kg/ha, zwłaszcza 0,25-1,5 kg/ha.
9. Sposób według zastrz. 4, znamienny tym, że triketon występujący w środku stosuje się w ilości 0,1-1,0 kg/ha, zwłaszcza 0,1-0,6 kg/ha.