PL183922B1

PL183922B1 - Sposób wytwarzania wolnej od uwarunkowanych uskokami zakłóceń optycznych w świetle odbitym i/lub przechodzącym wygiętej szyby bezpiecznej zespolonej oraz folia nośna z termoplastycznego tworzywa sztucznego do wytwarzania wolnej od uwarunkowanych uskokami zakłóceń optycznych w świetle odbitym i/lub przechodzącym wygiętej szyby bezpiecznej zespolonej

Info

Publication number: PL183922B1
Application number: PL96325559A
Authority: PL
Inventors: Peter Costa
Original assignee: Flachglas Automotive Gmbh
Priority date: 1995-09-16
Filing date: 1996-09-13
Publication date: 2002-08-30
Also published as: CA2226969A1; DE19534420A1; CN1090559C; PL325559A1; EP0877664A1; ATE181527T1; JPH11512351A; ZA967802B; AU696327B2; JP3669709B2; EP0877664B1; DE59602305D1; ES2134003T3; CN1196700A; KR19990044644A; DE19534420C2; EP0877664B2; BR9610605A; KR100433721B1; MX9801881A

Abstract

1. Sposób wytwarzania wolnej od uwarunkowanych uskokami zaklócen optycznych w swietle odbitym i/lub przechodzacym wygietej szyby bezpiecznej zespolonej, zwlaszcza kom- pleksowo wygietej szyby bezpiecznej zespolonej, z pierwsza szyba, odpowiednia druga szyba i kilkuwarstwowym elementem posrednim w postaci laminatu foliowego, skladajacego sie z pierw- szej folii laczacej, zaopatrzonej w uklad cienkich warstw, zorientowanej dwuosiowo przez rozcia- ganie, termoplastycznej folii nosnej oraz drugiej folii laczacej, znamienny tym, ze na pierwsza folie laczaca naklada sie zaopatrzona w uklad cienkich warstw folie nosna, która ma grubosc od 30 do 70 µm i w obu kierunkach orientacji przez rozciaganie wykazuje stopien skurczu termicznego od 0,3 do 0,6%, mierzony po obróbce cieplnej, prowadzonej przez 20 sekund w temperaturze 120°C, po czym na folie nosna naklada sie druga folie laczaca, folie laczace wraz z folia nosna umieszcza sie bez fald pomiedzy obiema szybami i prasuje przy uzyciu nacisku i ciepla oraz laczy z szybami, przy czym w ramach nakladania folii nosnej na folie laczaca, nakladania drugiej folii laczacej na folie nosna, umieszczania folii pomiedzy szybami i prasowania folii i laczenia z szybami przy uzy- ciu nacisku i ciepla przeprowadza sie co najmniej jedno odpowietrzanie. 9. Folia nosna z termoplastycznego tworzywa sztucznego, do wytwarzania wolnej od uwarun- kowanych uskokami zaklócen optycznych w swietle odbitym, i/lub przechodzacym, wygietej szyby bezpiecznej zespolonej, zwlaszcza kompleksowo wygietej szyby bezpiecznej zespolonej zorientowa- na przez rozciaganie, zaopatrzona w uklad cienkich warstw, znamienna tym, ze ma grubosc od 30 do 70 µ m w obu kierunkach orientacji przez rozciaganie wykazuje stopien skurczu termicznego od 0,3 do 0,6%, mierzony po obróbce cieplnej, prowadzonej przez 20 sekund w temperaturze 120°C. PL PL PL PL PL PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania wolnej od uwarunkowanych uskokami zakłóceń optycznych w świetle odbitym i/lub przechodzącym wygiętej szyby bezpiecznej zespolonej oraz folia nośna z termoplastycznego tworzywa sztucznego do wytwarzania wolnej od uwarunkowanych uskokami zakłóceń optycznych w świetle odbitym i/lub przechodzącym wygiętej szyby bezpiecznej zespolonej.

Płaskie szyby bezpieczne zespolone są stosowane do najróżniejszych celów, na przykład w budownictwie lub jako szyby boczne w samochodach. Wygięte szyby bezpieczne zespolone nazywa się w ramach wynalazku pojedynczo zakrzywionymi, zwłaszcza zaś podwójnie zakrzywionymi (wygiętymi sferycznie) szybami bezpiecznymi zespolonymi, oraz tak zwanymi kompleksowo wygiętymi szybami bezpiecznymi zespolonymi, które co najmniej lokalnie mają duże krzywizny, to znaczy małe kąty zakrzywienia. Kompleksowo wygięte szyby bezpieczne zespolone stosowane są zwłaszcza jako osłony przeciwwiatrowe lub szyby tylne w samochodach.

W opisanych szybach bezpiecznych zespolonych układ cienkich warstw stanowi tak zwaną warstwę funkcyjną. Służy ona do nadania szybom bezpiecznym zespolonym takich parametrów, aby mogły one spełniać dalsze funkcje. Do tych funkcji należą między innymi ogrzewalność, zmiana współczynnika przepuszczalności światła i energii względnie zdolności odbicia oraz wyposażenie w anteny do najróżniejszych zastosowań. Struktura układów cienkich warstw i ich wytwarzanie są znane i rozpowszechnione. Szczególnie nadają się układy cienkich warstw na bazie warstw srebra lub półprzewodnikowych warstw tlenków metali. Te układy cienkich warstw są montowane w szybie bezpiecznej zespolonej za pomocą przezroczystej termoplastycznej folii nośnej. W ramach stanu techniki należy tu wspomnieć na przykład międzynarodowy opis patentowy nr WO 90/08334, w którym przedstawione są znane folie nośne, rozpowszechnione układy cienkich warstw, a także typowe folie łączące.

Szyby bezpieczne zespolone o opisanej na wstępie budowie wykazują często zakłócenia optyczne, zwłaszcza w świetle odbitym. Te zakłócenia optyczne wynikają ze zjawisk, polegających na powstawaniu fal w foliach nośnych. Zakłócenia optyczne występują zarówno w płaskich szybach bezpiecznych zespolonych o opisanej budowie, jak też w wygiętych, zwłaszcza kompleksowo wygiętych szybach bezpiecznych zespolonych.

Znane rozwiązania, na których opiera się wynalazek, na przykład z europejskiego opisu patentowego nr EP O 077 672, dotyczą przepuszczalnej selektywnie dla światła lub przewodzącej elektryczność błony na folii nośnej, której grubość leży w przedziale od 12 do 125 gm i która po obróbce cieplnej w temperaturze 120°C przez 30 minut wykazuje skurcz termiczny, zależny w skomplikowany sposób od grubości folii nośnej. Powinno to wyeliminować zakłócenia optyczne w szybie bezpiecznej zespolonej, w którą wbudowana jest folia nośna z układem cienkich warstw. Również tutaj szyba bezpieczna zespolona może być płaska lub wygięta. Próby pokazały, że rezultaty osiągane dzięki tej wiedzy są podatne na krytykę. Opisane na wstępie problemy, które występują zarówno w płaskich, jak też w kompleksowo wygiętych szybach bezpiecznych zespolonych, zwłaszcza w zakresie małych kątów krzywizny, nie zostały rozwiązane.

Aby zaopatrzona w układ cienkich warstw folia nośna, zwłaszcza folia z politereftalanu etylenu, wbudowana w szybę bezpieczną zespoloną o opisanej strukturze, nie zmieniała swych własności podczas wytwarzania szyby bezpiecznej zespolonej, stwarzając wskutek tego zakłócenia optyczne, w znanym z europejskiego zgłoszenia patentowego nr EP O 457 209 A2 rozwiązaniu zaproponowano dwuosiowe orientowanie folii nośnej w temperaturach powyżej tak zwanej temperatury zeszklenia, następnie poddanie jej termostabilizacji, i po termostabilizacji

183 922 przeprowadzenie kolejnej orientacji w temperaturach poniżej temperatury zeszklenia. Te znane rozwiązania są kosztowne, zaś ich rezultat jest niezadowalający. Opisane na wstępie problemy nie zostały rozwiązane.

Zadaniem wynalazku jest zaproponowanie prostych środków, nadających się do przemysłowej produkcji seryjnej wygiętych szyb bezpiecznych zespolonych i umożliwiających wytwarzanie wygiętych szyb bezpiecznych zespolonych o opisanej na wstępie budowie, z pierwszą szybą, drugą szybą i kilkuwarstwowym elementem pośrednim w postaci laminatu foliowego, które nie wykazują zakłóceń optycznych w świetle odbitym i/lub przechodzącym.

Sposób wytwarzania wolnej od uwarunkowanych uskokami zakłóceń optycznych w świetle odbitym i/lub przechodzącym wygiętej szyby bezpiecznej zespolonej, zwłaszcza kompleksowo wygiętej szyby bezpiecznej zespolonej, z pierwszą szybą, odpowiednią drugą szybą i kilkuwarstwowym elementem pośrednim w postaci laminatu foliowego, składającego się z pierwszej folii łączącej, zaopatrzonej w układ cienkich warstw, zorientowanej dwuosiowe przez rozciąganie, termoplastycznej folii nośnej oraz drugiej folii łączącej, charakteryzuje się według wynalazku tym, że na pierwszą folię łączącą nakłada się zaopatrzoną w układ cienkich warstw folię nośną, która ma grubość od 30 do 70 pm i w obu kierunkach orientacji przez rozciąganie wykazuje stopień skurczu termicznego od 0,3 do 0,6%, mierzony po obróbce cieplnej, prowadzonej przez 20 sekund w temperaturze 120°C, po czym na folię nośną nakłada się drugą folię łączącą, folie łączące wraz z folią nośną umieszcza się bez fałd pomiędzy obiema szybami i prasuje przy użyciu nacisku i ciepła oraz łączy z szybami, przy czym w ramach nakładania folii nośnej na folię łączącą, nakładania drugiej folii łączącej na folię nośną, umieszczania folii pomiędzy szybami i prasowania folii i łączenia z szybami przy użyciu nacisku i ciepła przeprowadza się co najmniej jedno odpowietrzanie.

Korzystnie na pierwszą szybę nakłada się laminat wstępny z pierwszej folii łączącej i folii nośnej, na który z kolei nakłada się drugą folię łączącą.

Korzystnie po nałożeniu laminatu wstępnego przeprowadza się prasowanie wstępne przy użyciu nacisku i ciepła, po czym nakłada się drugą folię łączącą i prasuje.

Korzystnie na pierwszą szybę nakłada się pierwszą folię łączącą, folię nośną i drugą folię łączącą, względnie laminat wstępny z tych folii, po czym przeprowadza się prasowanie.

Korzystnie na pierwszą folię łączącą nakłada się folię nośną o grubości od 40 do 60 pm, korzystnie około 50 pm.

Korzystnie na pierwszą folię łączącą nakłada się zaopatrzoną w układ cienkich warstw folię nośną, która na obu powierzchniach ma energię powierzchniową równą co najmniej 40 mJ/m2

Korzystnie stosuje się folie łączące na bazie poliwinylobutyralu lub octanu etylenowinylowego oraz folię nośną z poli(tereftalanu etylenu).

Korzystnie prasowanie folii przeprowadza się w temperaturze z przedziału od 115 do135°C przy nacisku maksymalnie 13 · 10⁵Pa.

Folia nośna z termoplastycznego tworzywa sztucznego, do wytwarzania wolnej od uwarunkowanych uskokami zakłóceń optycznych w świetle odbitym, i/lub przechodzącym, wygiętej szyby bezpiecznej zespolonej, zwłaszcza kompleksowo wygiętej szyby bezpiecznej zespolonej zorientowana przez rozciąganie, zaopatrzona w układ cienkich warstw, charakteryzuje się według wynalazku tym, że ma grubość od 30 do 70 pm i w obu kierunkach orientacji przez rozciąganie wykazuje stopień skurczu termicznego od 0,3 do 0,6%, mierzony po obróbce cieplnej, prowadzonej przez 20 sekund w temperaturze 120°C.

Korzystnie folia nośna ma grubość od 40 do 60 pm, korzystnie około 50 pm.

Korzystnie na obu powierzchniach ma energię powierzchniową równą co najmniej 40 mJ/m2

Korzystnie folia nośna jest z poli(tetreftalanu etylenu).

Należące do koncepcji wynalazku odpowietrzanie jest typowe i niezbędne do wyeliminowania w szybach bezpiecznych zespolonych zakłóceń, spowodowanych pęcherzykami powietrza. Odpowietrzanie musi być prowadzone skutecznie i wystarczająco zarówno w odniesieniu do całej szyby bezpiecznej zespolonej, jak też w odniesieniu do laminatu foliowego z folii łączących i folii nośnych. Umieszczenie folii łączących wraz z folią nośną pomiędzy szybami i prasowanie przy użyciu nacisku i ciepła oraz łączenie z szybami należy rozumieć

183 922 tak, że stosuje się technologię łączenia typową dla wytwarzania szkła bezpiecznego zespolonego. Etap wcześniejszy, w którym na pierwszą folię łączącą nakłada się zaopatrzoną w układ cienkich warstw folię, nośną, a następnie na folię nośną nakłada się drugą folię łączącą zawiera możliwość, polegającą na wytwarzaniu laminatu wstępnego z pierwszej folii łączącej i folii nośnej oraz ewentualnie drugiej folii łączącej. Laminowane wstępnie folie pobiera się w tym przypadku z beli i łączy ze sobą pod działaniem nacisku i ciepła z jednoczesnym lub uprzednim odpowietrzeniem, zanim wykonane w ten sposób laminaty wstępne przytnie się i ułoży pomiędzy obiema szybami.

W szczególności istnieje szereg możliwości przeprowadzenia sposobu według wynalazku. W korzystnej postaci wykonania wynalazku na pierwszej szybie umieszcza się laminat wstępny z pierwszej folii łączącej i folii nośnej i na to nakłada drugą folię łączącą Ten sposób postępowania zaleca się wówczas, jeżeli druga folia łącząca nie jest dostępna w postaci beli, co ma miejsce w przypadku zastosowania folii łączących, zorientowanych odpowiednio do kształtu osłon przeciwwiatrowych i zaopatrzonych w klin osłaniający przed oślepieniem. Przy wytwarzaniu wygiętych szyb bezpiecznych zespolonych na wklęsłą powierzchnię pierwszej szyby nakłada się laminat wstępny. Po nałożeniu laminatu wstępnego można przeprowadzić prasowanie wstępne przy użyciu nacisku i temperatury, po czym nałożyć drugą folię łączącą i sprasować. W ramach wynalazku można stosować laminat wstępny, który zawiera pierwszą folię łączącą, zaopatrzoną w układ cienkich warstw folię nośną oraz drugą folię łączącą. Można jednak również postąpić w ten sposób, że na pierwszą szybę nakłada się pierwszą folię łączącą, folię nośną i drugą folię łączącą, a następnie przeprowadza prasowanie całego laminatu. Przy wytwarzaniu wygiętych szyb bezpiecznych zespolonych nakłada się pierwszą folię łączącą na wklęsłą powierzchnię pierwszej szyby. Chociaż zgodnie z wynalazkiem zaleca się postępować w opisany wyżej sposób, to przy wytwarzaniu wygiętych szyb bezpiecznych zespolonych można postępować odwrotnie, umieszczając folię łączącą lub laminat wstępny na wypukłej powierzchni pierwszej szyby. Należy zawsze zwracać uwagę na to, aby podczas tego nakładania nie nastąpiło pofałdowanie folii łączącej lub folii nośnej.

W sposobie według wynalazku eliminuje się lub ogranicza zarówno zakłócające odkształcenia w folii nośnej, jak też zakłócenia układu cienkich warstw. Wynalazek opiera się na znajomości faktu, że opisane zakłócenia optyczne w świetle odbitym należy tłumaczyć istnieniem uskoków. Chodzi tutaj o uskoki, których amplitudy mieszczą się w przedziale mikrometrów. Uskoki te powstają przy nieprawidłowych manipulacjach oraz przy użyciu niewłaściwych folii nośnych w ramach zastosowania typowych sposobów łączenia, a zatem zwłaszcza przy niezbędnych procesach odpowietrzania oraz przy użyciu nacisku i ciepła do łączenia ze sobą elementów szyb bezpiecznych zespolonych. Niebezpieczeństwo powstawania takich fałd jest szczególnie duże w przypadku wytwarzania wygiętych, zwłaszcza kompleksowo wygiętych szyb bezpiecznych zespolonych. Jeżeli w trakcie wytwarzania szkła bezpiecznego zespolonego folię nośną ułoży się w fałdach, uwidacznia się to zwłaszcza w zakłóceniach odbicia.

Zakłócenia optyczne w świetle przechodzącym, zwłaszcza zaś w świetle odbitym, zostają nieoczekiwanie wyeliminowane przy realizacji sposobu według wynalazku. Stan techniki nie zawiera przesłanek, na podstawie których można by przypuszczać, że taki rezultat zostanie osiągnięty w odniesieniu do wytwarzania wygiętych, zwłaszcza kompleksowo wygiętych szyb bezpiecznych zespolonych. Ma to miejsce także wówczas, gdy kompleksowe wygięcia są na tyle duże, że przy dopasowywaniu folii nośnej wraz z układem cienkich warstw do tych wygięć należy obawiać się wystąpienia zauważalnych uskoków. Dotyczy to w zasadzie wszystkich folii łączących, stosowanych dzisiaj powszechnie do wytwarzania szyb bezpiecznych zespolonych, oraz wszystkich typowych folii nośnych z układem cienkich warstw. Jako folie łączące wchodzą w grę zwłaszcza folie na bazie poliwinylobutyralu, octanu etylenowinylowego, poliuretanu i polichlorku winylu, natomiast odpowiednie folie nośne składają się przede wszystkim z poliestrów i ich pochodnych, zwłaszcza poli(tereltalanów etylenu). Inne materiały na folię nośną mogą stanowić estry celulozy lub polimery akrylowe oraz poliwęglany i poli(fluorki winylu).

183 922

Materiały należy przy tym dobierać tak, aby stanowiły one stabilne pod względem kształtu podłoże dla układu cienkich warstw, aby były kompatybilne względem folii łączących oraz wykazywały względem nich wystarczającą przyczepność. Muszą one poza tym wytrzymywać bez uszkodzeń proces łączenia, a także tolerować się wzajemnie z układem cienkich warstw, ponadto być przezroczyste i odporne na promieniowanie ultrafioletowe.

Folię nośną można bez trudu tak zorientować przez rozciąganie, aby zapewnić podane własności w zakresie skurczu termicznego przed wytwarzaniem szyb bezpiecznych zespolonych. Odpowiednie sposoby są znane. W celu wytworzenia folii, nadających się do sposobu według wynalazku, folie wyjściowe orientuje się przez rozciąganie dwuosiowe w temperaturach powyżej tak zwanej temperatury zeszklenia o 1 % i więcej, po czym zorientowanie stabilizuje się termicznie. Istotne jest takie prowadzenie nakładania układu cienkich warstw, aby folia nośna ulegała w każdym przypadku nieznacznemu skurczowi, co z kolei zapewnia zachodzenie procesu skurczowego do odpowiedniego stopnia skurczu termicznego od 0,3 do 0,6% mieszanego po obróbce cieplnej prowadzonej przez 20 sekund w temperaturze 120°C również po nałożeniu powłoki i przed zastosowaniem w ramach sposobu według wynalazku. W danym przypadku należy również zadbać o wystarczające chłodzenie folii nośnej przy nakładaniu powłoki względnie mocować ją mechanicznie. Niezbędne dla zapewnienia wyżej wymienionego stopnia skurczu termicznego orientowanie folii nośnej nie prowadzi nieoczekiwanie w gotowych szybach bezpiecznych zespolonych do zakłócających efektów podwójnego załamania. W korzystnej postaci wykonania wynalazku na folię łączącą nakłada się zaopatrzoną w układ cienkich warstw folię nośną, której stopień skurczu termicznego leży w przedziale od 0,3 do 0,6%. Pojedyncze szyby, należące do szyby bezpiecznej zespolonej, mają użytkowe grubości. Mogą one być wykonane ze szkła normalnie chłodzonego względnie naprężanego wstępnie chemicznie lub termicznie. Można również stosować szyby częściowo naprężone wstępnie.

Opisane, istotne dla wynalazku efekty są osiągane przy typowych grubościach folii łączących. Wynoszą one 0,38 mm lub wielokrotność tej wartości. Korzystnie na pierwszą folię łączącą nakłada się folię nośną o grubości od 40 do 60 pm, korzystnie około 50 pm. Zależnie od zastosowanych materiałów i temperatur względnie czasów prasowania nie są konieczne środki, zapewniające połączenie między foliami łączącymi i folią nośna. Szczególne połączenie wewnętrzne w tym laminacie foliowym osiąga się jednak wówczas, jeżeli na pierwszą folię łączącą nałoży się zaopatrzoną w układ cienkich warstw folię nośną, której energia powierzchniowa na obu powierzchniach wynosi co najmniej 40 mJ/m2 W tym celu folię nośną możną po stronie niepowleczonej poddać na przykład obróbce koronowej lub plazmowej.

Podane liczbowe wartości parametrów są szczególnie korzystne i w dużym stopniu optymalne, jeżeli stosuje się folie łączące z poliwinylobutyralu (PVB) lub kopolimerów octanu etylenowinylowego (EVA) oraz folię nośną z poli(tereftalanu etylenu) (PET). Prasowanie folii prowadzi się z reguły w przedziale temperatur od 120 do 130° C, przy nacisku do 13 · 10⁵ Pa. Zwraca się przy tym ponownie uwagę na odpowietrzanie, niezbędne przed wytwarzaniem szyby zespolonej lub laminatu wstępnego. Odpowietrzanie można prowadzić za pomocą typowych środków, jak walce członowe, worek próżniowy lub obrzeża próżniowe.

Według wynalazku odpowiednio wykonane, zaopatrzone w układ cienkich warstw, folie nośne stosuje się do specjalnego celu, mianowicie do wytwarzania wolnych od uwarunkowanych uskokami zakłóceń optycznych wygiętych szyb bezpiecznych zespolonych, zwłaszcza kompleksowo wygiętych szyb bezpiecznych zespolonych. Ma to również miejsce w odniesieniu do opisanych laminatów wstępnych, składających się z folii łączącej i folii nośnej oraz ewentualnie drugiej folii łączącej (duplet/triplet). Przy wytwarzaniu wygiętych, zwłaszcza wygiętych kompleksowo szyb bezpiecznych zespolonych, na systemy foliowe oddziałują, poza naciskiem i temperaturą, siły zewnętrzne, które powodują dopasowanie pierwotnie płaskich folii układu foliowego do pojedynczej lub podwójnej krzywizny wytwarzanych szyb bezpiecznych zespolonych. Siły te powodują przy wytwarzaniu wygiętych szyb bezpiecznych zespolonych o podwójnej krzywiźnie występowanie zjawisk spęczania. Dotyczy to zwłaszcza wytwarzania kompleksowo wygiętych szyb bezpiecznych zespolonych. Do tego dochodzą odkształcenia spowodowane siłami wewnętrznymi, wprowadzane przez folie układu foliowego.

183 922

Przy wytwarzaniu wygiętych szyb bezpiecznych zespolonych o pojedynczej krzywiźnie siły te mogą powodować ścinanie, przy czym tutaj również dochodzą oddziaływania sił wewnętrznych

Za pomocą wynalazku rozwiązano nieoczekiwanie we wszystkich przypadkach problem techniczny, leżący u jego podstaw. Ma to miejsce również wówczas, gdy podczas odpowietrzania występują oddziaływania mechaniczne (tworzenie kanałów przepływu powietrza).

Przedmiot wynalazku jest objaśniony dokładniej w przykładzie wykonania, odnoszący się, bez ograniczenia do niego, do wytwarzania kompleksowo wygiętych szyb bezpiecznych zespolonych.

Mającą grubość 0,38 mm, obustronnie karbowaną folię łączącą PVB firmy Monsanto, folię nośną PET z, charakteryzującą się wysoką przepuszczalnością dla światła warstwą przeciwsłoneczną zawierającą podwójną warstwę srebra (oznaczenie handlowe KIR 75) firmy Southwall, oraz drugą mającą grubość 0,38 mm, obustronnie karbowaną folię łączącą PVB firmy Monsanto zdejmowano z bel, po czym łączono w temperaturze około 60 do 70°C pomiędzy parą walców w odpowietrzony i częściowo sklejony laminat wstępny, a następnie przycinano do odpowiednich wymiarów.

Powlekana folia nośna PET była przed powlekaniem dwuosiowo orientowana i stabilizowana termicznie. Orientowanie przez rozciąganie i powlekanie odbywało się w takich warunkach, że folia nośna PET po powleczeniu i przed wytwarzaniem laminatu wstępnego wykazywała następujące zachowanie w zakresie skurczu termicznego: powlekana folia nośna PET kurczy się podczas trwającego 20 sekund zanurzania w nagrzanej do 120°C kąpieli z ciekłego glikolu polietylenowego (ciężar cząsteczkowy około 400) w płaszczyźnie folii, równolegle i prostopadle do kierunku wzdłużnego o około 0,4%. Pomiar skurczu odbywa się przy tym w ten sposób, że pomiędzy szczękami urządzenia do pomiaru długości zaciskane są oba końce pasa folii o długości 150 mm i szerokości 15 mm. Długość pasa folii jest mierzona przed zanurzeniem w kąpieli cieplnej i po zakończeniu obróbki cieplnej przy tej samej temperaturze wyjściowej. Stąd oblicza się procentową zmianę długości jako wskaźnik skurczu przy zadanej temperaturze skurczu i czasie przebywania.

Powlekana folia nośna PET miała po obu stronach, dla zapewnienia wystarczającej przyczepności względem folii łączących, energię powierzchniową ponad 40 mJ/m2

Wykonany w opisany powyżej sposób laminat wstępny ułożono bez fałd na wklęsłej powierzchni kompleksowo wygiętej szyby o grubości 2,1 mm. Szyba była wyginana w kierunku zarówno wzdłużnym, jak też poprzecznym, i miała silnie zakrzywione fragmenty powierzchni. Została ona zaopatrzona wzdłuż swej krawędzi w zadrukowane i wypalone, nieprzezroczyste pasy maskujące. Na laminat wstępny nałożono następnie drugą wygiętą kompleksowo szybę o grubości 1,5 mm, której wygięcie odpowiadało wygięciu pierwszej szyby. Brzegi laminatu wstępnego, wystające poza krawędzie szyb, zostały przycięte. Wokół krawędzi szyby ułożono w celu odpowietrzenia, profil uszczelniający, połączony z systemem podciśnieniowym, co jest znane z procesu wytwarzania wygiętego szkła bezpiecznego zespolonego.

W następującym potem procesie odpowietrzania profil uszczelniający poddano przez około 20 minut działaniu zmniejszonego ciśnienia, odpowietrzając w ten sposób pakiet szklano-foliowy. Następnie związano go wstępnie, utrzymując podciśnienie w autoklawie, za pomocą w przybliżeniu półgodzinnej obróbki cieplnej przy maksymalnej temperaturze około 100°C. Po oziębieniu przeprowadzono właściwy proces łączenia w autoklawie, polegający na nagrzaniu wstępnie związanego pakietu szklano-foliowego do temperatury około 125°C i poddaniu go działaniu nacisku o wartości do 13 · 10⁵Pa.

Gotowe szkło bezpieczne zespolone poddano po wyjęciu z autoklawu kontroli pod względem optycznych własności odbiciowych i transmisyjnych. Również w obszarze silniej wygiętych części powierzchni szyby powlekana folia nośna PET była praktycznie pozbawiona fałd, zaś szyba odpowiadała wysokim wymaganiom, stawianym przed przednimi i tylnymi szybami samochodowymi w zakresie parametrów bezpieczeństwa i odbiciowych/transmisyjnych własności optycznych.

Próby porównawcze z powlekanymi foliami nośnymi, których parametry w zakresie skurczu termicznego leżały znacznie powyżej obszaru zastrzeganego według wynalazku, które

183 922 zatem podczas obróbki cieplnej, prowadzonej w temperaturze 120°C przez 20 sekund, ulegały skurczowi mniejszemu niż 0,3%, nie doprowadziły do otrzymania szkła bezpiecznego zespolonego, pozbawionego opisanych zakłóceń optycznych, co przejawiało się zwłaszcza w postaci zakłócającego efektu tarki, widocznego w świetle odbitym od szyb. Przy użyciu folii nośnych, których skurcz wynosił znacznie więcej niż 0,8%, zaobserwowano tak zwany efekt skórki pomarańczowej, powstający wskutek obecności nieregularnych wzniesień i zagłębień w folii nośnej. Również próby z użyciem folii nośnych, których grubość leżała poza zastrzeganym przedziałem, nie doprowadziły do zadowalających wyników.

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 50 egz. Cena 2,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Sposób wytwarzania wolnej od uwarunkowanych uskokami zakłóceń optycznych w świetle odbitym i/lub przechodzącym wygiętej szyby bezpiecznej zespolonej, zwłaszcza kompleksowo wygiętej szyby bezpiecznej zespolonej, z pierwszą szybą, odpowiednią drugą szybą i kilkuwarstwowym elementem pośrednim w postaci laminatu foliowego, składającego się z pierwszej folii łączącej, zaopatrzonej w układ cienkich warstw, zorientowanej dwuosiowo przez rozciąganie, termoplastycznej folii nośnej oraz drugiej folii łączącej, znamienny tym, że na pierwszą folię łączącą nakłada się zaopatrzoną w układ cienkich warstw folię nośną, która ma grubość od 30 do 70 pm i w obu kierunkach orientacji przez rozciąganie wykazuje stopień skurczu termicznego od 0,3 do 0,6%, mierzony po obróbce cieplnej, prowadzonej przez 20 sekund w temperaturze 120°C, po czym na folię nośną nakłada się drugą folię łączącą, folie łączące wraz z folią nośną umieszcza się bez fałd pomiędzy obiema szybami i prasuje przy użyciu nacisku i ciepła oraz łączy z szybami, przy czym w ramach nakładania folii nośnej na folię łączącą, nakładania drugiej folii łączącej na folię nośną, umieszczania folii pomiędzy szybami i prasowania folii i łączenia z szybami przy użyciu nacisku i ciepła przeprowadza się co najmniej jedno odpowietrzanie.
2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że na pierwszą szybę nakłada się laminat wstępny z pierwszej folii łączącej i folii nośnej, na który z kolei nakłada się drugą folię łączącą
3. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że po nałożeniu laminatu wstępnego przeprowadza się prasowanie wstępne przy użyciu nacisku i ciepła, po czym nakłada się drugą folię łączącą i prasuje.
4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że na pierwszą szybę nakłada się pierwszą folię łączącą, folię nośną i drugą folię łączącą, względnie laminat wstępny z tych folii, po czym przeprowadza się prasowanie.
5. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że na pierwszą folię łączącą nakłada się folię nośną o grubości od 40 do 60 pm, korzystnie około 50 pm.
6. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że na pierwszą folię łączącą nakłada się zaopatrzoną w układ cienkich warstw folię nośną, która na obu powierzchniach ma energię powierzchniową równą co najmniej 40 mJ/m2
7. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że stosuje się folie łączące na bazie poliwinylobutyralu lub octanu etylenowinylowego oraz folię nośną z poli(tereftalanu etylenu).
8. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że prasowanie folii przeprowadza się w temperaturze z przedziału od 115 do 135°C przy nacisku maksymalnie 13.
9. Folia nośna z termoplastycznego tworzywa sztucznego, do wytwarzania wolnej od uwarunkowanych uskokami zakłóceń optycznych w świetle odbitym, i/lub przechodzącym, wygiętej szyby bezpiecznej zespolonej, zwłaszcza kompleksowo wygiętej szyby bezpiecznej zespolonej zorientowana przez rozciąganie, zaopatrzona w układ cienkich warstw, znamienna tym, że ma grubość od 30 do 70 pm w obu kierunkach orientacji przez rozciąganie wykazuje stopień skurczu termicznego od 0,3 do 0,6%, mierzony po obróbce cieplnej, prowadzonej przez 20 sekund w temperaturze 120°C.
10. Folia nośna zastrz. 9, znamienna tym, że ma grubość od 40 do 60 pm, korzystnie około 50 pm.

183 922
11. Folia nośna według zastrz. 9 albo 10, znamienna tym, że na obu powierzchniach ma energię powierzchniową równą co najmniej 40 mJ/m².
12. Folia nośna wedłUg zastrz. 9 albo 10, znamienna tym, że jest z poli(tereftalanu etylenu).