PL186724B1

PL186724B1 - Pochodne aminofenolu i oksydacyjny środek do farbowania włosów zawierający te pochodne

Info

Publication number: PL186724B1
Application number: PL97327541A
Authority: PL
Inventors: David Rose; Horst Hoeffkes; Bernd Meinigke
Original assignee: Henkel Kgaa
Priority date: 1996-02-29
Filing date: 1997-02-19
Publication date: 2004-02-27
Also published as: WO1997031886A1; ES2205172T3; JP3924323B2; NO982772L; DE19607751A1; EP0883598A1; BR9707886A; PL327541A1; AU1791897A; NO982772D0; AU716438B2; JP2000506836A; SK116598A3; ATE247626T1; US6635241B1; EP0883598B1; NO310187B1; CZ274698A3; DE59710614D1; CA2248261A1

Abstract

1 . P o ch o d n e am in ofen olu o w zo rze o g ó ln y m (I) oraz ich so le rozpu szczaln e w w o d z ie, sto so w a n e ja k o sklad niki w y w o lu ja c e w o k sy d a cy jn y ch srodkach do farbow ania w lo s ó w , z n a m ie n n e ty m , ze a) jed n a z reszt R1 i R2 je st atom em w od oru , a druga z tych reszt atom em w od oru , ch loru Iub flu oru , b ) je d n a z re szt R3 i R4 j e s t a to m e m w o d o r u , g ru p a a lk o k s y lo w a C 1-C4, g r u p a a lk ilo w a C1-C4, gru p a h y d r o k sy a l- k ilo w a C1-C4, z w la s z c z a z k o n c o w a g r u p a h y d r o k s y lo w a a lb o c h lo r o w c e m , p o d c z a s g d y d ru g a r e sz ta w p rzy p a d k u re szty R3 j e s t g r u p a o w zo r z e n atom iast w przypadku reszty R4 grupa o w zorze w których A ozn acza jed n a z grup -(C H2)x-,g d zie x = 1-4, -O -(C H 2)v-O -, gd zie y = 1-4, -O -(C nH2n-z(OH)z)-O -, gd zie n= 1-10, z = 1, lub gd y n jest w iek sze lub rów n e 3, to z= 2 , -O -(C2H4-O )u, gd zie u = 1-4 , oraz -O -(C 3H 6-O )v, gd zie v = 1-4 3 O k syd acyjn y srodek do farbow ania w lo s ó w , z n a m ie n n y tym , ze ja k o sk la d n ik i w y w o lu ja c e stosu je sie p och od n e am in o - fen o lu o w zo rze o g óln ym (I) (I), PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku realizującym postawiony cel jest także oksydacyjny środek do farbowania włosów, w którym jako składniki wywołujące stosuje się pochodne aminofenolu o wzorze ogólnym (I)

oraz ich sole rozpuszczalne w wodzie, w których:

a) jedna z reszt R¹ i r2 jest atomem wodoru, a druga z tych reszt atomem wodoru, chloru lub fluoru;

b) jedna z reszt R³ i r4 jest atomem wodoru, grupą alkoksylową C1-C4, grupą alkilową C1-C4, grupą hydroksyalkilową C1-C4, zwłaszcza z końcową grupą hydroksylową albo chlorowcem; podczas gdy druga reszta w przypadku reszty R3 jest grupą o wzorze

natomiast w przypadku reszty R4 grupą o wzorze OH

nh₂ w których A oznacza jedną z grup: -(CH2)x-, gdzie x = 1-4;. -O-(CH2)y-O-, gdzie y= 1-4;

186 724

-O-(C_nH₂n-z(OH)_z)-O-, gdzie n = 1-10, z = 1, lub gdy n jest większe lub równe 3, to z = 2;

-O-(C₂H4-O)u, gdzie u = 1-4; oraz

-O- (C3H6-O)v, gdzie v = 1-4;

w ilości od 0,005 do 20 %, zwłaszcza od 0,1 do 5 % wagowo masy środka.

Szczególnie korzystnym rozwiązaniem wynalazku jest oksydacyjny środek do farbowania włosów, który zawiera jako składnik wywołujący bis-(5-amino-2-hydroksyfenylo)metan.

W korzystnej kompozycji oksydacyjnego środka do farbowania włosów obydwie reszty R¹ i R² we wzorze ogólnym (l) są atomami wodoru.

W innej korzystnej kompozycji tego środka we wzorze ogólnym (l) n = 1-6, korzystnie n = 1-3, a z = 1.

Korzystnie oksydacyjny środek do farbowania włosów może również zawierać dalszy składnik wywołujący wybrany z grupy, do której należą: 2, 4,5,6-czteroaminopirymidyna, 4-hydroksy-2,5,6-trójaminopirymidyna, 1-( p-hydroksyetylo)-2,5-dwuaminobenzen, p-fenylenodwuamina, p-toluilenodwuamina, p-aminofenol, 3-metylo-p-aminofenol oraz 2-aminometylo-p-aminofenol.

Ponadto oksydacyjny środek do farbowania włosów korzystnie zawiera przynajmniej jeden barwnik.

Związki według wynalazku można otrzymywać znanymi sposobami syntezy organicznej. Szczegóły typowych syntez przedstawiono w części dotyczącej przykładów.

Ze wszystkich związków aminowych według wynalazku można w znany sposób otrzymywać rozpuszczalne w wodzie sole addycyjne z kwasami, jak chlorowodorki, bromowodorki, siarczany, fosforany, octany, propioniany, cytryniany i mleczany.

Obok związków będących wolnymi kwasami stosuje się korzystnie ich sole z metalami alkalicznymi, metalami ziem alkalicznych, a także sole glinowe, amonowe, oraz sole jedno-, dwu- i trój-C 1 -4-hydroksyalkiloamoniowe.

Szczególnie korzystnie stosowanymi związkami według wynalazku są: 3-hydroksy-6-amino-alliloksybenzen, 2-hydroksy-5-amino-alliloksybenzen, kwas 5-amino-2-hydroksycynamonowy, eter [2-(2-hydroksy-5-aminofenoksy)etylowy, 1,8-bis-(2-hydruksy-5-aminofenoksy)-3,6-dioksaoktan, 1,3-bis-(2-hydroksy-5-aminofenoksy)propan oraz 1,3-bis-(2-hy<droksy-5-aminofenoksy)propanol-2.

Oksydacyjne środki barwiące według wynalazku nadają się przede wszystkim do farbowania włókien keratynowych zawartych w futrze, wełnie i piórach, a zwłaszcza włosach ludzkich, ale nic nie stoi na przeszkodzie w ich zastosowaniu w innych dziedzinach, np. w fotografii barwnej.

Dalszymi korzystnie stosowanymi składnikami wywołującymi mogą być: dwuhydroksyaminopirymidyna, 2,5-dwuaminofenoksyetanol, 2-hydroksymetylo-p-aminofenol i 4-amino-2-(2-hydroksyetoksy)fenol.

Stosunek molowy składników wywołujących i składników sprzęgających wynosi od 1:0,5 do 1:2.

W celu dalszej modyfikacji odcieni barwy do składu środków do farbowania włosów wprowadza się zwykłe barwniki ciągnące bezpośrednio na włókno, jak nitrofenylenodwuamina, nitroaminofenole, antrachinony i indofenole. Przykładami handlowych produktów tego typu są: HC Yellow 2, HC Yellow 4, Basic Yellow 57, Disperse Orange 3, hC Red 3, HC Red BN, Basic Red 76, HC Blue 2, Nitroblau, Disperse Blue 3, Basic Blue 99, HC Violet 1, Disperse Violet 1, Disperse Violet 4, Disperse Black 9, Basic Brown 16, kwas pikraminowy i Rodol 9 R. Stosuje się je w ilości od 0,01 do 20 % wagowo masy całego środka oksydacyjnego. Szczególnie korzystnie stosowane są: kwas 4-amino-2-nitrodwufenyloamino-2'-karboksylowy, 6-nitro-1,2,3,4-czterowodorochinoksalina, Rodol 9 R oraz HC Red BN.

Przy wytwarzaniu środków do farbowania włosów według wynalazku prekursory barwników oksydacyjnych wprowadza się w odpowiednim nośniku wodnym. Są to przykładowo kremy, emulsje, żele lub roztwory pieniące, zawierające środki powierzchniowo czynne, jak szampony i aerozole piankowe.

Środki do farbowania włosów według wynalazku mogą ponadto zawierać wszystkie typowe składniki czynne i pomocnicze. W wielu przypadkach w ich skład wchodzi przynajmniej jeden środek powierzchniowo czynny, przy czym stosuje się zarówno anionowe, jak i obojnacze, amfolityczne, niejonowe i kationowe środki tego rodzaju.

186 724

Spośród anionowych środków powierzchniowo czynnych stosować można wszystkie, które nie działają szkodliwie w kontakcie z ludzkim ciałem. Charakteryzują się one obecnością nadającej rozpuszczalność grupy anionowej, jak karboksylanowa, siarczanowa, sulfonianowa lub fosforanowa, oraz lipofilowej grupy alkilowej zawierającej od 10 do 22 atomów węgla. Ponadto w cząsteczce mogą znajdować się grupy glikolowe, poliglikoloeterowe, estrowe, eterowe, amidowe i hydroksylowe. Przykładami związków tego typu, stosowanych także w postaci soli sodowych, potasowych i amonowych, oraz soli jedno-, dwu- i trójalkanoloamoniowych, zawierających 2 lub 3 atomy węgla w grupie alkanolowej, są:

- liniowe kwasy tłuszczowe zawierające od 10 do 22 atomów węgla (mydła),

- kwasy eterokarboksylowe o wzorze R-O-(CH₂-CH2O)_XCH₂-COOH, w którym R oznacza liniową grupę alkilową zawierającą od 10 do 22 atomów węgla, a x = 0 albo 1 do 16,

- sarkozydy acylowe zawierające od 10 do 18 atomów węgla w grupie acylowej,

- taurydy acylowe zawierające od 10 do 18 atomów węgla w grupie acylowej,

- izetioniany acylowe zawierające od 10 do 18 atomów węgla w grupie acylowej,

- estry jedno- i dwualkilowe kwasu sulfobursztynowego, zawierające od 8 do 18 atomów węgla w grupie alkilowej, i monoestry alkilopolioksyetylowe kwasu sulfobursztynowego zawierające od 8 do 18 atomów węgla w grupie alkilowej i od 1 do 6 grup oksyetylowych,

- liniowe alkanosulfoniany zawierające od 12 do 18 atomów węgła,

- liniowe alfa-olefinosulfoniany zawierające od 12 do 18 atomów węgla,

- estry metylowe kwasów alfa-sulfotłuszczowych kwasów tłuszczowych zawierających od 12 do 18 atomów węgla,

- siarczany alkilowe i eterosiarczany alkilopoliglikoli o wzorze R-O(CH₂-CH₂O)_x-OSO3H, w którym R oznacza korzystnie liniową grupę alkilową zawierającą od 10 do 18 atomów węgla, a x = 0 albo od 1 do 12,

- mieszane, powierzchniowo czynne hydroksysulfoniany według niemieckiego opisu patentowego nr DE-A-3725030,

- siarczanowane etery hydroksyalkilopolietyleno- i ewentualnie hydroksyalkilenopropylenoglikoli według niemieckiego opisu patentowego nr DE-A-3723354,

- siarczany nienasyconych kwasów tłuszczowych zawierających od 12 do 24 atomów węgla i od 1 do 6 wiązań podwójnych według niemieckiego opisu patentowego nr DE-A-3926344,

- estry kwasu winowego i kwasu cytrynowego z alkoholami, które stanowią produkty przyłączenia około 2-15 cząsteczek tlenku etylenu i ewentualnie tlenku propylenu do alkoholi tłuszczowych zawierających od 8 do 22 atomów węgla.

Korzystnymi anionowymi środkami powierzchniowo czynnymi są siarczany alkilowe, eterosiarczany alkilopoliglikolowe oraz eterokwasy karboksylowe zawierające w cząsteczce od 10 do 18 atomów węgla w grupie alkilowej oraz do 12 grup glikoloeterowych, a zwłaszcza sole nasyconych, a zwłaszcza nienasyconych kwasów karboksylowych zawierających od 8 do 22 atomów węgla, takich jak kwas oleinowy, kwas stearynowy, kwas izostearynowy i kwas palmitynowy.

Jako amfoteryczne środki powierzchniowo czynne określa się związki powierzchniowo czynne, które zawierają w cząsteczne conajmniej jedną czwartorzędową grupę amoniową i conajmniej jedną grupę -COO^- lub -SC^-. Szczególnie korzystnymi amfoterycznymi związkami powierzchniowo czynnymi są tak zwane betainy, takie jak glicyniany N-alkilo-N,N-dwumetyloamoniowe, na przykład glicynian kokosoalkilo-dwumetyloamoniowy, glicynian N-acylo-aminoprop_vlo-N,N^!,-dwumety]oamoniowy, na przykład glicynian kokosoacyloamino-dwumetyloamoniowy, oraz 2-a]kilo-3-karboksymetylo-3-hydroksvetvloimidazolina, zawierająca od 8 do 18 atomów węgla w grupie alkilowej lub grupie acylowej, oraz glicynian kokosoacyloaminoetylohydroksyetylokarboksymetylu. Korzystnym amfoterycznym środkiem powierzchniowo czynnym jest pochodna amidu kwasu tłuszczonego znana pod oznaczeniem CTFA jako Cocamido-propylobetaina.

Przez amfolityczne środki powierzchniowo czynne rozumie się takie związki powierzchniowo czynne, które oprócz grupy C8-18-aiknowej lub acylowej zawierają w cząsteczce conajmniej jedną grupę aminową i co najmniej jedną grupę -COOH lub -SO3H i są zdolne do tworzenia soli wewnętrznych. Do przykładów odpowiednich amfolitycznych środków powierzchniowo czynnych należy N-alkiloglicyna, kwasy N-alkilopropionowe, kwasy N-alkiloaminomasłowe,

186 724 kwasy N-alkiloiminodwupropionowe, N-hydroksyetyto-N-alkiloamidopropyloglicyna, N-alkilotauryna, N-alkilosarkozyna, kwasy 2-alkiloaminopropionowe i kwasy alkiloaminooctowe, zawierające w danym przypadku od 10 do 18 atomów węgla w grupie alkilowej. Do szczególnie korzystnych amfolitycznych środków powierzchniowo czynnych należy propionian N-kokosoalkilu, aminopropionian kokosoacyloaminoetylu oraz C12-i8-acylosarkozyna.

Niejonowe środki powierzchniowo czynne jako grupę hydrofitową zawierają na przykład grupę poliolową, grupę polialkilenoglikoloeterową lub połączenie z grupy poliolo- lub poliglikoloeterowej. Takimi związkami są na przykład:

- produkty przyłączenia 2 do 20 moli tlenku etylenu i ewentualnie od 0 do 5 moli tlenku propylenu do liniowych alkoholi tłuszczowych zawierających od 8 do 2 atomów węgla w grupie acylowej, do kwasów tłuszczowych zawierających od 12 do 22 atomów oraz do alkilofenoli zawierających od 8 do 15 atomów węgla w grupie alkilowej,

- jedno- lub dwuestry kwasów C12-22-tłuszczowych i produktów przyłączenia od 1 do 30 moli tlenku etylenu do gliceryny,

- Cs-22-alkilomono- i oligoglikozydy i ich etoksylowane analogi,

- produkty przyłączenia od 5 do 60 moli tlenku etylenu do oleju rącznikowego i utwardzony olej rącznikowy,

- produkty przyłączenia tlenku etylenu do estru kwasu sorbitanotłuszczowego,

- produkty przyłączenia tlenku etylenu do alkanoloamidów kwasu tłuszczowego.

Przykładami kationowych środków powierzchniowo czynnych dających się stosować w środkach do obróbki włosów według wynalazku są zwłaszcza czwartorzędowe związki amoniowe. Korzystne są halogenki amoniowe, takie jak chlorki alkilotrójmetyloamoniowe, chlorki dwualkilodwumetyloamoniowe i chlorki trójalkilometyloamoniowe, na przykład chlorek cetylotrójmetyloamoniowy, chlorek stearylotrójmetyloamoniowy, chlorek dwustearylodwumetyloamoniowy, chlorek laurylodwumetyloamoniowy, chlorek laurylodwumetylobenzyloamoniowy i chlorek trójcetylometyloamoniowy. Dalszymi kationowymi środkami powierzchniowo czynnymi dającymi się stosować według wynalazku są hydrolizaty proteinowe przeprowadzone w sole czwartorzędowe.

Zgodnie z wynalazkiem przydatne są również kationowe oleje silikonowe, takie jak na przykład dostępne w handlu produkty Q2-7224 (producent: Dow Corning; stabilizowany trójmetylosililamodimethicon), Dow Corning 929 Emulsion (zawierający hydroksyloaminomodyfikowany silikon, który oznacza się także jako Amodimethicone), SM-2059 (producent: General Electric), SlM-55067 (producent: Wacker) oraz Abil®-Quat 3270 i 3272 (producent: Th. Goldschmidt; dwuczwartorzędowy polidwumetylosiloksan, Quatemium-80).

Alkiloamidoaminy, zwłaszcza amidoaminy kwasów tłuszczowych, takie jak stearyloamidopropylodwumetyloamina dostępna pod nazwą Tego Amid®S 18, obok dobrego działania kondycjonującego odznaczująsię zwłaszcza swoją dobrą biologiczną podatnością na degradację.

Bardzo dobrą podatność na degradację biologiczną wykazują również czwartorzędowe związki estrowe, tak zwane „esterquats”, takie jak metosiarczany dwualkiloamoniowe dostępne w handlu pod nazwą handlową Stepantex® oraz metosiarczany metylo-hydroksyalkilodwualkoiloksyalkiloamoniowe.

Przykładem czwartorzędowej pochodnej cukrowej, dającej się stosować jako kationowy środek powierzchniowo czynny, jest produkt handlowy Glucquat®100, zgodnie z nomenklaturą CTFA „chlorek laurylo-metylo-Gloceth-10 hydroksypropylo-dimoniowy”.

Przy związkach stosowanych jako środki powierzchniowo czynne może chodzić w danym przypadku o substancje jednostkowe. Z reguły jest jednak korzystne wychodzenie przy wytwarzaniu tych związków z naturalnych surowców roślinnych lub zwierzęcych, tak, ze otrzymuje się mieszaniny substancji o różnych, zależnych od danego surowca długościach łańcucha alkilowego.

Przy związkach powierzchniowo czynnych, które stanowią produkty przyłączenia tlenku etylenu i ewentualnie tlenku propylenu do alkoholi tłuszczowych albo pochodne tych produktów przyłączenia, można stosować zarówno produkty z „normalnym” rozkładem homologów, jak i produkty z zawężonym rozkładem homologów. Przez normalny rozkład homologów rozumie się przy tym mieszaniny, które otrzymuje się przy przemianie alkoholu tłuszczowego

186 724 i tlenku alkilenu przy zastosowaniu metali alkalicznych, wodorotlenków metali alkalicznych lub alkoholanów metali alkalicznych jako katalizatorów. Natomiast zawężone rozkłady homologów otrzymuje się, gdy na przykład jako katalizatory stosuje się hydrotalcyt, sole metali ziem alkalicznych z eterokwasami karboksylowymi, tlenki, wodorotlenki lub alkoholany metali ziem alkalicznych. Korzystne może być zastosowanie produktów o zawężonym rozkładzie homologów.

Do dalszych substancji czynnych, pomocniczych i dodatkowych należą na przykład:

- niejonowe polimery, takie jak na przykład kopolimery winylopirolidon/octan winylu, i polisiloksany,

- kationowe polimery, takie jak czwartorzędowe etery celulozy, polisiloksany z grupami czwartorzędowymi, polimery chlorku dwau^netylodw-uialliloamoniowego, kopolimery dwumetyloaminoetylometakrylan/winylopirolidon przeprowadzone w sole czwartorzędowe za pomocą siarczanu dwuetylu, kopolimery winylopirolidon/metochlorek imidazoliniowy oraz polialkohol winylowy przeprowadzony w sól czwartorzędową.

- obojnacze i amfoteryczne polimery, takie jak na przykład kopolimery chlorek akryloamidopropylotrójmetyloamoniowy/akrylan oraz kopolimery oktyloakryloamid/metakrylan metylu/tert-butyloaminoetylometakrylan/2-hydroksypropylometakrylan,

- anionowe polimery, takie jak na przykład kwasy poliakrylowe, usieciowane kwasy poliakrylowe, kopolimery octan winylu/kwas krotonowy, kopolimery winylopirolidon/akrylan winylu, kopolimery octan winylu/maleinian butylu/akrylan izobomylu, kopolimery eter metylowinylowy/bezwodnik maleinowy oraz terpolimery kwas akrylowy/akrylan etylu/N-tert-butyloakrylamid,

- środki zagęszczające, takie jak agar-agar, guma guar, alginian, guma ksantanowa, guma arabska, guma karaya, guma świętojańska, gumy z nasion lnu, dekstran, pochodne celulozy, na przykład metyloceluloza, hydroksyalkiloceluloza i karboksymetyloceluloza, frakcje i pochodne skrobi, takie jak amyloza, amylopektyna i dekstryna, glinki, takie jak na przykład bentonit lub całkowicie syntetyczne hydrokoloidy, takie jak na przykład polialkohol winylowy,

- środki nadające strukturę, takie jak glukoza i kwas maleinowy,

- związki kondycjonujące włosy, takie jak fosfolipidy, na przykład lecytyna sojowa, lecytyna z jaj i kefalina oraz oleje silikonowe,

- hydrolizaty proteinowe, zwłaszcza hydrolizaty elastyny, kolagenu, keratyny, kazeiny, proteiny sojowej i proteiny pszenicznej, ich produkty kondensacji z kwasami tłuszczowymi oraz hydrolizaty proteinowe przeprowadzone w sole czwartorzędowe,

- olejki perfumeryjne, dwumetyloizosorbid i cyklodekstryna,

- środki ułatwiające rozpuszczanie, takie jak etanol, izopropanol, glikol etylenowy, glikol propylenowy, gliceryna i glikol dwuetylenowy,

- barwniki do farbowania kompozycji,

- środki przeciwłupieżowe, takie jak Piroctone Olamine i Zink Omadine,

- dalsze substancje do nastawiania wartości pH,

- substancje czynne, takie jak pantenol, kwas pantotenowy, alantoina, kwasy pirolidonokarboksylowe i ich sole, wyciągi roślinne i witaminy,

- cholesteryna,

- środki chroniące przed światłem,

- środki zwiększające konsystencję, takie jak estry cukrów, estry poliolowe lub etery polioloalkilowe,

- tłuszcze i woski, takie jak olbrot, wosk pszczeli, wosk montana, parafina, alkohole tłuszczowe i estry kwasów tłuszczowych,

- alkanoloamidy kwasów tłuszczowych,

- środki kompleksujące, takie jak EDTA, NTA i kwasy fosfonowe,

- środki spęczniające i ułatwiające przenikanie, takie jak gliceryna, eter monoetylowopropylenoglikolowy, węglany, wodorowęglany, guanidyna, mocznik oraz pierwszo-, drugo- i trzeciorzędowe fosforany,

- środki zmętniające, takie jak lateks,

- środki nadające połysk perłowy, takie jak jedno- i dwustearynian glikolu etylenowego,

186 724

- środki porotwórcze, takie jak mieszaniny propan-butan, N₂O, eter dwumetylowy, CO₂i powietrze oraz

- przeciwutleniacze.

Składniki nośnika wodnego stosuje się do wytwarzania środków do farbowania według wynalazku w zwykłych do tego celu ilościach, na przykład środki emulgujące stosuje się w stężeniach od 0,5 do 30%, a środki zagęszczające w stężeniach od 0,1 do 25% wagowo całkowitej ilości środka do farbowania.

Wywoływanie oksydacyjne wybarwienia może mieć miejsce całkowicie za pomocą tlenu powietrza, przy czym jednakże stosuje się chemiczny środek utleniający, zwłaszcza wtedy, gdy obok farbowania pożądany jest efekt rozjaśniający ludzkich włosów. Jako środki utleniające bierze się pod uwagę nadtlenosiarczany, chloryny, a zwłaszcza nadtlenek wodoru lub jego produkty przyłączenia do mocznika, melaminy oraz boranu sodowego. Możliwe jest także przeprowadzenie utleniania za pomocą enzymów, przy czym enzymy mogą służyć do przeniesienia tlenu powietrza na składnik wywołujący lub do wzmocnienia działania nieznacznych ilości istniejących środków utleniających. Przykładem enzymatycznego sposobu jest postępowanie, w którym za pomocą peroksydaz wzmacnia się działanie nieznacznych ilości (na przykład 1% i mniej w stosunku do całego środka) nadtlenku wodoru.

Kompozycję środka utleniającego miesza się korzystnie z kompozycją z prekursorów barwników oksydacyjnych bezpośrednio przed farbowaniem. Powstający przy tym, gotowy do użytku preparat powinien korzystnie mieć pH w zakresie od 6 do 10. Szczególnie korzystne jest stosowanie środków do farbowania włosów w środowisku słabo alkalicznym. Temperatury stosowania mogą leżeć w zakresie od 15° do 40°C. Po czasie działania około 30 minut usuwa się środek do farbowania włosów przez spłukiwanie farbowanych włosów, przy czym odpada dodatkowe mycie za pomocą szamponu, jeżeli zastosowano nośnik o dużej zawartości środka powierzchniowo czynnego.

Następujące przykłady powinny bliżej wyjaśnić przedmiot wynalazku.

Przykłady

1. Przykłady syntezy

1.1. Synteza bis-(5-amino-2-hydroksyfenylo)metanu

Przygotowano następujący roztwór soli dwuazoniowej: Do roztworu składającego się z 26 g (0,15 mola) kwasu sulfanilowego i 75 ml (0,15 mola) 2n roztworu ługu sodowego dodano w temperaturze +5°C 10,35 g (0,15 mola) azotynu sodowego w 125 ml wody. Po ponownym ochłodzeniu roztworu do temperatury +5°C dodawano w ciągu 30 minut po kropli 131 ml (0,38 mola) 10% kwasu solnego. Taki roztwór wkroplono następnie do lodowatego roztworu składającego się z 10,0 g (0,05 mola) bis-(2-hydroksyfenylo)metanu w 120 ml 10% roztworu ługu sodowego. Po zakończeniu dodawania mieszaninę reakcyjną mieszano jeszcze dodatkowo w ciągu 1,5 godziny w temperaturze 20°C. Następnie do takiego roztworu dodawano w ciągu 2 minut 69 g (0,4 mola) podsiarczynu sodowego. Po 20 minutach w temperaturze 75 °C produkt odessano i przemyto dodatkowo wodą.

Wydajność wynosiła 54% wydajności teoretycznej, produkt miał temperaturę topnienia 198°C.

1.2. Synteza 3-hydroksy-6-aminoalliloksybenzenu

Syntezę prowadzono analogicznie jak w przykładzie 1.1. Zamiast bis-(2-hydroksyfenylo)metanu jako produkty wyjściowe stosowano jednak 3-hydroksy-kalliloksybenzen, który otrzymywano sposobem znanym z literatury (J. Am. Chem. Soc., 52, 1702 (1930)). Produkt strącał się w postaci jasnobrązowych kryształów o temperaturze topnienia 110-114°C.

1.3. 2-Hydroksy-5-amino-alliloksybenzen

Syntezę prowadzono analogicznie jak w przykładzie 1.2 z 2-hydroksy-1-alliloksybenzenem jako materiałem wyjściowym, który otrzymywano sposobem znanym w literaturze (J. Am. Chem. Soc., 52, 1702 (1930)). Produkt strącał się w postaci jasnobrązowych kryształów o temperaturze topnienia 122°C.

1.4. Kwas 5-amino-2-hydroksycynamonowy (w postaci chlorowododorku)

Syntezę prowadzono analogicznie jak w przykładzie 1.1 wychodząc z kwasu o-hydroksycynamonowego. Produkt miał temperaturę topnienia około 20°C (z rozkładem).

1.5. Eter bis-[2-(2-hydroksy-5-aminofenoksy)-etylowy]

186 724

W 600 ml zlewce rozpuszczono 13,9 g (0,08 mola) kwasu sulfanilowego w 41 ml 10% roztworu ługu sodowego, a następnie całość zadano roztworem 5,7 g (0,08 mola) azotynu sodowego w 30 ml wody. Po ochłodzeniu mieszaniny do temperatury 0-5°C wkraplano do niej w ciągu 45 minut 72 ml 10% kwasu solnego. Taki zimny roztwór soli dwuazoniowej wkraplano następnie w ciągu 30 minut do roztworu 11,8 g (0,04 mola) eteru bis-[2-(2-hydroksyfenoksy)-etylowego] (otrzymanego według J. Am. Chem. Soc. (1977), 2568) w 66 ml 10% ługu sodowego w temperaturze 0-5°C. Po dalszym mieszaniu w ciągu 1,5 godziny dodano w temperaturze 15°C 38,3 g (0,22 mola) podsiarczynu sodowego. Na koniec mieszaninę reakcyjną ogrzewano w ciągu 20 minut do temperatury 75°C, przy czym strącał się produkt. Po ochłodzeniu produkt odsączono, przemyto wodą i wysuszono pod zmniejszonym ciśnieniem w temperaturze 70°C. Produkt miał temperaturę topnienia 215°C (z rozkładem).

1.6. 1,8-bis[2-hydroksy-5-aminofenoksy]-3,6-dwuoksaoktan

Syntezę prowadzono analogicznie jak w przykładzie 1.5. wychodząc z l,8-bis-(2-hydroksyfenoksy)-3,6-dwuoksaoktanu. Związek ten otrzymywano według przepisu z Ann. (1978), 1594. Produkt miał temperaturę topnienia 144,5°C (z rozkładem).

1.7. 1,3-bis-(2-hydroksy-5-aminofenoksy)propan

Syntezę prowadzono analogicznie jak w przykładzie 1.5. wychodząc z 1, 3-bis-(2-hydroksyfenoksy)propanu. Związek ten otrzymywano według przepisu z J. Org. Chem., 48, 4867 (1983). Produkt miał temperaturę topnienia 150°C (z rozkładem).

1.8. 1,3-bis-(2-hydroksy-5-aminofenoksy)propanol-2

Syntezę prowadzono analogicznie jak w przykładzie 1.5. wychodząc z l,3-bis-(2hydroksyfenoksy)propanolu-2. Związek ten otrzymywano według przepisu z J. Chem. Soc., Perkin Trans I (1978), 451. Produkt miał temperaturę topnienia 215°C (z rozkładem).

2. Wybarwienia

Początkowo przygotowano bazę kremową o następującym składzie (wszystkie dane, jeżeli nie podano inaczej, w g):

Alkohol tłuszczowy z łoju	17,0
Lorol® techniczny	4,0
Texapon®N 282	40,0
Dehyton®K3	25,0
Eumulgin®B 2⁴	1T5
Woda destylowana	11,5

i

C12-i8-alkohol tłuszczowy (Henkel)

Lauryloeterosiarczan sodowy (około 28% substancji czynnej, oznaczenie CTFA: Sodium Laureth Sulfate) (Henkel)

Pochodna amidowa kwasu tłuszczowego o strukturze betainy o wzorze R-CONH-(CH2)aN⁺(CH3)2CH2COO- (około 30% substancji czynnej, oznaczenie według CTFA: Cocoamidopropyl Betaine) (Henkel) ⁴ Alkohol cetylostearylowy z około 20 molami EO (oznaczenie według CTFA: Ceteareth-20) (Henkel)

Na bazie tego kremu przygotowano następnie następującą emulsję kremową do farbowania włosów:

Baza kremowa 50,0

Składnik wywołujący 7,5 mmola

Składnik sprzęgający 7,5 mmola

M2SO3 (inhibitor) 1,10 (NH4W4 1,10

Stężony roztwór amoniaku do pH 10

Woda do 100

Składniki mieszano po kolei ze sobą. Po dodaniu prekursorów barwników oksydacyjnych i inhibitora nastawiono wartość pH emulsji na 10 za pomocą stężonego roztworu amoniaku, a następnie dopełniono wodą do 100 g.

186 724

Wywoływanie oksydacyjne wybarwienia prowadzono za pomocą 3% roztworu nadtlenku wodoru jako roztworu utleniającego. W tym celu do 100 g emulsji dodano 50 g roztworu nadtlenku wodoru (3%) i wymieszano.

Krem do farbowania naniesiono na pasma włosów ludzkich o długości około 5 cm, standaryzowanych, w około 90% siwych, ale wstępnie specjalnie nie traktowanych, i pozostawiono tam w ciągu 30 minut w temperaturze 32°C. Po zakończeniu procesu farbowania włosy spłukano, umyto zwykłym środkiem do mycia włosów i na koniec wysuszono.

Do wybarwienia stosowano następujące składniki sprzęgające i wywołujące:

Składniki wywołujące

- bis-(5-amino-2-hydroksyfenylo)metan (E1),

- 3-hydroksy-6-amino-alliloksybenzen (E2),

- 2-hydroksy-5-amino-alliloksybenzen (E3),

- kwas 5-amino-2-hydroksycynamonowy (E4),

- eter bis-[2-(2-hydroksy-5-aminofenoksy)-etylowy] (E5),

- l,8-bis-(2-hydroksy-5-aminofenoksy)-3,6-dwuoksaoktan (E6),

- l,3-bis-(2-hydroksy-5-aminofenoksy)propan (E7),

- l,3-bis-(2-hydroksy-5-aminofenoksy)propanol-2 (E8) oraz

- 4-amino-2-(2-hydroksy-etoksy)fenol (E9)

Składniki sprzęgające

- 2-metylo-5-aminofenoł (K1),

-1-naftol (K2),

- 2-chloro-6-mctylo-3-aminofenol (K3),

- 1,3-bis-(2,4-dwuaminofenoksy)propan (K4),

- 2-metylo-5-(2-hydroksyetyloamino)fenol (K5),

- rezorcyna (K6),

- L,ś^^<d^^w^ih2^cd^<^oksyj^aftalen (K7). Ustalono następujące wybarwienia:

Wywoływacz	Sprzęgacz
El	K1
El	K2
El	K3
El	K4
El	K5
E2	K2
E2	K3
E2	K6
E3	K1
E3	K7
E4	K1
E4	K3
E4	K7
E5	K3
E6	K1
E6	K3
E7	K3
E7	K7
E8	K2
E8	K7
E9	K1
E9	K2
E9	K3
E9	K4
E9	K5
E9	K6

Odcień ufarbowanych włosów czerwonobrunatny fioletowobrunatny czerwień pompejańska ciemna czerwień terakota ciemna czerwień fioletowobrunatny ciemny błękitnozielony czerwonoszary fioletowobrunatny czerwonożółty czerwonobrunatny czerwonoszary brunatny jak skóra brązowy jak karamel czerwonobrunatny czerwonobrązowy brązowy jak sama fioletowobrunatny fioletowobrunatny czerwonobrunatny fioletowobrunatny fioletowobrunatny ciemnobrązowy ciemnoczerwony złocisty

186 724

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 50 egz Cena 4,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Pochodne aminofenolu o wzorze ogólnym (I) oraz ich sole rozpuszczalne w wodzie, stosowane jako składniki wywołujące w oksydacyjnych środkach do farbowania włosów, znamienne tym, że:

a) jedna z reszt R¹ i R² jest atomem wodoru, a druga z tych reszt atomem wodoru, chloru lub fluoru;

b) jedna z reszt R³ i R⁴ jest atomem wodoru, grupą alkoksylową C1-C4, grupą alkilową C1-C4, grupą hydroksyalkilową C1-C4, zwłaszcza z końcową grupą hydroksylową albo chlorowcem; podczas gdy druga reszta w przypadku reszty r3 jest grupą o wzorze natomiast w przypadku reszty R4 grupą o wzorze

-(CH₂)_x-,gdzie x = 1-4;

-O-(CH2)_y-O-, gdzie y = 1-4;

-O-(C_nH_2n._z(OH)_z)-O-, gdzie n=1-10, z=1, lub gdy n jest większe lub równe 3, to z=2; -O-(C₂H4-O)_u, gdzie u=1-4; oraz -O-(C3H6-O)v, gdzie v=1-4.
2. Pochodna aminofenolu według zastrz. 1, znamienna tym, że jest bis-(5-amino-2-hydroksyfenylo)metanem.
3. Oksydacyjny środek do farbowania włosów, znamienny tym, że jako składniki wywołujące stosuje się pochodne aminofenolu o wzorze ogólnym (I)

186 724 oraz ich sole rozpuszczalne w wodzie, w których:

a) jedna z reszt R¹ i R² jest atomem wodoru, a druga z tych reszt atomem wodoru, chloru lub fluoru;

b) jedna z reszt R³ i R⁴ jest atomem wodoru, grupą alkoksylową C1-C4, grupą alkilową C1-C4, grupą hydroksyalkiiową C1-C4, zwłaszcza z końcową grupą hydroksylową albo chlorowcem; podczas gdy druga reszta w przypadku reszty r3 jest grupą o wzorze natomiast w przypadku reszty R4 grupą o wzorze w których A oznacza jedną z grup:

-(CH2)x-, gdzie x=1-4;

-O-(CH2)y-O-, gdzie y =1-4;

-O-(CnH2n-z(OH)z)-O-, gdzie n=1-10, z=1, lub gdy n jest większe lub równe 3, to z=2;

-O-(C2H4-O)u, gdzie u = 1-4; oraz

-O-(C3H6-O)v, gdzie v = 1-4;

w ilości od 0,005 do 20 %, zwłaszcza od 0,1 do 5 % wagowo masy środka.
4. Oksydacyjny środek do farbowania włosów według zastrz. 3, znamienny tym, że zawiera jako środek wywołujący bis-(5-amino-2-hydroksyfenylo)metan.
5. Oksydacyjny środek do farbowania włosów według zastrz. 3, znamienny tym, ze obydwie reszty R¹ i R2 we wzorze ogólnym (I) są atomami wodoru.
6. Oksydacyjny środek do farbowania włosów według zastrz. 3, znamienny tym, ze n = 1-6, korzystnie n = 1-3, a z = 1.
7. Oksydacyjny środek do farbowania włosów według zastrz. 3, znamienny tym, że zawiera dalszy składnik wywołujący wybrany z grupy, do której należą: 2,4,5,6-czteroaminopiiymidyna, 4hYdroksy-2,5.6-trój;munopiwinidyn£L1-(e-hydraksyetvlo)-2,5-<iwoHnnnobenzen, p-fenylenodwuamina, p-toluilenodwuamina, p-aminofenol, 3-metylo-p-aminofenol oraz 2-aminomet\lo-p-a^ninofenol.

186 724
8. Oksydacyjny środek do farbowania włosów' wedlwg zastrz. 3, znamienny tym, ze zawiera ponadto przynajmniej jeden barwnik.

Przedmiotem wynalazka są pochodne aminofenola stosowane jako składniki wywołujące w oksydacyjnych środkach do farbowania włosów. Przedmiotem wynalazku jest także oksydacyjny środek do farbowania włosów zawierający te pochodne.

W barwienia włókien keratynowych, a zwłaszcza włosów ludzkich, szczególną rolę odgrywają barwniki oksydacyjne ze względu na intensywne barwy o dużej naturalności. Barwniki tego rodzaju zawierają prekursory barwników w postaci składników wywołujących i składników sprzęgających. Składniki wywołujące pod działaniem środków utleniających lub tlenu powietrza albo na skutek sprzężenia z przynajmniej jednym składnikiem sprzęgającym powodują powstawanie właściwej barwy.

Prekursory barwników oksydacyjnych muszą spełniać następujące warunki:

- w wyniku sprzęgania oksydacyjnego dawać pożądane odcienie barw o dostatecznej intensywności i naturalności,

- mieć dobrą zdolność ciągnięcia na włókno, przy czym zwłaszcza w przypadku farbowania włosów ludzkich nie mogą występować żadne widoczne różnice pomiędzy włosami zniszczonymi a świeżo wyrośniętymi (zdolność wyrównywania),

- być trwałe wobec działania światła, ciepła oraz chemicznych środków redukujących (na przykład wchodzących w skład płynów do trwałej ondulacji),

- nie powodować nadmiernego zabarwienia skóry przy farbowaniu włosów ludzkich,

- nie powodować zagrożenia toksykologicznego i dermatologicznego.

Jako składniki wywołujące stosuje się zwykle pierwszorzędowe aminy aromatyczne z dalszą grupą aminową w położeniu para lub orto, pochodne dwaaminopirśdyny, heterocykliczne pirazony, pochodne 4-aminopirazolonbwe oraz 2,4,5,6-czteroaminopirymidynę i jej pochodne.

Przykładowo stosowanymi związkami są: p-fenylenodwuamina, p-tolailenodwaamina, 2,4,5,6czteroaminopirymidyna, p-aminofenol, N,N-bis-(2-hydrbksyetylo)-p-fenylenodwaamina, 2-(2,5-dwaammofenylb)etanbl, 2-(2,5^w^;ua^ninofcnoksy)etanol, 1-fenylb-3-karboksyamidb-4-aminop^azblon-5, 4amino-3-metylbfenol, 2-a.minometylo-4~aminb-fenbl, 2-hydrbksy-4,5,6-trΌjammopirymidyna, 2,4-^wuhydroksy-5,6-dwaaminbpirymidyna, i 2,5,6-trójaminbhydrbksypirymidyna.

Jako składniki sprzęgające stosuje się najczęściej pochodne m-fenylenodwuaminy, naftole, rezorcynę i jej pochodne, pirazolony i m-aminofenole. Korzystnie stosowanymi związkami są: α-naftol, 1,5- 2,7- i 1,7-dwuhydroksynaftalen, 5-amino-2-metylofenol, m-aminofenol, rezorcyna, eter jednometylowy rezorcyny, m-fenylenodwuamina, l-fenylo^-metylopirazolon-5, 2,4-dwachlorb-3-aminofenbl, 1,3-bis-(2,4-dwaaminbfenbksy)prbpan, 2-chlOTorezorcyna, 4-chlorbrezorcyna, 2-chloro-6-metylb-3-aminbfenol, 2-metylorezbrcyna i 5-metylorezorcyna.

Dalsze znane składniki barwników oksydacyjnych można znaleźć na liście Colipa, wydanej przez Industrieyerband Korperpflege und Waschmittel, Frankfurt.

Zastosowanie tylko jednego składnika wywołującego lub jednego połączenia składnika sprzęgającego i składnika wywołującego nie pozwala zazwyczaj uzyskać pożądanego odcienia barwy, w związku z czym wykorzystuje się połączenia różnych składników wywołujących i sprzęgających. Cały czas istnieje zapotrzebowanie na nowe, ulepszone składniki barwników, w tym zwłaszcza pochodne aminofenoli.

Z niemieckiego opisu patentowego nr DE 2518393 znany jest środek do farbowania włosów, w którym jako składniki wywołujące stosuje się czteroamino- i/lub diaminodihydroksydifenyle lub - difenyloetery.

Z niemieckiego opisu patentowego nr DE 4344551 znane jest zastosowanie allilbaminbfenoli w oksydacyjnych środkach do farbowania włosów.

186 724

Z polskiego opisu patentowego nr PL 178629 znana jest utleniająca kompozycja barwiąca do włókien keratynowych, zwłaszcza włosów. W jej skład wchodzą jako składniki sprzęgające pochodne para- i metaaminofenoli, przy czym jak wynika z podanych wzorów i zastrzeżeń patentowych, są to pochodne zawierające co najwyżej dwa podstawniki.

Z europejskiego opisu patentowego nr EP 0 331 144 znana jest utleniająca kompozycja barwiąca do włókien keratynowych, zwłaszcza włosów. W jej skład wchodzą pochodne paraaminofenoli, zawierające również co najwyżej dwa podstawniki.

Wymienione składniki wywołujące nie odpowiadają w wystarczającym stopniu wszystkim określonym dla nich warunkom efektywnego działania.

Celem wynalazku jest wprowadzenie nowych pochodnych aminofenoli, spełniających w wysokim stopniu wymagania stawiane składnikom wywołującym w kompozycjach oksydacyjnych środków do farbowania włosów. W połączeniach ze znanymi składnikami sprzęgającymi powinny one pozwalać na uzyskanie doskonałych odcieni barw, odpornych na działanie ciepła, światła i chemikaliów stosowanych w kompozycjach środków do trwałej ondulacji, a także odznaczać się dobrym wyrównywaniem.

Badania, które doprowadziły do wynalazku wykazały, że zastosowanie jako składników wywołujących w kompozycjach środków do farbowania włosów pochodnych aminofenoli zawierających do czterech podstawników w pierścieniu, w tym zwłaszcza związków dwurdzeniowych z dodatkowymi pierścieniami p-aminofenolowymi, pozwala uzyskać bardziej efektywne działanie w porównaniu do związków wymienionych w stanie techniki.

Wspomniany cel zrealizowano w rozwiązaniu według wynalazku przez wprowadzenie do składu oksydacyjnych środków do farbowania włosów pochodnych aminofenolu o wzorze ogólnym (I) oraz ich soli rozpuszczalnych w wodzie, w których:

a) jedna z reszt R¹ i R² jest atomem wodoru, a druga z tych reszt atomem wodoru, chloru lub fluoru;

b) jedna z reszt R³ i R⁴ jest atomem wodoru, grupą alkoksylową C1-C4, grupą alkilową C1-C4, grupą hydroksyalkilową C1-C4, zwłaszcza z końcową grupą hydroksylową albo chlorowcem; podczas gdy druga reszta w przypadku reszty r3 jest grupą o wzorze natomiast w przypadku reszty R4 grupą o wzorze

186 724

-(CH2)x-, gdzie x = 1-4;

-O-(CH2)_y-O-, gdzie y = 1-4;

-O-(C_nH2n-z (OH)z)-O-, gdzie n = 1-10, z = 1, lub gdy n jest większe lub równe 3, to z = 2;

-O-(C2H4-O)u, gdzie u = 1-4; oraz

-O-(C3H6-O)v, gdzie v = 1-4.

W korzystnym rozwiązaniu wynalazku pochodna aminofenolu jest bis-(5-amino-2-hydroksyfenylo) metanem.