PL188603B1

PL188603B1 - Złączka rurowa

Info

Publication number: PL188603B1
Application number: PL98346470A
Authority: PL
Inventors: Yigaal Moshe Egozi
Original assignee: Plasson Ltd
Priority date: 1997-10-19
Filing date: 1998-10-14
Publication date: 2005-02-28
Also published as: BR9815250A; DE69836553T2; HUP0103591A3; AU735911B2; NZ503627A; WO1999020931A1; PL346470A1; EP1023555A4; AU9558398A; EP1023555B1; HUP0103591A2; KR20010031175A; KR100545910B1; ATE347066T1; ZA989411B; CZ20001066A3; ES2283075T3; US6464267B1; IL121997A; DE69836553D1

Abstract

1 1 . Zlaczka rurowa, zawierajaca obudowe, która sklada sie z pierwszej czesci w postaci czlonu korpusowe go, w którym jest utworzony otwór przyjmujacy przyla czana rure oraz z drugiej czesci, która jest przykrecana osiowo do pierwszej czesci i porusza sie wzdluz sw ej osi dla przymocowania rury wewnatrz otworu, przy czym ta druga czesc obudowy ma postac nakretki zawierajacej otwór do przyjmowania przylaczanej rury, przy czym ta nakretka stanowi jednolity czlon majacy z jednej strony gwint do przylaczania czlonu korpusowego, a z drugiej strony ma czesc o zredukowanej srednicy, wyznaczajaca wewnetrzna powierzchnie stozkowa zas wewnatrz nakret ki znajduje sie sprezysty pierscien dzielony zamykajacy przylaczana rure, przy czym ten dzielony pierscien ma zewnetrzna powierzchnie stozkowa, laczaca sie z wewne trzna powierzchnia stozkowa nakretki 1 zaciskajaca dzie lony pierscien po przesunieciu nakretki osiowo dla umoco wania rury wewnatrz otworu poprzez zmniejszenie sredni cy wewnetrznej dzielonego pierscienia, znamienna tym, ze przeciwlegle zakonczenia (41, 42) dzielonego pierscie nia (4) wyznaczajace jego rozszczepienie sa bocznie odsu niete od siebie w stanie nie napietym pierscienia i maja plaskie wewnetrzne i zewnetrzne powierzchnie, umozliwia jace znaczne zmniejszenie wewnetrznej srednicy pierscie nia, gdy jego przeciwlegle zakonczenia (41, 42) zachodza na siebie podczas sciskania pierscienia, przy czym ten dzie lony pierscien (4) jest wykonany z tworzywa sztucznego... FIG 3 PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest złączka rurowa, zwłaszcza typu uniwersalnego, dostosowana do przyjmowania rur o szerokim zakresie rozmiarów i materiałów.

Ogólnym wymaganiem nakładanym na złączki rurowe jest konieczność przyjmowania wstępnie określonej długości rury i konieczność mocnego jej przytrzymywania podczas oddziaływania dużych sił wyciągających. Dodatkowo, w przypadku stosowania rur do przewodzenia płynów albo gazów, zwłaszcza pod wysokimi ciśnieniami, złączka rurowa powinna również zapewniać dobre uszczelnienie, aby zapobiegać ew^n^u^ln^mu wyciekowi. Z tych względów, złączki rurowe są wykonywane w szerokim zakresie rozmiarów i mają różne projekty dla dostosowania do rur o różnych średnicach i materiałach.

Ze stanu techniki są znane różne konstrukcje złączek rurowych typu uniwersalnego, umożliwiające przyjmowanie szerokiego zakresu rozmiarów rur. Przykłady znanych obecnie

188 603 złączek tego typu opisano w brytyjskim zgłoszeniu patentowym PCT/GB93/02630, oraz w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3,986,737.

Z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 4,606,562 jest znany łącznik puszki przyłączeniowej, przeznaczony do podłączania przewodu do puszki. Łącznik taki zawiera zewnętrznie nagwintowany człon, mający na jednym końcu wystające promieniowo zewnętrznie zęby. Zęby są skręcone, wyznaczając skierowaną ku przodowi krawędź prowadzącą. Wewnątrz członu przechodzi otwór zaopatrzony w występ. Otwór ten jest przeznaczony do wkładania przewodu aż po ten występ. Dookoła przewodu znajduje się ściskany pierścień, umieszczony wewnątrz nasadki ściskającej, która jest wkręcona na nagwintowany człon dla równoczesnego zablokowania członu do puszki przyłączeniowej, ściskając pierścień pomiędzy swobodnym końcem członu a nasadką, dla mocnego przytrzymania przewodu. Nasadka jest wyposażona w wargę dla styczności ze ściskanym pierścieniem.

Celem wynalazku jest opracowanie złączki rurowej, która jest szczególnie użyteczna jako złączka rurowa typu uniwersalnego.

Złączka rurowa, zawierająca obudowę, która składa się z pierwszej części w postaci członu korpusowego, w którym jest utworzony otwór przyjmujący przyłączaną rurę oraz z drugiej części, która jest przykręcana osiowo do pierwszej części i porusza się wzdłuż swej osi dla przymocowania rury wewnątrz otworu, przy czym ta druga część obudowy ma postać nakrętki zawierającej otwór do przyjmowania przyłączanej rury, przy czym ta nakrętka stanowi jednolity człon mający z jednej strony gwint do przyłączania członu korpusowego a z drugiej strony ma część o zredukowanej średnicy, wyznacząiącą wewnętrzną powierzchnię stożkową, zaś wewnątrz nakrętki znajduje się sprężysty pierścień dzielony zamykający przyłączaną rurę, przy czym ten dzielony pierścień ma zewnętrzną powierzchnię stożkową, łączącą się z wewnętrzną powierzchnią stożkową nakrętki i zaciskającą dzielony pierścień po przesunięciu nakrętki osiowo dla umocowania rury wewnątrz otworu poprzez zmniejszenie średnicy wewnętrznej dzielonego pierścienia, według wynalazku charakteryzuje się tym, że przeciwległe zakończenia dzielonego pierścienia wyznaczające jego rozszczepienie są bocznie odsunięte od siebie w stanie nie napiętym pierścienia i mają płaskie wewnętrzne i zewnętrzne powierzchnie, umożliwiające znaczne zmniejszenie wewnętrznej średnicy pierścienia, gdy jego przeciwległe zakończenia zachodzą na siebie podczas ściskania pierścienia, przy czym ten dzielony pierścień jest wykonany z tworzywa sztucznego i ma liczne, osiowe, obwodowo rozsunięte żebra, mające zewnętrzne zukosowane ściany, wyznaczające zewnętrzną stożkową powierzchnię dzielonego pierścienia.

Przeciwległe zakończenia dzielonego pierścienia zachodzące na siebie podczas ściskania dzielonego pierścienia, mają grubość mniejszzą niż grubość części środkowej dzielonego pierścienia.

Zewnętrzna krawędź przynajmniej jednego z zakończeń dzielonego pierścienia korzystnie ma zukosowaną powierzchnię.

Dzielony pierścień korzystnie ma na wewnętrznej powierzchni przynajmniej jedno pierścieniowe żebro blokujące.

Dzielony pierścień korzystnie zawiera wiele twardych zębów, zamocowanych na przynajmniej niektórych osiowych, obwodowo rozstawionych żebrach i wystających promieniowo do wewnątrz poza wewnętrmą powierzchnię dzielonego pierścienia w jego obwodowych położeniach przestrzennych.

Człon korpusowy korzystnie ma wewnętrzną stożkową powierzchnię, z którą jest połączona powierzchnia końcowa pierścienia uszczelniającego po dokręceniu nakrętki.

Pierścień uszczelniający korzystnie ma konfigurację walcowatą, a pomiędzy pierścieniem dzielonym a pierścieniem uszczelniającym znajduje się pierścień przylgowy, przy czym zewnętrzna powierzchnia pierścienia przylgowego ma konfigurację stożkowatą, w której zakończenie o mniejszej średnicy przylega do zakończenia o większej średnicy dzielonego pierścienia, zaś zakończenie o większej średnicy przylega do zakończenia pierścienia uszczelniającego.

Człon korpusowy korzystnie ma liczne odkształcalne zatrzymywacze, obwodowo rozmieszczone wokół otworu do wew^rnątrz od wspomnianej powierzchni stożkowej, przy czym te zatrzymywacze są połączone z końcem rury włożonej do złączki.

188 603

Każdy z odkształcalnych zatrzymywaczy korzystnie ma postać łopatki, mającej podstawę połączoną integralnie z członem korpusowym i wystającej niepromieniowo do otworu, przy czym te łopatki są umieszczone odchylnie w kierunku wewnętrznej powierzchni otworu pod wpływem siły wytworzonej w czasie ostatecznego dokręcania nakrętki.

Każda z łopatek korzystnie ma zukosowaną krawędź prowadzącą, zachodzącą w zakończenie rury po jej włożeniu do członu korpusowego.

Taka konstrukcja zapewnia to, że złączka rurowa zaciśnie rurę na zasadniczo całym obwodzie 360° rury, niezależnie od średnicy rury. Konstrukcja ta pozwala zatem na wytworzenie złączki rurowej według standardowego rozmiaru, albo stosunkowo małej liczby standardowych rozmiarów, przy czym każdy rozmiar standardowy zdolny jest do dostosowania do dużej liczby średnic rur. Taka cecha zwalnia użytkownika z konieczności gromadzenia dużej liczby części dla równych rozmiarów średnic rur i zasadniczo zmniejsza koszty początkowego oprzyrządowania, wytwarzania, konserwacji i napraw.

Złączka rurowa, zawierająca obudowę, która składa się z pierwszej części w postaci członu korpusowego, w którym jest utworzony otwór przyjmujący przyłączaną rurę oraz z drugiej części, która jest przykręcana osiowo do pierwszej części i porusza się wzdłuż swej osi dla przymocowania rury wewnątrz otworu, przy czym ta druga część obudowy ma postać nakrętki zawierającej otwór do przyjmowania przyłączanej rury, przy czym ta nakrętka stanowi jednolity człon mający z jednej strony gwint do przyłączania członu korpusowego a z drugiej strony ma część o zredukowanej średnicy, wyznaczającą wewnętrzną powierzchnię stożkową, zaś wewnątrz nakrętki maj duje się sprężysty pierścień dzielony zamykający przyłączaną rurę, przy czym ten dzielony pierścień ma zewnętrzną powierzchnię stożkową, łączącą się z wewnętrzną powierzchnia stożkową nakrętki i zaciskaiącą dzielony pierścień po przesunięciu nakrętki osiowo dla umocowania rury wewnątrz otworu poprzez zmniejszenie średnicy wewnętrznej dzielonego pierścienia, według drugiego aspektu wynalazku charakteryzuje się tym, że człon korpusowy zawiera wiele odkształcalnych zatrzymywaczy, rozmieszczonych obwodowo wokół otworu, przy czym te zatrzymywacze są. połączone z zakończeniem rury włożonej do złączki.

Każdy z odkształcalnych zatrzymywaczy korzystnie ma postać łopatki, posiadającej podstawę połączoną integralnie z członem korpusowym oraz wystającej niepromieniowo do otworu w członie korpusowym, przy czym te łopatki są umieszczone odchylnie w kierunku wewnętrznej powierzchni otworu pod wpływem siły wytworzonej w czasie ostatecznego dokręcania nakrętki.

Taka budowa jest szczególnie korzystna, gdy człon korpusowy ma wewnętrzną powierzchnię stożkową, a złączka zawiera pierścień uszczelniający, mający końcową powierzchnię, wchodzącą w stożkową powierzchnię członu korpusowego po zaciśnięciu nakrętki w celu zapewnienia dobrego uszczelnienia względem rury umieszczonej wewnątrz członu korpusowego.

Złączka rurowa, zawierająca obudowę, która składa się z pierwszej części w postaci członu korpusowego, w którym jest utworzony otwór przyjmujący przyłączaną rurę oraz z drugiej części, która jest przykręcana osiowo do pierwszej części i porusza się wzdłuż swej osi dla przymocowania rury wewnątrz otworu, przy czym ta druga część obudowy ma postać nakrętki zawierającej otwór do przyjmowania przyłączanej rury, przy czym ta nakrętka stanowi jednolity człon mający z jednej strony gwint do przyłączania członu korpusowego a z drugiej strony ma część o zredukowanej średnicy, wyznaczającą wewnętrzną powierzchnię stożkową, zaś wewnątrz nakrętki znajduje się sprężysty pierścień dzieiony zamykający przyłączaną rurę, przy czym ten dzielony pierścień ma zewnętrzną powierzchnię stożkową, łączącą się z wewnętrzną powierzchnią, stożkową nakrętki i zaciskającą dzielony pierścień po przesunięciu nakrętki osiowo dla umocowania rury wewnątrz otworu poprzez zmniejszenie średnicy wewnętrznej dzielonego pierścienia, według trzeciego aspektu wynalazku charakteryzuje się tym, że dzielony pierścień zawiera wiele twardych zębów, zamocowanych na przynajmniej niektórych osiowych, obwodowo rozstawionych żebrach i wystają6

188 603 cych promieniowo do wewnątrz poza wewnętrzną powierzchnię dzielonego pierścienia w jego obwodowych położeniach przestrzennych.

Taka konstrukcja pozwala złączce rurowej na mocne zaciśnięcie rur wykonanych z różnych materiałów, zarówno twardych jak i miękkich.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia trójwymiarowy widok złączki składający się z poszczególnych części, fig. 2 - złączkę rurową z fig. 1 w stanie złożonym, fig. 3 - przekrój wzdłuż linii III-III z fig. 2, fig. 4 -widok perspektywiczny pierścienia dzielonego w złączce rurowej z fig. 1-3, fig. 5 - widok pierścienia dzielonego z fig. 4 od strony zakończenia o szerszej średnicy, fig. 6 - widok z boku pierścienia dzielonego z fig. 4, fig. 7 - powiększony widok perspektywiczny jednego z twardych zębów w złączce rurowej z fig. 1-3, fig. 8 - widok pierścienia przylgowego w złączce z fig. 1-3 od strony jego zakończenia o mniejszej średnicy, fig. 9 - przekrój wzdłuż linii IX-IX z fig. 8, fig. 10 - przekrój pierścienia uszczelniającego zastosowanego w złączce rurowej z fig. 1-3, fig. 11 - widok od dołu członu korpusowego w złączce rurowej z fig. 1-3, fig. 12 - przekrój wzdłuż linii ΧΠ-ΧΠ z fig. 11; fig. 13 - widok modyfikacji konstrukcji elastycznego pierścienia dzielonego, a fig. 14 - widok perspektywiczny modyfikacji konstrukcji wsadów zębów metalowych dzielonego pierścienia z fig. 13.

Na fig. 1-3 przedstawiono złączkę rurową według wynalazku, sprzęgającą jeden koniec rury P z innym urządzeniem (nie przedstawionym) w sposób mocno przytrzymujący rurę pomimo występowania dużych sił wyciągających i wytwarzający dobre uszczelnienie płynu przenoszonego przez rurę. Złączka rurowa przedstawiona na fig. 1-3 mogłaby na przykład być jednym końcem złączki wewnątrz przebiegowej albo złączki kolankowej, w którym to przypadku rura P byłaby sprzęgana wewnątrz przebiegu z inną rurą, albo stanowiłaby część dopasowania T-kszzahnego, w którym to przypadku rura P byłaby sprzężona pod kątem z inną rurą, z wylotem kranu albo z innym urządzeniem.

Przedstawiona złączka rurowa zawiera pięć głównych części składowych, a mianowicie pierwszą część obudowy w postaci członu korpusu 2, drugą część obudowy w postaci nakrętki 3, gwintowo umieszczonej na członie korpusowym 2, pierścień dzielony 4 dla zaciśnięcia rury P umieszczonej wewnątrz złączki, pierścień przylgowy 5, oraz pierścień uszczelniający 6 dla uszczelnienia rury P wewnątrz złączki.

Człon korpusowy 2 jest ukształtowany z zewnętrznym otworem 21 o dużej średnicy (fig. 3 i 12) dla przyjęcia sprzęganej rury P (fig. 1). Otwór 21 łączy się z wewnętrznym otworem 22 o małej średnicy, prowadzącym płyn z rury do innej rury albo do innego urządzenia, według szczególnego zastosowania złączki rurowej. Złącze pomiędzy otworami 21 a 22 utworzone jest z powierzchnią stożkową 23, która współdziała z pierścieniem uszczelniającym 6, jak to zostanie opisane bardziej szczegółowo poniżej. Zewnętrzne gwinty 24 utworzone przy jednym końcu członu korpusowego 2 gwintowo przyjmują nakrętkę 3.

Jak przedstawiono szczególnie na fig. 11 i 12, człon korpusowy 2 zawiera ponadto wiele odkształcalnych zatrzymywaczy w postaci łopatek 25 umieszczonych wewnątrz otworu 22. Łopatki 25 są korzystnie integralnie utworzone z członem korpusowym 2, albo mogą stanowić oddzielne wsady umieszczone wewnątrz członu korpusowego 2. Łopatki 25 mogą wchodzić w koniec rury P, gdy jest ona włożona do złączki i dają się odkształcać pod wpływem oddziaływania siły, jak to zostanie opisane bardziej szczegółowo poniżej, w celu umożliwienia ruchu osiowego do wewnątrz rury w czasie ostatecznego dokręcania nakrętki 3.

Na fig. 11 pokazano istnieeą trzy odkształcalne łopatki 25, równo rozmieszczone wokół obwodu wewnętrznego otworu 22. Każda łopatka 25 posiada podstawę 25a, integralnie połączoną z członem korpusowym 2 i wystającąniepromieniowo (tj. nieco skośnie) do otworu 22. Każda łopatka 25 zawiera ponadto zukosowaną krawędź prowadzącą 25b, zachodzącą na koniec rury P, gdy jest włożona do otworu 23. Jak opisano bardziej szczegółowo poniżej, każda łopatka 25 służy w ten sposób jako początkowy zatrzymywacz ograniczający ruch do wewnątrz rury po jej włożeniu do członu korpusowego 2, ale ostateczne zaciśnięcie nakrętki 3 powoduje wytworzenie siły osiowej, mającej tendencję do wsuwania rury dalej do wewnątrz otworu, który do dalszy ruch jest umożliwiony przez odkształcenie łopatek 25 bardziej skośnie w kierunku wewnętrznej powierzchni otworu. Ten dalszy ruch rury P do wewnątrz w czasie ostatecznego dokręcania nakrętki 3 jest ważny dla mocnego dociśnięcia pierścienia

188 603 uszczelniającego 6 do stożkowej powierzchni 2) członu korpusowego 2 a tym samym zapewnienia dobrego uszczelnienia względem sprzęganej rury.

Nakrętka ) jest utworzona z otworem 31 o dużej średnicy dla dostosowania do pierścienia dzielonego 4, pierścienia przylgowego 5 i pierścienia uszczelniającego 6. Jeden koniec nakrętki 3 posiada wewnętrzny gwint 32 dla gwintowego przyjęcia zewnętrznego gwintu 24 członu korpusowego 2. Przeciwległy koniec 3) nakrętki 3 ma zmniejszoną średnicę i kończy się otworem 34 dla przyjęcia rury P. Koniec 33 nakrętki 3 jest ponadto ukształtowany z wewnętrzną powierzcłuną stożkową 35, współdziałającą z elastycznym pierścieniem dzielonym 4 dla zaciśnięcia pierścienia na rurze P oraz z osiowymi zewnętrznymi żebrami 36 w celu ułatwienia ręcznego obracania nakrętki 3 względem członu korpusowego 2. Wewnętrzna powierzchnia stożkowa 35 jest zakończona pierścieniowatym żebrem 37 wyznaczającym otwór 34.

Elastyczny pierścień dzielony 4 jest bardziej szczegółowo przedstawiony na fig. 4-6. Nie ma on konwencjonalnej budowy elastycznych pierścieni rozszczepionych, w której przeciwległe końce rozszczepienia są ustawione przylegająco. Zamiast tego, przeciwległe końce 41, 42 pierścienia dzielonego 4, wyznaczające rozszczepienie w pierścieniu, są bocznie odsunięte od siebie tak, by pozwolić pierścieniowi ściśnięcie w celu zasadniczego zmniejszenia jego wewnętrznej średnicy przez odsunięte końce 41, 42, przesuwające się w sposób zachodzący na siebie (fig. 6), tym samym umożliwiając pierścieniowi dzielonemu zaciśnięcie rur, mających sze^^oki zakres zewnętrznych średnic.

Przeciwległe części końcowe pierścienia dzielonego 4, które mają być przesunięte w relacji zachodzenia na siebie podczas ściskania pierścienia dzielonego, mają mniejszą grubość niż część środkowa pierścienia dzielonego 4. Korzystnie, każda z przeciwległych części końcowych przebiega na łuku 60-150°. Na fig. 4 i 6_; część końcowa, mająca zakończenie 41 jest oznaczona jako 4a, część końcowa mająca zakończenie 42 jest oznaczona jako 4b, a część środkowa pierścienia dzielonego 4 jest przedstawiona jako 4c. W przedstawionym przykładzie, część końcowa 4a ma grubość około 5.0 mm i przebiega na łuku około 120°; część końcowa 4b ma około 6.0 mm grubości i przebiega na łuku około 120°; a niezachodząca część środkowa 4c ma 11 mm grubości i przebiega na pozostałym łuku 120°. W stanie luźnym pierścienia dzielonego 4, dwie części końcowe 4a, 4b mogą nieznacznie zachodzić na siebie.

Pierwszy uskok 4d (fig. 4) utworzony jest w powierzchni o dużej średnicy pierścienia dzielonego 4 przy połączeniu części końcowej 4a z częścią środkową 4c. Drugi uskok 4e (fig. 6) jest utworzony w części o małej średnicy pierścienia dzielonego 4 przy połączeniu części końcowej 4b z częścią środkową 4c. Ukształtowanie tych połączeń jako uskoków maksymalizuje powierzchnie zaciskowe pierścienia dzielonego, zwłaszcza przy zaciskaniu rur o małej średnicy. Wewnętrzne pierścieniowe żebro 37 na nakrętce 3 wyznacza najmniejszą średnicę rury, zdolną do dopasowania do złączki rurowej, ponieważ ogranicza ściśnięcie pierścienia dzielonego 4 przez stożkową powierzchnię 35.

Pierścień dzielony 4 wykonany jest np. przez wytłaczanie wtryskowe, tak że jego dwa zakończenia 41, 42 są bocznie odsunięte od siebie, pozwalając na ściśnięcie pierścienia dzielonego 4 w sposób opisany powyżej. Jedno albo obydwa z przeciwległych zakończeń 41, 42 pierścienia dzielonego 4 mają powierzchnie zukosowane, oznaczone jako ze zwężającymi się powierzchniami, jak przedstawiono w 41a (fig. 4), w celu spowodowania bocznego przesunięcia dwóch zakończeń, jeżeli znajdą się w jednej linii, gdy pierwsze zakończenie zajdzie na drugie i tym samym umożliwi ściśnięcie pierścienia dzielonego 4 jak opisano powyżej.

Sprężysty pierścień dzielony 4 ma na swej zewnętrznej powierzchni liczne osiowo przebiegające, obwodowo oddzielone żebra 43, 44, mające zukosowane zewnętrzne ściany 43a, 44a, które wyznacząją zewnętrzną powierzchnię stożkową pierścienia dzielonego 4 zachodzącą w stożkową powierzchnię 35 nakrętki 3. W przykładzie przedstawionym na fig. 4-6, występują trzy ''grube żebra 43, równo rozmieszczone na obwodzie pierścienia dzielonego 4, oraz wiele cienkich żeber 44, równo rozmieszczonych pomiędzy grubymi żebrami 43.

Każde z trzech grubych żeber 43 ma na swej powierzchni o dużej średnicy szczelinę 45 (fig. 5), kończącą się przy wewnętrznej powierzchni pierścienia dzielonego 4. Szczeliny 45 przyjmują wsady w postaci zębów 46 (fig. 7), wykonanych z twardego materiału, takiego jak metal, materiał ceramiczny i temu podobne. Twarde zęby 46, wystają promieniowo do wewnątrz poza wewnęhrzną powierzchnię pierścienia dzielonego 4 w jego obwodowo rozmiesz8

188 603 czonych położeniach dla wejścia w zewnętrzną powierzchnię rury, gdy zostanie ona zamknięta i zaciśnięta przez pierścień dzielony 4. Jak przedstawiono na fig. 7, każdy ząb 46 ma układ ogólnie prostokątny, z płaską boczną powierzchnią. 46a, względnie szeroką podstawą 46b, zaklinowaną wewnątrz szczeliny 45 pierścienia dzielonego 4 oraz wąskim szczytem 46c, wystającym ze szczeliny 45 poza wewnętrzną powierzchnię pierścienia dzielonego 4 dla wejścia w zewnętrzną powierzchnię rury zaciśniętej przez pierścień. Zęby 46 wyznaczone przez twarde wsady mają na celu mocno zaciskać rury z twardego materiału, takiego jak metal albo twarde tworzywa sztuczne.

Pierścień dzielony 4 ma ponadto na swej wewnętrznej powierzchni jedno bądź liczne pierścieniowe żebra blokujące 47 (fig. 4), które wchodzą w zewnętrzną powierzchnię rury, wykonanej z materiału bardziej miękkiego (np. plastiku, gumy, ołowiu itp.), gdy złączkę rurową stosuje się do sprzęgania rur z takich materiałów.

Pierścień przylgowy 5, pokazany na fig. 8 i 9, wykonany jest ze sztywnego tworzywa sztucznego. Umieszczony jest pomiędzy elastycznym pierścieniem dzielonym 4 a pierścieniem uszczelniającym 6 i przenosi siłę osiową, wytworzoną przez dokręcenie nakrętki 3, z pierścienia dzielonego 4 na pierścień uszczelniający 6 w celu mocnego dociśnięcia końca pierścienia uszczelniającego 6 do powierzchni stożkowej 23 członu korpusowego 2 dla uszczelnienia.

Jak przedstawiono szczególnie na fig. 8 i 9, pierścień przylgowy 5 zawiera otwór środkowy 51 dla przyjmowania włożonej rury. Pierścień przylgowy 5 ma zewnętrzną ścianę 52 o układzie stożkowym, przebiegającą od końca 53 o mniejszej średnicy pierścienia do końca 54 o większej średnicy. Koniec 54 o większej średnicy zawiera obwodowe żebro 55 dla przyjmowania pierścienia uszczelniającego 6.

Pierścień uszczelniający 6 ma układ walcowaty i ma ukształtowany otwór środkowy 61 (fig. 10) dla przyjmowania włożonej rury. Jeden koniec pierścienia uszczelniającego 6 ma zewnętrzne, promieniowo przebiegające żebro 62 o zewnętrznej średnicy zasadniczo równej wewnętrznej średnicy obwodowego żebra 55 na pierścieniu przylgowym 5, dla mocnego osadzenia tego końca pierścienia uszczelniającego 6 na powierzchni zakończenia 54 pierścienia przylgowego 5. Przeciwległy koniec pierścienia uszczelniającego 6 posiada zaokrąglony koniec 63 zachodzący na powierzchnię stożkową 23, (fig. 2) na członie korpusowym 2.

Figury 13 i 14 przedstawiaaą niewielką modyfikację konstrukcji pierścienia dzielonego, oznaczonego tu 104, oraz jego wsadów wyznaczających twarde zęby 146. W tej modyfikacji, pierścień dzielony 104 ma ukształtowane szczeliny 145 w kształcie litery U po swej stronie o większej średnicy. Te szczeliny 145 przyjmują U-kształtne zęby 146, z których każdy zawiera dwa proste równoległe odnóża 146a, 146b, połączone przez zakrzywiony mostek 146c. Każde odnóże 146a, 146b jest zakończone ostrą krawędzią Mód, wystającą do wewnątrz poza wewnętrzną powierzchnię pierścienia dzielonego 104. Powierzchnia prowadząca M6e każdego zęba 146 jest stopniowo nachylona w celu ułatwienia włożenia rury do złączki, natomiast przeciwległa powierzchnia Mófjest mocniej nachylona w celu zapobieżenia usunięciu na siłę rury włożonej do złączki.

Złączkę rurową według wynalazku stosuje się w ten sposób, że najpierw do wnętrza nakrętki 3 wkłada się sprężysty pierścień dzielony 4, (albo 104, fig. 13, M), pierścień przylgowy 5 oraz pierścień uszczelniający 6 w kolejności przedstawionej na fig. 1, a nakrętkę 3 luźno nakręca się na gwinty 24 członu korpusowego 2. Następnie przez otwór 34 nakrętki 3 wkłada się rurę P, koniec rury wejdzie w łopatki 25 wewnątrz członu korpusowego 2, po czym nakrętkę 3 obraca się w celu dokręcenia.

W miarę jak nakrętka 3 przesuwa się osiowo w stosunku do członu korpusowego 2 stożkowa powierzchnia 35 nakrętki 3, wchodząca w zewnętrzną powierzchnię sprężystego pierścienia dzielonego 4, ściska pierścień dzielony i zmniejsza jego wewnętrzną średnicę, az zaciśnie się na rurze P. Ostateczny obrót dokręcający nakrętkę 3 powoduje również przesunięcie osiowe zaciśniętej rury P i odkształcenie łopatek 25 przez odchylenie ich na boki. To odchylenie łopatek 25 pozwała na dalszy ruch osiowy nakrętki 3 oraz rury P wraz ze sprężystym pierścieniem dzielonym 4, pierścieniem przylgowym 5 oraz pierścieniem uszczelniającym 6. Osiowy ruch pierścienia uszczelniającego 6 doprowadza jego zaokrąglony koniec 63 mocno na stożkową powierzchnię 23 członu korpusowego 2, tym samym wytwarzając bardzo ścisłe uszczelnienie względem rury P.

188 603

Na podstawie powyższego opisu można zauważyć, iż przedstawiona złączka rurowa może dopasować się do szerokiego zakresu zewnętrznych średnic rur, ponieważ bocznie odsunięte zakończenia 41, 42 sprężystego pierścienia dzielonego 4 pozwalają na znaczne obkurczenie się pierścienia w szerokim zakresie, wystarczające dla zaciśnięcia rury P na całym jej obwodzie niezależnie od zewnętrznej średnicy rury. Dodatkowo, przedstawiona złączka rurowa może być zastosowana z rurami z różnych materiałów, ponieważ pierścieniowe wewnętrzne żebra 47 pierścienia dzielonego 4 wchodzą w rury z materiału miękkiego, natomiast twarde zęby 46 (albo 146), wystające z wewnętrznej powierzchni sprężystego pierścienia dzielonego 4 (albo 104), wchodzą w rury z twardszego materiału, np. z metalu. Złączka rurowa według wynalazku wytwarza bardzo dobre uszczelnienie, ponieważ łopatki 25, które ograniczaaą początkowy ruch wsadzania rury P, daaą się odchylić pod siłą, ostatecznego dokręcenia nakrętki 3 w celu umożliwienia nakrętce 3, a szczególnie pierścieniowi uszczelniającemu 6 wewnątrz nakrętki 3 przesunięcie osiowe wystarczające do mocnego dociśnięcia zaokrąglonego końca 63 pierścienia uszczelniającego 6 do stożkowej powierzchni 23 członu korpusowego 2.

188 603

36

FIG . 2

FIG. 3

188 603

FIG. 4

FIG. 5

FiG.6

FIG. 7

188 603

FIG.9

FIG. 8

XII

FIG. 11

FIG. 12

188 603

FIG. 14

146d

146e

146d

188 603

FIG. 1 ι

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 50 egz Cena 4,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Złączka rurowa, zawierająca obudowę, która składa się z pierwszej części w postaci członu korpusowego, w którym jest utworzony otwór przyjmujący przyłączaną rurę oraz z drugiej części, która jest przykręcana osiowo do pierwszej części i porusza się wzdłuż swej osi dla przymocowania rury wewnątrz otworu, przy czym ta druga część obudowy ma postać nakrętki zawierającej otwór do przyjmowania przyłączanej rury, przy czym ta nakrętka stanowi jednolity człon mający z jednej strony gwint do przyłączania członu korpusowego a z drugiej strony ma część o zredukowanej średnicy, wyznac zającą powierzchnię stożkową zaś wewnątrz nakrętki znajduje się sprężysty pierścień dzielony zamykający przyłączaną rurę, przy czym ten dzielony pierścień ma zewnętrzną powierzchnię stożkową. łączącą się z wewnętrzną powierzchną stożkową nakrętki i zaciskającą dzielony pierścień po przesunięciu nakrętki osiowo dla umocowania rury wewnątrz otworu poprzez zmniejszenie średnicy wewnętrznej dzielonego pierścienia, znamienna tym, że przeciwległe zakończenia (41, 42) dzielonego pierścienia (4) wyznaczające jego rozszczepienie są bocznie odsunięte od siebie w stanie nie napiętym pierścienia i mają płaskie wewnętrzne i zewnętrzne powierzchnie, umożliwiające znaczne zmniejszenie wewnętrznej średnicy pierścienia, gdy jego przeciwległe zakończenia (41, 42) zachodzą na siebie podczas ściskania pierścienia, przy czym ten dzielony pierścień (4) jest wykonany z tworzywa sztucznego i ma liczne, osiowe, obwodowo rozsunięte żebra (43, 44), mające zewnętrzne zukosowane ściany (43a, 44a), wyznaczające zewnętrzną stożkową powierzchnię dzielonego pierścienia (4).
2. Złączka według zastrz. 1, znamienna tym, że przeciwległe zakończenia (41, 42) dzielonego pierścienia (4) zachodzące na siebie podczas ściskania dzielonego pierścienia (4), mają grubość mniejsz ą niż grubość części środkowej dzielonego pierścienia (4).
3. Złączka według zastrz. 1, znamienna tym, że zewnętrzna krawędź przynajmniej jednego z zakończeń (41) dzielonego pierścienia (4) ma zukosowaną powierzchnię (41a).
4. Złączka według zastrz. 1, znamienna tym, że dzielony pierścień (4) ma na wewnętrznej powierzchni przynajmniej jedno pierścieniowe żebro blokujące (47).
5. Złączka według zastrz. 1, znamienna tym, że dzielony pierścień (4) zawiera wiele twardych zębów (46), zamocowanych na przynajmniej niektórych osiowych, obwodowo rozstawionych żebrach (43, 44) i wystających promieniowo do wewnątrz poza wewnętrzną powierzchnię dzielonego pierścienia (4) w jego obwodowych położeniach przestrzennych.
6. Złączka według zastrz. 1, znamienna tym, że człon korpusowy (2) ma wewnętrzną stożkową powierzchnię (23), z którą jest połączoną powierzchnia końcowa pierścienia uszczelniającego (6) po dokręceniu nakrętki (3).
7. Złączika według zastrz. 6, znamienna tym, że pierścień uszczelniający (6) ma konfigurację walcowatą, a pomiędzy pierścieniem dzielonym (4) a pierścieniem uszczelniającym (6) znajduje się pierścień przylgowy (5), przy czym zewnętrzna powierzchnia (52) pierścienia przylgowego (5) ma konfigurację stożkowatą, w której zakończenie o mniejszej średnicy przylega do zakończenia (53) o większej średnicy dzielonego pierścienia (4), zaś zakończenie (54) o większej średnicy przylega do zakończenia pierścienia uszczelniającego (6).
8. Złączka według zastrz. 1, znamienna tym, że człon korpusowy (2) ma liczne odkształcalne zatrzymywacze, obwodowo rozmieszczone wokół otworu (22) do wewnątrz od wspomnianej powierzchni stożkowej, przy czym te zatrzymywacze są połączone z końcem rury (P) włożonej do złączki.
9. Złączka według zastrz. 8, znamienna tym, że każdy z odkształcalnych zatrzymywaczy ma postać łopatki (25), mającej podstawę (25a) połączoną integralnie z członem korpusowym (2) i wystającej niepromieniowo do otworu (22), przy czym te łopatki (25) są umieszczone odchylnie w kierunku wewnętrznej powierzchni otworu (22) pod wpływem siły wytworzonej w czasie ostatecznego dokręcania nakrętki (3).

188 603
10. Złączka według zastrz. 9, znamienna tym, że każda z łopatek (25) ma zukosowaną krawędź prowadzącą (25b), zachodzącą w zakończenie rury (P) po jej włożeniu do członu korpusowego (2).
11. Złączka rurowa, zawierająca obudowę, która składa się z pierwszej części w postaci członu korpusowego, w którym jest utworzony otwór przyjmujący przyłączaną rurę oraz z drugiej części, która jest przykręcana osiowo do pierwszej części i porusza się wzdłuż swej osi dla przymocowania rury wewnątrz otworu, przy czym ta druga część obudowy ma postać nakrętki zawierającej otwór do przyjmowania przyłączanej rury, przy czym ta nakrętka stanowi jednolity człon mający z jednej strony gwint do przyłączania członu korpusowego a z drugiej strony ma część o zredukowanej średnicy, wyznaczającą wewn^^^™ powierzchnię stożkową, zaś wewnątrz nakrętki znajduje się sprężysty pierścień dzielony zamykający przyłączaną rurę, przy czym ten dzielony pierścień ma zewnętrzną powierzchnię stożkową, łączącą się z wewnętrzną powierzchnią stożkową nakrętki i dzielony pierścień po przesunięciu nakrętki osiowo dla umocowania rury wewnątrz otworu poprzez zmniejszenie średnicy wewnętrznej dzielonego pierścienia, znamienna tym, że człon korpusowy (2) zawiera wiele odkształcalnych zatrzymywaczy, rozmieszczonych obwodowo wokół otworu (22), przy czym te zatrzymywacze są połączone z zakończeniem rury (P) włożonej do złączki.
12. Złączka według zastrz. 11, znamienna tym, że każdy z odkształcalnych zatrzymywaczy ma postać łopatki (25), posiadającej podstawę (25a) połączoną integralnie z członem korpusowym (2) oraz wystającej niepromieniowo do otworu (22) w członie korpusowym (2), przy czym te łopatki (25) są umieszczone odchylnie w kierunku wewnętrznej powierzchni otworu (22) pod wpływem siły wytworzonej w czasie ostatecznego dokręcania nakrętki (3).
13. Złączka według zastrz. 12, znamienna tym, że każda z łopatek (25) ma zukosowaną krawędź prowadzącą (25b), zachodzącą w zakończenie rury (P) po jej włożeniu do członu korpusowego (2).
14. Złączka rurowa, zawierająca obudowę, która składa się z pierwszej części w postaci członu korpusowego, w którym jest utworzony otwór przyjmujący przyłączaną rurę oraz z drugiej części, która jest przykręcana osiowo do pierwszej części i porusza się wzdłuż swej osi dla przymocowania rury wewnątrz otworu, przy czym ta druga część obudowy ma postać nakrętki zawierającej otwór do przyjmowania przyłączanej rury, przy czym ta nakrętka stanowi jednolity człon mający z jednej strony gwint do przyłączania członu korpusowego a z drugiej strony ma część o zredukowanej średnicy, wyznaczającą wewnętrzną powierzchnię stożkową, zaś wewnątrz nakrętki znajduje się sprężysty pierścień dzielony zamykający przyłączaną rurę, przy czym ten dzielony pierścień ma zewnętrzną powierzchnię stożkową, łączącą się z wewnętrzną powierzcłnrną stożkową nakrętki i zaciskającą dzielony pierścień po przesunięciu nakrętki osiowo dla umocowania rury wewnątrz otworu poprzez zmniejszenie średnicy wewnętrznej dzielonego pierścienia, znamienna tym, że dzielony pierścień (4) zawiera wiele twardych zębów (46), zamocowanych na przynajmniej niektórych osiowych, obwodowo rozstawionych żebrach (43, 44) i wystających promieniowo do wewnątrz poza wewnętrzną powierzchnię dzielonego pierścienia (4) w jego obwodowych położeniach przestrzennych.