PL194782B1 - Karma dla ryb i bezkręgowców akwariowych oraz zastosowanie karmy dla ryb i bezkręgowców akwariowych - Google Patents

Abstract

1. Karma dla ryb i bezkregowców akwariowych, majaca postac platków, o duzej zawartosci tlusz- czów, znamienna tym, ze ma równomiernie rozprowadzona w masie karmy zawartosc tluszczów w ilosci od 12% do 40%, korzystnie od 12% do 20%, a najkorzystniej okolo 18%, i wilgotnosc zwia- zana w ilosci od 1% do 30%, korzystnie od 4% do 25%, a najkorzystniej okolo 8%, oraz ma postac platków o jednakowym ksztalcie, a ponadto zawiera równomiernie rozprowadzone w masie karmy: proteiny w ilosci od 25% do 50%, korzystnie okolo 43%, skrobie w ilosci od 10% do 25%, korzystnie okolo 13%. 4. Zastosowanie karmy dla ryb i bezkregowców akwariowych, okreslonej wedlug zastrz. 1, do po- prawienia wzrostu, poprawienia przyjmowania karmy i poprawienia kondycji ryb i bezkregowców akwariowych w wodach slodkich i morskich. PL PL PL PL PL PL PL

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest karma dla ryb i bezkręgowców akwariowych, mająca postać płatków, o dużej zawartości tłuszczów oraz jej zastosowanie.

Wytwarzana obecnie karma dla ryb, zwłaszcza akwariowych, charakteryzuje się stosunkowo dużą zawartością protein, wynoszącą około 40% do 50% i dużą zawartością skrobi, w granicach od 16% do 30%, przy stosunkowo niewielkiej wartości energetycznej, odpowiadającej zawartości od 0,5% do 8% tłuszczów. Karma ta produkowana przemysłowo w różnych postaciach (płatki paszowe, pływające wyroby wytłaczane, tabletki) zapewnia dobry wzrost i dostateczne odżywianie zwierząt.

Z polskiego opisu patentowego nr PL 188 178 znany jest sposób wytwarzania karmy płatkowej dla stworzeń wodnych, zwłaszcza ryb, krewetek i bezkręgowców, żyjących zarówno w wodach słodkich, jak i morskich, złożonej z płatków o zróżnicowanej grubości, wynoszącej od 10 pm do 5000 pm, a korzystnie od 80 pm do 140 pm, zawierającej prócz składników odżywczych, takich jak susz z ryb i komponentów rybnych skorupiaków, mięczaków, kukurydzy, wyciągu z białka roślinnego, również naturalne środki zapachowe i smakowe, naturalne barwniki oraz ewentualnie enzymy, witaminy, probiotyki, drożdże, środki wzrostogenne i płodogenne oraz inne składniki wrażliwe na działanie wysokich temperatur. Sposób ten polega na wytwarzaniu masy formierskiej przez mieszanie wszystkich zmielonych składników karmy z wodą i jej wytłaczanie za pomocą wytłaczarki, a następnie krajanie pasm za pomocą zespołu nożowego na pastylki o odpowiedniej grubości. Uzyskane pastylki wprowadza się następnie płaskimi powierzchniami między walce młyna walcowego, wyposażonego w dwa walce obrotowe o nastawionym rozstawie, równym żądanej grubości płatków i rozwalcowuje się je, przy czym uzyskane na wyjściu z młyna płatki poddaje się suszeniu, aż do uzyskania wilgotności końcowej w granicach od 5% do 30%, a korzystnie od 6% do 20%.

Do hodowli i tuczu ryb użytkowych stosuje się w coraz większym zakresie karmy o dużej wartości energetycznej, w postaci wyrobów wytłaczanych względnie granulatu, które poza ważną dla wzrostu dużą zawartością protein, zawierają tłuszcze w ilości do 25% (BIOMAR GmbH, Broszura firmowa „Futterung/Umwelt - Ecoline”). Zastosowanie takiej karmy w przemysłowej hodowli ryb powoduje, w stosunku do produktów ubogich w tłuszcze, powstawanie mniej uwodnionych osadów, zawierających azot (amoniak, azotyn, azotan), gdyż zapotrzebowanie zwierząt na energię jest pokrywane przeważnie przez tłuszcze wolne od azotu. Proteiny zawierające azot służą natomiast do wzrostu i nie muszą być wykorzystywane dla pozyskiwania energii, z równoczesnym tworzeniem zawierających azot produktów rozkładu. W hodowli ryb tłuszcze jako nośniki energii przewyższają węglowodany, gdyż ryby - inaczej niż wyżej rozwinięte kręgowce - ze względu na ich właściwości metaboliczne, tylko w ograniczonym stopniu mogą przetworzyć węglowodany. Wskutek tego zastosowanie w hodowli ryb użytkowych karmy bogatej w tłuszcze ma zalety ekonomiczne i ekologiczne, dzięki zaoszczędzeniu pro-tein i mniejszemu wydzielaniu uwodnionych osadów.

Tego rodzaju karma nie była do tej pory stosowana dla ryb akwariowych względnie dla ryb w stawach ogrodowych, gdyż wymienione zalety były zdominowane przez przeważające niedostatki technologiczne. Wytwarzanie wolno opadających w wodzie płatków paszowych, zawierających dużą ilość tłuszczów, które są zwykle stosowane w hodowli niewielkich ryb akwariowych, nie było do tej pory możliwe ze względów technicznych. Mieszanki pokarmowe zawierające dużą ilość tłuszczów, które stanowią surowiec dla płatków paszowych, wytwarzane z zastosowaniem znanych technologii w suszarkach bębnowych, sklejają się i nie pozwalają na tworzenie taśmowej folii, podlegającej następnie cięciu i rozdrabnianiu.

Obecnie okazało się jednak, że przy zastosowaniu znanego sposobu wytwarzania można uzyskać karmę w postaci płatków, o dużej zawartości bogatych energetycznie tłuszczów oraz ewentualnie olejów, a równocześnie o znaczącej zawartości protein i skrobi, dzięki której można znacznie polepszyć kondycję hodowanych ryb, przy czym sposób ten polega na zmieszaniu składników karmy i wytłaczaniu, a następnie walcowaniu kształtek uzyskanych przez wytłoczenie względnie granulowanie, umożliwiając uzyskanie cienkich płatków pokarmowych, wolno tonących w wodzie.

Wytworzone przy zastosowaniu tego sposobu płatki pokarmowe, zawierające tłuszcze, a równocześnie proteiny i skrobię o dużej wartości energetycznej, zostały wypróbowane w karmieniu dwóch gatunków ryb akwariowych (Labidochromis caeruleus oraz Barbus conchonius), przy czym próbna karma płatkowa o dużej wartości energetycznej, zawierająca 33% tłuszczów, była porównywana pod względem skuteczności działania z karmą kontrolną, zawierającą 7% tłuszczów, w czasie 12 tygodni, w temperaturze wody wynoszącej 25°C.

PL 194 782 B1

Wyniki wykazały wyraźnie, że przy zastosowaniu karmy płatkowej o dużej wartości energetycznej następowało wyraźne poprawienie przyjmowania karmy, a wzrost ryb był znacząco większy w porównaniu z wynikami kontrolnymi. Podobne wyniki uzyskano podczas karmienia płatkami próbnymi o zawartości tłuszczów 18% oraz 23%, w porównaniu z karmą kontrolną, zawierającą 8% tłuszczów.

Wyniki tych badań wykazały, że wytwarzanie i stosowanie bogatych w tłuszcze karm płatkowych jest korzystne również dla hodowli ryb akwariowych.

Próby zastosowania sposobu opisanego w patencie polskim nr PL 188 178 do wytwarzania karmy płatkowej, zawierającej prócz składników podanych w opisie patentowym, dodatkowo znaczącą ilość kilkunastu względnie kilkudziesięciu procent tłuszczu, dały początkowo negatywne wyniki. Okazało się bowiem, że walcowanie pastylek między walcami młyna powoduje wyciskanie tłuszczu, wskutek czego jego ilość na obrzeżach płatków jest znacznie większa niż w środku. Ta niejednorodność rozkładu składników wewnątrz płatków jest bardzo niekorzystna, szczególnie w przypadku rozdrabniania płatków przystosowywanych do karmienia małego narybku oraz larw. Nieoczekiwanie okazało się, że zjawisko wyciskania tłuszczu na zewnętrzne obrzeża płatków nie występuje w przypadku, gdy karma zawiera prócz tłuszczu dodatek kilkudziesięciu procent protein oraz przynajmniej kilkunastu procent skrobi, bowiem zawarty w karmie tłuszcz otacza wówczas ziarna protein i skrobi, wskutek czego nie ulega on wyciskaniu do zewnętrznych obszarów płatków, zapewniając pełną jednorodność rozkładu składników w całym ich przekroju. Dzięki tej właściwości płatków karmy, zawierającej znaczne ilości tłuszczu, a ponadto proteiny i skrobię, możliwe stało się zastosowanie do jej wytwarzania sposobu według patentu polskiego nr PL 188 178, obejmującego operację rozwalcowywania płatków przy użyciu młyna walcowego.

Celem wynalazku jest opracowanie składu i struktury karmy dla ryb i bezkręgowców akwariowych, mającej postać płatków o dużej zawartości tłuszczów i wysokiej jednorodności oraz jej najkorzystniejszych zastosowań.

Cel ten realizuje karma dla ryb i bezkręgowców według wynalazku, która charakteryzuje się tym, że ma równomiernie rozprowadzoną w masie karmy zawartość tłuszczów w ilości od 12% do 40%, korzystnie od 12% do 20%, a najkorzystniej około 18%, i wilgotność związaną w ilości od 1% do 30%, korzystnie od 4% do 25%, a najkorzystniej około 8%, oraz ma postać płatków o jednakowym kształcie, a ponadto zawiera jako dodatkowe składniki równomiernie rozprowadzone w masie karmy: proteiny w ilości od 25% do 50%, korzystnie około 43%, skrobię w ilości od 10% do 25%, korzystnie około 13%.

Ponadto składnikiem karmy według wynalazku są korzystnie ekstrakty nie zawierające azotu w ilości od 10% do 60%, korzystnie około 20%.

Dla wytworzenia karmy o dużej wartości energetycznej mogą zostać zastosowane jako surowce następujące tłuszcze: olej sojowy, oleje rybne, tłuszcz ze zwierząt morskich, łój, olej słonecznikowy, olej z kiełków kukurydzy, względnie ich mieszaniny.

Przedmiotem wynalazku jest również zastosowanie jednorodnej, bogatej w tłuszcz karmy według wynalazku. Badania zastosowań karmy wykazały szczególną celowość jej stosowania do: poprawienia wzrostu, przyjmowania pożywienia i kondycji ryb akwariowych w wodach słodkich i morskich, do poprawienia ich odporności na stres, dla zmniejszenia strat wynikających z niekorzystnych warunków hodowli, przykładowo wysokiej temperatury w lecie i niskiej temperatury w zimie, jak również do zmniejszania wzrostu alg przez zmniejszanie wydzielania się azotu i fosforu.

Podwyższanie wartości energetycznej karmy dla ryb i bezkręgowców akwariowych przez dodawanie tłuszczów, zwłaszcza olejów w dużej ilości, następuje podczas mieszania składników karmy, mających postać mąki oraz ewentualnie składników ciekłych, co zapewnia równomierne rozprowadzenie tłuszczów oraz ewentualnie olejów już w mieszaninie surowców, przed operacją wytłaczania względnie granulowania, oraz operacją walcowania w celu uzyskania ostatecznej postaci płatków.

Kolejność wytwarzania jest następująca: odważone składniki doprowadza się do mieszarki i miesza się je, zapewniając równomierne podwyższanie wartości energetycznej karmy przez dodawanie tłuszczów, zwłaszcza olejów, po czym mieszaninę tę wytłacza się przy użyciu wytłaczarki. Najpierw wytłacza się przykładowo 330 kg mieszaniny surowców o dużej wartości energetycznej, przy prędkości obrotowej ślimaka wytłaczarki wynoszącej od 68% do 98%, korzystnie 75% i temperaturze w kanale doprowadzającym wynoszącej od 40°C do 160°C, korzystnie 75°C, a w głowicy dyszy wynoszącej 40°C do 190°C, korzystnie 75°C, przy dodawaniu wody w ilości 1 l do 100 l na godzinę, korzystnie 30 l na godzinę, wytwarzając produkty wytłaczania o długości od 1 mm do 50 mm, korzystnie od 2 mm do 4 mm, i o średnicy od 1 mm do 10 mm, korzystnie od 2 mm do 4 mm.

PL 194 782 B1

Zależnie od geometrii wylotu dyszy wytłaczarki oraz pożądanej długości odcinka wytłaczanej taśmy, uzyskuje się odcinki o takiej samej, trójwymiarowej postaci, na przykład pastylek.

Produkty wytłaczania są następnie walcowane w młynie walcowym, wyposażonym w dwa walce o nastawianym rozstawie, dla uzyskania płatków o takim samym kształcie i grubości od 10 prn do mm oraz o średnicy od 1 mm do 100 mm, mających taką samą, trójwymiarową postać.

Jako elementy kształtowe nadające się do walcowania mogą być zastosowane granulki uzyskane za pomocą granulowania bogatej w tłuszcze mieszaniny surowców, które następnie są walcowane do postaci płatków o takiej samej postaci przestrzennej.

Podczas wytwarzania elementów kształtowych przez wytłaczanie, temperatura mieszaniny może być niższa od 80°C.

Przy zastosowaniu tego sposobu nie są potrzebne dalsze dodatkowe operacje, na przykład natrysk, pokrywanie płatków warstwą olejów albo tłuszczów, celem wzbogacenia energetycznego karmy, stosowanego w znanych ze stanu techniki sposobach wytwarzania karmy płatkowej.

Przeprowadzone badania wykazały, że szczególnie celowe jest zastosowanie jednorodnej i bogatej w tłuszcze karmy płatkowej według wynalazku w następujących przypadkach: do poprawienia wzrostu narybku, w celu poprawienia skłonności do przyjmowania pożywienia i poprawienia kondycji ryb akwariowych, i to zarówno w wodach słodkich, jak i morskich, do poprawienia ich odporności na stres, w celu zmniejszenia strat hodowlanych, wynikających z niekorzystnych warunków hodowli, na przykład wskutek zbyt wysokiej lub zbyt niskiej temperatury wody, jak również w celu zmniejszenia wzrostu alg, uzyskiwanego przez zmniejszenie wydzielania się azotu i fosforu w wodzie.

Claims (6)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Karma dla ryb i bezkręgowców akwariowych, mająca postać płatków, o dużej zawartości tłuszczów, znamienna tym, że ma równomiernie rozprowadzoną w masie karmy zawartość tłuszczów w ilości od 12% do 40%, korzystnie od 12% do 20%, a najkorzystniej około 18%, i wilgotność związaną w ilości od 1% do 30%, korzystnie od 4% do 25%, a najkorzystniej około 8%, oraz ma postać płatków o jednakowym kształcie, a ponadto zawiera równomiernie rozprowadzone w masie karmy: proteiny w ilości od 25% do 50%, korzystnie około 43%, skrobię w ilości od 10% do 25%, korzystnie około 13%.
2. 2. Karma według zastrz. 1, znamienna tym, że jej składnikami są ekstrakty nie zawierające azotu w ilości od 10% do 60%, korzystnie około 20%.
3. 3. Karma według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera następujące tłuszcze: olej sojowy, oleje rybne, tłuszcz ze zwierząt morskich, łój, olej słonecznikowy, olej z kiełków kukurydzy, względnie ich mieszaniny.
4. 4. Zastosowanie karmy dla ryb i bezkręgowców akwariowych, określonej według zastrz. 1, do poprawienia wzrostu, poprawienia przyjmowania karmy i poprawienia kondycji ryb i bezkręgowców akwariowych w wodach słodkich i morskich.
5. 5. Zastosowanie według zastrz. 4 do poprawienia odporności ryb na stres.
6. 6. Zastosowanie według zastrz. 4 do zmniejszenia wzrostu alg przez zmniejszenie wydzielania azotu i fosforu.