PL202397B1

PL202397B1 - Skondensowane z 2-aminotiazolem 2-aminoindany

Info

Publication number: PL202397B1
Application number: PL345066A
Authority: PL
Inventors: Per Erik Andrén; Per Arvid Emil Carlsson; Durk Dijkstra; Lars Gunne; Vliet Leonard Alexander Van
Original assignee: Astrazeneca Ab
Priority date: 1998-07-01
Filing date: 1999-07-01
Publication date: 2009-06-30
Also published as: JP2002519414A; WO2000001680A1; CA2335560C; US6291494B1; ZA200007454B; CN1126747C; HUP0104723A3; DE69915623T2; PL345066A1; NZ508852A; ATE261948T1; CA2335560A1; JP4714341B2; EP1091946B1; HUP0104723A2; DE69915623D1; SE9802360D0; AU745550B2; AU5075199A; CN1307569A

Abstract

Wynalazek obejmuje skondensowane z 2-aminotiaxzolem 2-aminoindany o wzorze ogólnym 1a, w którym R1 i R2 mog a by c iden- tyczne lub ró zne, i s a wybrane z grupy obejmu- j acej atom wodoru, alkil o 1 do 7 atomach w e- gla, tienyloetyl; ich enancjomery i ich sole ad- dycyjne z kwasami. PL PL PL PL

Description

Opis wynalazku

Niniejszy wynalazek dotyczy skondensowanych z 2-aminotiazolem 2-aminoindanów. W szczególności, niniejszy wynalazek dotyczy podstawionych przy zasadowym atomie azotu i dwupodstawionych przy zasadowym atomie azotu pochodnych 2,6-di-amino-tiazolo[4,5-f]-indanu, mających farmakologicznie wartościowe właściwości, ich soli addycyjnych z kwasami.

Liczne tetrahydrobenzotiazole są znane z literatury. Tak więc, US-A-4,337,343 opisuje 4,5,6,7-tetrahydro-benzotiazole, które są podstawione w pozycji 2 przez atom wodoru lub alkil i w pozycji 4, 5 lub 6 przez alkiloaminoalkil i mają wpływ na krążenie. US-A-4,208,420 opisuje 4,5,6,7-tetrahydro-benzotiazole, które są podstawione w pozycji 2 przez atom wodoru lub alkil i pozycji 4, 5 lub 6 przez grupę alkiloaminową i mają między innymi stymulujący wpływ na współczulny układ nerwowy i działają jako regulatory układu naczyniowo-mózgowego; DE-A-2,136,233 opisuje 4,5,6,7-tetrahydro-benzotiazole, które są podstawione w pozycji 2 przez grupę aminową lub ewentualnie podstawione przez grupę ureido lub tioureido i mają właściwości wirusostatyczne.

Tetrahydrobenzotiazol Pramipexol® (Mirapex) jest obecnie sprzedawany jako lek przeciwko chorobie Parkinsona (Zgł. pat. Grissa i in., EP 186087 A1 860702; zob. też Schneider i Mireau, JMC 1987, 30, 494-498).

Jednak, 2-aminoindany i 2-aminoteraliny skondensowane z 2-aminotiazolem, typu opisanego w niniejszym wynalazku nie zostały przedtem opisane.

Poszukiwanie w CAS ONLINE w zbiorze rejestrów 9 czerwca 1998 nie dało żadnych trafień następujących obciętych struktur, co zatem potwierdza fakt, że związki zastrzegane poniżej są nowe.

Związki poszukiwane i nie znalezione w CAS ONLINE (szukanie podstruktur; w tych poszukiwaniach wyszczególniono wodory układu pierścienia indanu i tetraliny i jedynie dwa podstawniki „wolnego miejsca” były możliwe jako jakikolwiek podstawnik możliwy w CAS ONLINE):

Wynalazek obejmuje skondensowane z 2-aminotiazolem 2-aminoindany o wzorze ogólnym 1a:

w którym R¹ i R², które mogą być identyczne lub różne, są wybrane z grupy obejmującej atom wodoru, alkil o 1 do 7 atomach węgla, tienyloetyl; ich enancjomery i ich sole addycyjne z kwasami.

PL 202 397 B1

W korzystnym wykonaniu wynalazek obejmuje skondensowane z 2-aminotiazolem 2-aminoindany o wzorze 1a, w którym R1 oznacza n-propyl, a R2 oznacza H, (C1-C7)alkil; ich enancjomery i ich sole addycyjne z kwasami.

W dalszym korzystnym wykonaniu wynalazek obejmuje skondensowane z 2-aminotiazolem 2-aminoindany o wzorze 1a, w którym R1 oznacza n-propyl, a R2 oznacza tienyloetyl, ich enancjomery i ich sole addycyjne z kwasami.

W innym korzystnym wykonaniu wynalazek obejmuje skondensowane z 2-aminotiazolem 2-aminoindany o wzorze 1a, w którym R1 oznacza n-propyl, a R2 oznacza n-propyl lub 2-tienyloetyl.

Wynalazek obejmuje związki o wzorze 1a zdefiniowane wyżej których sole addycyjne z kwasami są fizjologicznie dopuszczalnymi solami addycyjnymi z kwasami nieorganicznymi lub organicznymi.

Związki o wzorze ogólnym 1a mają wartościowe właściwości farmakologiczne, zwłaszcza wpływ na układ dopaminergiczny ośrodkowego układu nerwowego i/lub krążenia.

Wytworzone kompozycje farmaceutyczne zawierają jako aktywną substancję związek o wzorze 1a lub jego fizjologicznie dopuszczalną sól addycyjną z kwasem, ewentualnie wraz z jednym lub więcej obojętnymi nośnikami i/lub wypełniaczami.

Związek o wzorze 1a lub jego fizjologicznie dopuszczalna sól addycyjna z kwasem znajduje zastosowanie do wytwarzania leku mającego wpływ na dopaminergiczny system ośrodkowego układu nerwowego i/lub krążenia, np. dla leczenia chorób neuro-psychiatrycznych ośrodkowego układu nerwowego związanych z receptorem dopaminowym, zaburzeń krążeniowych, schizofrenii, choroby Parkinsona, Parkinsonizmu lub nadużywania leków, w szczególności alkoholu i/lub kokainy.

Proces wytwarzania kompozycji farmaceutycznej polega na tym, że związek według wynalazku lub jego fizjologicznie dopuszczalną sól włączona w jeden lub więcej obojętnych nośników i/lub wypełniaczy sposobem niechemicznym.

Związki można użyć do leczenia ssaków, zwłaszcza ludzi, cierpiących na zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego wytworzone przez dopaminę (np. schizofrenia, choroba Parkinsona, syndrom Tourette, MBD, hiperprolaktynemia i nadużywanie leków (np. nadużywanie alkoholu lub kokainy)) przez podawanie terapeutycznie skutecznej ilości związku według wynalazku.

We wzorze strukturalnym 1a, zawartość węgla różnych zawierających węglowodory ugrupowań jest wskazana przez wyrażenie, że ugrupowanie zawiera „i do j atomów węgla”. Zatem, alkil „o 1 do 7 atomach węgla” odnosi się do alkili o prostym i rozgałęzionym łańcuchu o jednym do siedmiu atomów węgla, włącznie, włączając jego izomery, takie jak metyl, etyl, propyl i izopropyl.

Jako przykłady grupy -NR¹R² można podać grupy: aminową, metyloaminową, etyloaminową, n-propyloaminową, izopropyloaminową, n-butyloaminową, izobutyloaminową, tertbutyloaminową, n-pentyloaminową, izoamyloaminową, n-heksyloaminową, n-heptyloaminową, dimetyloaminową, dietyloaminową, di-n-propyloaminową, di-n-butyloaminową, metylo-etyloaminową, metylo-n-propyloaminową, metylo-izopropyloaminową, etylo-izopropyloaminową, n-propylo-2-tienyloetyloaminową, n-propylo-3-tienyloetyloaminową.

Farmaceutycznie dopuszczalne sole oznaczają sole przydatne do podawania związków według wynalazku lub przydatne formy jakie związki te mogą przyjmować in vitro i in vivo i obejmują sole addycyjne z kwasami np. z kwasem solnym, bromowodorowym, siarkowym, fosforowym, mlekowym, cytrynowym, winowym, bursztynowym, maleinowym lub fumarowym. Kwasy alkilosulfonowe (np. CH3SO3H są także odpowiednie dla tworzenia soli. Sole te mogą być w postaci uwodnionej.

Według wynalazku, nowe związki otrzymuje się sposobami opisanymi na schematach 1-3 (poniżej).

Związki według wynalazku, które mają co najmniej jedno centrum chiralne można rozdzielić na ich enancjomery typowymi metodami, np. przez chromatografię kolumnową na fazie chiralnej, przez krystalizację frakcjonowaną soli diastereoizomerycznych lub przez chromatografię kolumnową ich koniugatów, odpowiednio, z optycznie aktywnymi pomocniczymi kwasami, takimi jak kwas winowy, kwas 0,0-dibenzoilowinowy, kwas kamforowy, kwas kamforosulfonowy lub kwas α-metoksy-fenylooctowy. Jeszcze inna możliwość to utworzenie diastereoizomerycznych amin (patrz schemat 1) i wykonanie rozdzielenia tych diastereoizomerów przez chromatografię i/lub krystalizację frakcjonowaną.

Kompozycja farmaceutyczna jest dostarczona przez zmieszanie związku według wynalazku, lub jego terapeutycznie dopuszczalnej soli addycyjnej z kwasem, z farmaceutycznie dopuszczalnym nośnikiem. Dokładne dawkowanie i częstotliwość podawania zależy od szczególnego stanu poddanego leczeniu, ostrości stanu poddanego leczeniu, wieku, ciężaru, ogólnego stanu fizycznego konkretnego pacjenta, innego leczenia, któremu osobnik może podlegać, jak to jest znane biegłym w sztuce. Zatem przedmiotowe związki, wraz z farmaceutycznie dopuszczalnym nośnikiem, wypełniaczem lub buforem,

PL 202 397 B1 mogą być podawane w ilości terapeutycznej lub farmakologicznej skutecznej do złagodzenia zaburzeń ośrodkowego układu nerwowego względem diagnozowanego stanu fizjologicznego. Związki mogą być podawane dożylnie, domięśniowo, miejscowo, przezskórnie, tak jak przez plastry przezskórne, dopoliczkowo lub doustnie człowiekowi lub innym kręgowcom.

Kompozycje mogą być wytwarzane dla podawania ludziom i innym kręgowcom w jednostkowych formach dawkowania, takich jak tabletki, kapsułki, pigułki, proszki, granulki, sterylne roztwory lub zawiesiny parenteralne, roztwory lub zawiesiny doustne, emulsje olej w wodzie i woda w oleju zawierające odpowiednie ilości związku, czopki i w płynnych zawiesinach lub roztworach. W przypadku podawania doustnego, można wytworzyć stałe lub płynne jednostkowe formy dawkowania. W przypadku wytwarzania kompozycji stałych, takich jak tabletki, związki mogą być zmieszane z typowymi składnikami, takimi jak talk, stearynian magnezu, fosforan dwuwapniowy, glinokrzemian magnezu, siarczan wapnia, skrobia, laktoza, guma arabska, metyloceluloza i materiały funkcjonalnie podobne, jako farmaceutycznymi wypełniaczami lub nośnikami. Kapsułki są wytwarzane przez zmieszanie związku z obojętnym wypełniaczem farmaceutycznym i napełnieniem mieszaniną twardej kapsułki żelatynowej o odpowiedniej wielkości. Miękkie kapsułki żelatynowe są wytwarzane przez maszynowe otoczkowanie zawiesiny związku dopuszczalnym olejem roślinnym, olejem wazelinowym lub innym obojętnym olejem.

Mogą być wytwarzane płynne jednostkowe formy dawkowania lub podawania doustnego takie jak syropy, nalewki i zawiesiny. Formy mogą być rozpuszczane w wodnej zaróbce wraz cukrem, środkami aromatycznymi i konserwantami tworząc syrop. Zawiesiny mogą być wytwarzane wraz z zaróbką wodną przy pomocy czynnika ułatwiającego tworzenie zawiesiny, takiego jak guma arabska, tragakant, metyloceluloza itp. W przypadku podawania parenteralnego, płynne jednostkowe formy dawkowania mogą być wytwarzane stosując związek i sterylną zaróbkę. Przy wytwarzaniu roztworów, związek może być rozpuszczany w wodzie do iniekcji i sterylizowany przez filtr przed napełnianiem w odpowiednią fiolkę lub ampułkę i zapieczętowaniem. Adiuwanty, takie jak miejscowe środki znieczulające, konserwanty i środki buforujące mogą być rozpuszczane w zaróbce. Kompozycja może być zamrażana po napełnieniu do fiolki i woda usuwana pod obniżonym ciśnieniem. Liofilizowany proszek może następnie być w postaci łusek w fiolce i przywracany przed użyciem do uprzedniej postaci.

Związki te, i ich fizjologicznie dopuszczalne sole addycyjne z kwasami, wykazują wartościowe właściwości farmakologiczne, zwłaszcza wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, zwłaszcza stymulujący wpływ na receptory dopaminowe (na jeden lub obydwa z autoreceptorów i receptorów postsynaptycznych) lub inhibitujący wpływ na receptory dopaminowe, a zatem profil częściowego agonisty. Związki według wynalazku wykazujące wysoką wewnętrzną skuteczność względem receptorów dopaminowych w ośrodkowym układzie nerwowym ssaków są odpowiednie dla leczenia choroby Parkinsona, w monoterapii lub w terapii skojarzonej z np. L-DOPA i karbidopą . Zwią zki takie są takż e lekami przeciwhiperprolaktynergicznymi. Związki według wynalazku wykazujące niską wewnętrzną skuteczność (częściowi agoniści, odwróceni agoniści i/lub antagoniści) względem receptorów dopaminowych w ośrodkowym układzie nerwowym ssaków są odpowiednie dla leczenia zaburzeń psychotycznych, np. schizofrenii.

Poniższe przykłady są zamierzone jako dalsze zilustrowanie wynalazku:

P r z y k ł a d 1

Synteza enancjomerów 6-amino-2-(N,N-di-n-propyloamino)-tiazolo[4,5-flindanu (22) (Schemat 1)

5-Nitro-2-(N-metylobenzylo)-aminoinden (13)

5-Nitro-indan-2-on (CAS RN [116530-60-0]; 12), (S)-(-)-a-metylobenzyloaminę i katalityczną ilość kwasu paratoluenosulfonowego rozpuszczono w toluenie i ogrzewano we wrzeniu w atmosferze azotu w warunkach Dean-Starka. Po 5 h otrzymano produkt przez usunięcie lotnych składników pod obniżonym ciśnieniem.

5-Amino-2-(N-a-metylobenzylo)-aminoindan (14)

5-Nitro-2-(N -a-metylobenzylo)-aminoinden (13) rozpuszczono w metanolu i dodano 10% Pd/C (w atmosferze N2). Mieszaninę reakcyjną umieszczono w aparacie Parra, i wytrząsano przez < 1 h przy ciśnieniu wodoru 1,0 atm. Pd/C usunięto przez sączenie przez Celit, i otrzymano produkt przez odparowanie rozpuszczalnika pod obniżonym ciśnieniem.

5-Ftalimido-2-(N -a-metylobenzylo)-aminoindan (15)

5-Amino-2-(N-a-metylobenzylo)-aminoindan (14) rozpuszczono w lodowatym kwasie octowym i dodano bezwodnik ftalowy. Mieszaninę reakcyjną ogrzewano we wrzeniu przez 30 min, po czym ją ochłodzono. Produkt wytrącono i odsączono.

PL 202 397 B1

5-Ftalimido-2-(N -a-metylobenzylo-N-propionylo-)-aminoindan (16)

5-Ftalimido-2-(N -a-metylobenzylo)-aminoindan (15) rozpuszczono w chlorku metylenu, ochłodzono do 0°C i dodano trietyloaminę. Roztwór chlorku propionylu w chlorku metylenu dodano kroplami przez okres 30 min. Po dodaniu, mieszaninę reakcyjną mieszano przez 30 min. Mieszaninę przemyto wodą, a następnie solanką i osuszono nad MgSO4. Diastereoizomery rozdzielono stosując chromatografię kolumnową na krzemionce i/lub preparatywną HPLC na np. prostej fazie Chromasil (10 μm, EKA Chemicais, Bohus, Szwecja).

5-Amino-2-(N-a-metylobenzylo-N-propionylo)-aminoindan (17)

5- Ftalimido-2-(N -a-metylobenzylo-N-propionylo-)-aminoindan (16) rozpuszczono w etanolu absolutnym, a następnie dodano hydrat hydrazyny. Mieszaninę reakcyjną mieszano przez 0,5 h w temperaturze pokojowej, po czym substancje lotne usunięto pod obniżonym ciśnieniem. Pozostałość ogrzewano we wrzeniu w chloroformie przez 0,5 h, ochłodzono do temperatury pokojowej i przesączono, aby usunąć stałą ftalimidohydrazynę. Produkt otrzymano przez zatężenie przesączu pod obniżonym ciśnieniem.

6- Amino-2-((N-a-metylobenzylo-N-propionylo)amino)-tiazolo[4,5-f]indan (18)

5- Amino-2-(N-metylobenzylo-N-propionylo)-aminoindan (17) i tiocyjanian potasu rozpuszczono w lodowatym kwasie octowym. Roztwór bromu w lodowatym kwasie octowym dodano kroplami przez okres 15 min. Po dodaniu, mieszaninę reakcyjną mieszano przez 1,5 h, następnie zalkalizowano 10% NaOH i wyekstrahowano octanem etylu. Połączone warstwy organiczne przemyto jeden raz solanką, osuszono nad MgSO4 i zatężono pod obniżonym ciśnieniem. Jeśli nie zostały rozdzielone na etapie związku 16, diastereoizomery rozdzielono stosując chromatografię kolumnową na krzemionce i/lub preparatywną HPLC np. na prostej fazie Chromasil (10 μm, EKA Chemicals, Bohus, Szwecja).

6- Amino-2-((N-a-metylobenzylo-N-n-propylo)amino)-tiazolo[4,5-f]indan (19)

LiAlH4 przeprowadzono w stan zawiesiny w suchym eterze i zawiesinę ochłodzono na lodzie. Roztwór 6-amino-2-(N-a-metylobenzylo-N-propionylo)-tiazolo[4,5-f]indanu (18) w suchym eterze dodano kroplami. Po dodaniu, mieszaninę mieszano na lodzie przez 1 h, potem w temperaturze pokojowej przez 1 h, a następnie ogrzewano we wrzeniu przez 2 h. Po ochłodzeniu do temperatury pokojowej, mieszaninę reakcyjną szybko schłodzono przez ostrożne dodanie wody,4N NaOH i wody (w tej kolejności). Mieszaninę ogrzewano we wrzeniu, aż cały osad stał się biały (10 min), ochłodzono do temperatury pokojowej i przesączono przez Celit. Przesącz osuszono nad Na2SO4 i zatężono pod obniżonym ciśnieniem.

6-Amino-2-{N-n-propyloamino)-tiazolo[4,5-f]indan (20)

6-Amino-2-((N-a-metylobenzylo-N-n-propylo)amino)-tiazolo[4,5-f]indan (19) i mrówczan amonu rozpuszczono w metanolu i dodano 10% Pd/C (w atmosferze N2). Mieszaninę reakcyjną ogrzewano do 50°C przez 1 h. Pd/C usunięto przez sączenie przez Celit i rozpuszczalnik odparowano pod obniżonym ciśnieniem. Pozostałość ponownie rozpuszczono w acetonitrilu, substancje stałe usunięto przez sączenie i produkt otrzymano przez odparowanie rozpuszczalników.

6-Amino-2-((N-propionylo-N-n-propylo)amino)-tiazolo[4,5-f]indan (21)

6-Amino-2-(N-n-propyloamino)-tiazolo[4,5-f]indan (20) poddano przemianie w 21 jak opisano dla przypadku przemiany 15 w 16.

6-Amino-2-(N,N-di-n-propyloamino)-tiazolo[4,5-f]indan (22)

6-Amino-2-((N-propionylo-N-n-propylo)amino)-tiazolo[4,5-f]-indan (21) rozpuszczono w suchym eterze i dodano kroplami przez 1 h BH3 (roztwór w THF). Po dodaniu, mieszaninę reakcyjną ogrzewano we wrzeniu przez 1 h. Mieszaninę ochłodzono do temperatury pokojowej, i dodano ostrożnie wodę. Następnie dodano 10% HCl i wszystkie lotne rozpuszczalniki odparowano pod obniżonym ciśnieniem. Pozostały wodny roztwór zalkalizowano 10% NaOH i wyekstrahowano octanem etylu. Połączone warstwy organiczne osuszono nad Na2SO4 i zatężono pod obniżonym ciśnieniem.

PL 202 397 B1

Reagenty: (a) α-metylo-benzyloamina, kat. p-TosOH, toluen, Δ; (b) H₂, Pd/C 10%, MeOH; (c) bezwodnik ftalowy, HOAc, Δ; (d) chlorek propionylu, Et3N, CH2Cl2; (e) chlorek propionylu, Et3N, CH₂Cl₂; (f) H₂NNH^H₂O, EtOH, Δ; (g) KSCN, BR₂, HOAc, temp. pok.; (h) rozdzielenie diastereoizomerów i możliwych regioizomerów; (i) LiAlH4, Et2O, temp. pok.; (j) HCO2NH4, Pd/C 10%, MeOH, Δ; (k) chlorek propionylu, Et3N, CH2Cl2; (1) BH3 w THF, Et2O, Δ.

PL 202 397 B1

P r z y k ł a d 2

Synteza racemicznego 6-amino-2-N-n-propylamino-tiazolo[4,5-f]indanu (20) (Schemat 2)

2-Propionamidoindan (24)

Chlorowodorek 2-aminoindanu 23 (2,0 g, 11,8 mmol) i wodorowęglan sodu (2,8 g, 32,8 mmol) rozpuszczono w dobrze mieszanym układzie dwuwarstwowym (36 ml wody i 80 ml octanu etylu). Mieszaninę ochłodzono do 0°C i dodawano kroplami przez 30 min roztwór chlorku propionylu (1,1 ml, 12 mmol) w 25 ml octanu etylu. Po dodaniu, mieszaninę mieszano przez dodatkowe 30 min. Obie warstwy rozdzielono i warstwę wodną wyekstrahowano dwukrotnie octanem etylu. Połączone warstwy organiczne przemyto solanką, osuszono nad MgSO4 i zatężono pod obniżonym ciśnieniem, otrzymując 21 jako białą krystaliczną substancję stałą (1,52 g, 67%): t.topn. 116-118°C; ¹H-NMR (CDCl3, 200 MHz) 1,13 (t, J = 7,6, 3H), 2,15 (q, J = 7,6, 2H), 2,78 (dd, J1 = 16,2, J2=4,3, 2H), 3,31 (dd, J1 = 16,2, J2 = 7,0, 2H), 4,71-4,80 (m, 1H), 5,87 (br s, 1H), 7,15-7,32 (m, 4H); ¹³C NMR 9,5, 29,5, 40, 0 (2C),

50.2, 124,7 (2C), 126,6 (2C), 140,8 (2C), 173,6; MS (EIPI) m/e 189 (M+). Ci2H₁₅NO«H2O: C: 74, 42 (74, 70), H: 8,01 (7,85), N: 7,24 (7,28).

5-Amino-2-propionamidoindan (25)

Amid 24 (1,0 g, 5,5 mmol) rozpuszczono w nitrometanie (18 ml), i ochłodzono na lodzie. Mieszaninę nitrującą obejmującą 0,74 ml stęż. kwasu azotowego, 1,6 ml wody i 10 ml stęż. kwasu siarkowego dodano kroplami przez 30 min. Po dodaniu, mieszaninę reakcyjną mieszano przez 1 h, stopniowo ocieplając do temperatury pokojowej. Mieszaninę reakcyjną szybko schłodzono lodem i wyekstrahowano octanem etylu. Połączone warstwy organiczne przemyto jednokrotnie solanką, osuszono nad MgSO4 i zatężono pod obniżonym ciśnieniem, otrzymując żółtą substancję stałą (1,2 g, 95%), która składała się głównie (82% według GC) z S-nitro-2-propionamidoindanu.

Nitrozwiązek (1,2 g, zawierający 43 mmoli 5-nitro-2-propionamidoindanu) i mrówczan amonu (1,4 g, 22,2 mmol) rozpuszczono w 55 ml metanolu. Na mieszaninę tę podziałano (w atmosferze N2) 10% Pd/C (0,56 g) i następnie mieszano w 50°C przez 45 min. Po ochłodzeniu do temperatury pokojowej, Pd/C usunięto przez sączenie przez Celit i metanol odparowano pod obniżonym ciśnieniem. Pozostałość - różową substancję stałą oczyszczono stosując MPLC na krzemionce (początkowy eluent 100% heksanu, końcowy eluent 100% octanu etylu), otrzymując 22 jako białą substancję stałą (0,67 g, 76%): t.topn. 127-128°C; ¹H-NMR (CDCl3, 200 MHz) 1,08 (t, J = 7,7, 3H), 2,10 (q, J=7,6, 2H), 2,62 (dt, J1 = 16,1, J2 = 4,2, 2H), 3,14 (dd, J1=16,2, J2 = 7,1, 2H), 3,61 (s, 2H), 4,59-4,67 (m, 1H), 6,12 (d, J = 7,3, 1H), 6,45-6,51 (m, 2H), 6,94 (d, J=7,8, 1H); ¹³C-NMR 9,6, 29,4, 38,9, 40, 0, 50,5, 111, 5, 113,7, 125,1, 130,5, 142,2, 145,4, 173,6; MS (EIPI) m/e 204 (M+). Anal. Obl. (Znal.) dla C12H16N2: C: 70,59 (70,37), H: 7,84 (7,82), N: 13,73 (13,67).

5- Amino-2-N-n-propyloaminoindan (26)

Amid 25 (0,62 g, 3,0 mmol) rozpuszczono w 8 ml suchego eteru i dodawano kroplami przez 1 h BH3 (16 ml 1 M roztworu w THF). Po dodaniu, mieszaninę reakcyjną ogrzewano we wrzeniu przez 1 h. Mieszaninę ochłodzono do temperatury pokojowej i ostrożnie dodano 1,6 ml wody. Następnie dodano 3,2 ml 10% HCl i wszystkie lotne rozpuszczalniki odparowano pod obniżonym ciśnieniem. Pozostały wodny roztwór zalkalizowano 10% NaOH i wyekstrahowano octanem etylu (2 x 20 ml). Połączone warstwy organiczne osuszono nad Na2SO4 i zatężono pod obniżonym ciśnieniem, co dało 23 jako klarowny olej (0,52 g, 90%): ¹H-NMR (CDCl3, 200 MHz) 0,92 (t, J = 7,3, 3H), 1,43-1,61 (m, 2H), 2,58-2,71 (m, 4H), 3,00-3,11 (m, 2H), 3,52-3,65 (m, 3H), 6,49 (d, J = 7,8, 1H), 6,55 (s, 1H), 6,96 (d, J=7,8, 1H); ¹³C-NMR 11, 6, 23,2, 38,9, 39,9, 50, 0, 59,8, 111,5, 113,4, 125,0, 131,6, 142,9, 145,0; MS (EIPI) m/e 190 (M+). Część produktu poddano przemianie w dichlorowodorek i rekrystalizowano z etanolu otrzymując białe kryształy: t.topn. 238-242°C. Anal Obl. (Znal.) dla C₁₂H₁₈N₂^2HCl: C: 54,96 (54, 59), H: 7,63 (7, 66), N: 10,69 (10,46).

6- Amino-2-N-n-propyloamino-tiazolo[4,5-f]indan (20)

Związek 26 (0,48 g, 2,5 mmol) poddano przemianie w 20 (0,29 g, 46%), jak opisano dla przypadku przemiany 17 w 18. Produkt poddano przemianie w dichlorowodorek i rekrystalizowano z metanolu/etanolu, co dało białą substancję stałą: t.topn. 285-290°C; ¹H-NMR (D2O, 200 MHz) 0,81 (t, J = 7,3, 3H), 1,48-1,60 (m, 2H), 2,92 (t, J = 7,7, 2H), 2,96-3,08 (m, 2H), 3,26-3,38 (m, 2H), 3,95-4,08 (m, 1H), 7,15 (s, 1H), 7,40 (s, 1H); ¹³C-NMR 9,9, 19,1, 34,9, 35,2, 47,5, 57,9, 109,7, 118,3, 121,9, 136,1,

136.2, 139,5, 169,2; IR (KBr, cm-1) 2967, 2805, 2658, 1651, 1459; MS (EIPI) m/e 247 (M+). Anal Obl. (Znal.) dla C₁₃H₁₇N₃S1«2HCi, H₂O: C: 47, 37 (47, 78), H: 6, 07 (6, 07), N: 12, 75 (12, 88).

PL 202 397 B1

Reagenty: (a) chlorek propionylu, NaHCO3, H2O, EtOAc; (b) HNO3/H2SO4/H2O, MeNO2 0°C; (c) NH₄CO₂, 10% Pd/C, MeOH, 50°C; (d) BH₃ w THF, Et₂O, temp. pok. temp. wrz.; (e) KSCN, BR₂, AcOH.

P r z y k ł a d 3

Synteza racemicznego 6-amino-2-(N,N-di-n-propyloamino)-tiazolo[4,5-f]indanu (22) i 5-amino-2-(N,N-di-n-propyloamino)-tiazolo[5,4-e]indanu (31; związek ten jest nie objęty związkami według wynalazku) (Schemat 3)

2-N-n-Propyloaminoindan (27)

2-Propionamidoindan (24, 0,83 g, 4,4 mmol) poddano przemianie w 28 (0,75 g, 98%), jak opisano dla przypadku redukcji 25. Małą ilość poddano przemianie w chlorowodorek i rekrystalizowano z 2-propanolu, co dało białe kryształy: t.topn. 191-192°C; ¹H-NMR (CDCl3, 200 MHz) 1,04 (t, J = 7,3, 3H), 1,70-1,82 (m, 2H), 3,01-3,20 (m, 4H), 3,29-3,48 (m, 2H), 4,00-4,11 (m, 1H), 7,18-7,30 (m, 4H); ¹³C NMR 9,7, 19,3, 35,5 (2C), 47,6, 58,0, 124,2 (2C), 127,0 (2C), 138,6 (2C). HRMS obi. (znal.) dla C12H17N 175,1361 (175,1364).

2-(N-n-Propylo-N-propionylo)aminoindan (28)

Związek 27 (0,75 g, 4,3 mmol) poddano przemianie w 28 jak opisano dla przypadku przemiany 23 w 24. Produkt oczyszczono stosując MPLC na krzemionce (początkowy eluent 100% heksanu, końcowy eluent heksan: octan etylu = 1 : 1), otrzymując 28 jako klarowny olej (0,73 g, 74%). ¹H-NMR (CDCI3, 200 MHz) 0,83 (t, J = 7,3, 3H), 1,16 (t, J = 7,3, 3H), 1,49-1,63 (m, 2H), 2,35-2,46 (m, 2H), 3,03-3,22 (m, 6H), 4,65-4,83 (m, 2H), 5,08-5,25 (m, ?H), 7,16-7,19 (m, 4H). HRMS obl. (znal.) dla C15H21NO 231,1623 (231,1614).

5-Amino-2-(N-n-propylo-N-propionylo)aminoindan (29)

Związek 28 (0,70 g, 3,0 mmol) poddano przemianie w 5-nitro-2-(N-n-propylo-N-propionylo)-aminoindan, który następnie zredukowano do 29 jak opisano dla przypadku przemiany 24 w 25.

Produkt oczyszczono stosując MPLC na krzemionce (początkowy eluent 100 % heksanu, końcowy eluent - heksan : octan etylu=1 : 1), otrzymując 29 jako jasnożółty olej (0,49 g, 66%). ¹H-NMR (CDCI3, 200 MHz) 0,83 (t, J = 7,3, 3H), 1,15 (t, J = 7,3, 3H, 1,48-1,65 (m, 2H), 2,32-2,43 (m, 2H), 2,93-3,01 (m, 4H), 3,05-3,21 (m, 2H), 3,61 (br s, 2H, 4,60-4,77 (m, 2H), 5,10-5,28 (m, 2H), 6,50 (d, J = 7,6, 1H), 6,54 (s, 1H), 6,96 (d, J = 7,6, 1H); ¹³C NMR (CD3OD, 200 MHz) 8,6, 10,0, 22,4, 26,3, 35,9, 36,0, 43,9, 57,1, 111,4, 114,3, 124,2, 130, 4, 141, 5, 145, 4, 175, 0. HRMS obl. (znal.) dla C15H22N2O 246,1732 (246,1720).

5- Amino-2-(N,N-di-n-propylamino)indan (30)

Związek 29 (0,43 g, 1,8 mmol) poddano przemianie w 30 (0,39 g, 96%) jak opisano dla przypadku redukcji 25 do 26. ¹H-NMR (CDCI3, 200 MHz) 0,88 (t, J = 7,3, 6H), 1, 42-1, 57 (m, 4H), 2,47-2,55 (m, 4H), 2,77-3,00(m, 4H), 3,55-3,67 (m, 1H), 6,49 (d, J = 7,8, 1H); 6,54 (s, 1H), 6, 95 (d, J = 7,8, 1H); ¹³C NMR 11,7 (2C), 19,7 (2C) , 35,4, 36, 5, 53, 2 (2C), 63,3, 111,3, 113,4, 124,8, 131,8, 142,9, 144,9. HRMS obl. (znal.) dla C15H24N2 232, 1939 (232, 1936).

6- Amino-2-(N,N-di-n-propylamino)-tiazolo[4,5-f]indan (22) i 5-amino-2-(N,N-di-n-propylamino)-tiazolo[4,5-e]indan (31)

Związek 30 (0,35 g, 1,5 mmol) poddano przemianie w mieszaninę 22 i 31, jak opisano dla przypadku przemiany 7 w 8. Produkty rozdzielono stosując MPLC na krzemionce (początkowy eluent heksan : : octan etylu = 1 : 1, końcowy eluent octan etylu:etanol = 1 : 1), co dało 22 jako jasnożółtą substancję stałą (0,18 g, 41 %), i 31 jako jasnożółtą substancję stałą (0,11 g, 25 %).

PL 202 397 B1

22: ¹H-NMR (CD3OD, 200 MHz) 0,94 (t, J = 7,3, 6H), 1,57-1,66 (m, 4H), 2,70-2,78 (m, 4H), 2,92-3,25 (m, 4H), 3,65-3,88 (m, 1H), 7,20 (s, 1H), 7,37 (s, 1H); ¹³C NMR 10,3 (2C), 17,8 (2C), 35,1, 35,4, 52,5 (2C), 63,3, 113,1, 116,0, 129,1, 134,0, 138,4, 150,8, 168,2; IR (KBr, cm-1) 2967, 2632, 1638; MS (EIPI) m/e 289 (M+). Związek poddano przemianie w dichlorowodorek i rekrystalizowano z 100% etanolu, co dało białawą substancję stałą, t.topn.: 273-275°C (rozkł.). Anal. Obl. (Znal) dla C₁₆H₂3N3S«2HCi, 1/2H₂O: C: 51,89 (52,02), H: 6,49 (6,82), N: 11,35 (11,28).

31: ¹H-NMR (CD3OD, 200 MHz) 0,89 (t, J = 7,3, 6H), 1,46-1,57 (m, 4H), 2, 49-2, 57 (m, 4H), 2,72-3,18 (m, 4H), 3,52-3,78 (m, 1H), 7,06 (d, J = 8,1, 1H), 7,18 (d, J = 8,1, 1H); ¹³C NMR 10,6 (2C), 18,7 (2C), 35:6, 35,8, 52,6 (2C), 62,9, 115,7, 121,4, 126,0, 133,4, 134,7, 150,8, 167,5; IR (KBr, cm-1) 2966, 2717, 2633, 1637, 1458; MS (EIPI) m/e 289 (M+). Związek poddano przemianie w dichlorowodorek i rekrystalizowano z 100% etanolu, co dało białawą substancję stałą, t.topn.: 233-237°C (rozkł.). HRMS obl. (znal.) dla C16H23N3S 289, 1613 (289, 1619).

Schemat 3

Reagenty: (a) chlorek propionylu, NaHCO₃, H₂O, EtOAc; (b) BH₃ w THF, Et20, temp. pok. temp. wrz.; (c) chlorek propionylu, Et3N, CH2Cl2; (d) HNO3/H2SO4/H2O, MeNO2, 0°C; (e) NH4CO2, 10% Pd/C, MeOH, 50°C; (f) BH3 w THF, Et2O, temp. pok. -> temp. wrz.; (g) KSCN, BR2, AcOH; (h) rozdzielenie izomerów stosując chromatografie kolumnowe na SiO2.

Farmakologia

Związki według wynalazku można farmakologicznie scharakteryzować jedną lub szeregiem następujących metod. Kombinacja takich metod jest wartościowa dla oceny powinowactw i wewnętrznych skuteczności związków według wynalazku. Metody podane poniżej służą jako przykłady i nie są zamierzone jako ograniczenie farmakologicznego zakresu wynalazku.

Wiązanie do receptora DA

Związki niniejszego wynalazku mogą być badane w typowych modelach prób wiązania in vitro stosując np. ludzkie receptory dopaminy (DA) D2L, D3 lub D4.2, ekspresjonowane w komórkach jajowych K-1 chomika (CHO). W badaniach wiązania antagonisty, powinowactwo związków oznacza się przez ich zdolność do przemieszczenia [3Hl-spiperonu z receptorów D2L, D3 lub D4.2 DA. W badaniach wiązania agonisty, powinowactwo do receptora D2L DA oznacza się stosując [3Hl-N-0437 (5-hydroksy-2-(N-n-propylo-N-(2-tienyloetylo)amino)-tetralinę) lub [3Hl-NPA (N-propylo-norapomorfinę), jako radioligand. Dane powinowactwa otrzymane dla [3Hl-NPA są porównywalne z otrzymanymi dla [3Hl-N-0437.

PL 202 397 B1

Aktywność wewnętrzna (metody in vitro)

Wewnętrzną skuteczność związków niniejszego wynalazku można oznaczyć stosując, co najmniej, dwie różne próby funkcjonalne in vitro: i) próba mitogenezy (Lajiness i in. JPET, 1993, 267, 1573-1581, Chio i in. Mol. Farmacol. 1994, 45, 51-60). Wychwyt [3H]-tymidiny oznacza się w komórkach CHO-L6 transfekowanych ludzkim receptorem DA D2 lub D3, ii) metoda c-AMP (Pugsley i in. JPET, 1995, 274, 898-911).

Obroty kontralateralne w szczurów uszkodzonych 6-OH-DA Związki niniejszego wynalazku można ocenić przy użyciu szczurów jednostronnie uszkodzonych stosując 6-OH-DA (Ungerstedt i Arbuthnott, Brain Res. 1970, 24, 485-493). W tym modelu, neurony DA z jednej strony (lewa lub prawa) nigroprążkowiowego układu DA są selektywnie i całkowicie degenerowane przez wewnątrzmózgową iniekcję neurotoksyny 6-OH-DA. Powoduje to postsynaptyczną nadwrażliwość rozwijającą się po stronie uszkodzonej. Po układowym podawaniu agonisty DA, szczur rozpocznie obroty kontralateralnie, tzn. w kierunku strony nie uszkodzonej. Wywołane zachowanie związane z obrotami jest miarą właściwości związku jako agonisty DA (D1 i/lub D2).

Mikrodializa w prążkowiu szczura

Użyto samce Wistar szczurów (z Harlan, Zeist, Holandia) o wadze 280-320 g, i przetrzymywane jak opisano dla przypadku eksperymentów aktywności lokomotorycznej. Mikrodializę mózgu on-line u swobodnie poruszających się zwierząt wykonano zasadniczo jak opisano uprzednio (Westerink, Trends in Anal. Chem. 1992, 11, 176-182). Ujmując to w skrócie, szczury znieczulono stosując hydrat chloralu (400 mg/kg ip) i 10% lidokainę użyte miejscowo. Szczury następnie umieszczono w ramie stereotaktycznej (Kopf). Łuk siekacza umieszczono w pozycji, takiej by czaszka była utrzymywana w pozycji poziomej. Czaszkę wyeksponowano i wywiercono otwory wiertłem. W eksperymentach użyto kaniuli w kształcie Y, z odsłoniętą końcówką o długości 3 mm. Rurkę do dializy (ID: 0,22 mm; OD: 0,31 mm) wytworzono z kopolimeru sulfonianu „metalys” i poliakrylonitrylu (AN 69, Hospal, Bologna, Włochy). Membranę do dializy implantowano w prążkowiu przy współrzędnych, które obliczono względem bregmy: A + 1, L 3, D 6 według atlasu mózgu Paxinosa i Watsona (1982). Oponę twardą usunięto stosując ostrą igłę. Dwa wkręty kotwiczne umiejscowiono w pobliżu w różnych płytkach kostnych. Przed wstawieniem do mózgu sondy do dializy poddano perfuzji kolejno ultraczystą wodą, metanolem, ultraczystą wodą i roztworem Ringera (1,2 mM Ca2+). Sondy do dializy umiejscowiono w wywierconym otworze przy prowadzeniu stereotaktycznym. Sondę przyklejono w tym położeniu stosując fosfatynowy cement dentystyczny (Associated dental products LTD, Kemdent Works, Purdon, Swinden, Wiltshire SN 5 9 HT).

Eksperymenty wykonano u przytomnych szczurów 17-56 h po implantowaniu kaniuli. Prążkowie poddano perfuzji stosując roztwór Ringera (147 mM NaCl, 4 mM KCl, 1,2 mM CaCl2, 1,1 mM MgCl2) przy 2 l/min (pompa do mikrodializy CMA/102). Po eksperymentach szczury uśmiercono i usunięto mózgi. Po usunięciu mózgi utrzymywano w 4% roztworze paraformaldehydu aż do momentu sekcji w celu skontrolowania umiejscowienia sond dializy.

Dopaminę, DOPAC i 5-HIAA ujęto ilościowo przez HPLC stosując detekcję elektrochemiczną. Pompę HPLC (LKB, Pharmacia) użyto w sprzężeniu z detektorem EC (Antec, Leiden) pracując przy 625 mV względem elektrody odniesienia Ag/AgCl. Kolumną analityczną była kolumna Supelco Supelcosil LC-18 (15 cm, 4,6 mm, 3 μm). Faza ruchoma składała się z mieszaniny 4,1 g/l octanu sodu (Merck), 85 mg/l kwasu oktanosulfonowego (Aldrich), 50 mg/l EDTA (Merck), 8,5% metanolu (Labscan) i ultraczystej wody (pH = 4,1 przy użyciu lodowatego kwasu octowego).

Statystyka: Dane mikrodializy zanalizowano stosując Analizę Wariancji Powtórzonych Pomiarów Friedmana na Rangach z metodą Dunnettsa (z testem post-hoc).

Wpływ 22 na obrót metaboliczny DA in vivo w prążkowiu szczura oceniono przy użyciu metody mikrodializy.

Inhibitowanie nadruchliwości u szczurów wywoływanej D-amfetaminą.

Próby nadruchliwości wykonano zasadniczo jak opisano w: Arnt, J. (Eur. J. Pharmacol. 1995, 283, 55-62). Użyto szczury-samce Wistar (Harlan, Zeist, Holandia) ważące 200-250 g. Do chwili eksperymentu, szczury były trzymane w grupie przy pożywieniu i wodzie dostępnych ad libitum, przy świetle zapalanym o 7.00 rano i gaszonym o 19.00. Aktywność lokomotoryczną zmierzono stosując monitory aktywności AUTOMEX II (Columbus Instruments, Columbus, Ohio, USA). Piętnaście minut przed podaniem 0,5 mg/kg lub 2 mg/kg D-amfetaminy (Sigma, St. Louis, MO, USA), leki eksperymentalne podawano podskórnie w ilości 1 ml/kg. Leki były rozpuszczone w solance. Po podaniu 0,5 mg/kg D-amfetaminy, szczury umieszczono w klatkach z pleksiglasu umieszczonych na monitorach aktywności

PL 202 397 B1 i po 5 min okresu oczekiwania rozpoczęto pomiary. Aktywność zapisywano przez 60 min w odstępach 15 min.

Inhibitowanie nadruchliwości wywołanej D-amfetaminą (wg zliczeń/ 1h ± SEM); n = 4
22 (10 gmol/kg sc) + D-AMPH 0,5 mg/kg	570 ± 230 (18% kontr.)
solanka + D-AMPH 0,5 mg/kg	3180± 850

Kontralateralne obroty w jednostronnie uszkodzonych marmosetach

Zwierzęta

W badanich użyto sześć pospolitych marmosetów (Callitrix Jacchus, trzy samice i trzy samce) ważących 270-450 gram każdy. Zwierzęta przetrzymywano w parach po dwa, wszystkie w otoczeniu z kontrolowaną temperaturą (25±1°C) i przy wilgotności względnej (50%) w 12-godz cyklu dzienno-nocnym (oświetlenie było włączane od 6 rano do 6 wieczór). Marmosety otrzymywały roztwór wzmocnionego mleka z chlebem rano i świeży owoc po południu. Małpy miały swobodny dostęp do wody w dowolnym momencie.

Badanie było zatwierdzone przez Komisję Etyczną ds. Zwierząt Uniwersytetu w Uppsali.

Uszkodzenie 6-OHDA

Zwierzęta umieszczono w urządzeniu stereotaktycznym Kopfa przy znieczuleniu ketaminą 80 mg/kg (Ketalar®, 50 mg/ml, Parke-Davis) i ksylazyną 4,5 mg/kg (Rompur® vet. 20 mg/ml Bayer AG). Przed wywołaniem znieczulenia poddano je wstępnie działaniu desipraminy (25 mg/kg i.m.). Podczas zabiegu utrzymywano warunki aseptyczne. 6-OHDA HBr z kwasem askorbinowym (Research Biochemicals Inc., Natick, MA) rozpuszczono w solance do stężenia 4 mg/ml i wstrzyknięto śródmózgowo w pięciu miejscach wiązki nigroprążkowiowej według metody opisanej przez Anneta i in. (1992). Współrzędne mózgu z atlasu układu nerwowego Stephana i in., (1980) były następujące: przedniatylna (AP) +6,5, przyśrodkowa-boczna (ML) -1,2, grzbietowa-brzuszna (DV) +7,0. DV +6,0, ML -2,2, DV +7,5, DV +6,5, ML -3,2, DV +7,5. Toksynę wstrzyknięto po prawej stronie mózgu (2 μl wstrzyknięte we wszystkich miejscach oprócz najbardziej przyśrodkowego miejsca, gdzie wstrzyknięto 3 μΐ). Zwierzęta szybko po zabiegu powróciły do siebie.

Eksperymenty rozpoczęto co najmniej 16 miesięcy po iniekcjach śródmózgowych. Dwa tygodnie przed rozpoczęciem eksperymentów zwierzęta zbadano na reaktywność na apomorfinę.

Apomorfinę HCl (Apomorfini hydrochloridum 1/2 AQ, Apoteksbolaget) rozpuszczono w sterylnej wodzie w stężeniu 0,15 mg/ml. Zwierzęta pojedynczo umieszczano w aluminiowej klatce do obserwacji (46,5 x 46,5 x 62 cm) z kratkowanymi drzwiami ze stali nierdzewnej (46,6x 62 cm) i obserwowano przez 60 minut po podskórnej iniekcji apomorfiny przy dawce 0,2 mg/kg podskórnie (s.c). Jedynie zwierzęta wykazujące kontralateralne obroty w reakcji na apomorfinę użyto w następnych próbach.

Leki

Małpy stanowiły część protokołów innych leków przed tym eksperymentem. Jednak były one utrzymywane w stanie pozbawionym leków przez co najmniej jeden miesiąc przed rozpoczęciem niniejszego protokołu. Wszystkie roztwory leków użyte w badaniu wytwarzano w dniu eksperymentów i tylko jeden eksperyment wykonano na każdej małpie w każdym tygodniu.

Dopaminomimetyki: Apomorfinę^HCl (Apomorfini hydrochloridum 1/2 AQ, Apoteksbolaget) rozpuszczono w sterylnej wodzie w stężeniu 0,2 mg/kg i podawano podskórnie w szyję w celu eksperymentów.

Związek 22 podano w trzech różnych dawkach podskórnie w szyję każdej małpie (0,3, 1,0 i 3,0 mg/kg). Związek 22 wytworzono przy użyciu 0,9% solanki w dniu eksperymentu. Związek 22 podawano podskórnie w szyję wraz z apomorfiną lub sam.

Oceny zachowania (zachowanie związane z obrotami)

Oceny zachowania przeprowadzono w oddzielnej klatce do obserwacji mierzącej 62 x 46,5 x 46,5 cm i mającej z przodu pręty ze stali nierdzewnej. Po każdym podaniu leku przez 60 minut co minutę zliczano wizualnie obroty po tej samej stronie i obroty kontralateralne. Do punktowania zliczano jedynie pełne obroty. Pozostawiono początkowy okres 10 minut dla przyzwyczajenia się do klatki przed podaniem leku i obserwacj ą .

PL 202 397 B1

Analiza statystyczna

Dane zanalizowano stosując jednokryterialną analizę wariancji (ANOVA) z powtórzonymi pomiarami. W przypadkach, gdy uzyskane wartości F były skojarzone przy p < 0,05, grupy porównano stosując parzysty test t. Przyjęty poziom istotności wynosił p < 0,05.

T a b l i c a 1.

Obroty kontralateralne, wywołane przez związek 22, z lub bez wstępnego działania 0,2 mg/kg apomorfiny. Dawki związku 22 podano w mg/kg w nawiasach.

Marmozet nr	Ciężar [g]	NaCl Apo	22 (0,3) NaCl	22 (0,3) Apo	22 (1,0) NaCl	22 (1,0) Apo	22 (3,0) NaCl	22 (3,0) Apo
4(D24)	460	218	0	157	0	0	0	0
50 (Z9)	380	472	0	0	0	0	0	0
30(D14)	430	762	0	0	0	11	0	0
21 (D21)	290	1114	0	1179	34	1825	0	1349
21 (D21)	290	-	-	-	-	1242	-	-
61 (F8)	340	1144	58	1494	223	1396	57	1805
35 (F3)	256	1344	41	1194	92	815	15	909

Obroty po tej samej stronie u jednostronnie uszkodzonych marmosetów

Marmosety uszkodzone przez 6-OH-DA można także poddawać wstępnie działaniu odpowiedniej dawki (+)-amfetaminy, by wywołać pewien stopień obrotów po tej samej stronie. Na efekt ten mogą wpływać pewne związki niniejszego wynalazku. Koncepcja polega na tym, że nienaruszone neurony DA po nieuszkodzonej stronie będą wydzielać DA wskutek wywołania przez podaną dawkę (+)-amfetaminy. Uwolnione DA osiągnie normosensytywne postsynaptyczne receptory DA tych układów neuronowych i wywoła zachowanie w postaci obrotów po tej samej stronie, które prawdopodobnie będzie mniej intensywne niż obroty kontralateralne wywołane przez agonistów DA (podobnie jak pełnego agonistę - apomorfinę), ponieważ receptory DA po stronie uszkodzonej są znacznie bardziej wrażliwe niż te znajdujące się po stronie nieuszkodzonej. W celu ujęcia ilościowego takiego zachowania w postaci obrotów po tej samej stronie stosuje się ręczne punktowanie.

Małpy Rhesus poddane działaniu MPTP: Model choroby Parkinsona

Odkrycie neurotoksyny 1-metylo-4-fenylo-1,2,3,6-tetrahydropirydyny (MPTP) (Langston i in., Science 219, 979 (1983)) dostarczyło model zwierzęcy choroby Parkinsona. Nieodwracalny syndrom neurologiczny wyzwalany przez MPTP u człowieka i u małp w dużym stopniu przypomina idiopatyczną chorobę Parkinsona co do jej cech klinicznych, patologicznych, biochemicznych i farmakologicznych (Markey i in., Nature 311, 464 (1984)). Powodem tego przekonywującego podobieństwa jest fakt, że MPTP selektywnie niszczy małą grupę dopaminergicznych komórek nerwowych w substantia nigra mózgu, które są także niszczone przez procesy degeneracyjne w naturalnie występującej chorobie Parkinsona. Mówi się nawet w pewnym sensie o tym, że przyczyną idiopatycznej choroby Parkinsona jest MPTP lub podobny związek tworzący się w organizmie (Snyder, S.H., Nature 311, 514 (1984)). Być może w wyniku specyficznego metabolizmu MPTP, wpływ kliniczny obrazu MPTP-Parkinsona był dotąd przedstawiany jedynie u małp i człowieka. Model MPTP zrealizowany u małp Rhesus jest zatem wyjątkowo odpowiedni dla badania aktywności leków przeciw chorobie Parkinsona. Pewne związki niniejszego wynalazku wykazują potencjalny efekt przeciw chorobie Parkinsona.

Marmosety poddane działaniu MPTP: Model choroby Parkinsona Inny taki model jest reprezentowany przez samce pospolitych marmosetów (Ekesbo i in., Neuroreport 1997, 8, 2567-2570). Samce pospolitych marmosetów (waga ciała 350-385 g w czasie eksperymentów) umieszczono we wspólnej klatce o kontrolowanym otoczeniu: temperaturze (26±1°C) i wilgotności względnej (50%) i cyklu 12 : 12h jasno-ciemno (zapalone światła 06.00-18.00). Małpy miały swobodny dostęp do wody i świeżego soku z pomarań czy i raz dziennie podawano im kleik z chlebem. Wszystkie zwierzę ta przez 5 dni poddawano działaniu MPTPxHCl (2,0 mg/kg/dzień rozpuszczone w 0,9% solanki, s.c.) w pojedynczej iniekcji dziennie. Po działaniu MPTP przez 3 kolejne dni, zastosowano 2-dniową przerwę, by zwierzęta odzyskały płyny w organizmie. Po piątym dniu działania MPTP, rozwija się poważny PD-podobny syndrom

PL 202 397 B1 z akinezą, bradykinezą i sztywnością. Stopień dysfunkcji motorycznej punktuje się według systemu klasyfikacji niezdolności wizualnej, włączając następujące pozycje: czujność; reakcję na bodźce; ruchy kontrolujące; uwaga i ruchy oka; postawa; równowaga; ruchliwość; wokalizacja i drżenie. Punktacja dotycząca niezdolności jest dla każdego zwierzęcia oceniana codziennie rano dla każdej małpy.

Marmosety poddane działaniu MPTP: Dyskinezy wywołane przez L-DOPA/karbidopę

Podawanie lewodopy/karbidopy (15/7,5 mg/kg, dwa razy dziennie) rozpoczęto dzień po ostatniej iniekcji MPTPxHCl i kontynuowano przez czas badania. Roztwór lewodopy świeżo wytwarzano w solance zawierają cej 5% glukozy do stężenia lewodopy/karbidopy 1,6/0,8 mg/ml i podawano i.p. Po iniekcji lewodopy, odwrócenie cech Parkinsonowskich zaobserwowano w ciągu 5-10 min u wszystkich zwierząt. Po powrocie do prawidłowej postawy, stwierdzono wyraźny wzrost ruchliwości i zwiększoną wokalizację. Wszystkie zwierzęta wydawały się niezwykle niespokojne i skłonne do ruchu. Zaobserwowano wydatne wspinanie się, zarówno pionowo jak i poziomo w klatkach na wszystkich czterech ścianach oraz wspinanie z dołu na suficie, często wraz z długo utrzymywanym klepaniem lub dotykaniem prętów i ścian klatki.

Ruchy dyskinetyczne szczytowej dawki pojawiły się u badanych zwierząt po 8-10 dniach podawania lewodopy, stopniowo stały się poważniejsze i rozpowszechniły się podczas następnych dni. Dwa tygodnie po zapoczątkowaniu podawania lewodopy każde zwierzę wykazywało idiosynkratyczny model dyskinez, które są wysoce powtarzalne. Te ruchy dyskinetyczne są widoczne krótko po indukcji efektu antyparkinsonowskiego i składają się z intensywnych dyskinez ramion z obustronnym sięganiem, kiwaniem i odległymi ruchami trzepiącymi. Sporadycznie są widoczne: pląsawica tylnych kończyn i balizm pląsawicy połowicznej.

Ruchy dystoniczne są rzadkie lecz, gdy są obecne występują przed, podczas i po dawkowaniu lewodopy. Dystonia jest zwykle obecna w postaci dystonii szyji z przewlekłym kręczem tylnym karku. Stopnie dysfunkcji dyskinetycznej i motorycznej ocenia się przez kontrolę wizualną, na miejscu, oraz przez kolejną kontrolę taśm wideo dla każdego zwierzęcia i dla każdego z badanych leków i dawek. Obecność dyskinez jest punktowana przy użyciu szczególnie opracowanego systemu klasyfikacji dyskinezy. Wszystkie punktacje wykonywali przeszkoleni obserwatorzy.

Modele testowania potencjalnych efektów przeciwko nadużywaniu leków

Ostatnio wiele badań wskazywało, że oddziaływanie etanolu z przenoszeniem dopaminy w układzie limbicznym podstawowego przodomózgowia moż e mieć szczególne znaczenie funkcjonalne odnośnie wzmocnienia etanolu. W szczególności, badania elektrofizjologiczne wskazały, że systematyczne podawanie etanolu u szczurów selektywnie stymuluje spalanie komórek zawierających dopaminę w brzusznym obszarze segmentowym (VTA) rzutując na nucleus accumbens (Pulvirenti L, Koob GF, 1994, Dopamine agonists, partial agonists and psychostimulant addiction, Trends Pharmacol. Sci. 15, 374-379). Bono i in. ustalili, że zarówne ostre jak i chroniczne podawanie częściowych agonistów dopaminy znacząco obniża wychwyt etanolu (Bono G, Balducci C, Richelmi P, Koob GF, Pulvirenti L, 1996, Dopamine partial receptor agonists reduce etanol intake in rat, Eur. J. Pharmacol 296, 233-238). Zasugerowano, że częściowi agoniści receptora dopaminy obniżają właściwości wzmacniania etanolu u szczura; jest to efekt podobny do uprzednio obserwowanego w przypadku kokainy. Częściowi agoniści użyci w badaniach Pulvirenti i Koob (Bono G, Balducci C, Richelmi P, Koob GF, Pulvirenti L, 1996, Dopamine partial receptor agonists reduce etanol intake in rat, Eur. J. Pharmacol 296, 233-238) wiążą się do receptora dopaminowego z wysokim powinowactwem, lecz przy niskiej aktywności wewnętrznej. Konsekwencja funkcjonalna polega na tym, że związki te działają jako antagoniści w warunkach wysokiego napięcia dopaminergicznego. W warunkach niskiego napięcia dopaminy, tak jak po odnerwieniu lub podczas nadmiernej funkcjonalnej utraty składnika neurotransmitera, częściowi agoniści receptora wykazują właściwości agonistyczne. Związki niniejszego wynalazku mogą wykazywać efekt w farmakologicznych modelach inhibitowania nadużywania leków (patrz poniżej) i mogą być potencjalnymi czynnikami klinicznymi dla takich stanów.

Materiały i metody

Samce albinosy szczurów Wistar (Charles River) ważące 100-120 g na początku treningu, umieszczono pojedynczo i wystawiono na działanie normalnego 12-godz. cyklu (światła włączone 7:00 rano - 7:00 wieczorem). Szczury początkowo pozbawiono przez 3 dni wody (22 h/dzień), by skłonić je do picia podczas 2 h dziennego wystawienia na działanie etanolu. Pożywienie i woda były następnie dostępne ad libitum przez cały czas następujących po tym okresów treningu i badania. Wszystkie treningi i badania przeprowadzono w klatkach macierzystych. Zwierzęta trenowano, tak by piły etanol, stosując odmianę techniki zaniku sacharozy uprzednio opisaną przez Samsona (1986)

PL 202 397 B1 i zmodyfikowaną przez Rassnicka i in. (1992). W obecnym badaniu, sacharynę dodano do roztworu etanolu, by zwiększyć akceptowalność roztworu etanolu i by przezwyciężyć niekorzystny jego zapach. Początkowo szczury trenowano przez 3 dni w codziennych sesjach po 120 min, by piły, z którejś z dwóch butelek zawierających wodę lub 0,2% (wag./obj.) wzmocnienia w postaci sacharyny. Następnie szczury wystawiano dziennie na 120 min na warunki wolnego wyboru, gdzie jedna butelka zawierała wodę, inna 0,2% (wag/obj.) sacharyny + etanol, przy czym stronę, po której stał etanol codziennie zmieniano. Podczas dni treningu, trenowano 4-10 szczurów, by piły z którejkolwiek z dwóch butelek zawierającej woda lub 5% (wag./obj.) etanol + 0,2% (wag/obj.) sacharynę. W dniach treningu 10-12 szczurom udostępniano dwie butelki zawierające wodę lub 5% (wag./obj.) etanol. Następnie, stężenie etanolu zwiększono do 8%, przy 3 dniach dostępu do roztworu etanol-sacharyna i 1 dniu dostępu do 8% etanolu bez sacharyny. Następnie wprowadzono 10% etanol w obecności sacharyny i trening dotyczący reakcji na to stężenie prowadzono przez 3 dni. Stężenie sacharyny następnie stopniowo zanikło i zwierzęta wystawiano codziennie na działanie procedury swobodnego wyboru 10% etanolu lub wody w nieobecności wody lub pozbawienia pożywienia i bez słodzików w roztworze etanolu. Ogółem okres treningu wymaga 20-30 dni. Przy końcu treningu, osiąga się stabilne przyjmowanie na poziomie linii odniesienia, określone jako ±20% przyjmowania przez 3 kolejne dni. Wszystkie sesje treningowe i badania składają się z codziennych 120-min sesji przeprowadzanych między 9:00 rano i 12:00 w południe. Roztwory etanolu są wytwarzane z 100% alkoholu etylowego i rozcieńczane wodą z kranu dla stężeń 5, 8 i 10% (wag/obj.).

Właściwości zmiatania rodnikowego

Związki według niniejszego wynalazku mogą posiadać właściwości zmiatania rodnikowego/przeciwutleniające, które można badać stosując (nieenzymatyczną) próbę tworzenia grup nadtlenkowych lipidów. W próbie tej, tworzenie rodników przez reakcję Fentona jest wywołane przez dodanie Fe²⁺ i askorbinianu do preparatu mikrosomów wątroby szczura. Rodniki te inicjują proces tworzenia grup nadtlenkowych lipidów, który może być inhibitowany przez zmiatacz rodnikowy (Haenen i Bast, FEBS Lett. 1983, 159, 24-28).

Claims

1. Skondensowane z 2-aminotiazolem 2-aminoindany o wzorze ogólnym 1a:

2. Skondensowane z 2-aminotiazolem 2-aminoindany według zastrz. 1, w którym R1 oznacza n-propyl, a R2 oznacza H, (C1-C7)alkil; ich enancjomery i ich sole addycyjne z kwasami.

3. Skondensowane z 2-aminotiazolem 2-aminoindany według zastrz. 1, w którym R1 oznacza n-propyl, a R2 oznacza tienyloetyl, ich enancjomery i ich sole addycyjne z kwasami.

4. Skondensowane z 2-aminotiazolem 2-aminoindany według zastrz. 1, w którym R1 oznacza n-propyl, a R2 oznacza n-propyl lub 2-tienyloetyl.

5. Związki według dowolnego z zastrz. 1-4, w którym sole addycyjne z kwasami są fizjologicznie dopuszczalnymi solami addycyjnymi z kwasami nieorganicznymi lub organicznymi.