PL203848B1 - Układ płaskich elementów konstrukcyjnych - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy układu płaskich elementów konstrukcyjnych o stosunkowo małej grubości wzdłuż wąskich boków ich obwodu, które powinny być wykonywane łatwo i trwale, przy czym do sklejania elementów według wynalazku klej powinien być już wstępnie nałożony fabrycznie, aby w miejscu układania nie było konieczne przewlekłe nakładanie kleju na elementy łączące. Rozwiązanie umożliwia także stosowanie dokładnie przewidzianych ilości kleju.

Z opisu DE-29703962 U1 znane jest już przy dotychczasowych połączeniach na rowek i wpust panelów, desek podłogowych, wykładzin sufitowych itp. fabryczne nakładanie kleju na powierzchnie przylegających powierzchni przebiegających prostopadle do powierzchni łączonych płaszczyzn i przeznaczonych do przyłożenia do następnego elementu wyłożenia, tak że przy tych znanych wykonaniach przez zestawienie połączeń na rowek i wpust następuje sklejenie poszczególnych elementów wzdłuż płaszczyzn przylegających do powierzchni, aby w ten sposób uzyskać szczelną powierzchnię. Rozwiązanie takie ma tę wadę, że ze względu na stosowany klej, mianowicie klej kontaktowy, albo trzeba obie doprowadzane do przylegania płaszczyzny dociskać ze znaczną siłą, przy czym późniejsze przestawianie w kierunku wzdłużnym spoiny klejowej w celu zamknięcia spoiny poprzecznej nie jest już możliwe.

Znane są rozwiązania, przy których połączenie rowek-wpust jest wyposażone w elementy zapadkowe, aby uzyskać mocowanie przylegających do siebie elementów konstrukcyjnych z naprężeniem wstępnym bez wprowadzania kleju. Oprócz dodatkowych współpracujących ze ściankami rowka występów na bokach wpustu znane są również klamry przewidziane na tylnych stronach płyt itp.

Z patentu austriackiego 405560 znane są połączenia, za pomocą których łączone są zatrzaskowo dwa przylegające do siebie płytowe lub listwowe elementy konstrukcyjne, przy czym połączenia te współdziałają na zasadzie rowka i wpustu, gdzie ścianki rowka lub jedna z dwóch ścianek odchodzi od dna rowka rozbieżnie, a w obszarze końca oddalonego od rowka schodzą się pod kątem większym niż kąt rozbieżności, przy czym szerokość gardzieli rowka jest większa niż szerokość w skrajnym, przednim w kierunku wsuwania, obszarze wpustu, który zaczynając od tego skrajnego przedniego obszaru ma powierzchnie klinowe przebiegające pod takim samym kątem jak rozbieżne ścianki rowka lub też ma powierzchnię klinową dopasowaną do kształtu rowka, która zgodnie z przekrojem rowka w tylnym w kierunku wsuwania wpustu obszarze tego wpustu ma podcięcie, którego powierzchnie graniczne sąsiadujące z powierzchniami klinowymi przebiegają zbieżnie pod takim samym kątem jak ścianki rowka do sąsiadującego z elementem konstrukcyjnym mostka łączącego. Po wsunięciu wpustu w rowek posiadający przebiegającą zbieżnie powierzchnię ścianki rowka występ wskakuje w podcięcie wpustu, przy czym przebiegający zbieżnie obszar ścianki rowka przesuwa się po powierzchniach klinowych prowadzących do łączącego mostka i przez to wciąga wpust w rowek.

Wynalazek polega na wstępnym pokryciu klejem każdej powierzchni rowka lub powierzchni wpustu zapadkowych połączeń rowek-wpust, które to powierzchnie na skutek samoczynnego wciągania wpustu w rowek są do siebie dociskane i w tym położeniu są ustalane przez połączenie zapadkowe. Na skutek tego można zrezygnować z dodatkowych pomocniczych środków mocujących do przytrzymywania razem elementów konstrukcyjnych podczas fazy wiązania. Samoczynnie powstaje niezawodne połączenie.

Przedmiotem wynalazku jest układ płaskich elementów konstrukcyjnych o stosunkowo małej grubości łączonych wzdłuż ich krótkich boków obwodu, przy czym elementy łączące, współdziałające na zasadzie rowka i wpustu znajdują się na łączonych powierzchniach, a na połączeniu rowek-wpust są elementy zapadkowe do wzajemnego mocowania przylegających do siebie elementów konstrukcyjnych, charakteryzujący się tym, że powierzchnie rowka oraz powierzchnie wpustu są powleczone uaktywnianym klejem lub odpowiednim aktywatorem i są ściśnięte ze sobą poprzez automatycznie dociśnięty do rowka wpust oraz zamocowane w tym położeniu poprzez połączenie sprzęgające, przy czym ten uaktywniany klej wraz z odpowiednim aktywatorem są co najmniej w obszarze tych powierzchni rowka i wpustu, który stanowi powierzchnie czołowe pozostałych odpowiednich elementów konstrukcyjnych, przy czym powierzchnie rowka powleczone są uaktywnianym klejem natomiast powierzchnie wpustu powleczone są odpowiednim aktywatorem, albo też odwrotnie. Korzystnie, gdy ścianki rowka od dna rowka przebiegają rozbieżnie, zaś w obszarze końca oddalonego od dna rowka przebiegają zbieżnie pod kątem większym niż kąt rozbieżności, przy czym szerokość gardzieli rowka jest większa niż szerokość w obszarze wpustu skrajnym przednim w kierunku wsuwania, który zaczynając od tego przedniego skrajnego obszaru ma przebiegające rozbieżnie pod takim samym kątem

PL 203 848 B1 jak ścianki rowka powierzchnie klinowe, które zgodnie z przekrojem poprzecznym rowka w obszarze tylnym w kierunku wsuwania wpustu mają po jednym podcięciu, które przy sąsiadujących z powierzchniami granicznymi powierzchni klinowych przebiegają zbieżnie pod takim samym kątem jak ścianki rowka do sąsiadującego z elementem konstrukcyjnym mostka łączącego, znamienny tym, że rowek w obszarze swych rozbieżnych ścianek powleczony jest uaktywnianym klejem, natomiast wpust w obszarze swej rozbieżnej powierzchni klinowej powleczony jest odpowiednim aktywatorem, albo też odwrotnie. Korzystnie, gdy wzajemnie dopasowane do siebie elementy zapadkowe znajdują się na dolnej i/lub górnej stronie rowka, a także na odpowiadającej dolnej i/lub górnej stronie wpustu, korzystnie rozciągając się na całej długości rowka i wpustu, przy czym te elementy zapadkowe ukształtowane są w postaci zagłębienia lub wycięcia, albo w postaci występu, aby przytrzymywać łączone elementy konstrukcyjne w położeniu złączonym, a w celu trwałego połączenia elementów konstrukcyjnych rowek jest wykonany bezpośrednio w samym elemencie konstrukcyjnym lub jest wykonany z niego, natomiast wpust, wykonany zwłaszcza jako pełny wpust, jest utworzony jako jedna część z elementem konstrukcyjnym lub jest utworzony z niego, przy czym szerokość rowka jest wzrastająca od wewnątrz na zewnątrz, a grubość wpustu jest malejąca w kierunku do jego wolnego końca, natomiast występ na wpuście ma krótszą tylną powierzchnię, a zagłębienie w rowku ma krótszą, oddaloną od dna rowka powierzchnię przylegania, która w położeniu ryglowania przylega do krótszej tylnej powierzchni występu, przy czym co najmniej jedna z dwóch, a korzystnie obie ścianki rowka względem innych ścianek rowka nadają się do wyginania sprężyście na zewnątrz tak, że wpust jest trzymany przez ścianki rowka pod działaniem ściskającym w położeniu zablokowania lub też przy sprężystym wygięciu ścianek rowka nadaje się do wprowadzania w rowek, natomiast kąt pomiędzy oboma bokami trójkąta lub pomiędzy dłuższą przednią powierzchnią wpustu a krótszą tylną powierzchnią wynosi 100 - 140°, zwłaszcza 110 - 130°, przy czym oba ramiona rowka mają jednakową długość, z kolei zagłębienie w rowku ma bliską dna rowka powierzchnię, która w położeniu ryglowania przylega przynajmniej częściowo do dłuższej przedniej powierzchni, natomiast bok trójkąta, bliski dna rowka ma długość w przybliżeniu równą 4 - 8, korzystnie 5 - 7 długości boku trójkąta oddalonego od dna rowka, przy czym uaktywniany klej jest przewidziany co najmniej na powierzchni styku ścianek rowka w pobliżu dna rowka, a odpowiedni aktywator jest przewidziany na dłuższej powierzchni wpustu, albo też odwrotnie. Korzystnie, gdy panele przewidziane są w postaci elementów konstrukcyjnych natomiast rowki poszczególnych paneli, zwłaszcza co najmniej jedna z powierzchni ścianek rowków mają wypełnienie, powłokę, osadzoną warstwę, ścieg itp. z utajonego, zdolnego do klejenia po odpowiednim uaktywnieniu kleju, a wpusty, zwłaszcza co najmniej jedna z bocznych powierzchni wpustów, mają korzystnie zwilżającą te wpusty powłokę lub impregnację powierzchni, osadzoną warstwę, pasmo itp. z aktywatora powodującego klejenie. Korzystnie, gdy panele przewidziane są w postaci elementów konstrukcyjnych natomiast rowki paneli, zwłaszcza co najmniej jedna z powierzchni ścianek rowków, mają wypełnienie, zwłaszcza pokrycie, z kleju stabilizowanego przez odciągnięcie rozpuszczalnika lub środka tworzącego zawiesinę, korzystnie przez odciągnięcie wody, ale (re-)aktywowanego w kontakcie z rozpuszczalnikiem, zwłaszcza z wodą lub wilgocią, a ponadto wpusty paneli, zwłaszcza co najmniej jedna z bocznych powierzchni wpustów, mają pokrywającą wymienione wpusty lub co najmniej zwilżającą je cienką warstwę lub powłokę albo tego rodzaju powierzchniową impregnację z rozpuszczalnika lub środka tworzącego zawiesinę kleju, zwłaszcza z wody, jako aktywator kleju. Korzystnie, gdy panele przewidziane są w postaci elementów konstrukcyjnych natomiast rowki paneli, zwłaszcza co najmniej jedna z powierzchni ścianek rowków, mają wypełnienie, zwłaszcza pokrycie ze stabilizowanego przez odciągnięcie wody, ale (re)aktywowanego przez kontakt z wodą lub wilgocią kleju zawiesinowego, zwłaszcza z szybko wiążącego i montażowego kleju na bazie polioctanu winylu, lub z podobnego dostę pnego w handlu kleju do drewna, np. na bazie skrobi i/lub protein. Korzystnie, gdy panele przewidziane są w postaci elementów konstrukcyjnych natomiast rowki paneli, zwłaszcza co najmniej jedna z powierzchni ścianek rowków, powleczone są pierwszym składnikiem, zwłaszcza nieutwardzonym lub niecałkowicie utwardzonym składnikiem żywicznym dwuskładnikowego kleju polimeryzującego, a wpusty, zwłaszcza co najmniej jedna z bocznych powierzchni wpustów są powleczone drugim składnikiem, zwłaszcza składnikiem utwardzającym wymienionego kleju dwuskładnikowego, albo też odwrotnie. Korzystnie, gdy panele przewidziane są w postaci elementów konstrukcyjnych natomiast rowki lub wpusty paneli, zwłaszcza co najmniej jedna z ich powierzchni bocznych, powleczone są drugim i składnikiem, zwłaszcza składnikiem utwardzającym dwuskładnikowego kleju polimeryzującego, korzystnie w postaci lakieru utwardzającego oraz pierwszym składnikiem, zwłaszcza składnikiem żywicznym nakładanym na składnik utwardzający, zwłaszcza lakier utwardzający. Ko4

PL 203 848 B1 rzystnie, gdy składnik utwardzający kleju dwuskładnikowego, zwłaszcza lakier utwardzający wykonany jest na bazie organicznego nadtlenku, a utwardzany nim składnik żywiczny jest wykonany na bazie metakrylanu. Korzystnie, gdy składnik utwardzający kleju dwuskładnikowego, zwłaszcza lakier utwardzający wykonany jest na bazie alifatycznej lub cykloalifatycznej poliaminy, a składnik żywiczny jest wykonany na bazie żywicy epoksydowej i/lub żywicy z bisfenolu A i/lub żywicy z bisfenolu F. Korzystnie, gdy co najmniej jedna z bocznych powierzchni rowków paneli wyposażona jest w powłokę lub pasmo z z mikrokapsułkowanych składników żywicznych kleju dwuskładnikowego, a przynajmniej jedna boczna powierzchnia wpustów, współpracująca przy łączeniu z wymienioną również powleczoną boczną powierzchnią rowka ma powłokę lub cienką warstwę, albo pasmo z również mikrokapsułkowanych składników utwardzających wymienionego dwuskładnikowego kleju, albo też odwrotnie. Korzystnie, gdy pokrycie rowków paneli, zwłaszcza co najmniej jednej z ich powierzchni bocznych, klejem stabilizowanym przez odciąganie wody, ale (re)aktywowanym przy kontakcie z wodą lub z wilgocią, ma zasadniczo równomierną grubość warstwy 0,1 - 0,4 mm, zwłaszcza 0,15 - 0,25 mm przy tolerancji grubości w zakresie ± 0,05 mm.

Przedmiotowe rozwiązanie zostało przedstawione za pomocą rysunku, na którym:

Figura 1 przedstawia schematycznie pierwszą odmianę wykonania układu według wynalazku, a mianowicie fig. 1A - przed zestawieniem wykonanie z klejem nało ż onym w rowku, fig. 1B - wykonanie z klejem nałożonym na boki wpustu, a fig. 1C - oba elementy konstrukcyjne po zestawieniu, przy czym w tym położeniu nie istnieje żadna różnica pomiędzy wykonaniem według fig. 1A a wykonaniem według fig. 1B.

Figura 2 przedstawia analogicznie do fig. 1 odmianę wykonania z innym kształtem przekroju poprzecznego rowka i wpustu.

Figura 3 przedstawia odmianę wykonania również z innym kształtem przekroju poprzecznego rowka i wpustu w stanie po zestawieniu elementów konstrukcyjnych.

Figura 4 przedstawia odmianę wykonania z fig. 2 w większej skali.

Figura 5 przedstawia w widoku perspektywicznym posiadający rowek element konstrukcyjny z nał o ż onym ś ciegiem kleju.

Szczegółowy opis rysunków

Fig. 3 i 4 przedstawiają dwie połączone ze sobą konstrukcyjne elementy 1, 2, przy czym w jednym konstrukcyjnym elemencie 1 wykonany jest rowek 5, w który wprowadzany jest wpust 6 odchodzący od drugiego elementu konstrukcyjnego 2. Elementy konstrukcyjne 1, 2 swymi powierzchniami czołowymi przylegają w obszarze powierzchni użytkowej silnie do siebie lub tworzą w spodnim obszarze ewentualnie szczelinę 16. Ta pokazana na rysunku szczelina nie jest konieczna, ale stosowana jest tylko według potrzeby. Wykonane zwłaszcza z drewna, tworzyw drzewnych lub tworzywa sztucznego elementy konstrukcyjne 1, 2 mogą mieć powłoki 23, 24, aby zapewnić odpowiednie właściwości powierzchni lub odpowiedni wygląd. Na wpuście 6 lub na klinowych powierzchniach 11 wpustu i w rowku 5 lub na powierzchniach bocznych 9 i na dnie rowka 5 przewidziane są dopasowane wzajemnie elementy ryglujące 7, 8. Te elementy ryglujące mogą być utworzone z występów i/lub zagłębień, które współpracują ze sobą i są wzajemnie blokowane. Kształty przekroju poprzecznego zagłębień i odpowiednich wzniesień 7, 8 odpowiadają sobie tak, że przylegają ściśle do siebie i mogą być ryglowane. W stanie zmontowanym elementów konstrukcyjnych 1, 2 elementy ryglujące 7, 8 są ze sobą sprzężone. Elementy ryglujące 7, 8 są utworzone zwłaszcza na całej długości długich i/lub wąskich stron elementów konstrukcyjnych 1, 2.

Według fig. 3, na co najmniej jednej klinowej powierzchni 11 wpustu wykonany jest występ 7, który przyjmowany jest w sąsiedniej powierzchni 9 ścianki rowka. Przy wprowadzaniu wpustu 6 w rowek 5 obie ścianki 3, 4 rowka 5 elastycznie oddalają się od siebie. Przekrój poprzeczny występu 7 lub zagłębienia 8 jest trójkątny, przy czym bok 17 trójkąta usytuowany bliżej otworu rowka jest krótszy i silniej pochylony niż usytuowany bliżej podstawy 11 rowka bok 18 trójkąta. Przy wprowadzaniu wpustu 6 w rowek 5 dłuższy bok 18 występu 7 ślizga się na wewnętrznej krawędzi lub wykonanym w tym obszarze skosie przedniej krawędzi ścianki 3 rowka dopóki występ 7 nie pokona tej wewnętrznej krawędzi 25 i zostanie przyjęty przez zagłębienie 8. Dla łączenia korzystne jest, gdy bok 18 trójkąta usytuowany przy podstawie rowka ma długość wynoszącą 4-8, korzystnie 5-7 długości boku 17 trójkąta oddalonego od podstawy rowka i kiedy kąt pomiędzy tymi oboma bokami 17, 18 wynosi 100-140°, zwłaszcza 110-130°. W celu ułatwienia wprowadzania korzystne jest, gdy wewnętrzne krawędzie końcowe wpustu 6 mają skos i/lub usytuowane wewnątrz końcowe krawędzie pozbawionego elementów zatrzaskowych lub ryglujących ramienia 4 rowka mają skos. W celu zapewnienia określonego wzaPL 203 848 B1 jemnego położenia elementów konstrukcyjnych 1, 2 może być celowe, gdy kąt do użytkowej lub górnej powierzchni dłuższego boku 18 trójkąta występu 7 na wpuście 6 odpowiada kątowi lub pochyleniu, zwłaszcza przedniego obszaru, klinowej powierzchni 11 wpustu, która w swym obszarze przednim przebiega w pewnej odległości od powierzchni 9 ścianek rowka. Pozbawiona elementów ryglujących powierzchnia wpustu (patrz fig. 3) może przy tym na większej części swej długości przylegać do powierzchni 9 ścianki rowka a obie powierzchnie zbliżają się od podstawy 10 rowka do górnej lub użytkowej powierzchni obu elementów 1, 2. W ten sposób obie powierzchnie 9, 11 służą jako powierzchnie ślizgowe lub prowadzące i wspomagają rozpychanie ścianek 3, 4 rowka przy ślizganiu się występu 7 po zewnętrznej krawędzi lub ślizgowej powierzchni ścianki 3.

W korzystnej postaci wykonania z fig. 1, 2 i 4 przewidziano, że na obu przeciwległych powierzchniach 11 wpustu wykonane są zwłaszcza symetrycznie usytuowane występy 7 lub występy 8, a na obu sąsiadujących powierzchniach 9 rowka wykonane są dopasowane do tych występów 7 lub występów 8 zagłębienia lub występy, albo że rowek 5 i wpust 6 są wykonane w kształcie jaskółczego ogona i są dopasowane do siebie. Taka postać wykonania umożliwia podwójne ryglowanie obu elementów konstrukcyjnych 1, 2. Przy takiej postaci wykonania dłuższy bok 18 trójkąta lub utworzona przez niego płaszczyzna występu 7 przechodzi z utworzeniem przegięcia 19 w przedni obszar klinowej powierzchni 11 wpustu. Dłuższy bok 18 trójkąta i jego przedni obszar klinowej powierzchni 11. wpustu przylegają ściśle do siebie. W ten sposób można uzyskać bardzo dokładne połączenie części 1, 2, a równocześnie zapewnione jest, że elementy konstrukcyjne 1, 2 przylegają do siebie z dociskiem tak, że dzięki współdziałaniu trójkątnej powierzchni 17 z przynależnymi przeciwnymi powierzchniami unika się szczeliny na użytkowej powierzchni 13 lub oddalenia od siebie części 1, 2 w trakcie ich użytkowania. Przez 20 na fig. 1 i 2 oznaczono powłokę klejową, przy czym, jak to zostanie później przedstawione szczegółowo, powłoka klejowa może być przewidziana albo na ściance 9 z boku rowka (fig. 1A lub fig. 2A), albo na klinowych powierzchniach 11 wpustu (fig. 1B lub fig. 2B), przy czym później na przyporządkowane powierzchnie współpracujące można nałożyć aktywator kleju itp. Przy stosowanie klejów dwuskładnikowych można jeden składnik zastosować na jednej powierzchni, a drugi składnik na przyporządkowanej powierzchni współpracującej.

Na fig. 5 warstwę kleju pokazano schematycznie w postaci klejowego ściegu 21. Wyposażone wstępnie w klej, czy to od razu aktywny, czy też uaktywniany dopiero na miejscu przy łączeniu, panele mają tę wspaniałą zaletę, że liczba chwytów i etapów manipulowania przy układaniu paneli na miejscu jest znacznie zmniejszona i że unika się, odczuwanej jako czasochłonna i nieprzyjemna zarówno przez fachowców jak i przez domowych majsterkowiczów, operacji ilościowo możliwie równomiernego nakładania substancji klejącej w wystarczającej, ale nie nadmiernej ilości na całej bocznej, przykładowo wynoszącej do 2 m, długości rowków i/lub wpustów paneli na miejscu układania. Odpadają zatem problemy przedwczesnego wiązania kleju przy opóźnieniach w trakcie operacji układania, które praktycznie uniemożliwiają bezszczelinowe łączenie, ale również nieprzyjemne usuwanie nadmiaru kleju, który należy usuwać możliwie natychmiast po wystąpieniu ze szczelin, aby uniknąć poplamienia warstwy dekoracyjnej. Przy połączeniach wyposażonych w elementy zapadkowe odpada dodatkowo jeszcze wszelkie mocowanie przylegających do siebie paneli, ponieważ dzięki elementom zapadkowym uzyskuje się naprężenie wstępne w mocowaniu, powodujące unieruchomienie podczas wiązania kleju. Kształt i wykonanie elementów zapadkowych nie jest przy tym ważne.

Klej, który w swych postaciach podstawowych może występować również w rowkach i/lub na wpustach paneli, jest nałożony już maszynowo i dlatego z całkowitym dozowaniem w lub na panelach, deskach itp. dostarczonych na miejsce układania. Dzięki temu unika się wypływania nadmiaru kleju na dekoracyjną powierzchnię przy łączeniu paneli ze sobą. Ponadto nie ma ryzyka przedwczesnego, jak to również opisano, wiązania kleju. Jeśli chodzi całkiem ogólnie o różne kleje wchodzące w grę, należy tu podać co następuje:

Najpierw należy tu wspomnieć o najczęściej stosowanych klejach. Są to kleje złożone z rozpuszczalnych w wodzie zwierzęcych (glutyna, kazeina), roślinnych (skrobia, dekstryna, eter celulozowy) lub syntetycznych (np. pochodne kwasu poliakrylowego, alkohol poliwinylowy, poliwinylopirolidon) polimerów i wody w charakterze rozpuszczalnika. Należą one do klasy jednoskładnikowych klejów wiążących na zimno, przy których rozpuszczalnik (woda) jest zasysany podczas procesu klejenia, ulatnia się itp. Nakładane kleje zestalają się przy ochłodzeniu galaretowato i wysychają do przezroczystej masy. W kontakcie z wodą masa taka tworzy żel o dużej sile klejenia.

Poniżej zostaną podane kleje specjalnie stosowane w ramach wynalazku. Nadają się tu zarówno całkowicie syntetyczne kleje, takie jak kleje z żywic sztucznych, np. klej do drewna z polioctanu

PL 203 848 B1 winylu, jak i kleje pochodzenia roślinnego, takie jak klej dekstrynowy, skrobiowy, sagowy lub klej z tapioki oraz kleje pochodzenia zwierzę cego, jak klej skórny, kostny i kazeinowy. Oprócz wymienionych dotychczas klejów wiążących fizycznie można stosować również kleje wiążące chemicznie, np.

kleje na bazie żywic mocznikowych, melaminowych, fenolowych lub krezolowych.

W grę wchodzą ponadto przykładowo tak zwane kleje uniwersalne. Przeważ nie są to roztwory lub zawiesiny polimerów, np. azotanu celulozy, polioctanu winylu, poliakrylanu itp., z (zawierającymi alkohol) estrami i/lub ketonami lub wodą w charakterze rozpuszczalnika, albo też wodą w charakterze środka dyspergującego. Kleje uniwersalne wiążą na skutek oddawania rozpuszczalnika/środka dyspergującego do atmosfery (odparowanie) albo do klejonego (porowatego) podłoża. W przypadku paneli według wynalazku są one nakładane na mokro lub w stanie galaretowatym w rowki i/lub na wpusty paneli, a następnie rozpuszczalnik lub środek dyspergujący jest z nich odciągany, przez co uzyskuje się przejście do postaci trwałej, umożliwiającej stabilne składowanie.

Jako kleje można ponadto stosować też kleje kontaktowe, które w postaci roztworu lub zawiesiny nakłada się na podłoże przeznaczone do klejenia, które po odparowaniu rozpuszczalnika, to znaczy kiedy błonki kleju są pozornie wysuszone, pod działaniem ciśnienia przy łączeniu paneli rozwijają swe działanie klejące. Podstawowymi polimerami klejów kontaktowych są przeważnie poliakrylany, polichloropreny, kauczuki nitrylowe lub styrenowo-butadienowe i poliuretany. Mogą one dodatkowo zawierać jako zagęstniki żywice klejące, jak kalafonię, żywice węglowodorowe lub fenolowe.

Jako kleje można ponadto w pewnych okolicznościach stosować również tak zwane kleje beztlenowe, które przykładowo twardnieją wchłaniając powietrze w obecności tlenu, ale bez ograniczeń pozostają płynne i klejowo ciągliwe. Oparte są one np. na monomerowych estrach kwasu dimetakrylowego i dioli, np. glikoli polietylenowych.

W pierwszej korzystnej postaci realizacji wynalazku przewidziano nał oż enie warstwy utajonego kleju w elementy łączenia kształtowego, a więc w rowki i/lub na wpusty paneli, przy czym klej ten po odpowiednim uaktywnieniu podczas operacji układania przeprowadzany jest w stan gotowości do klejenia albo przez zwykłe przeprowadzenie z postaci suchej lub trwałej poprzednio już gotowego kleju przez zwilżenie rozpuszczalnikiem, zwłaszcza wodą, albo też przez aktywowanie utajonego kleju przez środek aktywujący, który inicjuje wiązanie i utwardzanie kleju.

Korzystnym przykładem opisanej postaci wykonania jest podłoga z paneli, których elementy połączenia kształtowego mają klej aktywowany jako opisano powyżej, przy czym według wynalazku poprzednio przygotowany z wodą klej rozpuszczony teraz do postaci żelu lub zdyspergowany w wodzie nakładany jest w stanie świeżym na mokro i potem wysycha. Przez doprowadzenie wody czy to bezpośrednio na wysuszoną warstwę kleju, czy przez bezpośredni intensywny kontakt z wodą doprowadzoną do współpracującego elementu połączenia kształtowego sąsiedniego i dołączanego panelu przy połączeniu tych paneli następuje uaktywnienie suchego kleju i doprowadzenie go z powrotem do aktywnego stanu gotowego do klejenia. Doprowadzenie korzystnie wodnego aktywatora można przeprowadzać np. przez zwykłe dozowane natryskiwanie lub nakładanie go gąbczastą gumą itp. na powierzchnie elementów kształtowego łączenia paneli.

Drugi korzystny rodzaj aktywacji utajonego kleju nałożonego w rowki i/lub na wpusty paneli, zwłaszcza podłogowych, łączonych za pomocą procesów polimerowo-chemicznych, polega na tym, że poszczególne składniki dwuskładnikowego kleju nakłada się w lub na elementy połączenia kształtowego w postaci, w której aż do chwili połączenia ze sobą paneli przy układaniu powierzchni według wynalazku nie przejawiają swych właściwości wiązania i utwardzania. Dopiero przy samej operacji spajania następuje uaktywnienie wymienionych składników i wytworzenie właściwego kleju oraz jego wiązanie i utwardzanie z utworzeniem mechanicznie stabilnego połączenia klejonego. Istnieje korzystna odmiana wynalazku, polegająca na tym, że oba oddzielne składniki tworzące razem w końcu klejowo aktywne spoiwo nakłada się w ich postaci obojętnej w lub na elementy połączenia kształtowego i/lub elementy współpracujące, a więc w rowki i/lub na wpusty paneli.

Inna odmiana może polegać na tym, że tylko jeden z tych dwóch składników jest nakładany już przy wytwarzaniu paneli, a drugi składnik jest nakładany dopiero tuż przed ułożeniem i połączeniem paneli na miejscu w płaską powierzchnię. Szczególnie korzystne jest tego rodzaju powlekanie klejowym prekursorem co najmniej jednego z elementów połączenia kształtowego tak zwanym lakierem utwardzającym, a więc powłokową warstewką składnika utwardzającego lub ze składnikiem utwardzającym kleju dwuskładnikowego, podczas gdy składnik żywiczny można nakładać przykładowo dopiero przed układaniem na lakier utwardzający lub na element połączenia kształtowego stykający się przy łączeniu z lakierem utwardzającym.

PL 203 848 B1

W odniesieniu do palety wymienionych klejów należy dodatkowo zauważyć co następuje: kleje akrylanowe są klejami na bazie monomerów akrylowych, zwłaszcza estrów kwasu akrylowego i metakrylowego. Kleje akrylanowe w węższym sensie złożone są z monomerów (met)akrylowych, polimeru, który działa jako środek zagęszczający i zwiększający elastyczność oraz z powodującego ich polimeryzację inicjatora, korzystnie inicjatora typu redoks. Stosuje się je jako kleje dwuskładnikowe w połączeniu z aktywatorem. Zamiast metakrylanu metylu obecnie korzystnie stosuje się mniej lotne i wydzielające mniej intensywny zapach (met)akrylany, takie jak np. oligomerowe dimetakrylany poliuretanowe, co jest korzystne zwłaszcza przy nakładaniu takich komponentów żywicznych przed układaniem powierzchni, a to ze względu na bezpieczeństwo pracy.

Składnikami klejów akrylanowych mogą być ponadto polimery na bazie akrylanu etylu i/lub butylu, których właściwości, np. twardość i elastyczność można celowo ustawiać przez dodanie odpowiednich komonomerów, np. metakrylanów, przy polimeryzacji i które zawierają dodatkowe grupy funkcjonalne, takie jak grupy karboksylowe, hydroksylowe, w celu polepszania przyczepności. Są one szeroko stosowane np. jako roztwory lub zawiesiny, również jako kleje przylepcowe. Połączenia klejone wytworzone za pomocą klejów akrylanowych charakteryzują się dużymi wartościami wytrzymałości.

Według drogiej odmiany, a przez to wchodzącej w grę zwłaszcza przy wysokowartościowej powierzchni, powlekanie elementów łączenia kształtowego paneli nowej podłogi przeprowadza się za pomocą kleju tego rodzaju itp., zamkniętego hermetycznie w wydrążonych mikrokulkach, jednakże będącego natychmiast w stałym stanie gotowości do łączenia. Przy łączeniu paneli, a więc przy wsuwaniu wpustów w rowki, na skutek działania występujących przy tym sił ścinających i ściskających osłonki mikrokapsułek zostają zniszczone lub rozerwane, a znajdujący się poprzednio w kapsułkach gotowy do klejenia klej zostaje uwolniony.

Przy dalszym korzystnym rodzaju mikrokapsułkowania kleju nałożonego na rowek i/lub wpust paneli jeden z elementów połączenia kształtowego ma powłokę, w której jeden z dwóch składników wymienionego systemu kleju dwuskładnikowego zawarty jest w postaci mikrokapsułek. Współpracujące elementy połączenia kształtowego na dołączanych panelach powleczone są drugim, ewentualnie również mikrokapsułkowanym, składnikiem wymienionego systemu kleju.

Przy łączeniu paneli osłonki mikrokapsułek pękają i żywica zostaje połączona z utwardzaczem, przez co klej przechodzi do postaci gotowej, rozpoczyna się klejenie i dochodzi do związania i utwardzenia kleju.

Ponadto przewidziano powlekanie systemem dwuskładnikowego kleju na bazie mikrokapsułek, przy którym tylko jeden, np. bardziej wrażliwy składnik usytuowany jest w mikrokapsułkach, natomiast drugi, korzystnie mniej wrażliwy składnik systemu stanowi osnowę dla mikrokapsułek pierwszego wymienionego składnika.

Dalszy sposób klejenia paneli nowej podłogi okazał się korzystny na podstawie dobrych wyników badań i doświadczeń, przy czym rowki i/lub wpusty paneli pokrywa się klejem przylepcowym lub zwłaszcza roztapianym klejem przylepcowym. Kleje przylepcowe są to lepko sprężyste kleje, które w postaci bez rozpuszczalnika w temperaturze pokojowej pozostają trwale kleją ce i zdolne do klejenia, a przy mniejszej specyficznoś ci podł oż a przy niewielkim docisku natychmiast silnie przywierają do prawie wszystkich podłoży. Podstawowymi polimerami dla nowoczesnych klejów przylepcowych są naturalne i syntetyczne kauczuki, poliakrylany, poliestry, polichloropreny, poliizobuteny, polietery winylowe i poliuretany, które stosuje się w połączeniu z dodatkami, takimi jak inne żywice, zmiękczacze i/lub przeciwutleniacze. Kleje przylepcowe wprowadza się w lub nakłada się na elementy połączenia kształtowego z reguły jako roztwory lub zawiesiny.

Roztapiane kleje przylepcowe nakłada się natomiast w stanie roztopionego żelu, przy czym można to przeprowadzać przez nakładanie ściegów, warstw lub pasm albo też przez rozpylanie na gorąco roztopionego, ciekłego kleju. Kleje przylepcowe różnią się od tak zwanych klejów konstrukcyjnych, a więc np. klejów reagujących chemicznie, tym, że kleją one trwale i są stale zdolne do klejenia. Kleje takie jedynie przez dociskanie do powierzchni klejonych części spojenia powodują zwilżenie tych powierzchni, zapewniające wystarczające siły przyczepności. Decydującym parametrem przy klejeniu paneli na rowek i wpust jest po pierwsze docisk, a po drugie nakładana ilość kleju. Trzeba przy tym zwracać szczególną uwagę na nakładaną ilość kleju, co w ramach produkcji paneli nie jest żadnym problemem, ponieważ przy zbyt małej ilości kleju nie uzyskuje się wystarczającego zwilżenia. Jeżeli ilość kleju jest zbyt duża, wówczas po połączeniu paneli pozostaje zbyt duża szczelina, ponieważ klej nie może zostać wypchnięty, co jest wadą, która jednak nie występuje przy nakładaniu kleju w produkcji paneli. Kleje przylepcowe, które nakłada się w stanie roztopionym, a więc tak zwane roztapiane

PL 203 848 B1 kleje przylepcowe, mają po pierwsze tę zaletę, że można je również nakładać z wystarczającą grubością warstwy i w ten sposób uniknąć przedstawionego powyżej problemu zbyt małej grubości warstwy kleju, a po drugie można je również bardzo dokładnie dozować.

Zasadniczo w odniesieniu do klejów przylepcowych lub roztapianych klejów przylepcowych należy jeszcze zauważyć, że ich właściwości wytrzymałościowe i siły przyczepności powodowane przez dociskanie są nieco mniejsze niż np. w przypadku klejów reagujących chemicznie, ale całkowicie wystarczają do układania podłóg.

Duża zaleta roztapianych klejów przylepcowych przy sklejaniu paneli na rowek i wpust polega na tym, że nawet po dłuższym składowaniu zachowują one swą zdolność klejenia, a więc nie twardnieją. Dalszymi zaletami są ich przyjazność wobec środowiska, ponieważ nie zawierają one wody ani rozpuszczalników, niewielkie potrzebne miejsce i koszty inwestycyjne na odpowiednie urządzenia do przetwarzania, jak również stosunkowo mały koszt energii przy ich przetwarzaniu.

Należy wreszcie wymienić jeszcze dwa dostępne w handlu roztapiane kleje przylepcowe, szczególnie korzystne zwłaszcza przy silnie obciążonych podłogach i zapewniające trwałe łączenie paneli. Roztapiany klej przylepcowy jest roztapianym klejem przylepcowym o małej lepkości ze stosunkowo wysokim punktem mięknienia i z wartościami odporności na ścinanie całkowicie dobrymi dla tego rodzaju kleju. Do przetwarzania w ręcznym pistolecie do nakładania klejów roztapianych i w niewielkich urządzeniach nakładających klej ten można specjalnie stabilizować, aby zapobiec zjawiskom pękania przy niewielkim zużyciu i wysokiej temperaturze przetwarzania. Zalecana temperatura przetwarzania i nakładania wynosi 140-170°C. Do konkretnego sklejania paneli na bazie laminatu drzewnego sprawdziła się temperatura nakładania w zakresie około 150°C. Zdolność składowania wytwarzanego klejowego pokrycia rowka i/lub wpustu wynosi przy normalnym i suchym składowaniu co najmniej jeden rok.

Lepkość tego dalszego roztapianego kleju przylepcowego jest mniejsza niż lepkość wcześniej wymienionego kleju. Ma on dużą swobodną zdolność klejenia. Temperatura mięknienia jest podobnie wysoka jak w przypadku omawianego kleju. Temperatura przetwarzania i zdolność składowania są również zasadniczo analogiczne do przylepcowego kleju roztapianego. Zdolność składowania utajonej warstwy klejowej wytworzonej z kleju wynosi również co najmniej jeden rok. Jak już powyżej krótko wspomniano, problem z panelami podłogowymi najróżniejszego rodzaju wyposażonymi w warstwy klejowe już przy ich wytwarzaniu polega na tym, aby klej nałożyć tam w takiej postaci, w której po przygotowaniu go nie zmienia się on przez dłuższy czas sam albo pod działaniem czynników zewnętrznych. Przy łączeniu paneli w jedną powierzchnię, zwłaszcza podłogę, klej powinien natychmiast przechodzić do stanu gotowości do klejenia.

Szeregi prób wykazały, że gotowe do klejenia kleje itp. do paneli podłogowych nie muszą występować w postaci mikrokapsułek, jak to już opisano wcześniej, ale mogą one występować - praktycznie prawie „makrokapsułkowane” - w postaci integralnego pasma, prawie w postaci węża, wprowadzonego w lub nałożonego na elementy połączenia kształtowego paneli.

Przy takiej odmianie opartej na zasadzie wyposażenia w klej, szczególnie korzystnej postaci wykonania gotowych do układania i sklejania paneli podłogowych według wynalazku nałożony klej w stanie gotowym do klejenia jest jako pasmo rdzeniowe zamknięty w otaczającej go szczelnie wężowej osłonce o obiegu zamkniętym, przy czym osłonka ta przy wprowadzaniu lub nakładaniu od razu przykleja się w rowku lub na wpuście panelu, albo na ich powierzchniach lub bokach.

Wymieniona wężowa osłonka kleju chroni osłanianą substancję klejową pasma rdzeniowego przed wpływem czynników zewnętrznych i w ten sposób uniemożliwia zmianę tej substancji. Równocześnie taka osłonka wężowa jest mechanicznie jednak tak wrażliwa, że przy łączeniu paneli pęka i uwalnia gotowy do klejenia, utrzymywany przez nią w stanie świeżym klej, który może potem wiązać i twardnieć. Fragmenty rozerwanej osłonki są tak cienkie, że nie przeszkadzają w utworzeniu omówionej powyżej dokładnie bezszczelinowej spoiny paneli z bardzo wąskim, ledwo widocznym miejscem styku lub połączenia.

Za pomocą opisanego zestawu ciągłego rdzeniowego pasma kleju z osłonką i dokładnego określenia jego wymiarów klej może być dokładnie dozowany w swej ilości na jednostkę długości danego elementu połączenia kształtowego zawsze z dopasowaniem do warunków geometrycznych i tolerancji danego połączenia na rowek i wpust. Zapewniona jest przez to duża równomierność nakładania kleju i uniemożliwiane jest niezawodnie opisane powyżej nieprzyjemne wypływanie nadmiaru kleju wraz z jego skutkami.

PL 203 848 B1

Odpowiednie polimery lub kleje na osłonki tego nowego rodzaju pasma klejowego po wytłoczeniu korzystnie szybko wiążą, co zapobiega wydostawaniu się rdzeniowego kleju podczas wprowadzania lub nakładania takiego integralnego pasma klejowego. Odpowiednie do tego celu polimery powinny być kompatybilne z klejem rdzeniowym, a więc przykładowo klej do drewna jako rdzeń nie powinien oddawać wody (albo oddaje tylko niewiele wody) a po nałożeniu praktycznie nie może już być żadnej dyfuzji wody z kleju rdzeniowego na zewnątrz.

Kleje butylowe szczególnie odpowiednie na podłogi silnie obciążone są, jak się okazało, w stanie chronić klej rdzeniowy przez dłuższy czas, np. przez kilka tygodni lub miesięcy, przed wysychaniem. Na pasmo osłonowe mogą być jednak również stosowane kleje na bazie kauczuków poliuretanowych.

Korzystny kształt przekroju poprzecznego pasma klejowego złożonego z osłonki i rdzenia w rowku i/lub na wpuście paneli świeżo ułożonej i sklejonej gotowej podłogi przedstawiono na fig. 5. Nie ma tu nałożonej warstewki kleju o jednakowej grubości, jak to jest przewidziane w przypadku różnych innych dotychczas omówionych postaci realizacji wynalazku.

Na polimery lub kleje opisanego współwytłaczanego pasma stawiany jest oczywiście warunek, że naskórek tworzący takie osłonki jest szczelny wobec dyfuzji. Gdyby osłonka ochronna została uszkodzona przez pęcherzyki, zanieczyszczenia lub skaleczenia, powstałoby ryzyko lokalnego stwardnienia kleju pasma rdzeniowego. Dzięki temu cały kształt geometryczny rowek-wpust daje się łączyć nie tylko bardziej prawidłowo, ale praktycznie bez szczelin.

Jeśli chodzi o regulację grubości naskórka pasma osłonowego, należy stwierdzić, że materiał pasma osłonowego nie może sam stanowić przeszkody dla zamierzonego bezszczelinowego łączenia i dociskania paneli. Przy łączeniu musi być możliwość odsłaniania dla kleju rdzeniowego drogi do drewna lub materiału drzewnego i nie mogą być obciążane większe powierzchnie pomiędzy drewnem a klejem. Ewentualnie pomocniczo mogą działać w tym sensie zmiany kształtu geometrycznego rowka.

Jeśli chodzi o lepkość materiałów pasma osłonki i pasma rdzenia, należy stwierdzić, że niezbędnie równoczesne, równomierne wytłaczanie polimeru osłonowego i polimeru rdzeniowego powinno być realizowane w stałych żądanych warunkach ilościowych względem siebie przy możliwie niewielkim nakładzie technicznym. Zbyt duże lepkości prowadzą do stosunkowo dużych wartości ciśnienia tłoczenia, a za małe lepkości będą miały szkodliwy wpływ zarówno na odporność na transport jak i na tworzenie pasma naskórka osłonowego i pasma rdzeniowego lub całego ściegu przy współwytłaczaniu. Prawdziwe zrównanie wartości lepkości obu substratów podczas nakładania nie okazało się konieczne.

Jeśli chodzi o ciśnienie tłoczenia, należy tu zauważyć, że dostępne w handlu kauczuki butylowe lub sieciujące pod wpływem wilgoci poliuretany mają zwykle dużą lepkość tak, że do współwytłaczania klejów korzystne okazały się ciśnienia tłoczenia do 20 bar. Jeśli chodzi o różnice temperatury pomiędzy materiałem polimerowym rdzenia a pasma osłonowego, przy wytwarzaniu integralnego pasma kleju korzystne jest, kiedy w systemie dozowania ewentualnie każdy z dwóch składników na osłonkę i rdzeń jest ogrzewany aż do dyszy współwytłaczania. Korzystne jest ponadto, kiedy oba polimery kleju mogą być wytłaczane w przybliżeniu w jednakowej temperaturze. Przy zbyt dużych różnicach temperatury pomiędzy pasmem rdzeniowym i pasmem osłonowym przy wprowadzaniu lub nakładaniu pasma integralnego trzeba byłoby stosować specjalne środki do izolowania termicznego i do oddzielnego grzania.

W odniesieniu do wymiarów lub wymiarowania pasma kleju należy przykładowo konkretnie podać, że w przypadku paneli laminowanych o szerokości rowka około 3 mm średnica ściegu kleju musi zmieścić się w tym wymiarze. Wytwarzanie pasm kleju z rdzeniem i osłonką o średnicach minimum 1,5 mm i o grubości osłonki pasma minimum 0,15 mm okazało się względnie tanie i technologicznie łatwe do opanowania.

Szczególnie proste są systemy zapadkowe rowek-wpust trzeciego rodzaju, w których stosuje się tylko podcięty rowek rozpychany przez wprowadzanie mającego pogrubioną krawędź wpustu sąsiedniego panelu, przy czym rowek taki przy wskoczeniu zgrubienia wpustu w strefę podcięcia rowka z powrotem zamyka się, przez co następuje mechaniczne sprzężenie lub zahaczenie. W ramach szerokich badań okazało się, że przy takich samomocujących, zatrzaskowych panelach szczególnie korzystne jest dodatkowe polepszenie mocowania paneli przez nałożenie kleju. Jest zrozumiałe, że w przypadku podłóg układanych z paneli wyposażonych w boczne elementy zatrzaskowego połączenia kształtowego od układającego nie można żądać nakładania kleju na miejscu na elementy połącze10

PL 203 848 B1 nia kształtowego. Dla takich wymagających i odpowiednio drogich systemów panelowych przedmiotowy wynalazek z klejem nałożonym już w ramach wytwarzania paneli jest szczególnie korzystny.

Dla dotychczas opisanych systemów klejenia gotowych wykonanych paneli z nałożeniem kleju w grę wchodzą oczywiście korzystnie takie kleje, przy których nie potrzeba nakładania na miejscu aktywatora na już wcześniej nałożony klej ani jednego ze składników kleju dwuskładnikowego na już fabrycznie nałożoną warstwę innego składnika tego kleju.

Jeśli chodzi o nakładanie kleju w lub na zapadkowe elementy połączenia kształtowego, w grę wchodzą wszystkie sposoby nakładania kleju, takie jak malowanie, nakładanie wałkiem, wylewanie cienkiej warstwy itp., przy czym należy zwracać uwagę na to, że nałożona warstewka kleju z jednej strony podlega naprężeniu ścinającemu przy wsuwaniu elementów zatrzaskowego połączenia kształtowego, a jej przyczepność do panelowego podłoża nie jest tracona, ale z drugiej strony warstewka taka ma równomierną grubość tylko co najwyżej 0,3 mm, lepiej jeszcze 0,2 mm, ponieważ klej lokalnie zajmowałby zbyt dużą objętość, a przez to zbyt duże pole powierzchni i połączenie kształtowe, a zwłaszcza prawidłowe zblokowanie rowka i wpustu nie byłoby już możliwe.

Nie tylko dla objaśnionych paneli z połączeniem zapadkowym rowek-wpust, ale również w przypadku paneli z każdym innym rodzajem elementów połączenia kształtowego, szczególnie korzystne jest zatem nakładanie kleju przez natryskiwanie roztopionego kleju przylepcowego w lub na rowek i/lub wpust. Grubości nakładania natryskowego maksimum 0,25 mm sprawdziły się przy jednostronnym nakładaniu, a więc przy nakładaniu albo tylko w rowkach, albo tylko na wpusty. Przy obustronnym nakładaniu na powierzchnie rowka i wpustu trzeba odpowiednio zmniejszyć grubość warstewki, ponieważ w przeciwnym razie nie będzie można uzyskać połączenia kształtowego bez stosowania siły.

W przypadku podłóg z paneli z zatrzaskowym połączeniem kształtowym można przez nakładanie kleju uzyskać nawet podwójne polepszenie mocowania paneli. Typowa wartość polepszenia wynosi około 70%.

Jak już wspomniano na wstępie, dalszą ważną cechą przedmiotowego wynalazku jest w celu tworzenia opisanych powierzchni, wyłożeń itp., a zwłaszcza podłóg wyposażenie układanych z połączeniem kształtowym i gotowych do klejenia paneli, płyt, desek, łat, pasów itp. Są one dokładnie w każdym rodzaju wyposażone w klej, jak to opisano powyżej już dokładnie w odniesieniu do tworzonej z nich podłogi oraz w różnych korzystnych odmianach.

Claims (12)

1. Układ płaskich elementów konstrukcyjnych o stosunkowo małej grubości łączonych wzdłuż ich krótkich boków obwodu, przy czym elementy łączące, współdziałające na zasadzie rowka i wpustu znajdują się na łączonych powierzchniach, a na połączeniu rowek-wpust są elementy zapadkowe do wzajemnego mocowania przylegających do siebie elementów konstrukcyjnych, znamienny tym, że powierzchnie (9) rowka oraz powierzchnie (11) wpustu są powleczone uaktywnianym klejem (20) lub odpowiednim aktywatorem i są ściśnięte ze sobą poprzez automatycznie dociśnięty do rowka (5) wpust (6) oraz zamocowane w tym położeniu poprzez połączenie sprzęgające, przy czym uaktywniany klej (20) wraz z odpowiednim aktywatorem są co najmniej w obszarze tych powierzchni (9) rowka i (11) wpustu, który stanowi powierzchnie czołowe pozostałych odpowiednich elementów konstrukcyjnych (1, 2), przy czym powierzchnie (9) rowka powleczone są uaktywnianym klejem (20) natomiast powierzchnie (11) wpustu powleczone są odpowiednim aktywatorem, albo też odwrotnie.

2. Układ według zastrz. 1, przy czym ścianki rowka od dna rowka przebiegają rozbieżnie, zaś w obszarze końca oddalonego od dna rowka przebiegają zbieżnie pod kątem większym niż kąt rozbieżności, przy czym szerokość gardzieli rowka jest większa niż szerokość w obszarze wpustu skrajnym przednim w kierunku wsuwania, który zaczynając od tego przedniego skrajnego obszaru ma przebiegające rozbieżnie pod takim samym kątem jak ścianki rowka powierzchnie klinowe, które zgodnie z przekrojem poprzecznym rowka w obszarze tylnym w kierunku wsuwania wpustu mają po jednym podcięciu, które przy sąsiadujących z powierzchniami granicznymi powierzchni klinowych przebiegają zbieżnie pod takim samym kątem jak ścianki rowka do sąsiadującego z elementem konstrukcyjnym mostka łączącego, znamienny tym, że rowek (5) w obszarze swych rozbieżnych ścianek powleczony jest uaktywnianym klejem (20), natomiast wpust (6) w obszarze swej rozbieżnej powierzchni klinowej (11) powleczony jest odpowiednim aktywatorem, albo też odwrotnie.

PL 203 848 B1

3. Układ według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że wzajemnie dopasowane do siebie elementy zapadkowe (7, 8) znajdują się na dolnej i/lub górnej stronie rowka (5), a także na odpowiadającej dolnej i/lub górnej stronie wpustu (6), korzystnie rozciągając się na całej długości rowka (5) i wpustu (6), przy czym te elementy zapadkowe (7, 8) ukształtowane są w postaci zagłębienia lub wycięcia, albo w postaci występu, aby przytrzymywać łączone elementy konstrukcyjne (1, 2) w położeniu złączonym, a w celu trwałego połączenia elementów konstrukcyjnych (1, 2) rowek (5) jest wykonany bezpośrednio w samym elemencie konstrukcyjnym lub jest wykonany z niego, natomiast wpust (6), wykonany zwłaszcza jako pełny wpust, jest utworzony jako jedna część z elementem konstrukcyjnym lub jest utworzony z niego, przy czym szerokość rowka (5) jest wzrastająca od wewnątrz na zewnątrz, a grubość wpustu (6) maleje w kierunku do jego wolnego końca, natomiast występ (7) na wpuście (6) ma krótszą tylną powierzchnię, a zagłębienie (8) w rowku (5) ma krótszą, oddaloną od dna rowka (5) powierzchnię przylegania, która w położeniu ryglowania przylega do krótszej tylnej powierzchni występu (7), przy czym co najmniej jedna z dwóch, a korzystnie obie ścianki (9) rowka względem innych ścianek rowka nadają się do wyginania sprężyście na zewnątrz tak, że wpust (6) jest trzymany przez ścianki (9) rowka pod działaniem ściskającym w położeniu zablokowania lub też przy sprężystym wygięciu ścianek (9) rowka nadaje się do wprowadzania w rowek (5), natomiast kąt pomiędzy oboma bokami trójkąta lub pomiędzy dłuższą przednią powierzchnią (8) wpustu a krótszą tylną powierzchnią (17) wynosi 100 - 140°, zwłaszcza 110 - 130°, przy czym oba ramiona rowka (5) mają jednakową długość, z kolei zagłębienie (8) w rowku (5) ma bliską dna rowka powierzchnię, która w położeniu ryglowania przylega przynajmniej częściowo do dłuższej przedniej powierzchni (18), natomiast bok (18) trójkąta, bliski dna rowka ma długość w przybliżeniu równą 4-8, korzystnie 5-7 długości boku (17) trójkąta oddalonego od dna rowka, przy czym uaktywniany klej (20) jest przewidziany co najmniej na powierzchni styku ścianek (9) rowka w pobliżu dna rowka, a odpowiedni aktywator jest przewidziany na dłuższej powierzchni (11) wpustu, albo też odwrotnie.

4. Układ według zastrz. 3, znamienny tym, że panele przewidziane są w postaci elementów konstrukcyjnych (1, 2) natomiast rowki (5) poszczególnych paneli, zwłaszcza co najmniej jedna z powierzchni ścianek (9) rowków mają wypełnienie, powłokę, osadzoną warstwę, ścieg itp. z utajonego, zdolnego do klejenia po odpowiednim uaktywnieniu kleju (20), a wpusty (6), zwłaszcza co najmniej jedna z bocznych powierzchni (11) wpustów, mają korzystnie zwilżającą te wpusty (6) powłokę lub impregnację powierzchni, osadzoną warstwę, pasmo itp. z aktywatora powodującego klejenie.

5. Układ według zastrz. 4, znamienny tym, że panele przewidziane są w postaci elementów konstrukcyjnych (1, 2) natomiast rowki (5) paneli, zwłaszcza co najmniej jedna z powierzchni ścianek (9) rowków, mają wypełnienie, zwłaszcza pokrycie, z kleju stabilizowanego przez odciągnięcie rozpuszczalnika lub środka tworzącego zawiesinę, korzystnie przez odciągnięcie wody, ale (re-)aktywowanego w kontakcie z rozpuszczalnikiem, zwłaszcza z wodą lub wilgocią, a ponadto wpusty (6) paneli, zwłaszcza co najmniej jedna z bocznych powierzchni (11) wpustów, mają pokrywającą wymienione wpusty (6) lub co najmniej zwilżającą je cienką warstwę lub powłokę albo tego rodzaju powierzchniową impregnację z rozpuszczalnika lub środka tworzącego zawiesinę kleju, zwłaszcza z wody, jako aktywator kleju.

6. Układ według zastrz. 5, znamienny tym, że panele przewidziane są w postaci elementów konstrukcyjnych (1, 2) natomiast rowki (5) paneli, zwłaszcza co najmniej jedna z powierzchni ścianek (9) rowków, mają wypełnienie, zwłaszcza pokrycie ze stabilizowanego przez odciągnięcie wody, ale (re)aktywowanego przez kontakt z wodą lub wilgocią kleju zawiesinowego, zwłaszcza z szybko wiążącego i montażowego kleju na bazie polioctanu winylu, lub z podobnego dostępnego w handlu kleju do drewna, np. na bazie skrobi i/lub protein.

7. Układ według zastrz. 6, znamienny tym, że panele przewidziane są w postaci elementów konstrukcyjnych (1, 2) natomiast rowki (5) paneli, zwłaszcza co najmniej jedna z powierzchni ścianek (9) rowków, powleczone są pierwszym składnikiem, zwłaszcza nieutwardzonym lub niecałkowicie utwardzonym składnikiem żywicznym dwuskładnikowego kleju polimeryzującego, a wpusty (6), zwłaszcza co najmniej jedna z bocznych powierzchni (11) wpustów są powleczone drugim składnikiem, zwłaszcza składnikiem utwardzającym wymienionego kleju dwuskładnikowego, albo też odwrotnie.

8. Układ według zastrz. 7, znamienny tym, że panele przewidziane są w postaci elementów konstrukcyjnych (1, 2) natomiast rowki (5) lub wpusty (6) paneli, zwłaszcza co najmniej jedna z ich powierzchni bocznych (9, 11), powleczone są drugim składnikiem, zwłaszcza składnikiem utwardzającym dwuskładnikowego kleju polimeryzującego, korzystnie w postaci lakieru utwardzającego oraz

PL 203 848 B1 pierwszym składnikiem, zwłaszcza składnikiem żywicznym nakładanym na składnik utwardzający, zwłaszcza lakier utwardzający.

9. Ukł ad wedł ug zastrz. 8, znamienny tym, ż e skł adnik utwardzają cy kleju dwuskładnikowego, zwłaszcza lakier utwardzający wykonany jest na bazie organicznego nadtlenku, a utwardzany nim składnik żywiczny jest wykonany na bazie metakrylanu.

10. Układ według zastrz. 8, znamienny tym, że składnik utwardzający kleju dwuskładnikowego, zwłaszcza lakier utwardzający wykonany jest na bazie alifatycznej lub cykloalifatycznej poliaminy, a składnik żywiczny jest wykonany na bazie żywicy epoksydowej i/lub żywicy z bisfenolu A i/lub żywicy z bisfenolu F.

11. Układ według zastrz. 9 albo 10, w którym panele przewidziane są w postaci elementów konstrukcyjnych (1, 2), znamienny tym, że co najmniej jedna z bocznych powierzchni (9) rowków paneli wyposażona jest w powłokę lub pasmo z z mikrokapsułkowanych składników żywicznych kleju dwuskładnikowego, a przynajmniej jedna boczna powierzchnia (11) wpustów, współpracująca przy łączeniu z wymienioną również powleczoną boczną powierzchnią (9) rowka ma powłokę lub cienką warstwę, albo pasmo z również mikrokapsułkowanych składników utwardzających wymienionego dwuskładnikowego kleju, albo też odwrotnie.

12. Układ według zastrz. 11, w którym panele przewidziane są w postaci elementów konstrukcyjnych (1, 2), znamienny tym, że pokrycie rowków (5) paneli, zwłaszcza co najmniej jednej z ich powierzchni bocznych (9), klejem stabilizowanym przez odciąganie wody, ale (re)aktywowanym przy kontakcie z wodą lub z wilgocią, ma zasadniczo równomierną grubość warstwy 0,1 - 0,4 mm, zwłaszcza 0,15 - 0,25 mm przy tolerancji grubości w zakresie ± 0,05 mm.