PL204140B1 - Nowe N-tlenki pochodne 2-(metyloamino)etanolui sposób ich wytwarzania - Google Patents

Nowe N-tlenki pochodne 2-(metyloamino)etanolui sposób ich wytwarzania

Info

Publication number
PL204140B1
PL204140B1 PL340847A PL34084700A PL204140B1 PL 204140 B1 PL204140 B1 PL 204140B1 PL 340847 A PL340847 A PL 340847A PL 34084700 A PL34084700 A PL 34084700A PL 204140 B1 PL204140 B1 PL 204140B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
methyl
alkyl
ethanol
oxides
methylamino
Prior art date
Application number
PL340847A
Other languages
English (en)
Other versions
PL340847A1 (en
Inventor
Andrzej Piasecki
Katarzyna Jagieła-Wójcik
Dorota Piłakowska
Original Assignee
Politechnika Wroclawska
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Politechnika Wroclawska filed Critical Politechnika Wroclawska
Priority to PL340847A priority Critical patent/PL204140B1/pl
Publication of PL340847A1 publication Critical patent/PL340847A1/xx
Publication of PL204140B1 publication Critical patent/PL204140B1/pl

Links

Landscapes

  • Organic Low-Molecular-Weight Compounds And Preparation Thereof (AREA)

Description

Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku są nowe N-tlenki pochodne 2-(metyloamino)etanolu o nazwie N-tlenki 2-{N-[(2-alkilo-5-metylo-1,3-dioksan-5-yl)metylo]-N-metylo}aminoetanolu, które wykazują aktywność powierzchniową. Związki te są przedstawione na rysunku wzorem 1, w którym R oznacza prosty lub rozgałęziony łańcuch węglowodorowy CnH2n+1, a n wynosi od 7 do 15, korzystnie od 9 do 15.
Przedmiotem wynalazku jest także sposób wytwarzania wyżej zdefiniowanych związków.
Nowe N-tlenki pochodne 2-(metyloamino)etanolu należą do grupy N-tlenków trzeciorzędowych amin i stwierdzono ich wysoką aktywność powierzchniową na granicach międzyfazowych. Nowe związki mogą znaleźć zastosowanie jako składniki aktywne środków piorących, myjących, zwilżających, solubilizujących, spieniających, emulgujących, dyspergujących, jako stabilizatory piany lub zagęstniki wodnych roztworów.
Znane N-tlenki trzeciorzędowych amin stanowią grupę związków powierzchniowo czynnych klasyfikowanych, bądź jako związki kationoaktywne, bądź niejonowe, w zależności od pH ich wodnych roztworów. Otrzymywane są głównie w rekcjach utleniania nadtlenkiem wodoru, nieorganicznymi i organicznymi nadkwasami lub organicznymi wodoronadtlenkami, w obecności katalizatora lub bez jego obecności, trzeciorzędowych amin zawierających zwykle jeden długi podstawnik alkilowy, alkiloamidoalkilowy lub alkiloaminoalkilowy oraz dwa krótkie podstawniki alkilowe lub hydroksyalkilowe.
W literaturze patentowej opisane są różne sposoby ich wytwarzania, np. według opisu patentowego USA nr 3 390 182, N,N-dirnetylooktadecyloamina jest utleniana do N-tlenku z wydajnością 64%, działaniem wodoronadtlenku kumenu wobec naftenianu molibdenu jako katalizatora.
Zgodnie z opisem patentowym USA nr 3 410 903, N,N-dimetylotetradecyloamina jest utleniana do N-tlenku z wydajnością 44%, działaniem wodoronadtlenku tert-butylowego.
Według opisu patentowego USA nr 3 457 312, N-alkilo-N,N-bis(2-hydroksyetylo)aminy są utleniane w roztworze alkoholu izopropylowego do N-tlenków, działaniem 37,5% wodnego roztworu nadtlenku wodoru. Powierzchniowo czynne N-tlenki trzeciorzędowych amin znajdują zastosowanie jako składniki aktywne środków myjących, dezynfekujących i szamponów. Charakteryzują się łagodnym działaniem na skórę ludzką oraz często wykazują działanie synergistyczne w mieszaninach z typowymi anionowymi związkami powierzchniowo czynnymi.
Nie są znane N-tlenki pochodne 2-(metyloamino)etanolu o nazwie N-tlenki 2-{N-[(2-allkilo-5-metylo-1,3-dioksan-5-yl)metylo]-N-metylo}aminoetanoli.
Wynalazek dotyczy nowych N-tlenków pochodnych 2-(metyloamino)etanolu o nazwie N-tlenki 2-{N-[(2-alkilo-5-metylo-1,3-dioksan-5-yl)metylo]-N-metylo}aminoetanoli o wzorze ogólnym przedstawionym na rysunku wzorem 1, w którym R oznacza prosty lub rozgałęziony łańcuch węglowodorowy CnH2n+1, a n wynosi od 7 do 15, korzystnie od 9 do 15.
Wynalazek dotyczy także sposobu wytwarzania nowych N-tlenków pochodnych 2-(metyloamino)etanolu o wzorze ogólnym przedstawionym na rysunku wzorem 1, w którym R oznacza prosty lub rozgałęziony łańcuch węglowodorowy CnH2n+1, a n zawiera się w granicach od 7 do 15, korzystnie od 9 do 15.
Istota wynalazku polega na tym, że 2-alkilo-5-hydroksymetylo-5-metylo-1,3-dioksany przedstawione na rysunku wzorem 2, w którym R ma znaczenie jak określono powyżej, poddaje się reakcji, w roztworze pirydyny, z chlorkiem kwasu p-toluenosulfonowego. Wytworzone w ten sposób 2-alkilo-5-(p-toluenosulfonyloksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksany przedstawione na rysunku wzorem 3 poddaje się reakcji z 2-(metyloamino)etanolem, a następnie wytworzone 2-{N-[(2-alkilo-5-metylo-1,3-dioksan-5-yl)metylo]-N-metylo}aminoetanole przedstawione na rysunku wzorem 4, poddaje się reakcji utleniania nadtlenkiem wodoru, korzystnie w postaci 30% wagowo wodnego roztworu, w roztworze rozpuszczalnika, korzystnie w postaci alkoholu izopropylowego, w podwyższonej temperaturze, po czym usuwa się rozpuszczalnik a pozostałość oczyszcza się.
Korzystne jest gdy stosunek molowy 2-alkilo-5-hydroksymetylo-5-metylo-1,3-dioksanu do chlorku kwasu p-toluenosulfonowego zawiera się w granicach od 1:1 do 1:1,1, stosunek molowy 2-alkilo-5-(p-toluenosulfonyloksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksanu do 2-(metyloamino)etanolu zawiera się w granicach od 1:3 do 1:5 a stosunek molowy 2-{N-[(2-alkilo-5-metylo-1,3-dioksan-5-yl)metylo]-N-metylo}aminoetanolu do nadtlenku wodoru zawiera się w granicach od 1:4 do 1:20.
Zasadnicze korzyści wynikające z wynalazku polegają na wytwarzaniu związków o wysokiej aktywności powierzchniowej regulowanej długością podstawnika alkilowego R oraz ich zdolności do hydrolitycznego rozkładu w kwaśnym środowisku wodnym do produktów nie wykazujących aktywności
PL 204 140 B1 powierzchniowej, co czyni je potencjalnie mało uciążliwymi dla naturalnego środowiska. Nowe N-tlenki pochodne 2-(metyloamino)etanolu mogą znaleźć zastosowanie jako czynne komponenty w wyrobach chemii gospodarczej i przemysłu kosmetycznego. Nowe związki nadają się jako składniki aktywne środków piorących, myjących, zwilżających, solubilizujących, spieniających, emulgujących, dyspergujących i formulacji kosmetycznych oraz jako stabilizatory piany lub zagęstniki wodnych roztworów, indywidualnie lub w ich mieszaninach lub w mieszaninach z innymi substancjami powierzchniowo aktywnymi.
Sposób wytwarzania powierzchniowo aktywnych N-tlenków pochodnych 2-(metyloamino)etanolu jest przedstawiony w przykładach wykonania oraz na rysunku, na którym schemat reakcji 1 przedstawia reakcję 2-alkilo-5-hydroksymetylo-5-metylo-1,3-dioksanów z chlorkiem kwasu p-toluenosulfonowego, schemat reakcji 2 przedstawia reakcję 2-alkilo-5-(p-toluenosulfonyloksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksanów z 2-(metyloamino)etanolem, a schemat reakcji 3 przedstawia reakcję utleniania 2-{N-[(2-alkilo-5-metylo-1,3-dioksan-5-yl)metylo]-N-metylo}aminoetanoli.
P r z y k ł a d I
Do kolby wprowadza się 50,0 g (0,745 mola) 2-n-undecylo-5-hydroksymetylo-5-metylo-1,3-dioksanu, 0,150 dm3 bezwodnej pirydyny i wkrapla przy intensywnym mieszaniu, w temperaturze 0°C, roztwór 33,3 g (0,145 mola) chlorku kwasu p-toluenosulfonowego w 0,050 dm3 bezwodnej pirydyny. Mieszanie kontynuuje się przez 3 godz. w temperaturze pokojowej i wylewa zawartość kolby na pokruszony lód. Wydzielony osad przemywa się wodą, suszy w temperaturze pokojowej i krystalizuje z alkoholu etylowego uzyskując 70,9 g (92,3% molowo) 2-n-undecylo-5-(p-toluenosulfonyloksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksanu o temperaturze topnienia 57-59°C.
Wzór sumaryczny C24H40SO5; zawartość C, H, S obliczona, odpowiednio, 65,44, 9,15, 7,28% wagowo; wyznaczona, odpowiednio, 65,54, 9,11, 7,36% wagowo. Naważkę 70,0 g (0,159 mola) 2-n-undecylo-5-(p-toluenosulfonyloksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksanu miesza się w ciągu 10 godz., w temperaturze 125-130°C, z 59,7 g (0,795 mola) 2-(metyloamino)etanolu. Po ochłodzeniu do temperatury pokojowej, do mieszaniny wprowadza się roztwór 9,0 g (0,16 mola) wodorotlenku potasowego w 0,15 dm3 alkoholu etylowego i odsącza osad soli potasowej kwasu p-toluenosulfonowego. Z przesączu odparowuje się rozpuszczalnik oraz większość nie przereagowanego 2-(metyloamino)etanolu na próżniowej wyparce rotacyjnej. Pozostałość rozpuszcza się w 0,2 dm3 benzenu i przemywa kilkakrotnie wodą. Po odparowaniu benzenu uzyskuje się 39,6 g (72,5% molowo) 2-{N-[(2-n-undecylo-5-metylo-1,3-(hoksan-5-yl)metylo]--N-metylo}aminoetanolu.
Wzór sumaryczny C20H41NO3; zawartość C, H, N obliczona, odpowiednio, 69,92, 12,03, 4,08% wagowo; wyznaczona, odpowiednio, 70,12, 12,02, 4,02% wagowo. Do roztworu 8,0 g (0,023 mola) 2-{N-[(2-n-undecylo-5-metylo-1,3-dioksan-5-yl)metylo]-N-metylo}aminoetanolu w 0,20 dm3 alkoholu izopropylowego, przy intensywnym mieszaniu, w temperaturze 60°C, wkrapla się 0,017 dm3 30% wagowo wodnego roztworu nadtlenku wodoru (stosunek molowy pochodnej 2-(metyloamino)etanolu : nadtlenek wodoru = 1:7). Mieszanie kontynuuje się przez 5 godzin. Rozpuszczalniki odparowuje się na próżniowej wyparce rotacyjnej, a pozostałość kilkakrotnie krystalizuje z octanu etylu. Uzyskuje się 6,1 g (72,6% molowo) dobrze rozpuszczalnego w wodzie N-tlenku 2-{N-[(2-n-undecylo-5-metylo-1,3-dioksan-5-yl)metylo]-N-metylo}aminoetanolu o temperaturze topnienia 52-55°C.
Wzór sumaryczny C20H41NO4. Zawartość C, H, N obliczona, odpowiednio, 66,1, 11,49, 3,90% wagowo; wyznaczona, odpowiednio, 66,82, 11,48, 3,80% wagowo. Wartość krytycznego stężenia micelowania, CMC, oraz zdolność obniżania napięcia powierzchniowego wody, yCmC, w temperaturze 25°C wynoszą odpowiednio, 1,19 · 10-4 mol/dm3 i 28,5 · 10-3 N/m. Zdolność pianotwórcza oznaczona metodą Ross-Miles'a według normy PN-74 C-04801 w temperaturze 25 ± 1°C wynosi 0,380 dm3.
P r z y k ł a d II
Naważkę 70,0 g (0,159 mola) 2-n-undecylo-5-(p-toluenosulfonyloksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksanu, otrzymanego jak w przykładzie I, miesza się w ciągu 10 godz. w temperaturze 125-130°C, z 35,8 g (0,477 mola) 2-(metyloamino)etanolu. Po ochłodzeniu do temperatury pokojowej, do mieszaniny wprowadza się roztwór 9,0 g (0,16 mola) wodorotlenku potasowego w 0,15 dm3 alkoholu etylowego i odsącza osad soli potasowej kwasu p-toluenosulfonowego. Z przesączu odparowuje się rozpuszczalnik oraz większość nie przereagowanego 2-(metyloamino)etanolu na próżniowej wyparce rotacyjnej. Pozostałość rozpuszcza się w 0,2 dm3 benzenu i przemywa kilkakrotnie wodą. Po odparowaniu benzenu uzyskuje się 32,4 g (59,3% mol) 2-{N-[(2-n-undecylo-5-metylo-1,3-dioksan-5-yl)-metylo]-N-metylo}aminoetanolu.
PL 204 140 B1
Wzór sumaryczny C20H41NO3; zawartość C, H, N obliczona, odpowiednio, 69,92, 12,03, 4,08% wagowo; wyznaczona, odpowiednio, 70,08, 11,98, 4,05% wagowo. Do roztworu 8,0 g (0,023 mola) 2-{N-[(2-n-undecylo-5-metylo-1,3-dioksan-5-yl)metylo]-N-metylo}amino-etanolu w 0,20 dm3 alkoholu izopropylowego, przy intensywnym mieszaniu, w temperaturze 60°C, wkrapla się 0,0096 dm3 30% wagowo wodnego roztworu nadtlenku wodoru (stosunek molowy pochodnej 2-(metyloamino)etanolu : nadtlenek wodoru = 1:4). Mieszanie kontynuuje się przez 5 godz. Rozpuszczalniki odparowuje się na próżniowej wyparce rotacyjnej, a pozostałość kilkakrotnie krystalizuje z octanu etylu. Uzyskuje się 5,4 g (64,5% molowo) dobrze rozpuszczalnego w wodzie N-tlenku 2-{N[(2-n-undecylo-5-metylo-1,3-dioksan-5-yl)metylo]-N-metylo}aminoetanolu o temperaturze topnienia 53-55°C.
Wzór sumaryczny C20H41NO4. Zawartość C, H, N obliczona, odpowiednio, 66,81, 11,49, 3,90% wagowo; wyznaczona, odpowiednio, 66,86, 11,42, 3,81% wagowo.

Claims (4)

1. Nowe N-tlenki pochodne 2-(metyloamino)etanolu o nazwie N-tlenki 2-{N-[(2-aMlo-5-metylo-1,3-dioksan-5-yl)metylo]-N-metylo}aminoetanolu o ogólnym wzorze 1, w którym R oznacza prosty lub rozgałęziony łańcuch węglowodorowy CnH2n+1, a n wynosi od 7 do 15, korzystnie od 9 do 15.
2. Sposób wytwarzania nowych N-tlenków pochodnych 2-(metyloamino)etanolu o nazwie N-tlenki 2-{N-[(2-alkilo-5-metylo-1,3-dioksan-5-yl)metylo]-N-metylo}aminoetanolu o ogólnym wzorze 1, w którym R oznacza prosty lub rozga łęziony ł a ńcuch wę glowodorowy CnH2n+1, a n wynosi od 7 do 15, korzystnie od 9 do 15, znamienny tym, że 2-alkilo-5-hydroksymetylo-5-metylo-1,3-dioksany przedstawione na rysunku wzorem 2 poddaje się reakcji, w roztworze pirydyny, z chlorkiem kwasu p-toluenosulfonowego, a następnie wytworzone 2-alkilo-5-(p-toluenosulfonyloksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksany przedstawione na rysunku wzorem 3 poddaje się reakcji z 2-(metyloamino)etanolem, po czym otrzymane 2-{N-[(2-alkilo-5-metylo-1,3-dioksan-5-yl)metylo]-N-metylo}aminoetanole przedstawione na rysunku wzorem 4, poddaje się reakcji utleniania nadtlenkiem wodoru, w postaci wodnego roztworu, w roztworze rozpuszczalnika, w podwyższonej temperaturze.
3. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że stosunek molowy 2-alkilo-5-hydroksymetylo-5-metylo-1,3-dioksanu do chlorku kwasu p-toluenosulfonowego zawiera się w granicach od 1:1 do 1:1,1, stosunek molowy 2-ałkilo-5-(p-toluenosulfonyloksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksanu do 2-(metyloamino)etanolu zawiera się w granicach od 1:3 do 1:5, a stosunek molowy 2-{N-[(2-alkilo-5metylo-1,3-dioksan-5-yl)metylo]-N-metylo}aminoetanolu do nadtlenku wodoru zawiera się w granicach od 1:4 do 1:20.
4. Sposób według zastrz. 2 albo 3, znamienny tym, że do reakcji utleniania stosuje się nadtlenek wodoru w postaci 30% wagowo wodnego roztworu, w roztworze alkoholu izopropylowego, a otrzymany produkt oczyszcza się po usunięciu rozpuszczalnika.
PL340847A 2000-06-15 2000-06-15 Nowe N-tlenki pochodne 2-(metyloamino)etanolui sposób ich wytwarzania PL204140B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL340847A PL204140B1 (pl) 2000-06-15 2000-06-15 Nowe N-tlenki pochodne 2-(metyloamino)etanolui sposób ich wytwarzania

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL340847A PL204140B1 (pl) 2000-06-15 2000-06-15 Nowe N-tlenki pochodne 2-(metyloamino)etanolui sposób ich wytwarzania

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL340847A1 PL340847A1 (en) 2001-12-17
PL204140B1 true PL204140B1 (pl) 2009-12-31

Family

ID=20076847

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL340847A PL204140B1 (pl) 2000-06-15 2000-06-15 Nowe N-tlenki pochodne 2-(metyloamino)etanolui sposób ich wytwarzania

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL204140B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL340847A1 (en) 2001-12-17

Similar Documents

Publication Publication Date Title
EP0102118B1 (en) Cosmetic composition
EP3350160B1 (en) Mixtures of amphoteric betaine compounds and an enzymic process for their production
US3728385A (en) N-oxide-iminodicarboxylates
HUP0002960A2 (hu) Aril-oxi-szulfonil-amino-hidroxámsav-származékok
CH620907A5 (en) Process for the preparation of antimicrobial bispyridinium derivatives
EP1321460A3 (en) Surfactant composition and method of making the same
CN112707851A (zh) 作为溶剂的含硫化合物
FI64144C (fi) Foerfarande foer framstaellning av 2-arylamino-2-imidazolinderivat
US5952290A (en) Anionic gemini surfactants and methods for their preparation
PL204140B1 (pl) Nowe N-tlenki pochodne 2-(metyloamino)etanolui sposób ich wytwarzania
US4795832A (en) Salicylic acid amides, their use, and a process for their production
EP0366041A2 (en) Imido-percarboxylic acids
SU1616905A1 (ru) Способ получени N,N @ -диалкилметиленбиснитраминов
US4107313A (en) α,α-Bis-[4-(R-amino)-1-pyridinium]xylenes and antibacterial and antifungal uses
PT1095035E (pt) Processo de preparação do 4-(3-piridinil)-1h-imidazole e os intermediários utilizados
FR2572401A1 (fr) Nouveaux derives du cyano-2 benzimidazole, leur preparation et leur utilisation comme fongicides et acaricides
DE3779567T2 (de) Peroxycarbonsaeuren, phenoxyacetat-vorlaeufer von peroxycarbonsaeuren und perhydrolyse-system.
EP0088345A2 (de) 2-Aminomethyl-6-sulfamoylphenolderivate, Verfahren zu ihrer Herstellung, ihre Verwendung sowie pharmazeutische Präparate auf Basis dieser Verbindungen
US5817839A (en) Double-chain type sulfated compounds having acid degradability and process for producing the same
PL208944B1 (pl) Nowe N-tlenki di-amidoamin pochodnych N,N-dimetyloetylenodiaminy i sposób ich wytwarzania
PL208996B1 (pl) Nowe N-tlenki di-amidoamin pochodnych długołańcuchowych amin alifatycznych i sposób ich wytwarzania
CN100491333C (zh) 高纯度烯胺类的制备方法
PL91658B1 (pl)
PL192110B1 (pl) Nowe powierzchniowo aktywne N-tlenki N-alkiloaldonamidoamin i sposób ich wytwarzania
JP3937586B2 (ja) 1,4−ビス(有機スルホニルオキシ)−2,3−ブタンジオールの製造方法

Legal Events

Date Code Title Description
LAPS Decisions on the lapse of the protection rights

Effective date: 20030615