PL204365B1 - Zawiasa drzwiowa lub okienna - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest zawiasa drzwiowa lub okienna, z ramowym członem zawiasy i skrzydłowym członem zawiasy, które są połączone ze sobą przegubowo za pomocą osi łożyska wychylnego, z częścią gwintowaną, podpartą na zawiasie ramy dla przenoszenia ciężaru skrzydła i połączoną połączeniem gwintowym z tuleją obciążoną skrzydłem oraz z elementami do przestawiania obrotowego na osi łożyska wychylnego, których przekręcenie za pomocą wytrzymałego na skręcanie złącza kształtowego prowadzi do przestawienia połączenia gwintów.

Zawiasa drzwiowa o wyżej wymienionych cechach jest znana z niemieckiego dokumentu patentowego DE 29804967 U. Tuleja obciążona skrzydłem, która jest połączona z osią łożyska wychylnego połączeniem kształtowym wytrzymałym na przekręcanie posiada występ pierścieniowy, na którym podpiera się skrzydłowy człon zawiasy. Z powodu tego podparcia tuleja obciążona skrzydłem z jednej strony i człon ramowy zawiasy z drugiej strony muszą być do siebie dopasowane w specjalny sposób.

Celem wynalazku jest udoskonalenie zawiasy drzwiowej lub zawiasy okiennej o wymienionych na wstępie cechach w taki sposób, żeby uzyskać uproszczenie konstrukcji zawiasy w obszarze podparcia między tuleją obciążoną skrzydłem i częścią gwintowaną przenoszącą ciężar skrzydła.

Powyższy problem jest rozwiązany zgodnie z wynalazkiem dzięki zawiasie, w której część gwintowana otacza oś łożyska wychylnego i znajduje się z nią w połączeniu wytrzymałym na przekręcanie, przy czym tuleja obciążona skrzydłem jest zwijaną tuleją zawiasy, posiadającą gwint gwintów dla połączenia gwintowego.

Korzystne jest, jeśli zwijana tuleja zawiasy na każdym końcu posiada gwint. W następstwie tego zwijana tuleja zawiasy może być używana do okucia lewego/prawego co powoduje, że dla zawiasy nie trzeba mieć do dyspozycji dwóch różnych zwijanych tulei zawiasy.

W celu realizacji wytrzymałego na przekręcanie połączenia kształtowego osi łożyska wychylnego i części gwintowanej, zawiasa jest wykonana w taki sposób, że część gwintowana ma niekołowy otwór, w który oś łożyska wychylnego wchodzi za pomocą kształtowego połączenia wytrzymałego na przekręcanie. Dlatego w celu osiągnięcia połączenia wytrzymałego na przekręcanie, obu części nie jest potrzebne wbudowanie między obie części skutecznej dodatkowej części zabierającej.

W realizacji wyżej opisanego ukształtowania zawiasy drzwiowej jest korzystne jeśli niekołowy otwór, w części gwintowanej rozciąga się w przybliżeniu na połowie jej długości a oś łożyska wychylnego ma odpowiednio niekołowy przekrój poprzeczny na takiej samej długości. Dzięki temu jest zapewniony styk na dużej powierzchni osi łożyska wychylnego i części gwintowanej. Wynikają z tego odpowiednio małe naciski powierzchniowe co powoduje, że odpowiednio jest zmniejszone niebezpieczeństwo przeciążenia. Zatem nie należy obawiać się o to, że kształtowe połączenie wytrzymałe na przekręcanie uzyskane za pomocą niekołowości pogorszy się w wyniku użytkowania zawiasy.

Zawiasa drzwiowa charakteryzuje się tym, że nieokrągły otwór w części gwintowanej i nieokrągły kształt przekroju poprzecznego osi łożyska wychylnego są rozmieszczone w części gwintowanej i na osi ł o ż yska wychylnego od strony podparcia. W tym wypadku, ten obszar zawiasy obrotowej, który znajduje się nad niekołowym otworem części gwintowanej i niekołowym kształtem osi łożyska wychylnego, może być dostosowany do danych potrzeb w tym obszarze. W szczególności jest możliwe wykonanie tego obszaru jako kołowego. Ułatwia to wykonanie zawiasy w tym sensie, że w tym obszarze wokół osi łożyska wychylnego mogą być przewidziane powierzchnie łożyskowe i powierzchnie prowadzące.

Korzystnie, w górny koniec zwijanej tulei zawiasy jest wmontowana tuleja prowadząca otaczająca oś łożyska wychylnego. Tuleja prowadząca zapewnia podparcie w kierunku promieniowym osi łożyska wychylnego wewnątrz zwijanej tulei zawiasy. Może być ona wykonana, na przykład z tworzywa sztucznego i w taki sposób zapewnia pożądany mały współczynnik tarcia.

Korzystnie tuleja prowadząca ma kołnierz pierścieniowy, tworzący wspólną płaszczyznę z powierzchnią czołową górnego końca zwijanej tulei zawiasy. Za pomocą takiego kołnierza pierścieniowego tuleję prowadzącą można dokładnie pozycjonować w zwijanej tulei zawiasy. Ponadto kołnierz pierścieniowy może być używany do tego, aby wypełnić puste przestrzenie w obszarze górnego końca zwijanej tulei zawiasy. Taką pustą przestrzenią jest, na przykład rozszerzenie otworu zwijanej tulei zawiasy.

Korzystne jest to, jeśli tuleja prowadząca ma gładki walcowy obwód zewnętrzny, o długości w przybliż eniu takiej samej jak dł ugość gwintu znajdują cego się w górnym koń cu zwijanej tulei zawiasy. Za pomocą tulei prowadzącej jest osłonięty gwint zwijanej tulei zawiasy. Montaż tulei prowadzącej

PL 204 365 B1 i zwijanej tulei zawiasy jest łatwy, ponieważ tuleja prowadzą ca musi być tylko włożona w zwijaną tuleję zawiasy.

Ponadto jest korzystne, że tuleja prowadząca i część gwintowana wewnątrz zwijanej tulei zawiasy zachodzą na siebie i są wysunięte teleskopowo. Obydwa zachodzące na siebie występy pierścieniowe tulei prowadzącej i części gwintowanej mogą być umieszczone wewnątrz pustej przestrzeni walcowej w kształcie pierścienia, która mianowicie znajduje się między osią łożyska wychylnego i zwijaną zawiasą. Przy tym zachodzi wzajemne prowadzenie tulei prowadzącej i części gwintowanej między osią łożyska wychylnego i zwijaną tuleją zawiasy. Teleskopowanie zachodzących na siebie części zapewnia to, że przestawienie w kierunku pionowym części gwintowanej nie prowadzi do odpowiedniego przestawienia w kierunku pionowym tulei prowadzącej, lecz ta ostatnia zachowuje swoją pozycję w górnym końcu zwijanej tulei zawiasy.

Ponadto zawiasa jest wykonana w taki sposób, że położenie połączenia gwintowego części gwintowanej i zwijanej tulei zawiasy jest zabezpieczone za pomocą śruby blokującej przechodzącej przez te części. Wskutek tego niemożliwe jest względne przekręcenie części gwintowanej w stosunku do zwijanej tulei zawiasy i jest zapewnione ustalone z góry zazębienie gwintów oraz dzięki temu jest dana pozycja wysokościowa zwijanej tulei zawiasy.

Konstrukcyjny kształt wyżej opisanego zabezpieczenia położenia połączenia gwintowego osiąga się w taki sposób, że na obwodzie części gwintowanej jest rozmieszczona ustalona z góry liczba pionowych otworów podłużnych i/lub oś łożyska wychylnego ma rowek pierścieniowy ustalający koniec śruby blokującej. Z ustalonej z góry liczby otworów podłużnych wynika odpowiednie stopniowane przestawianie połączenia gwintowego. Zwykle stopniowanie jest dostatecznie precyzyjne. Za pomocą rowka pierścieniowego można zapewnić, że oś łożyska wychylnego jest zabezpieczona przed przestawieniem w kierunku osiowym. W zmontowanej i obciążonej zawiasie jest tym samym niemożliwe, aby w celu usunięcia skrzydła drzwi oś łożyska wychylnego mogła zostać wybita siłą.

Następne wykonanie zawiasy według wynalazku polega na tym, że część gwintowana, od strony członu ramowego zawiasy swojego gwintu ma pierścieniowy kołnierz oporowy, do podparcia na ramy ramowym członie zawiasy. Tym samym jest zwiększona powierzchnia przylegania części gwintowanej do ramowego członu zawiasy. Ponieważ w wypadku wychylenia skrzydła drzwi względem ramowego członu zawiasy część gwintowana porusza się, wskutek tego może być zmniejszone zużycie w tym obszarze.

Korzystnie, część gwintowana jest podparta na ramowym członie zawiasy za pomocą pokrywki osłaniającej, która przylegając obejmuje dolny koniec zwijanej tulei zawiasy. Pokrywka osłaniająca może być wykonana, na przykład z tworzywa sztucznego. Ponieważ jest umieszczona w obszarze ruchu między częścią gwintowaną i ramowym członem zawiasy, przyczynia się ona do zmniejszenia oporów tarcia. Poza tym osłania szczelinę, która znajduje się między zwiniętą tuleją zawiasy i częścią łożyskową. Wskutek tego szczelina nie jest widoczna mimo, że zmienia swoją wielkość w wypadku regulowania wysokości zwijanej zawiasy. Przy tym sprężyna naciskowa zapewnia, że pokrywka osłaniająca zawsze przylega do górnej części członu ramowego zawiasy.

W szczególności dla zawias trzyczęściowych jest korzystne to, że końce osi łożyska wychylnego w kierunku promieniowym są utrzymywane w mimośrodowych otworach ustalających przez tulejki łożysk osi członu ramowego zawiasy, i że tulejki łożysk osi są zabezpieczone przed niepożądanym przekręceniem za pomocą pokrywek zawiasy połączonych z członem ramowym zawiasy kształtowo w sposób wytrzymały na przekręcanie. Tulejki łożysk osi mogą być wykonane z tworzywa sztucznego i w ten sposób służą do zmniejszenia tarcia w łożyskach osi łożyska wychylnego obracającej się przy ruchu wychylnym skrzydła. W celu uniknięcia efektu zabierania działającego na tulejki łożysk osi, te tulejki łożysk osi są zabezpieczone za pomocą pokrywek zawiasy. Z tego wynika korzyść, że jako gładkie na zewnątrz, walcowe tulejki łożysk osi mogą być stosowane zwykłe części wytwarzane na skalę masową.

Jeśli pokrywki zawiasy są utrzymywane połączeniem kształtowym wytrzymałym na przekręcanie w czterech równomiernie od siebie oddalonych rowkach wzdłużnych ramowego członu zawiasy, otrzymuje się cztery położenia kątowe pokrywek zawiasy, w wyniku czego można zapewnić, że mimośrodowość osi łożyska wychylnego może być realizowana tylko w czterech różnych pozycjach. Dzięki temu zapobiega się w najwyższym stopniu niekontrolowanemu ustawieniu zawiasy.

Dla wynalazku znaczenie ma przede wszystkim to, że część gwintowana przenosząca ciężar skrzydła otacza oś łożyska wychylnego i znajduje się z nią w połączeniu kształtowym wytrzymałym na przekręcanie. Dzięki temu uzyskuje się przenoszenie ciężaru przede wszystkim w kierunku osiowym.

PL 204 365 B1

Przenoszenie ciężaru na ramowy człon zawiasy następuje za pomocą następnego znajdującego się na osi elementu konstrukcyjnego, mianowicie części gwintowanej otaczającej oś obrotu. Ponadto część gwintowana wchodzi bezpośrednio w tuleję obciążoną skrzydłem i tworzy połączenie gwintowe potrzebne do przestawienia zawiasy. Tuleja obciążona skrzydłem jest wykonana jako zwijana tuleja zawiasy, może więc być wytwarzana w najprostszy sposób z punktu widzenia technik wytwarzania w procesie zwijania z materiału zawiasy. Zwijane tuleje zawiasy nie muszą być jednak zwijane z materiału zawiasy, lecz mogą być one także odcinkami podłużnymi profili wytłaczanych, które są wykonane, na przykład z aluminium. Materiał zawiasy jest odpowiedni do wykonania na nim gwintu potrzebnego do wykonania połączenia gwintowego przez część gwintowaną. Opisany powyżej wariant wykonania zawiasy drzwiowej lub okiennej prowadzi do bardzo smukłej konstrukcji, w której jeżeli chodzi o oś ł o ż yska wychylnego, to w obszarze połączenia gwintowego w kierunku promieniowym są potrzebne jedynie dwa elementy konstrukcyjne, mianowicie tuleja obciążona skrzydłem służąca do przejmowania ciężaru skrzydła, która opiera się dzięki połączeniu gwintowemu na części gwintowanej otaczającej oś łożyska wychylnego jako drugim elemencie konstrukcyjnym.

Przedmiot wynalazku w przykładzie wykonania jest uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój podłużny zawiasy według wynalazku, fig. 2 - widok z góry zawiasy z fig. 1 ze zdjętą pokrywką i fig. 3 - przekrój wzdłuż linii I-I na fig. 1.

W przedstawionym przykł adzie wykonania wynalazku zawiasa jest trzyczęściową zawiasą drzwiową, zasadniczo składającą się z skrzydłowego członu zawiasy 12, który za pomocą osi łożyska wychylnego 13 jest połączony przegubowo z ramowym członem zawiasy 11, który posiada część górną 11' i część dolną 11, które są jednoczęściowe. Zamiast tego mogłyby być także dwa pojedyncze ramowe człony zawiasy, z których jeden znajduje się na górze osi łożyska wychylnego i jeden znajduje się na dole osi łożyska wychylnego. Ramowy człon zawiasy może być wykonany także z dwóch części. Ramowy człon zawiasy 11 jest zamocowany na nie przedstawionej ościeżnicy drzwi, na przykład w podanych miejscach mocowania 29, które są wykonane dla nie przedstawionych śrub mocujących jako otwory przelotowe. Ościeżnica jest na przykład ramą o wydrążonym profilu, na której powierzchni czołowej, od strony przylgi, za pomocą skrzydełka 30 widocznego na fig. 2 jest zamocowany ramowy człon zawiasy 11. Skrzydełko 30 jest umieszczone na dwukrotnym wygięciu 31 ramowego członu zawiasy 11. Skrzydłowy człon zawiasy 12 posiada również skrzydełko 32, które jest zamocowane za pomocą miejsc mocowania 33 na nie przedstawionej ramie skrzydła, a mianowicie na powierzchni czołowej od strony przylgi ramy skrzydła. Ponadto skrzydłowy człon zawiasy 12 jest wykonany z dwukrotnym wygięciem 34. Dwukrotne wygięcia 31,34 wchodzą przez szczelinę sąsiadujących ze sobą profili ramy w obszar przylgi tych obydwu profili ramy.

Ramowy człon zawiasy 11 na swoich obydwu częściach 11', 11 ma wykonane gniazda łożysk, w których wybraniach są umieszczone tuleje łożysk osi 25. Tuleje łożysk osi 25 służą do ułożyskowania końców 131, 13 osi łożyska wychylnego 13, która jest wykonana jednolicie jako jedna część. Między gniazdami łożyska części ramowego członu zawiasy 11', 11 zwijana tuleja zawiasy 15 współosiowo otacza w odstępie oś obrotu 13. W niewidocznej bezpośrednio na figurach rysunku przestrzeni pierścieniowej powstałej wskutek tego odstępu, między zwijaną tuleją zawiasy 15 i osią łożyska wychylnego 13 jest umieszczona część gwintowana 14 zasadniczo wypełniająca tę przestrzeń pierścieniową. Część gwintowana 14 rozprzestrzenia się od dolnego końca 15 zwijanej tulei zawiasy 15 przez jej środek w górę, blisko tulei prowadzącej 19, która wypełnia część pierścieniową między górnym końcem 15' zwijanej tulei zawiasy 15 i osią obrotu 13.

Część gwintowana 14 ma na dole pierścieniowy kołnierz oporowy 14', który wystaje na zewnątrz w kierunku promieniowym i opiera się na dolnej części 11 ramowego członu zawiasy 11. Nad pierścieniowym kołnierzem oporowym 14' część gwintowana jest zaopatrzona na zewnątrz w gwint 17, który wchodzi w gwint 35 zwijanej tulei zawiasy 15 co powoduje, że zwijana tuleja zawiasy 15 w przedstawiony sposób może opierać się na pierścieniowym kołnierzu oporowym 15, przy czym pierścieniowy kołnierz oporowy 15 przynajmniej częściowo jest obejmowany przez kołnierz prowadzący 36 zwijanej tulei zawiasy 15.

Na górnym końcu 15' zwijanej tulei zawiasy 15 także znajduje się gwint 35. Służy on możliwości także innego zastosowania zawiasy po jej odwróceniu co powoduje, że nadaje się ona do okucia lewego i prawego. Tuleja prowadząca 19 znajdująca się w obszarze gwintu 35 osłania gwint 35 w kierunku osi łożyska wychylnego 13 i służy przy tym do podparcia osi 13 w kierunku promieniowym.

Tuleja prowadząca 19 i część gwintowana 14 są zaopatrzone odpowiednio w wystający w kierunku osiowym wysuwany teleskopowo kołnierz 37, 37'. Grubość tych kołnierzy jest w przybliżeniu

PL 204 365 B1 taka sama i przy tym o połowę mniejsza niż odstęp zwijanej tulei zawiasy 14 od osi łożyska wychylnego 13. Wysuwane teleskopowo kołnierze 37, 37' są usytuowane w taki sposób, że wchodzą one jeden w drugi. Na fig. 1 pokazano, że wysuwany teleskopowo kołnierz 37 może wejść w wysuwany teleskopowo kołnierz 37' tulei prowadzącej 19. Umożliwia to przestawienia względne części gwintowanej 14 i tulei prowadzącej 19 w wypadku regulacji wysokości zawiasy lub skrzydłowego członu zawiasy 12.

Regulacja wysokości skrzydłowego członu zawiasy 12 w stosunku do ramowego członu zawiasy 11 jest możliwa dzięki połączeniu gwintowanemu; części gwintowanej 14 za pomocą jej gwintu 17 z gwintem 35 zwijanej tulei zawiasy 15. Ponadto część gwintowana 14 musi być przestawiana obrotowo. Przestawienie obrotowe następuje za pomocą osi łożyska wychylnego 13. Ma ona na swoim górnym końcu 13' środek do przestawiania obrotowego 16 w kształcie gniazda sześciokątnego. Jeśli oś łożyska wychylnego zostanie przekręcona za pomocą klucza wchodzącego w gniazdo sześciokątne, to jej przekręcenie może być przeniesione na część gwintowaną 14, ponieważ obydwie znajdują się w połączeniu kształtowym wytrzymałym na przekręcanie. Połączenie kształtowe wytrzymałe na skręcanie jest tym realizowane przez to, że część gwintowana 14 ma niekołowy otwór 18, w który wchodzi oś łożyska wychylnego 13. Odpowiednio, oś łożyska wychylnego również jest wykonana jako posiadająca niekołowy przekrój poprzeczny. Jest to widoczne na fig. 3, na której przedstawiono w widoku z góry niekołowy, bowiem zaopatrzony w spłaszczenia 38 przekrój poprzeczny osi łożyska wychylnego 13, jak również spłaszczone i tym samym niekołowe odcinki niekołowego otworu 18. Przekręcenie osi łożyska wychylnego 13 prowadzi więc do odpowiedniego przekręcenia części gwintowanej 14 w kierunku dwustronnej strzałki 40 na fig. 3. Do tego wystarczy, jeśli niekołowy otwór 18 części gwintowanej 14 rozciąga się w przybliżeniu tylko na połowie długości, mianowicie na dolnej połowie długości. Przy tym oś łożyska wychylnego 13, odpowiednio, tylko na tym obszarze długości jest zaopatrzona w spłaszczenia 38, a powyżej, a więc w górnym obszarze zawiasy skrzydła 12, oś łożyska wychylnego 13 ma kołowy przekrój poprzeczny. Jednak jest możliwe zaopatrzenie jej w tym miejscu w spłaszczenia 38. W takim wypadku tuleja prowadząca 19 jednak może pozostać okrągła. Prowadzenie w kierunku promieniowym również wtedy jest wystarczające.

Zawiasa 10 musi być wykonana w taki sposób, że wychylenie skrzydła drzwi lub skrzydła okna nie prowadzi do przestawienia skrzydłowego członu zawiasy 12 względem części ramowej 11. Dla osiągnięcia tego jest wykorzystana śruba blokująca 20, która jest wykonana, na przykład jako śruba bez łba. Śruba blokująca 20 przechodzi przez zwijaną tuleję zawiasy 15 i część gwintowaną 14 odpowiednio do fig. 3 i za pomocą końca 20 jest wkręcona w kierunku dna rowka pierścieniowego 28 osi łożyska wychylnego 13. Śruba blokująca 20 zapobiega wtedy względnemu przekręceniu zwijanej tulei zawiasy 15 i części gwintowanej 14. Mając na uwadze względne przestawienie wysokości obydwu części, w części gwintowanej 14 są wykonane otwory podłużne 21, które według fig. 1 rozprzestrzeniają się pionowo. Dlatego po usunięciu śruby blokującej 20 z części gwintowanej 14 jest możliwe jej przekręcenie. Wskutek tego jeden z pozostałych otworów podłużnych lub początkowy dochodzi w położenie, w którym śruba blokująca 20 znowu może być wkręcona. Cztery otwory podłużne wystarczają, aby przy używanych skokach gwintu 17, 35 uzyskać wystarczająco dokładne stopniowanie wysokości.

Część gwintowana 14 opiera się swoim kołnierzem pierścieniowym 14' za pomocą pokrywki osłaniającej 22 na tulei łożyska osi 25 dolnej części ramowego członu zawiasy 11'. Część gwintowana we wszystkich różnych pozycjach wysokościowych zwijanej tulei zawiasy 15 ma takie samo położenie pionowe. Kołnierz prowadzący 36 tworzy z częścią ramowego członu zawiasy 11 szczelinę, która ma różną szerokość zależnie od pozycji wysokościowej zwijanej tulei zawiasy 15. Wskutek tego na pokrywce osłaniającej 22 znajduje się osłaniający kołnierz 39, za pomocą którego pokrywka osłaniająca przylegając obejmuje dolny koniec 15 zwijanej tulei zawiasy 15. W następstwie podparcia części gwintowanej 14 na pokrywce osłaniającej 22 pozostaje ona zawsze w przedstawionym położeniu na części ramowego członu zawiasy 11'.

Także na górnej części ramowego członu zawiasy 11' znajduje się pokrywka osłaniająca 22, ponieważ także w tym miejscu szczelina, istniejąca między górnym końcem 15' zwijanej tulei zawiasy i ramowym członem zawiasy 11', zmienia się w zależności od pozycji wysokościowej zwijanej tulei zawiasy 15. Kołnierz 39 osłaniający pokrywkę osłaniającą 22 zapobiega temu, żeby zmieniająca się szczelina mogła być spostrzegana wzrokiem. Zewnętrzny wygląd zawiasy jest odpowiednio udoskonalony. Oczywiście należy zadbać o to, żeby górna pokrywka osłaniająca 22 zachowała położenie przedstawione tutaj na fig. 1. W tym celu występuje sprężyna naciskowa 23, która opiera się na tulei prowadzącej 19. Tuleja prowadząca 19 jest wykonana z przedstawionym zagłębieniem pierścienio6

PL 204 365 B1 wym, w które sprężyna naciskowa 23 jest wetknięta jednym końcem 23'. Tuleja prowadząca 19 posiada wystarczającą ilość miejsca dla wykonania zagłębienia pierścieniowego, ponieważ w tym miejscu jest wykonany kołnierz pierścieniowy 19'. Może on także naciskać koniec 23' sprężyny naciskowej 23, jeśli jest ona wciśnięta w górny koniec 15' zwijanej tulei zawiasy 15.

Opisane powyżej wykonania zawiasy 10 są zrealizowane przede wszystkim ze względu na regulację wysokości skrzydłowego członu zawiasy 12. Jednakże jest także konieczna realizacja regulacji bocznych lub regulacji dociskowych. Regulacja dociskowa oznacza, że zawiasa musi dać się przestawić prostopadle do płaszczyzny ramy skrzydła, podczas gdy regulacji bocznej dokonuje się w kierunku poziomym równolegle do płaszczyzny ramy. W celu umożliwienia tego, tuleje łożyska osi 25 są zaopatrzone w mimośrodowe otwory ustalające 24, aby można było ustalić końce 13', 13 osi łożyska wychylnego 13. Na fig. 2 można wyraźnie zauważyć mimośrodowość osi łożyska wychylnego 13 względem obwodu zewnętrznego 25' tulei łożyska osi 25.

W celu umożliwienia pozycjonowania tulei osi łożyska 25 wewnątrz części 11', 11 zawiasy ramy w ustalonych z góry położeniach, części 11', 11 ramowego członu zawiasy i pokrywka zawiasy 26 są wykonane w specjalny sposób. W częściach 11', 11 ramowego członu zawiasy znajdują się rowki wzdłużne 27, a mianowicie w danym wypadku cztery sztuki. Rowki wzdłużne 27 są rozmieszczone równomiernie na obwodzie i symetrycznie względem dwukrotnych wygięć 31. W rowki pierścieniowe 27 mogą wchodzić nie przedstawione występy pokrywek zawiasy 26, które są wsuwane na górny koniec górnej części 11' ramowego członu zawiasy lub na dolny koniec dolnej części 11 ramowego członu zawiasy. Z drugiej strony występy pokrywek zawiasy 26 wchodzą, w nieprzedstawiony sposób, także w rowki tulei łożysk osi 25 i zapobiegają w ten sposób ich przekręceniu, albo mają one mimośrodowy występ odpowiadający osiom łożyskowym, za pomocą którego wchodzą w mimośrodowe otwory ustalające 24.

Jeśli tuleje łożysk osi 25 z położenia przedstawionego na fig. 2 zostaną obrócone o 180°, to powstaje regulacja dociskowa, w której skrzydło zostaje przesunięte równolegle do płaszczyzny ramy o podwójną mimośrodowość osi łożyska wychylnego 13. Jeśli zawiasa jest umieszczona od strony wewnętrznej, nacisk jest odpowiednio wzmocniony. Jeśli tuleje łożyska osi 25 są umieszczone w górnym lub dolnym położeniu według fig. 2, zachodzi odpowiednia regulacja boczna skrzydła względem ościeżnicy. Jeśli mimośrodowość leży nad płaszczyznami poziomymi, skrzydełka 30, 32 znajdują się w większym odstępie od siebie co powoduje, że obszar przylgi odpowiednio zwiększa się. Odwrotnie zmniejsza się on, jeśli mimośrodowość leży poniżej płaszczyzn poziomych.

Claims (16)

1. Zawiasa drzwiowa lub okienna, z ramowym członem zawiasy i skrzydłowym członem zawiasy, połączonymi ze sobą przegubowo za pomocą osi łożyska zawiasy, z częścią gwintowaną, podpartą na ramowym członie zawiasy dla przeniesienia ciężaru skrzydła, połączoną połączeniem gwintowym z obciążoną skrzydłem tuleją, i podpartą za pomocą elementów do przestawiania obrotowego na osi łożyska zawiasy, której przekręcenie prowadzi za pomocą połączenia kształtowego do przestawienia połączenia gwintowego, znamienna tym, że część gwintowana (14) obejmuje oś łożyska wychylnego (13) i znajduje się z nią w połączeniu kształtowym wytrzymałym na skręcanie, i że tuleja obciążona skrzydłem jest zwijaną tuleją zawiasy (15), która posiada gwint (17) gwintów dla połączenia gwintowego.

2. Zawiasa drzwiowa lub okienna według zastrz. 1, znamienna tym, że zwinięta tuleja zawiasy (15) posiada na każdym końcu gwint (17).

3. Zawiasa drzwiowa lub okienna według zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, że część gwintowana (14) ma niekołowy otwór (18), w który za pomocą wytrzymałego na skręcanie połączenia kształtowego wchodzi oś łożyska wychylnego (13).

4. Zawiasa drzwiowa lub okienna według zastrz. 3, znamienna tym, że niekołowy otwór (18) części gwintowanej (14) rozciąga się w przybliżeniu na połowie jej długości a oś łożyska wychylnego (13) ma odpowiednio niekołowy przekrój poprzeczny na takiej samej długości.

5. Zawiasa drzwiowa lub okienna według zastrz. 4, znamienna tym, że niekołowy otwór (18) części gwintowanej (14) i część osi łożyska wychylnego (13) o niekołowym przekroju poprzecznym są umieszczone od strony podparcia na części gwintowej (14) i na osi łożyska wychylnego (13).

PL 204 365 B1

6. Zawiasa drzwiowa lub okienna według zastrz. 1, znamienna tym, że na górnym końcu (15') zwijanej tulei zawiasy (15) jest wmontowana tuleja prowadząca (19) otaczająca oś łożyska wychylnego (13).

7. Zawiasa drzwiowa lub okienna według zastrz. 1, znamienna tym, że tuleja prowadząca (19) ma pierścieniowy kołnierz (19') tworzący wspólną płaszczyznę z powierzchnią czołową górnego końca (15') zwijanej tulei zawiasy (15).

8. Zawiasa drzwiowa lub okienna według zastrz. 7, znamienna tym, że tuleja prowadząca (19) ma gładki walcowy obwód zewnętrzny (19), o długości w przybliżeniu takiej samej jak długość gwintu (17) znajdującego się na górnym końcu (15') zwijanej tulei zawiasy (15).

9. Zawiasa drzwiowa lub okienna według zastrz. 7, znamienna tym, że tuleja prowadząca (19) i część gwintowana (14) zachodzą na siebie i są wysuwane teleskopowo wewnątrz zwijanej tulei zawiasy (15).

10. Zawiasa drzwiowa lub okienna według zastrz. 1, znamienna tym, że położenie połączenia gwintowego części gwintowanej (14) i zwijanej tulei zawiasy (15) jest zabezpieczone za pomocą śruby blokującej (20) przechodzącej przez obie te części.

11. Zawiasa drzwiowa lub okienna według zastrz. 1, znamienna tym, że w części gwintowanej (14) na jej obwodzie jest umieszczona ustalona z góry liczba pionowych otworów podłużnych (21) i/lub oś łożyska wychylnego (13) ma rowek pierścieniowy (28) ustalający koniec (20') śruby blokującej (20).

12. Zawiasa drzwiowa lub okienna według zastrz. 1, znamienna tym, że część gwintowana (14), od strony członu ramowego zawiasy swojego gwintu (17) ma pierścieniowy kołnierz oporowy (14'), do podparcia na ramowym członie zawiasy (11).

13. Zawiasa drzwiowa lub okienna według zastrz. 1, znamienna tym, że część gwintowana (14) jest podparta na ramowym członie zawiasy (11) za pomocą pokrywki osłaniającej (22), która przylegając obejmuje dolny koniec (15) zwijanej tulei zawiasy (15).

14. Zawiasa drzwiowa lub okienna według zastrz. 1, znamienna tym, że górny koniec (15') zwijanej tulei zawiasy jest otoczony przez przylegającą pokrywkę osłaniającą (22), która jest utrzymywana w styku z górną częścią (11') ramowego członu zawiasy (11) za pomocą sprężyny naciskowej (23) podpartej w tulei prowadzącej (19).

15. Zawiasa drzwiowa lub okienna według zastrz. 1, znamienna tym, że końce (13', 13) osi łożyska wychylnego (13) są utrzymywane w kierunku promieniowym w mimośrodowych otworach ustalających (24) tulei łożysk osi (25) ramowego członu zawiasy (11), a tuleje łożysk osi (25) są zabezpieczone przed niepożądanym przekręceniem, za pomocą pokrywek zawiasy (26) połączonych kształtowo w sposób wytrzymały na przekręcanie z ramowym członem zawiasy (11).

16. Zawiasa drzwiowa lub okienna według zastrz. 15, znamienna tym, że pokrywki zawiasy (26) są utrzymywane w czterech równomiernie oddalonych od siebie rowkach wzdłużnych (27) ramowego członu zawiasy (11) wytrzymałym na skręcanie połączeniem kształtowym.