PL204917B1

PL204917B1 - Biobójcze polimeryczne pochodne guanidyny na osnowie diamin, sposób ich wytwarzania oraz sposób wytwarzania chlorowodorków polioksyalkileno-guanidyny

Info

Publication number: PL204917B1
Application number: PL358892A
Authority: PL
Inventors: Oskar J. Schmidt; Andreas Schmidt; Dimitri Toptchiev
Original assignee: P O C Oil Industry Technology
Priority date: 2000-05-11
Filing date: 2001-05-08
Publication date: 2010-02-26
Also published as: MY127107A; CA2408191A1; ATE285395T1; CN1438992A; WO2001085676A1; JP2003534404A; EP1280766A1; EG22904A; KR20020091274A; EA005462B1; US20030113291A1; ES2234837T3; YU83702A; PT1280766E; MXPA02011111A; IL152600A0; KR100807406B1; PL358892A1; EA200201195A1; NZ522871A

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku są biobójcze, polimeryczne pochodne guanidyny na osnowie diamin, które zawierają łańcuchy oksyalkilenowe między dwiema grupami aminowymi, znajdujące zastosowanie jako środki dezynfekcyjne w medycynie, weterynarii, w oczyszczaniu ścieków, w gospodarstwie domowym oraz we wszystkich branżach gospodarki, w których preparaty biobójcze są potrzebne. Dalej przedmiotami wynalazku są sposób wytwarzania tych pochodnych oraz sposób wytwarzania chlorowodorków polioksyalkileno-guanidyny.

Znany jest szereg sposobów syntezy oligomerów i polimerów, które w swych makrocząsteczkach zawierają elementy odpowiedzialne za biobójczy efekt chlorowodorku guanidyny. Np. znany jest sposób otrzymywania środka dezynfekcyjnego-chlorowodorku poliheksametyleno-guanidyny (PHMG) - na drodze wzajemnego oddziaływania heksametylenodiaminy (HMD) i stopionego chlorowodorku guanidyny (GHCl) podczas ogrzewania, przy czym HMD uprzednio stapia się i proces ten przy stosunku molowym HMD do GHCl rzędu 1:(0,85-0,95) wobec równomiernego dodawania otrzymanego stopu-GHCl do stopu-HMD prowadzi się w temperaturze 180°C w ciągu 2,5 godziny z następującym podwyższaniem temperatury do 240°C i ogrzewaniem w tej temperaturze w ciągu 5 godzin (opis patentowy UdSSR nr 1616898).

Niedogodność tego postępowania polega przede wszystkim na stosowaniu silnie trującego reagenta HMD. I tak np. stężone roztwory-HMD wywołują silne oparzenie błon śluzowych. Wada ta jest charakterystyczna dla wszystkich sposobów, które bazują na zastosowaniu HMD. Poza tym istnieje dalsza niedogodność, że PHMG uzyskany tym sposobem zawiera domieszki, które w stadium syntezy GHCl powstają z dicyjanodiamidu (DZDA) i chlorku amonowego. Przy tym uzyskany GHCl jako domieszki zawiera toksyczne pochodne kwasu cyjanurowego, tj. amelid i amelinę. Obok tych domieszek produkt końcowy zawiera domieszkę toksycznego reagenta wyjściowego HMD, która z uwagi na swą toksyczność zalicza się do 1 klasy niebezpieczeństwa. Wywołane zostaje to przez wyżej omówioną drogą postępowania podczas prowadzenia tego procesu, mianowicie przez stopniowe dodawanie pierwszego składnika reakcji polikondensacji do drugiego składnika na tle przebiegającego procesu. Przeprowadzanie tego procesu polikondensacji w wysokiej temperaturze prowadzi do sublimacji znacznych ilości-HMD z mieszaniny reakcyjnej. Sublimacja ta znacznie utrudnia przeprowadzenie procesu i czyni trudnym dobór odpowiedniego aparatu. Ponadto znaczne ilości HMD zostają współporywane z wychodzącym amoniakiem, co w przebiegu reakcji prowadzi do zmiany potrzebnego stosunku molowego reagentów, tj. do pogorszenia właściwości produktu (względnej masy cząsteczkowej, rozpuszczalności, właściwości biobójczych).

Celem niniejszego wynalazku jest otrzymanie wielkocząsteczkowego, jednorodnego i czystego środka dezynfekcyjnego na osnowie soli guanidyny, wykazującego nikłą toksyczność a jednakże wysoką czynność biobójczą, wyższą względną masę cząsteczkową, wyższą hydrofilowość oraz właściwości substancji powierzchniowo czynnych.

Osiąga się to za pomocą biobójczych, polimerycznych pochodnych guanidyny na osnowie diamin, które zawierają łańcuchy oksyalkilenowe między dwiema grupami aminowymi, wyróżniających się według wynalazku tym, że te pochodne guanidyny stanowią polikondensacyjny produkt soli addycyjnej kwasu i guanidyny z diaminami, które zawierają łańcuchy polioksyalkilenowe między dwiema grupami aminowymi.

Korzystnymi, biobójczymi pochodnymi według wynalazku są takie produkty, w których przedstawicielami szeregu soli polioksyalkilenoguanidyny są takież sole z wprowadzoną diaminą glikolu trietylenowego o względnej masie cząsteczkowej 148, polioksypropylenodiaminą o względnej masie cząsteczkowej 230 oraz polioksyetylenodiaminą o względnej masie cząsteczkowej 600.

Wytwarzanie tego produktu następuje według wynalazku w ten sposób, że tę ciekłą diaminę poddaje się polikondensacji z addycyjnymi solami kwasu i guanidyny w środowisku ciekłej diaminy w warunkach nieprzerwanego mieszania od początku aż do końca reakcji w podwyższonej temperaturze i wobec trwania tej polikondensacji w ciągu 9-16 godzin w zależności od rodzaju zastosowanej diaminy.

W sposobie według wynalazku reakcję polikondensacji korzystnie przeprowadza się przy molowym stosunku wyjściowym reagentów równym 1:1.

Korzystnie tę reakcję polikondensacji prowadzi się w temperaturze 140-190°C.

W przypadku zaproponowanego wynalazku zapewnia się w zakresie syntezy przeprowadzenie reakcji w fazie ciekłej wobec nieprzerwanego mieszania od początku aż do zakończenia. Dzięki temu umożliwia się potrzebne ujednorodnienie układu, zachowanie wymaganego stosunku molowego rePL 204 917 B1 agentów w przebiegu reakcji, tj. wysoką jakość produktu, oraz uproszczenie technicznego oprzyrządowania procesu i odciążenie wymagań bezpieczeństwa, stawianych procesowi.

W szczególności poddaje się reakcji np. diaminę glikolu trietylenowego o względnej masie cząsteczkowej 148 oraz polioksyalkilenodiaminy o różnym składzie z addycyjnymi solami kwasu i guanidyny. Można przy tym otrzymać obszerny krąg biobójczych polimerów o wielokationowym charakterze, wykazujących wysoką aktywność i nikłą toksyczność. Polimery te można w praktyce jako środki dezynfekcyjne stosować w różnych dziedzinach.

Przykładami addycyjnych soli kwasu i guanidyny, odpowiednich dla przeprowadzenia reakcji polikondensacji z diaminą glikolu trietylenowego i polioksyalkilenodiaminami, są sole kwasów nieorganicznych i organicznych, takich przykładowo jak chlorowodorek, diwodorofosforan, węglan, sól kwasu sorbowego, azotan, wodorooctan, glukonian, cytrynian i krzemian.

Zaproponowane diaminy są cieczami o wysokim stopniu hydrofilowości, niskiej lotności i relatywnie niskiej prężności par, zapewniającej to, że w przebiegu reakcji żadne pary diaminy nie są obecne ani w aparacie reakcyjnym, ani w otoczeniu, a to w toku reakcji nie prowadzi do zmiany stosunku molowego reagentów. Stosowanie cytowanych diamin umożliwia mieszanie w ciekłym środowisku reakcyjnym od początku aż do zakończenia reakcji, tj. efektywne kontrolowanie procesu.

Reakcja ta następuje korzystnie przy molowym stosunku wyjściowym reagentów: soli guanidyny i diaminy rzędu 1:1 w temperaturze 140-190°C w zależności od rodzaju stosowanej diaminy w warunkach nieprzerwanego mieszania. W reakcji tej stosuje się dostępną w handlu, czystą (99%-owy stopień czystości) sól guanidyny. Jako wynik otrzymuje się nowe, polimeryczne substancje biobójcze na osnowie soli guanidyny - rozpuszczalne w wodzie sole polioksyalkileno-guanidyny, wykazujące podwyższoną bakteriobójczość, lepszy stopień hydrofilowości i wybitne właściwości polimerycznych substancji powierzchniowo czynnych. Wartość najniższego stężenia hamującego w % dla E. coli wynosi 0,00008, tzn. jest ono znacznie lepsze niż w przypadku chlorowodorku poliheksametyleno-guanidyny (skrótowo zwanego PHMG), względna masa cząsteczkowa Mw=13500 jest wyższa niż w przypadku PHMG, toksyczność jest mniejsza, mianowicie LD50 = 3400 mg/kg dla szczurów w porównaniu z PHMG o LD50 = 2500 mg/kg.

Uzyskane wyniki można zademonstrować w podanych niżej przykładach, przy czym przykładom 1-4 przyporządkowano załączoną tablicę.

Sposób wytwarzania chlorowodorków polioksyalkileno-guanidyny, polega według wynalazku na tym, że reakcja polikondensacji chlorowodorku guanidyny i ciekłej diaminy, która zawiera grupę polioksyalkilenową między dwiema grupami aminowymi następuje przy molowym stosunku wyjściowym reagentów równym 1:1 w ciekłym środowisku reakcyjnym, to jest w środowisku ciekłej diaminy, w warunkach nieprzerwanego mieszania od początku aż do końca reakcji, w temperaturze 150-170°C i wobec trwania tej polikondensacji w ciągu 18-25 godzin w zależności od rodzaju zastosowanej diaminy.

Korzystnie w tym ostatnim sposobie wzajemne oddziaływanie chlorowodorku guanidyny z diaminą glikolu trietylenowego o względnej masie cząsteczkowej 148 zachodzi początkowo w temperaturze 150°C w ciągu 5 godzin i następnie w temperaturze 170°C w ciągu 13 godzin albo w temperaturze 150°C w ciągu 25 godzin.

Wzajemne oddziaływanie chlorowodorku guanidyny z polioksypropylenodiaminą o względnej masie cząsteczkowej 230 korzystnie zachodzi w tym sposobie w temperaturze 150°C w ciągu 2 godzin i następnie w temperaturze 170°C w ciągu 18 godzin; a wzajemne oddziaływanie chlorowodorku guanidyny z polioksyetylenodiaminą o względnej masie cząsteczkowej 600 korzystnie zachodzi w temperaturze 150°C w cią gu 25 godzin.

P r z y k ł a d 1. Kolbę trójszyjną o pojemnoś ci 250 ml, wyposaż oną w mieszadł o i chłodnicę powietrzną, w temperaturze pokojowej rzędu 20°C napełnia się za pomocą 25,28 g (0,17 mola) ciekłej diaminy, tj. diaminy glikolu trietylenowego (TEDA) (H2N-CH2CH2-O-CH2CH2-O-CH2CH2-NH2). Następnie do kolby dodaje się 16,34 g (0,17 mola) sproszkowanego chlorowodorku guanidyny (GHCl). W warunkach nieprzerwanego mieszania ogrzewa się kolbę w ciągu 5 godzin w temperaturze 150°C. Lepkość środowiska reakcyjnego wzrasta w miarę postępu reakcji, która zachodzi z uwalnianiem gazowego amoniaku. W tym stadium procesu pobiera się próbkę z aparatu reakcyjnego. Ten żywicowaty, żółtawy produkt jest hydrofilowy i szybko rozpuszcza się w całości w wodzie. Naważkę wysuszonej próbki tego produktu (próbka 1a) rozpuszcza się w wodzie i mierzy jego lepkość istotną w wiskozymetrze Ubbelohde'a. Lepkość ta wynosi [η]=0,04 dl/g, co dowodzi, że już w tym stadium reakcji tworzy się polimeryczny produkt o wagowo średniej masie cząsteczkowej Mw=2500. Produkt ten wykazuje już właściwości biobójcze (patrz tablica).

PL 204 917 B1

Dalej kontynuuje się ogrzewanie w warunkach mieszania tej ciekłej mieszaniny reakcyjnej w temperaturze 170°C w ciągu 9 godzin. Przy tym postępuje dalej również wywiązywanie się gazu i podwyż szanie lepkoś ci ś rodowiska reakcyjnego. Po upł ywie podanych 9 godzin trwania reakcji w temperaturze 170°C pobiera się z układu reakcyjnego drugą próbkę nr 1b). Intensywność zabarwienia tej próbki polimerycznej zwiększa się do jasnobrunatnego. Z pomiaru lepkości istotnej tej próbki 1b) wynika wartość [η]=0,07 dl/g, co odpowiada wagowo średniej masie cząsteczkowej Mw=5800, i co oznacza, że względna masa cząsteczkowa wzrasta w toku reakcji. Tak samo zwiększa się bakteriobójczość, patrz tablica. Ponieważ po ekspozycji w ciągu 9 godzin w temperaturze 170°C jeszcze obserwuje się wywiązywanie gazu, tzn. reakcja nie jest zakończona, kontynuuje się ogrzewanie układu reakcyjnego w tej temperaturze 170°C jeszcze w ciągu 4 godzin. Po tym ustaje wywiązywanie się gazu i reakcja kończy się.

Następnie pobiera się jeszcze jedną próbkę polimeru 1c) i mierzy się wartość jego lepkości istotnej [η] =0,085 dl/g, co odpowiada względnej masie cząsteczkowej Mw=9100. Produkt reakcji szybko rozpuszcza się w całości w wodzie i wykazuje znaczną hydrofilowość.

Oznaczanie części składowych poszczególnych pierwiastków produktu polimerycznego daje następujące wyniki:

oznaczono w %: C-40,4; 40,25; N-19,7; 19,85; H-7,4; 7,456.

W przypadku napeł nienia reaktora ciekłą polioksypropylenodiaminą o niż ej podanej strukturze: dla C7N3O2CI H16 obliczono w %: C-40,1; N-20,04; H-7,63.

Tym samym otrzymano nowy produkt polimeryczny, którego skład odpowiada składowi układu politrietylenoglikol-chlorowodorek guanidyny. Produkt końcowy opisanego doświadczenia otrzymuje się z ilościową wydajnością 98,7%. Jest on mało toksyczny, doustna dawka u szczurów LD50 =3100 mg/kg, tzn. wykazuje on znacznie niższą toksyczność niż PHMG (patrz tablica) oraz wysoką aktywność bakteriobójczą.

P r z y k ł a d 2.

Takie same reagenty wyjściowe w takich samych ilościach i w takim samym stosunku molowym jak w przykładzie 1 umieszcza się w kolbie reakcyjnej. Reakcja następuje w warunkach nieprzerwanego mieszania od początku aż do zakończenia w temperaturze 150°C w ciągu 25 godzin tak długo, aż nie uwalnia się już amoniak. Produkt reakcji jest rozpuszczalny w wodzie, ma jasno brunatne zabarwienie i otrzymuje się go z wydajnością 99,1%. Skład pierwiastków produktu reakcji odpowiada składowi układu polietylenoglikol-chlorowodorek guanidyny.

Analiza elementarna w %:

znaleziono: C - 40,7; N - 19,65; H - 7,6 obliczono : C - 40,01; N - 20,04; H - 7,63.

Lepkość istotna tej próbki (próbka 2) po zmierzeniu wynosi [η]=0,11 (Mw~11800). Próbka ta wykazuje wyższą aktywność bakteriobójczą oraz niższą toksyczność niż PHMG (patrz tablica).

P r z y k ł a d 3.

W kolbie trójszyjnej o pojemnoś ci 250 ml, wyposażonej w mieszad ł o i chł odnicę powietrzną , w temperaturze pokojowej rzę du 20°C umieszcza się 48 g (0,208 mola) diaminy o wzorze

H2N - CH-CH2[O - CH2 - CH]X NH2

I I X = 2,6,

CH3 CH3 o masie cząsteczkowej 230 i równomolową ilość sproszkowanego chlorowodorku guanidyny (GHCl) rzędu 19 g (0,208 mola). Mieszaninę tę ogrzewa się w warunkach nieprzerwanego mieszania, najpierw w ciągu 2 godzin w temperaturze 150°C i następnie w ciągu 9 godzin w temperaturze 170°C. W tym stadium z mieszaniny reakcyjnej pobiera się próbkę 3a) hydrofilowego, kleistego produktu o jasno-brunatnym zabarwieniu i mierzy jego lepkość istotną : [η ] =0,045 dl/g, co odpowiada masie cząsteczkowej Mw ~ 3000. Dalej kontynuuje się ogrzewanie w tej temperaturze 170°C jeszcze w ciągu 9 godzin, aż nie uwalnia się już amoniak, tj. aż do zakończenia reakcji. Wydajność produktu końcowego wynosi 98,9%.

Według danych z analizy elementarnej produkt końcowy odpowiada oczekiwanemu wzorowi układu polioksypropylen-chlorowodorek guanidyny.

Znaleziono w %: C - 50,85; N - 13,35; H - 9,6

Obliczono w %: C - 50,4; N - 13,57; H - 9,69.

PL 204 917 B1

Oznaczono lepkość istotną końcowego produktu reakcji, próbka 3b), [η]=0,12, co odpowiada masie cząsteczkowej Mw ~ 12500, tj. wyższej niż w przypadku PHMG.

Oznaczenie bakteriobójczości (E. coli: szczep nr 2590) dla próbki 3b) w porównaniu z PHMG wykazało jej wyższą aktywność biobójczą oraz niższą toksyczność (patrz tablica).

P r z y k ł a d 4.

Kolbę trójszyjną o pojemności 250 ml, wyposażoną w mieszadło i chłodnicę powietrzną, w temperaturze pokojowej rzędu 20°C napełnia się 124,8 g (0,208 mola) ciekłej diaminy, tj. układu polioksyetylenodiamina/polioksypropylen, o masie cząsteczkowej 600 i o następującym wzorze strukturalnym:

CH3 CH3 CH3

I I I

H2NCHCH2 - (OCHCH2)a - (OCH2CH2)b - (OCH2CH)c - NH2 a+c=2,5, b=8,5, oraz 19 g (0,208 mola) chlorowodorku guanidyny (GHCl).

Dalej w warunkach nieprzerwanego mieszania ogrzewa się mieszaninę reakcyjną w ciągu 25 godzin w temperaturze 150°C. W toku reakcji dochodzi do uwalniania amoniaku i do podwyższenia lepkości układu reakcyjnego. Po 25-godzinnym ogrzewaniu nie uwalnia się już amoniak, tzn. reakcja kończy się. Otrzymuje się produkt reakcji z wydajnością 99,1%. Jest to polimer o jasnobrunatnym zabarwieniu, który szybko rozpuszcza się w całości w wodzie. Dla otrzymanego polimeru, próbka 4, mierzy się lepkość istotną: [η]=0,13 co odpowiada masie cząsteczkowej Mw ~ 13500, tzn. otrzymuje się po raz pierwszy dzięki produktowi polikondensacji polimer na osnowie chlorowodorku guanidyny, wykazujący tak wysoką masę cząsteczkową.

Według danych analizy elementarnej otrzymany produkt polimeryczny odpowiada układowi polioksyetylen-chlorowodorek guanidyny o wyżej podanej, strukturalnej grupie polioksyetylenowej.

Znaleziono w %: C - 53,1; H - 7,85; N - 6,95

Obliczono w %: C - 52,3; H - 7,87; N - 7,04.

Otrzymany polimer wykazuje mniejszą toksyczność i podwyższoną bakteriobójczość (patrz tablica). Otrzymana próbka polimeru dysponuje również znakomitą właściwością polimeru powierzchniowo czynnego.

Okazało się, że oznaczona dla tej próbki wartość napięcia powierzchniowego równa 32 dyn/cm zbliża się do napięcia powierzchniowego znanej substancji powierzchniowo czynnej - siarczanu dodecylosodowego. (Należy podkreślić, że w przypadku próbek-PHMG nie można było stwierdzić żadnych wyraźnych właściwości powierzchniowo czynnych). Ta właściwość substancji powierzchniowo czynnej powinna umożliwić aktywniejsze wystąpienie biobójczych właściwości zsyntetyzowanych produktów polimerycznych na granicy podziału faz, a mianowicie w przypadku traktowania (dezynfekcji) powierzchni oraz w przypadku ich stosowania jako składników środków piorących.

P r z y k ł a d 5. Otrzymywanie układu politrietylenoglikol-diwodorofosforanu guanidyny

W kolbie trójszyjnej o pojemności 250 ml, wyposażonej w mieszadło mechaniczne i chłodnicę powietrzną, w temperaturze pokojowej umieszcza się 47,5 g (0,32 mola) ciekłej diaminy glikolu trietylenowego (względna masa cząsteczkowa 148). Następnie do kolby dodaje się 50,24 g (0,32 mola) sproszkowanego diwodorofosforanu guanidyny (względna masa cząsteczkowa 157), tj. w stosunku molowym reagentów równym 1:1. Kolbę z ciekłą masą reakcyjną zanurza się w łaźni olejowej z regulacją temperatury. Tę masę reakcyjną w warunkach nieprzerwanego mieszania ogrzewa się w temperaturze 170°C w ciągu 11 godzin. Od pierwszych minut wspomnianego termostatowania dochodzi do intensywnego uwalniania amoniaku (zabarwienie papierka wskaźnikowego), co świadczy o przebiegu reakcji polikondensacji. W toku reakcji masa reakcyjna staje się gęstopłynna, można przy tym wizualnie zaobserwować tworzenie się piany. Mieszanina reakcyjna stopniowo przekształca się w żywicę o białej barwie, której objętość przewyższa objętość ciekłej mieszaniny wyjściowej. Gdy tylko kończy się gazowe wydzielanie amoniaku, następuje też zakończenie reakcji. Po ochłodzeniu kolby usuwa się z niej żywicę polimeryczną za pomocą łopatki i rozdrabnia w moździerzu na proszek, który wykazuje wyższą hydrofilowość w porównaniu z układem polioksytrietylenoglikol-chlorowodorek guanidyny, ale przy tym równocześnie rozpuszcza się szybko w wodzie. Jako wynik tej próby uzyskuje się około 84,5 g polimerycznego produktu końcowego. W 0,4 N wodnym roztworze chlorku sodowego mierzy się lepkość istotną otrzymanego polimeru. Lepkość ta wynosi [η] =0,056 dl/g.

Analiza elementarna otrzymanego polimeru dla C7N3O6PH18:

obliczono : C-30,99%, N-15,49%, 0-35,42%, P-11,44%, H-6,64% znaleziono: C-31,38%, N-15,25%, P-11,67%, H-6,49%.

Analiza ta dowodzi zgodności otrzymanego polimeru z oczekiwaną strukturą.

PL 204 917 B1

Zbadano biobójcze właściwości otrzymanego polimeru. Określono wartość najmniejszego stężenia hamującego w jednostce ^g/ml) dla dwóch rodzajów bakterii. W przypadku bakterii E.coli wartość ta wynosi 2,1 μg/ml. W przypadku Ps aeruginosa wartość wynosi 6,2 mg/ml. Potwierdza to wysoki stopień aktywności biobójczej otrzymanego polimeru. Również zbadano kilka toksykologicznych liczb znamionowych polimeru i tak określono wartość LD50 (dawka doustna) dla szczurów. Wartość ta wynosi 3200 mg/kg, co świadczy o nikłej toksyczności polimeru.

P r z y k ł a d 6. Otrzymywanie układu politrietylenoglikol-węglan guanidyny

W kolbie trójszyjnej o pojemności 1 l, wyposażonej w mieszadło mechaniczne i chłodnicę powietrzną, w temperaturze pokojowej umieszcza się 148 g (1 mol) ciekłej diaminy glikolu trietylenowego i następnie 121 g (1 mol) sproszkowanego węglanu guanidyny. Kolbę tę ogrzewa się na łaźni olejowej w warunkach nieprzerwanego mieszania, następuje przy tym dość jednoorodne wymieszanie reagentów. W temperaturze 140°C zaczyna się intensywna reakcja z uwalnianiem amoniaku. Mieszaninę wyjściową utrzymuje się w tej temperaturze (140°C) w ciągu 15 godzin. Następnie staje się ona gęstopłynna i przekształca się w jasnożółtą pianowatą masę, której objętość znacznie przewyższa objętość wyjściowej masy reakcyjnej. Po ochłodzeniu kolby żywicę polimeryczną usuwa się łopatką z kolby i w moździerzu rozdrabnia się na proszek o jasnej barwie, wykazujący dość wysoki stopień hydrofilowości. W wyniku tej próby otrzymuje się około 232 g ograniczenie w wodzie rozpuszczalnego polimeru - układu politrietylenoglikol-węglan guanidyny o lekości istotnej [η] =0,065 dl/g (zmierzonej w temperaturze 25°C, w 0,4 N wodnym roztworze-NaCl).

Analiza elementarna otrzymanego polimeru dla C8N3O5H17:

obliczono: C - 40,85%, N - 17,87%, O - 34,04%, H - 7,23% znaleziono: C - 41,31%, N - 17,65%, H - 7,03%.

Analiza ta dowodzi, że wyniki doświadczenia, jak oczekiwano, zgadzają się z obliczeniem.

Dla otrzymanego polimeru, czyli układu politrietyloglikol-węglan guanidyny, określono wartość (MHK) najniższego stężenia hamującego ^g/ml) dla bakterii E. coli. Wartość MHK wynosi 20 mg/ml, co potwierdza biobójczą aktywność otrzymanego polimeru.

T a b l i c a. Właściwości zsyntetyzowanych układów polioksyalkileno-chlorowodorek guanidyny

Próbka nr	Lepkość istotna [n]=dl/g, zmierzona w 0,1 n roztworzeNaCl w 25°C	Wagowo średnia masa cząsteczkowa Mw =	Bakteriobójczość Minimalne stężenie hamujące MHK w % (E.coli, szczep 2590)	Toksyczność Dawka doustna LD50 mg/kg (u szczurów)
Prototyp	0,1	10000	0,0007	2500
1a)	0,04	2500	0,003
1 b)	0,07	5800	0,0015
1c)	0,085	9100	0,001	3000
2	0,11	11800	0,0003	3100
3a)	0,045	3000	0,002
3b)	0,12	12500	0,0001	3150
4	0,13	13500	0,00007	3250

Zastrzeżenia patentowe

Claims

1. Biobójcze, polimeryczne pochodne guanidyny na osnowie diamin, które zawierają łańcuchy oksyalkilenowe między dwiema grupami aminowymi, znamienne tym, że te pochodne guanidyny stanowią polikondensacyjny produkt soli addycyjnej kwasu i guanidyny z diaminami, które zawierają łańcuchy polioksyalkilenowe między dwiema grupami aminowymi.

2. Biobójcze polimeryczne pochodne według zastrz. 1, znamienne tym, że przedstawicielami szeregu soli polioksyalkileno-guanidyny są takież sole z wprowadzoną diaminą glikolu trietylenowego

PL 204 917 B1 o względnej masie cząsteczkowej 148, polioksypropylenodiaminą o względnej masie cząsteczkowej 230 oraz polioksyetylenodiaminą o względnej masie cząsteczkowej 600.

3. Sposób wytwarzania polimerycznych soli polioksyalkileno-guanidyny z zastosowaniem diamin, które zawierają łańcuch polioksyalkilenu między dwiema grupami aminowymi, w środowisku ciekłym, znamienny tym, że tę ciekłą diaminę poddaje się polikondensacji z addycyjnymi solami kwasu i guanidyny w środowisku ciekłej diaminy w warunkach nieprzerwanego mieszania od początku aż do końca reakcji, w podwyższonej temperaturze i wobec trwania tej polikondensacji w ciągu 9-16 godzin w zależności od rodzaju zastosowanej diaminy.

4. Sposób według zastrz. 3, znamienny tym, że reakcję polikondensacji przeprowadza się przy molowym stosunku wyjściowym reagentów równym 1:1.

5. Sposób według zastrz. 3 albo 4, znamienny tym, że reakcję polikondensacji prowadzi się w temperaturze 140-190°C.

6. Sposób wytwarzania chlorowodorków polioksyalkileno-guanidyny, znamienny tym, że reakcja polikondensacji chlorowodorku guanidyny i ciekłej diaminy, która zawiera grupę polioksyalkilenowej między dwiema grupami aminowymi następuje przy molowym stosunku wyjściowym reagentów równym 1:1 w ciekłym środowisku reakcyjnym, to jest w środowisku ciekłej diaminy, w warunkach nieprzerwanego mieszania od początku aż do końca reakcji, w temperaturze 150-170°C i wobec trwania tej polikondensacji w ciągu 18-25 godzin w zależności od rodzaju zastosowanej diaminy.

7. Sposób według zastrz. 6, znamienny tym, że wzajemne oddziaływanie chlorowodorku guanidyny z diaminą glikolu trietylenowego o względnej masie cząsteczkowej 148 zachodzi początkowo w temperaturze 150°C w ciągu 5 godzin i nastę pnie w temperaturze 170°C w cią gu 13 godzin albo w temperaturze 150°C w cią gu 25 godzin.

8. Sposób według zastrz. 6, znamienny tym, że wzajemne oddziaływanie chlorowodorku guanidyny z polioksypropylenodiaminą o względnej masie cząsteczkowej 230 zachodzi w temperaturze 150°C w ciągu 2 godzin i następnie w temperaturze 170°C w ciągu 18 godzin.

9. Sposób według zastrz. 6, znamienny tym, że wzajemne oddziaływanie chlorowodorku guanidyny z polioksyetylenodiaminą o względnej masie cząsteczkowej 600 zachodzi w temperaturze 150°C w ciągu 25 godzin.