PL206018B1

PL206018B1 - Preparat farmaceutyczny, sposób jego wytwarzania, mikroemulsja i zastosowanie tego preparatu farmaceutycznego

Info

Publication number: PL206018B1
Application number: PL370560A
Authority: PL
Inventors: Selvaraj Naicker; Randall W. Yatscoff; Robert T. Foster
Original assignee: Isotechnika Inc
Priority date: 2001-10-19
Filing date: 2002-10-17
Publication date: 2010-06-30
Also published as: US20090054311A1; US20140249092A1; JP2012158609A; EP1435910B9; NZ531946A; US20110136744A1; AU2002333098B2; HRP20040354A2; DE60233150D1; ZA200402268B; ES2330625T3; BR0213661A; CN1274294C; IL160761A0; IL160761A; MY145753A; RU2317067C2; MXPA04003623A; KR20050037418A; US20060217309A1

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku są preparat farmaceutyczny zawierający analogi cyklosporyny, sposób jego wytwarzania, mikroemulsja zawierająca ten preparat farmaceutyczny i zastosowanie tego preparatu farmaceutycznego.

Preparaty te zawierają analogi cyklosporyny strukturalnie podobne do cyklosporyny A. W szczególności preparaty zawierają mieszaniny izomerów analogu cyklosporyny ISATx247. Preparaty tworzą trwałe mikroemulsje zapewniające wysoką rozpuszczalność leku, doskonałą biodostępność leku oraz mogą zmniejszać jeden lub większą liczbę szkodliwych skutków związanych z podawaniem cyklosporyny.

Literatura

W stosownych częściach opisu odniesienia do poniż szych pozycji literaturowych zaznaczono przez podanie w nawiasach numerów publikacji.

1. Gupta i Robinson, Treatise on Oral Controlled-drug Delivery. Text Ed. 1992, pod redakcją Aegis Cadence, Mandel Decker, Inc.

2. Traber i in., Helv. Chim. Acta, 60: 1247-1255 (1977)

3. Kobel i in., Europ. J. Applied Microbiology and Biotechnology, 14, 237-240 (1982)

4. von Wartburg i in., Progress in Allergy, 38: 28-45 (1986)

5. Rich i in., J. Med. Chem., 29, 978 (1986).

6. Opis patentowy US nr 4384996, z 24 maja 1983 r.

7. Opis patentowy US nr 4771122, z 13 wrześ nia 1988 r.

8. Opis patentowy US nr 5284826, z 8 lutego 1994 r.

9. Opis patentowy US nr 5525590, z 11 czerwca 1996 r.

10. Sketris i in., Clin. Biochem., 28: 195-211 (1995)

11. Bennett, Renal Failure, 20: 687-90 (1998)

12. Wang i in., Transplantation, 58: 940-946 (1994)

13. „Eastman Vitamin E-TPGS, Broszura firmy Eastman, Eastman Chemical Co., Kingsport, Tenn. (październik 1996 r.)

14. Hawley's Condensed Chemical Dictionary, (1987)

15. Ellis, Progress in Medicinal Chemistry 25, (1988) Elsevier, Amsterdam

16. Sokol R.J., Lancet, 338(8761): 212, (1991)

17. Sokol R.J., Lancet, 338(8768): 697, (1991).

Ujawnienie każdej z powyższych publikacji lub opisów patentowych, jak również stosowane w nich słownictwo wprowadza się w całości jako źródło literaturowe.

Zastosowanie cyklosporyny jako środka terapeutycznego

Pomimo wysiłków nakierowanych na unikanie odrzucania przeszczepów przez dopasowywanie typu tkanek gospodarza i dawcy, terapia immunosupresyjna ma krytyczne znaczenie dla żywotności narządu dawcy w organizmie gospodarza. W procedurach transplantacyjnych stosuje się rozmaite środki immunosupresyjne, w tym azatioprynę, metotreksat, cyklofosfamid, FK-506, rapamycynę i kortykosteroidy. Cyklosporyny znajdują wzrastające zastosowanie w terapii immunosupresyjnej, ze względu na ich selektywny wpływ na reakcje pośredniczone przez komórki T (1).

Wykazano, że cyklosporyna jest silnym środkiem immunosupresyjnym tłumiącym odporność humoralną i immunologiczne reakcje za pośrednictwem komórek, takie jak odrzucanie aloprzeszczepów, opóźniona nadwrażliwość, doświadczalne alergiczne zapalenie mózgu i rdzenia, zapalenie stawów wywołane adiuwantem Freunda i reakcja przeszczepu przeciwko gospodarzowi (GVHD). Stosuje się ją do profilaktyki w celu zapobieżenia odrzucania narządów po przeszczepach narządów, do leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów, do leczenia łuszczycy oraz do leczenia innych chorób autoimmunologicznych, w tym cukrzycy typu I, choroby Crohna i tocznia. Znanych jest wiele cyklosporyn występujących w naturze. Nie występujące w naturze cyklosporyny wytwarza się na drodze totalnej lub częściowej syntezy, albo przez zastosowanie zmodyfikowanych metod hodowli. Grupa dostępnych cyklosporyn jest grupą znaczącą i obejmuje np. występujące w naturze cyklosporyny A (CsA) do Z (CsZ), jak również inne nie wystę pujące w naturze pochodne cyklosporyny, takie jak dihydro- i izocyklosporyny (2, 3, 4). Analogi CsA zawierające zmodyfikowane aminokwasy w pozycji 1 opisali Rich i in. (5). Immunosupresyjne, przeciwzapalne i przeciwpasoż ytnicze anologi CsA opisano w opisach patentowych Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 4384996 (6), 4771122 (7), 5284826 (8) i 5525590 (9), wszystkie scedowane na Sandoz.

PL 206 018 B1

Cyklosporyna jest lipofilową cząsteczką o masie cząsteczkowej 1202 u. Ze względu na słabą rozpuszczalność w wodzie i wysoką lipofilowość cyklosporyny A, kompozycje farmaceutyczne cyklosporyny A w zwykłych stałych lub ciekłych nośnikach farmaceutycznych często mają cechy niekorzystne. Przykładowo, cyklosporyny nie są zadowalająco wchłaniane z tych kompozycji, albo kompozycje te nie są dobrze tolerowane lub podczas przechowywania nie są wystarczająco trwałe. Stężenia rozpuszczonych cyklosporyn są często zbyt niskie, w porównaniu do dziennych dawek.

Niekorzystne skutki terapii cyklosporynowej

Obserwuje się liczne szkodliwe skutki związane z terapią cyklosporynową. Obejmują one nefrotoksyczność, toksyczność w stosunku do wątroby, powodowanie zaćmy, nadmierne owłosienie, paratezję i rozrost dziąseł (10). Najpoważniejszym szkodliwym skutkiem jest nefrotoksyczność.

Ostrej nefrotoksyczności cyklosporyny towarzyszą morfologicznie uszkodzenia kanalikowe, charakteryzujące się ciałami wtrętowymi, izometryczną wakuolizacją i mikrozwapnieniem. Prowadzi to do zmniejszenia szybkości filtracji kłębuszkowej, które może być zidentyfikowane przez szybki wzrost poziomu kreatyniny surowiczej u pacjentów leczonych cyklosporyną (11).

Dokładny mechanizm powodowania przez cyklosporynę uszkodzeń nerek nie jest znany. W badaniach na szczurach, przewlekłej degradacji funkcjonalnej i strukturalnej nerek wywołanej CsA towarzyszyła peroksydacja nerkowych lipidów. Wang i inni wykazali, że jednoczesne podawanie przeciwutleniacza z CsA zmniejszało uszkodzenia nerek u szczurów (12).

Znane próby zmniejszenia ryzyka nefrotoksyczności związanego z terapią cyklosporynową obejmowały jednoczesne podawanie leku ze środkiem opóźniającym metabolizm cyklosporyny, skutecznie zmniejszające dawkę wymaganą do utrzymywania terapeutycznego poziomu we krwi. Jednakże sposób ten nie rozwiązuje problemu dużej zmienności biodostępności cyklosporyny (12). Tak więc, problem wytwarzania preparatu cyklosporyny o doskonałej biodostępności, ale nie powodującego niekorzystnych skutków ubocznych jest dobrze znany.

Postacie dawkowane

Aby lek spełniał swoje działanie terapeutyczne, terapeutyczna ilość leku musi być biodostępna, czyli musi mieć możliwość dotarcia do miejsca działania w organizmie pacjenta. Doustne dostarczanie leku jest znane i popularne, ze względu na łatwość podawania. Jednakże komplikację w przypadku doustnych postaci dawkowanych leku stanowi to, że lek musi być najpierw przez określony czas uwalniany w jelitach z postaci dawkowanej i musi rozpuścić się i zostać wchłonięty w układzie żołądkowojelitowym. Zatem właściwe uwalnianie leku z postaci dawkowanej i rozpuszczenie leku w układzie żołądkowo-jelitowym (GI) ma decydujące znaczenie.

Do dobrze znanych doustnych postaci dawkowanych spełniających swoje zadania w obszarze ograniczonym układem żołądkowo-jelitowym należą tabletki, kapsułki, kapsułki żelowe, syropy, zawiesiny, emulsje, mikroemulsje i prekoncentraty emulsyjne. Przy opracowywaniu doustnych preparatów dawkowanych wielką rolę odgrywa rozpuszczalność, ponieważ preparat stosowany do dostarczenia aktywnego leku wpływa na ilość i/lub stężenie leku docierającego do właściwego miejsca w określonym czasie. Kompozycja preparatu wpływa także bezpośrednio na rozpuszczanie leku w układzie żołądkowo-jelitowym i w konsekwencji na stopień i szybkość wchłaniania aktywnego leku do krwiobiegu. Dodatkowo, na terapeutyczną wartość leku wpływa szybkość, z jaką lek uwalniany jest z samego układu dostarczającego, co z kolei wpływa na szybkość i stopień rozpuszczania czynnego związku w układzie żołądkowo-jelitowym, przed jego wchłonięciem (1).

W znanych tradycyjnych układach zawarty lek uwalnia się w układzie żołądkowo-jelitowym w krótkim czasie i poziom leku w osoczu krwi osiąga maksymalną wartość w określonym czasie, zazwyczaj w czasie kilku godzin po przyjęciu dawki. Konstrukcja znanych doustnych układów dostarczających lek, w tym preparatów cyklosporyny, bazuje na uzyskiwaniu możliwie największych szybkości rozpuszczania leku, z ryzykiem niepożądanych skutków ubocznych, zależnych od wielkości dawki.

Istnieje zatem zapotrzebowanie na preparaty cyklosporyny o zmniejszonej toksyczności, przy zachowywaniu wysokiego poziomu biodostępności i bez potrzeby jednoczesnego podawania innego środka.

Wynalazek opiera się na odkryciu, że pewne preparaty, które tworzą mikroemulsję w zetknięciu z ośrodkiem wodnym, mogą zapewnić dostarczanie analogu cyklosporyny, ISATx247, zmniejszają c szkodliwy skutek lub szkodliwe skutki związane z cyklosporyną, przy zachowaniu wysokiej biodostępności leku. Poza tym preparaty według wynalazku zwiększają również działanie immunosupresyjne ISATx247, przez zapewnienie wystarczającej biodostępności.

PL 206 018 B1

Wszystkie preparaty według wynalazku jako składnik czynny zawierają ISATx247 oraz syntetyczne lub roślinne oleje zemulgowane z dodatkowym syntetycznym środkiem emulgującym, takim jak niejonowy środek powierzchniowo czynny mający grupę oksyetylenowaną. Zatem preparaty według wynalazku zawierają ISATx247, środek powierzchniowo czynny, etanol oraz rozpuszczalnik lipofilowy i/lub amfifilowy. W miarę potrzeby pH i izotoniczność preparatów według wynalazku można regulować oraz w miarę potrzeby preparaty te mogą zawierać również dopuszczalne biologicznie polimery jako koloidy ochronne, stabilizatory zawiesin i wypełniacze, zaróbki, środki wiążące i nośniki.

Zatem wynalazek dotyczy preparatu farmaceutycznego zawierającego:

a) farmaceutycznie skuteczną ilość ISATx247;

b) witaminę E-TPGS (witaminę E - bursztynian d-a-tokoferyloglikolu polietylenowego 1000);

c) olej MCT (olej triglicerydowy o średnim łańcuchu);

d) środek emulgujący wybrany z grupy obejmującej Tween 40 i Tween 80 i

e) etanol, przy czym preparat farmaceutyczny tworzy mikroemulsję w zetknięciu z ośrodkiem wodnym.

Preparat farmaceutyczny można podawać pozajelitowo np. podskórnie (S.C.) lub domięśniowo (IM) i jest on ewentualnie wyjałowiony.

Korzystny jest preparat farmaceutyczny według wynalazku, który zawiera około 5-10% wagowych ISATx247, od ponad 0% do około 50% wagowych witaminy E-TPGS, od ponad 0% do około 50% wagowych oleju MCT, od ponad 0% do około 50% wagowych środka emulgującego oraz około 5-15% wagowych etanolu, przy czym w temperaturze pokojowej preparat stanowi ciekły prekoncentrat mikroemulsyjny. Korzystniej stosunek wagowy a:b:c:d:e wynosi około 0,5-1:4:2:2:1.

Korzystny jest preparat farmaceutyczny według wynalazku, który zawiera:

a) farmaceutycznie skuteczną ilość ISATx247;

b) witaminę E-TPGS;

c) olej MCT;

d) Tween 40 i

e) etanol.

Powyższy korzystny preparat farmaceutyczny korzystnie zawiera około 5-10% wagowych ISATx247, około 20-50% wagowych witaminy E-TPGS, około 5-20% wagowych oleju MCT, około 5-50% wagowych Tween 40 i około 5-15% wagowych etanolu. Korzystniej stosunek wagowy a:b:c:d:e wynosi około 0,5-1:4:2:2:1.

Ponadto korzystny jest preparat farmaceutyczny według wynalazku, który zawiera: a) farmaceutycznie skuteczną ilość ISATx247;

b) witaminę E-TPGS;

c) olej MCT;

d) Tween 80 i

e) etanol.

Korzystniejszy jest preparat farmaceutyczny według wynalazku, który zawiera około 5-10% wagowych ISATx247, około 20-50% wagowych witaminy E-TPGS, około 5-20% wagowych oleju MCT, około 5-50% wagowych Tween 80 i około 5-15% wagowych etanolu. Korzystniej stosunek wagowy a:b:c:d:e wynosi około 0,5-1:2:4:2:1.

Ponadto korzystny jest preparat farmaceutyczny według wynalazku, w którym ośrodek wodny jest wybrany z grupy obejmującej wodę, soki owocowe (z wyjątkiem soku grejpfrutowego), herbatę, mleko i kakao.

Korzystniejszy jest preparat farmaceutyczny według wynalazku, który jako sok owocowy zawiera sok jabłkowy.

Ponadto korzystny jest preparat farmaceutyczny według wynalazku, którego biodostępność ISATx247 jest większa od około 30%.

Ponadto korzystny jest preparat farmaceutyczny według wynalazku, który dodatkowo zawiera dopuszczalne biologicznie polimery jako koloidy ochronne, stabilizatory zawiesin lub wypełniacze, zaróbki, środki wiążące i nośniki.

Ponadto korzystny jest preparat farmaceutyczny według wynalazku, który zawiera ponadto jeden lub większą liczbę następujących składników: glikolowane polioksyetylenem naturalne lub uwodornione oleje roślinne, Cremophor™, Nikkol™, Tween, blokowe kopolimery tlenku etylenu i tlenku propylenu, lecytyny, mono- i diestry kwasów tłuszczowych z glikolem propylenowym oraz diestry kwasu oktanowego-dekanowego z glikolem propylenowym.

PL 206 018 B1

Korzystniejszy jest preparat farmaceutyczny według wynalazku, w którym Tween jest wybrany z grupy obejmującej monolaurynian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, monopalmitynian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, trioleinian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, monostearynian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, monooleinian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, tristearynian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, monolaurynian oksyetylenowanego (4) sorbitolu, monostearynian oksyetylenowanego (4) sorbitolu i monooleinian oksyetylenowanego (5) sorbitolu.

Wynalazek dotyczy także sposobu wytwarzania powyżej zdefiniowanego preparatu farmaceutycznego, który charakteryzuje się tym, że miesza się olej MCT, środek emulgujący, etanol, witaminę E-TPGS i właściwą ilość ISATx247, aż do całkowitego rozpuszczenia ISATx247, przy czym preparat jest ciekły w temperaturze pokojowej.

Korzystny jest sposób wytwarzania preparatu farmaceutycznego zawierającego:

a) farmaceutycznie skuteczną ilość ISATx247;

b) witaminę E-TPGS;

c) olej MCT;

d) Tween 40 i

e) etanol, przy czym preparat farmaceutyczny tworzy mikroemulsję w zetknięciu z ośrodkiem wodnym, zgodnie z którym miesza się olej MCT, Tween 40, etanol, witaminę E-TPGS i właściwą ilość ISATx247, aż do całkowitego rozpuszczenia ISATx247.

Korzystny jest także sposób wytwarzania preparatu farmaceutycznego zawierającego:

a) farmaceutycznie skuteczną ilość ISATx247;

b) witaminę E-TPGS;

c) olej MCT;

d) Tween 80 i

e) etanol, przy czym preparat farmaceutyczny tworzy mikroemulsję w zetknięciu z ośrodkiem wodnym, zgodnie z którym miesza się olej MCT, Tween 80, etanol, witaminę E-TPGS i właściwą ilość ISATx247, aż do całkowitego rozpuszczenia ISATx247.

Ponadto wynalazek dotyczy preparatu farmaceutycznego zawierającego:

a) farmaceutycznie skuteczną ilość ISATx247;

b) olej MCT;

c) Tween 80;

d) triacetynę i

Korzystny jest powyższy preparat farmaceutyczny z triacetyną, który zawiera około 5-10% wagowych ISATx247, około 20-50% wagowych triacetyny, około 5-50% wagowych oleju MCT, około 5-50% wagowych Tween 80 oraz około 5-15% wagowych etanolu. Korzystniej stosunek wagowy a:b:c:d:e wynosi około 0,5-1:5:3:1:1.

Ponadto korzystny jest powyższy preparat farmaceutyczny z triacetyną, w którym ośrodek wodny jest wybrany z grupy obejmującej wodę, soki owocowe (z wyjątkiem soku grejpfrutowego), herbatę, mleko i kakao.

Korzystniejszy jest preparat farmaceutyczny z triacetyną, który jako sok owocowy zawiera sok jabłkowy.

Ponadto korzystny jest powyższy preparat farmaceutyczny z triacetyną, którego biodostępność ISATx247 jest większa od około 30%.

Ponadto korzystny jest powyższy preparat farmaceutyczny z triacetyną, który dodatkowo zawiera dopuszczalne biologicznie polimery jako koloidy ochronne, stabilizatory zawiesin lub wypełniacze, zaróbki, środki wiążące i nośniki.

Ponadto korzystny jest powyższy preparat farmaceutyczny z triacetyną, który zawiera ponadto jeden lub większą liczbę składników jak te podane powyżej w odniesieniu do preparatu farmaceutycznego zawierającego środek emulgujący wybrany z grupy obejmującej Tween 40 i Tween 80.

Korzystniejszy jest powyższy preparat farmaceutyczny z triacetyną, w którym Tween jest wybrany z grupy jak ta podana powyżej w odniesieniu do preparatu farmaceutycznego zawierającego środek emulgujący wybrany z grupy obejmującej Tween 40 i Tween 80.

Wynalazek dotyczy także sposobu wytwarzania powyżej zdefiniowanego preparatu farmaceutycznego z triacetyną, który charakteryzuje się tym, że miesza się olej MCT, Tween 80, etanol, triacetynę i właściwą ilość ISATx247, aż do całkowitego rozpuszczenia ISATx247.

PL 206 018 B1

Ponadto wynalazek dotyczy preparatu farmaceutycznego zawierającego:

a) farmaceutycznie skuteczną ilość ISATx247;

b) Tween 80;

c) witaminę E-TPGS;

d) etanol i

e) mirystynian izopropylu, przy czym preparat farmaceutyczny tworzy mikroemulsję w zetknięciu z ośrodkiem wodnym.

Korzystny jest powyższy preparat farmaceutyczny z mirystynianem izopropylu, który zawiera około 5-10% wagowych ISATx247, około 20-50% wagowych witaminy E-TPGS, około 5-55% wagowych mirystynianu izopropylu, około 5-50% wagowych Tween 80 oraz około 5-15% wagowych etanolu. Korzystniej stosunek wagowy a:b:c:d:e wynosi około 0,5-1:2:1:1:6.

Korzystny jest powyższy preparat farmaceutyczny z mirystynianem izopropylu, w którym ośrodek wodny jest wybrany z grupy obejmującej wodę, soki owocowe (z wyjątkiem soku grejpfrutowego), herbatę, mleko i kakao.

Korzystniejszy jest preparat farmaceutyczny z mirystynianem izopropylu, który jako sok owocowy zawiera sok jabłkowy.

Ponadto korzystny jest powyższy preparat farmaceutyczny z mirystynianem izopropylu, którego biodostępność ISATx247 jest większa od około 30%.

Ponadto korzystny jest powyższy preparat farmaceutyczny z mirystynianem izopropylu, który dodatkowo zawiera dopuszczalne biologicznie polimery jako koloidy ochronne, stabilizatory zawiesin lub wypełniacze, zaróbki, środki wiążące i nośniki.

Ponadto korzystny jest powyższy preparat farmaceutyczny z mirystynianem izopropylu, który zawiera ponadto jeden lub większą liczbę składników jak te podane powyżej w odniesieniu do preparatu farmaceutycznego zawierającego środek emulgujący wybrany z grupy obejmującej Tween 40 i Tween 80.

Korzystniejszy jest preparat farmaceutyczny z mirystynianem izopropylu, w którym Tween jest wybrany z grupy jak ta podana powyżej w odniesieniu do preparatu farmaceutycznego zawierającego środek emulgujący wybrany z grupy obejmującej Tween 40 i Tween 80.

Wynalazek dotyczy także sposobu wytwarzania powyżej zdefiniowanego preparatu farmaceutycznego z mirystynianem izopropylu, który charakteryzuje się tym, że miesza się mirystynian izopropylu, Tween 80, etanol, witaminę E-TPGS i właściwą ilość ISATx247, aż do całkowitego rozpuszczenia ISATx247.

Dowolny z preparatów farmaceutycznych można zmieszać z ośrodkiem wodnym, z wytworzeniem klarownego, termodynamicznie trwałego roztworu mikroemulsji.

Zatem wynalazek dotyczy mikroemulsji obejmującej jakiekolwiek powyżej zdefiniowane preparaty farmaceutyczne i ośrodek wodny.

Korzystnie w odniesieniu do mikroemulsji według wynalazku preparat farmaceutyczny jest zmieszany z ośrodkiem wodnym w stosunku około 1 część preparatu farmaceutycznego do około 10-100 części ośrodka wodnego.

Korzystnie w odniesieniu do mikroemulsji według wynalazku ośrodek wodny jest wybrany z grupy obejmującej wodę, soki owocowe (z wyjątkiem soku grejpfrutowego), herbatę, mleko i kakao. Korzystniejsza jest mikroemulsja według wynalazku, która jako sok owocowy zawiera sok jabłkowy.

Korzystnie mikroemulsja według wynalazku nadaje się do podawania doustnego, dożylnego, podskórnego lub domięśniowego.

Ponadto korzystnie do podawania doustnego mikroemulsję według wynalazku kapsułkuje się w miękkiej kapsułce ż elatynowej.

Ponadto wynalazek dotyczy zastosowania jakichkolwiek powyżej zdefiniowanych preparatów farmaceutycznych do wytwarzania leku do osiągania immunosupresji u osobnika, któremu podaje się ten lek.

Korzystnie w odniesieniu do powyższego zastosowania lek jest odpowiedni do podawania preparatu farmaceutycznego w ilości około 0,5-3 mg/kg masy ciała osobnika na dzień.

Korzystnie w odniesieniu do powyższego zastosowania lek podaje się raz dziennie, albo dwa razy dziennie.

Ponadto korzystnie w odniesieniu do powyższego zastosowania lek stosuje się do leczenia chorób lub stanów zapalnych lub autoimmunologicznych u osobnika.

PL 206 018 B1

Ponadto wynalazek dotyczy zastosowania jakichkolwiek powyżej zdefiniowanych preparatów farmaceutycznych do wytwarzania leku zwiększającego działanie immunosupresyjne ISATx247.

Fig. 1 przedstawia tabelę tworzenia prekoncentratów mikroemulsyjnych jako funkcji stosunku zaróbek, Tween 40 i oleju MCT;

Fig. 2 przedstawia wykres porównujący farmakokinetyczne (PK) profile mikroemulsji ISATx247 według wynalazku i Neoral® u psów rasy Beagle;

Fig. 3 przedstawia przegląd przykładowych szlaków syntezy, jakie można stosować do wytwarzania analogów cyklosporyny według wynalazku, przy czym stereoselektywne szlaki są pogrupowane według warunków reakcji;

Fig. 4 ilustruje szlak syntezy prowadzącej do wytworzenia izomerów (E) i (Z) ISATx247 z prekursora bromowego;

Fig. 5 ilustruje inny szlak syntezy prowadzącej do wytworzenia izomerów (E) i (Z) ISATx247 z prekursora aldehydowego.

Ogólnie, określenia używane w opisie są zgodne z ich rozumieniem w stanie techniki.

Stosowane w opisie określenie „prekoncentrat mikroemulsyjny” oznacza układ zdolny do tworzenia mikroemulsji przy styczności z ośrodkiem wodnym. Określenie mikroemulsja jest stosowane w opisie w tradycyjnie akceptowanym sensie przezroczystej lub zasadniczo przezroczystej, termodynamicznie trwałej koloidalnej dyspersji, zawierającej wodę i składniki organiczne, w tym hydrofobowe (lipofilowe) składniki organiczne.

Określenie „emulsja” oznacza układ heterogeniczny zawierający co najmniej jedną niemieszalną ciecz, dokładnie zdyspergowaną w innej cieczy w formie kropelek, których średnice na ogół są większe od 0,1 mm. Takie układy mają minimalną trwałość uwydatnioną przez dodatki, takie jak środki powierzchniowo czynne, subtelnie rozdrobnione substancje stałe, itd. Tradycyjne „emulsje” w odróżnieniu od mikroemulsji według wynalazku, są traktowane jako dyspersje termodynamicznie nietrwałe.

A. Wytwarzanie preparatów

Wszystkie preparaty według wynalazku jako składnik czynny zawierają ISATx247 oraz syntetyczne lub roślinne oleje zemulgowane z dodatkowym środkiem emulgującym, korzystnie syntetycznym środkiem emulgującym, takim jak niejonowy środek powierzchniowo czynny mający grupę oksyetylenowaną. W miarę potrzeby można regulować pH i izotoniczność preparatów według wynalazku. W miarę potrzeby preparaty te mogą zawierać również dopuszczalne biologicznie polimery, takie jak koloidy ochronne, stabilizatory zawiesin i wypełniacze aktywne, zarobki, środki wiążące i nośniki. W pewnych korzystnych postaciach wynalazku trwałe klarowne preparaty zapewniają stosunkowo dużą rozpuszczalność leku i stosunkowo szybkie rozpuszczanie w ośrodku wodnym (poniżej około 5 minut w trakcie mieszania), tworz ą c klarowne mikroemulsje.

Preparat według wynalazku jest zatem mikroemulsją lub prekoncentratem mikroemulsyjnym, zawierającym ISATx247, środek powierzchniowo czynny, olej, etanol oraz środek emulgujący będący rozpuszczalnikiem lipofilowym i/lub amfifilowym. W pewnych postaciach wynalazku preparat zawiera około 5-10% wag. ISATx247, około 20-50% wag. środka powierzchniowo czynnego, takiego jak ester kwasu karboksylowego i tokoferylo-glikolu polietylenowego (lub ewentualnie stabilizatorów emulsji, takich jak triacetyna), około 5-20% wag. składnika olejowego, takiego jak oleje MCT lub mirystynian izopropylu, około 5-15% wag. etanolu i około 20-40% wag. rozpuszczalnika lipofilowego i/lub około 10-55% wag. rozpuszczalnika amfifilowego. Dodatkowo, preparat może ewentualnie zawierać około 10-20% wag. innego środka powierzchniowo czynnego.

Preparaty według wynalazku mogą mieć wystarczającą biodostępność leku (patrz tabele 3 i 5 oraz fig. 2) i/lub zmniejszoną toksyczność (patrz tabele 5 i 7). Mechanizmy tej zwiększonej biodostępności i/lub zmniejszonej toksyczności są nieznane. Jednakże, bez ograniczania się jakąkolwiek teorią, do takich właściwości preparatu może przyczyniać się witamina E-TPGS. Przykładowo wykazano, że dodatkowe podawanie witaminy E-TPGS zwiększa biodostępność cyklosporyny po transplantacji wątroby u dzieci (patrz Sokol i in.). Witamina E-TPGS może zwiększać biodostępność poprzez hamowanie metabolizmu leku przez cytochrom P40 w jelicie. Witamina E-TPGS może hamować pobudzane cyklosporyną wytwarzanie nerkowego cytochromu P-450 i późniejsze zmniejszenie tworzenia się utlenionych metabolitów. Albo też witamina E-TPGS może hamować kontrolowany przez P-gp transport wsteczny, co netto zwiększa transport leków przez warstwę enterocytów jelit, powodując zwiększenie biodostępności leku podawanego jednocześnie z witaminą. Dodatkowo, witamina E-TPGS jest znanym przeciwutleniaczem. Witamina E-TPGS może także brać udział w metabolizmie kwasu arachidonowego przez wpływanie na tworzenie się prostaglandyny, poprzez hamowanie uwalniania się kwasu

PL 206 018 B1 arachidonowego i enzymatycznej aktywności lipoksygenazy. Wskutek tego procesu witamina E-TPGS może hamować skupianie się trombocytów i w ten sposób może zmniejszać nefrotoksyczne działanie ISATx247 (15). Może być i tak, że sama ISATx247 może być bardziej biodostępna i mniej toksyczna niż cyklosporyna A i inne pokrewne związki. Dowolny z tych mechanizmów, dowolna kombinacja tych mechanizmów lub nieznany jeszcze mechanizm może przyczyniać się do zwiększonej biodostępności i zmniejszonej toksycznoś ci ujawnianych preparatów.

Składnik czynny

Korzystnym składnikiem czynnym preparatów według wynalazku jest analog cyklosporyny, ISATx247. ISATx247 może występować w preparacie jako mieszanina izomerów E i Z lub jako pojedynczy izomer E lub Z. Wzory strukturalne izomerów ISATx247 są następujące:

Preparaty według wynalazku zawierają lek ISATx247 olej syntetyczny lub roślinny, korzystnie olej MCT (triglicerydy o średniej długości łańcuchów), zemulgowany z dodatkowym syntetycznym środkiem emulgującym, takim jak niejonowy środek powierzchniowo czynny mający grupę oksyetylenowaną, korzystnie oksyetylenowana witamina E. W miarę potrzeby można regulować pH i izotoniczność preparatów według wynalazku. W miarę potrzeby preparaty te mogą zawierać również jako koloidy ochronne dopuszczalne biologicznie polimery, takie jak poliwinylopirolidon (PWP), poli(alkohol winylowy) (PAW) lub poli(glikol etylenowy) (PEG) i inne polimery, środki suspendujące lub wypełniacze, zaróbki, środki wiążące i/lub nośniki.

Synteza mieszanin izomerów (E) i (Z) ISATx247 drogą reakcji Wittiga

Przykładowe szlaki obejmujące reakcję Wittiga zidentyfikowane są na fig. 3 odnośnikiem liczbowym 31. Sposób 1 prowadzi się z użyciem bromowego związku pośredniego, acetylo-n-bromocyklosporyny 41, podczas gdy w sposobie 2 stosuje się jako związek wyjściowy aldehyd acetylocyklosporyny A 51. W opisanych poniżej przykładowych sposobach stosuje się reakcję Wittiga do wprowadzenia grupy alkenowej, w wyniku czego otrzymuje się mieszaninę stereochemicznych konfiguracji.

Reakcje Wittiga stosowane w przykładowych ujawnionych w wynalazku sposobach syntezy mieszanin izomerów (E) i (Z) ISATx247 można ewentualnie prowadzić w obecności halogenku litu. Wiadomo, że obecność halogenków litu w reakcjach Wittiga wpływa na stosunek wytwarzanych izomerów geometrycznych i z tego powodu dodanie takiego związku może pomóc w wytwarzaniu żądanej mieszaniny izomerów (E) i (Z) ISATx247.

Sposób 1

W jednej postaci wynalazku mieszaninę izomerów (E) i (Z) ISATx247 wytwarza się w sposób przedstawiony na fig. 4. Użycie na fig. 4 falistych linii (zwłaszcza w przypadku związków 43 i 44) oznacza, że w przykładowej sekwencji reakcji otrzymuje się mieszaninę izomerów (E) i (Z). W jednej z postaci wynalazku procentowy udział wytwarzanych izomerów (E) i (Z) wynosi około 10-90% izomeru (E) oraz około 90-10% izomeru (Z), ale te zakresy są jedynie przykładowe i możliwe jest wiele innych zakresów. Przykładowo, mieszanina może zawierać około 15-85% izomeru (E) i około 85-15% izomeru (Z). W innych postaciach wynalazku mieszanina zawiera około 25-75% izomeru (E) i około 75-25% izomeru (Z); około 35-65% izomeru (E) i około 65-35% izomeru (Z); oraz około 45-55% izomeru (E) i około 55-45% izomeru (Z). W jeszcze innej postaci mieszanina izomerów stanowi mieszaninę ISATx247 zawierającą około 45-50% izomeru (E) i około 50-55% izomeru (Z). Te procenty wagowe podane są w przeliczeniu na całkowitą masę kompozycji i należy rozumieć, że suma procentów

PL 206 018 B1 wagowych izomeru (E) i izomeru (Z) wynosi 100% wag. Innymi słowy, mieszanina może zawierać 65% wag. izomeru (E) i 35% wag. izomeru (Z) lub vice versa.

Na fig. 4, końcowy atom węgla η w bocznym łańcuchu grupy aminokwasowej 1 acetylocyklosporyny A bromuje się w następnym etapie reakcji acetylocyklosporyny A 35 z N-bromosukcynoimidem i azobisizobutyronitrylem, w rozpuszczalniku, takim jak tetrachlorek węgla, w temperaturze wrzenia w warunkach powrotu skroplin, w wyniku czego otrzymuje się pośredni związek acetyloη-bromocyklosporynę 41. N-Bromosukcynoimid jest reagentem często stosowanym do zastępowania allilowych atomów wodoru atomem bromu i sądzi się, że następuje to według mechanizmu wolnorodnikowego. Wytwarzanie związku pośredniego 41 opisali M.K. Eberle i F. Nuninger w „Synthesis of the Main Metabolite (OL-17) of Cyclosporin A”, J. Org. Chem., tom 57, str. 2689-2691 (1992).

Nowy związek pośredni, trifenylofosfoniowy bromek acetylocyklosporyny A 42 można wytworzyć z acetylo-n-bromocyklosporyny 41, przez ogrzewanie tego związku z trifenylofosfiną, w rozpuszczalniku, takim jak toluen.

Uważa się, że nowy związek pośredni 42 i inne podobne związki, są kluczowymi związkami pośrednimi w syntezie wielu analogów cyklosporyny A, zawierających sprzężony układ dienowy w grupie aminokwasowej 1. Przykładowo, oprócz trifenylofosfiny, związki takie jak triarylofosfiny, trialkilofosfiny, aryloalkilofosfiny i triaryloarsyny można poddać reakcji z acetylo-n-bromocyklosporyną A 41, w celu wytworzenia innych aktywowanych związków podobnych do 42.

Ponownie w nawiązaniu do fig. 4, mieszaninę izomerów (E) i (Z) acetylo-1,3-dienu 43 można wytworzyć przez zmieszanie w temperaturze pokojowej trifenylofosfoniowego bromku acetylocyklosporyny A 42 w toluenie z nadmiarem formaldehydu. Po dodaniu formaldehydu wkrapla się zasadę, taką jak wodorotlenek sodu, i przeprowadza się ekstrakcję mieszaniny izomerów dienów octanem etylu.

Liczne podręczniki chemii organicznej opisują reakcję Wittiga. Opis taki znajduje się w szczególności w podręczniku J. McMurry, Organic Chemistry, wydanie 5 (Brooks/Cole, Pacific Grove, 2000), str. 780-783. Reakcję Wittiga można zastosować do przeprowadzenia ketonu lub aldehydu w alken. W reakcji takiej ylid fosforowy, zwany także związkiem fosforanowym, można poddać reakcji z aldehydem lub ketonem, w wyniku czego powstaje dipolarny związek pośredni zwany betainą. Zazwyczaj pośredniej betainy nie wyodrębnia się, ale raczej ulega ona samorzutnemu rozkładowi poprzez czteroczłonowy pierścień do alkenu i tlenku trifenylofosfiny. Ostatecznym wynikiem jest zastąpienie karbonylowego atomu tlenu grupą R2C= pierwotnie związaną z atomem fosforu.

Dla fachowców zrozumiałe jest, że bardzo dużo rozmaitych reagentów może zastąpić podane wyżej przykładowe reagenty stosowane w reakcji Wittiga. Przykładowo liczne związki alkilowe, arylowe, aldehydy i ketony mogą zastępować formaldehyd, w celu wytworzenia ogromnej liczby pochodnych cyklosporyny. Powyższe syntezy przeprowadzono z formaldehydem oraz, zamiast formaldehydu, ze związkami takimi jak aldehyd octowy, deuterowany formaldehyd, deuterowany aldehyd octowy, 2-chlorobenzaldehyd, benzaldehyd i aldehyd masłowy. Takie reakcje Wittiga można prowadzić ze związkami innymi niż pochodne trifenylofosfoniowe, takimi jak triarylofosfiny, trialkilofosfiny, aryloalkilofosfiny i triaryloarsyny. Zamiast wodorotlenku sodu można stosować różne inne zasady, takie jak węglan sodu, butylolit, heksylolit, amidek sodu, litowe zasady z zawadą przestrzenną, takie jak diizopropyloamidek litu oraz alkoholany metali alkalicznych. Oprócz zmieniania reagentów, reakcję można prowadzić w różnych rozpuszczalnikach organicznych lub mieszaninach rozpuszczalników organicznych i wody, w obecności różnych soli, zwłaszcza halogenków litu, oraz w różnych temperaturach. Wszystkie wymienione powyżej czynniki mogą być dobrane przez fachowca, w celu uzyskania żądanego wpływu na stereochemię utworzonego wiązania podwójnego, czyli żądanego wpływu na stosunek izomerów cis do trans.

W końcowym etapie syntezy, grupę zabezpieczającą przy atomie węgla β usuwa się w następujący sposób. Mieszaninę acetylo-(E)-1,3-dienu i acetylo-(Z)-1,3-dienu 43 rozpuszcza się w metanolu i dodaje się wody. Następnie dodaje się zasady, takiej jak węglan potasu i mieszaninę reakcyjną miesza się w temperaturze pokojowej. Do zasad, które można zastosować zamiast węglanu potasu, należy wodorotlenek sodu, węglan sodu, alkoholan sodu i alkoholan potasu. Do ekstrakcji końcowego produktu w postaci mieszaniny izomerów (E) i (Z) ISA_Tx247 44 stosuje się octan etylu.

Sposób 2

W alternatywnym szlaku syntezy mieszaniny izomerów (E) i (Z) ISATx247 z zastosowaniem reakcji Wittiga, można stosować następujący czteroetapowy szlak syntezy:

1) zabezpieczanie β-alkoholu, tak jak w sposobie 1;

PL 206 018 B1

2) utlenianie acetylocyklosporyny A, wytworzonej w pierwszym etapie, do aldehydu;

3) reakcja Wittiga; oraz

4) odacetylowanie produktu reakcji Wittiga, albo równoważnie, hydroliza estru octanowego w celu odtworzenia alkoholu. Tę sekwencję reakcji zilustrowano na fig. 5.

Ten szlak syntezy zaczyna się w sposób podobny do szlaku reakcji Wittiga z fig. 4, w którym w pierwszym etapie zabezpiecza się β-alkohol octanową grupą estrową. Dwa szlaki różnią się jednak od tego miejsca tym, że w następnym etapie sposobu 2 acetylocyklosporynę A 35 przeprowadza się w aldehyd, aldehyd acetylocyklosporyny A 51. W reakcji tej stosuje się środek utleniający wystarczająco silny dla rozszczepienia wiązania C=C, z wytworzeniem dwóch fragmentów. Rozszczepienie alkenów jest znane. Ozon jest prawdopodobnie najczęściej stosowanym środkiem rozszczepiającym wiązanie podwójne, ale inne reagenty utleniające, takie jak nadmanganian potasu (KMnO4) lub tetratlenek osmu, mogą również powodować rozszczepienie wiązania podwójnego.

Zastosowanie środków utleniających opartych na rutenie opisali H.J. Carlsen i inni w „A Greatly Improved Procedure for Ruthenium Tetroxide Catalyzed Oxidations of Organic Compounds”, J. Org. Chem., tom 46, nr 19, str. 3736 - 3738 (1981). Carlsen i inni stwierdzili, że z historycznego punktu widzenia, koszt rutenu stał się bodźcem dla opracowania katalitycznych procedur, z których najbardziej rozpowszechnione wykorzystują nadjodany lub podchloryny w charakterze stechiometrycznych utleniaczy. Badacze ci postulują, że utrata aktywności katalitycznej stwierdzona podczas przebiegu reakcji z tradycyjnym zastosowaniem rutenu związana jest z obecnością kwasów karboksylowych. Stwierdzono, że dodanie nitryli do mieszaniny reakcyjnej, zwłaszcza acetonitrylu, znacznie zwiększa szybkość i stopień utleniającego rozszczepiania alkenów w układzie CCI4/H2O/IO4^-.

Zgodnie z jedną z postaci wynalazku aldehyd acetylocyklosporyny A 51 można otrzymać z acetylocyklosporyny A 35 przez rozpuszczenie jej w mieszaninie acetonitrylu i wody, a następnie dodanie najpierw nadjodanu sodu, a następnie hydratu chlorku rutenu. Aldehyd acetylocyklosporyny A 51 można wyekstrahować octanem etylu. Należy zauważyć, że synteza aldehydu 51 przez utleniające rozszczepienie odgrywa istotną rolę w wielu stereoselektywnych szlakach.

Trzeci etap sposobu 2 obejmuje przeprowadzanie aldehydu 51 w mieszaninę dienów (E) i (Z) w reakcji Wittiga, w podobny sposób do opisanego w sposobie 1. Tak jak w sposobie 1, ylid fosforowy dodaje się do aldehydu w celu wytworzenia betainy (nie wyodrębnianej), przy czym w efekcie następuje zastąpienie karbonylowego atomu tlenu w aldehydzie grupą R2C= pierwotnie związaną z fosforem. Tak jak wspomniano, takie reakcje Wittiga można prowadzić z innymi niż pochodne trifenylofosfoniowe związkami zawierającymi fosfor, takimi jak triarylofosfiny, trialkilofosfiny, aryloalkilofosfiny i triaryloarsyny, w różnych temperaturach i stosując rozmaite roztwory zasad i rozpuszczalniki lub dodając różne sole nieorganiczne, w celu wpływania na stereochemię nowowytworzonych wiązań podwójnych.

W jednej z postaci aldehyd acetylocyklosporyny A 53 rozpuszcza się w toluenie i dodaje się zasady, takiej jak wodorotlenek sodu w wodzie. Następnie dodaje się bromku allilotrifenylofosfoniowego 52 i przez pewien czas miesza się mieszaninę reakcyjną. Obróbka produktu będącego mieszaniną acetylo-(E)-1,3-dienu i acetylo-(Z)-1,3-dienu 53 obejmuje ekstrakcję heksanem i/lub octanem etylu, przy czym określenie „obróbka” oznacza proces ekstrahowania i/lub wyodrębniania produktów reakcji z mieszaniny reagentów, produktów, rozpuszczalnika itp.

W końcowym etapie sposobu 2, podobnym do końcowego etapu sposobu 1, octanową grupę estrową zabezpieczającą alkohol w pozycji atomu węgla β usuwa się z użyciem węglanu potasu, w wyniku czego otrzymuje się mieszaninę izomerów (E) i (Z) ISA_Tx247 54. Do zasad, które można zastosować zamiast węglanu potasu do usuwania grupy zabezpieczającej, należy wodorotlenek sodu, węglan sodu, alkoholan sodu i alkoholan potasu.

Witamina E-TPGS

Tokoferyle są stosowane w preparatach jako przeciwutleniacze. Bursztynian D-a-tokoferyloglikolu polietylenowego 1000 (witamina E-TPGS) (Eastman Kodak, Rochester, NY) jest rozpuszczalną w wodzie pochodną witaminy E o dwoistym charakterze hydrofilowym i lipofilowym, stosowaną w znanych preparatach jako przeciwutleniacz lub środek konserwujący. Przy stosowaniu jako przeciwutleniacz zawartość tokoferylu lub witaminy E-TPGS może wynosić około 0,5-1%, ale nie więcej niż 5% wag.

Witamina E-TPGS miesza się z wodą i tworzy roztwory w wodzie w stężeniach do około 20% wag., powyżej których mogą tworzyć się fazy ciekłokrystaliczne. Witamina E-TPGS ma wysoką temperaturę rozkładu i dobrą trwałość termiczną. Micele tworzą się przy stężeniu 0,02% wag. Gdy

PL 206 018 B1 stężenie witaminy E-TPGS jest wyższe od 20% wag., tworzą się fazy ciekłokrystaliczne o dużej lepkości. Ze wzrostem stężenia witaminy E-TPGS w wodzie wykształcają się bardziej złożone fazy ciekłokrystaliczne, od kulistej izotropowej fazy micelarnej do cylindrycznej i heksagonalnej izotropowej fazy micelarnej, fazy heksagonalnej, mieszanej fazy heksagonalnej i odwróconej heksagonalnej, odwróconej kulistej fazy micelarnej i do fazy płytkowej (13). W preparatach tych witamina E-TPGS jest przydatna jako środek powierzchniowo czynny lub jako środek emulgujący. Można ją również stosować w złożonych preparatach, zawierających szereg innych zarobek, pełniących funkcję rozpuszczalnika, środka wiążącego i wypełniacza.

Dodatkowo witamina E-TPGS w preparatach według wynalazku może stanowić nie tylko środek emulgujący i adiuwant, ale również substancję hamującą przemiany zachodzące w oleju, zapobiegając ich jełczeniu.

Składnik olejowy

Składnikiem olejowym preparatów według wynalazku może być olej roślinny, olej syntetyczny, zamiennik oleju, taki jak triacetyna, olej mineralny lub trigliceryd o średniej długości łańcucha (MCT), czyli olej triglicerydowy z łańcuchem węglowodanowym zawierającym 8-10 atomów węgla. Korzystnie, składnikiem olejowym jest olej MCT.

Olej MCT ma wiele zalet w porównaniu z olejem roślinnym, w tym:

1) mniejszą podatność na utlenianie;

2) gęstość około 0,94-0,95, czyli wyższą od gęstości oleju roślinnego i zbliżoną do gęstości wody, co ułatwia otrzymywanie trwałych mikroemulsji;

3) mniejszą hydrofobowość niż olej roślinny, umożliwiającą uzyskanie wyższych stężeń rozpuszczonego w nim leku; oraz

4) niższą lepkość umożliwiającą uzyskanie wyższego stężenia fazy olejowej w kompozycji, bez znacznego zwiększania jej lepkości (15).

Olej MCT jest dostępny w handlu. Przykładowymi olejami MCT przydatnymi w preparatach według wynalazku są, ale nie wyłącznie, TCR™ (nazwa handlowa firmy Societe Industrielle des Oleagineaux, Francja, dla mieszaniny triglicerydów, w której około 95% łańcuchów kwasu tłuszczowego zawiera 8 lub 10 atomów węgla) oraz MIGLYOL 812™ (nazwa handlowa firmy Dynamit Nobel, Szwecja, dla mieszaniny triestrów gliceryny i kwasów oktanowego i dekanowego). Mirystynian izopropylu jest innym dostępnym w handlu olejem przydatnym w preparatach według wynalazku.

Do przykładów olejów roślinnych uważanych za przydatne w preparatach według wynalazku należą, ale nie wyłącznie, olej sojowy, olej bawełniany, olej oliwkowy, olej sezamowy i olej rycynowy. Do olejów mineralnych należą, ale nie wyłącznie, występujące w naturze węglowodory lub ich syntetyczne analogi. Oleiste kwasy tłuszczowe, takie jak kwas oleinowy i kwas linolenowy, alkohole tłuszczowe, takie jak alkohol oleilowy oraz estry kwasów tłuszczowych, takie jak monooleinian sorbitolu i hydrofobowe estry sacharozy mogą być stosowane jako składnik olejowy, chociaż nie są one tak korzystne jak inne oleje wymienione w opisie. Do innych lipidów, które mogą być stosowane w preparatach według wynalazku, należą, ale nie wyłącznie, syntetyczne i półsyntetyczne mono-, di- i/lub triglicerydy, triglicerydy wytwarzane przez rozpuszczalnikowe lub termiczne frakcjonowanie naturalnych, syntetycznych lub półsyntetycznych triglicerydów oraz triglicerydy wytwarzane przez transestryfikację i/lub ukierunkowane lub losowe przegrupowanie.

Środki emulgujące

Preparaty według wynalazku zawierają co najmniej jeden środek emulgujący. Korzystnie środkiem emulgującym lub środkiem powierzchniowo czynnym jest niejonowy rozpuszczalnik lipofilowy lub niejonowy rozpuszczalnik amfifilowy. Jako środek emulgujący można stosować Tween, taki jak Tween 40, Tween 80 itp. Jednakże można stosować dowolną substancję zdolną do tworzenia prekoncentratu mikroemulsyjnego. Niektóre przykłady podano poniżej.

Środek powierzchniowo czynny może zawierać amfifilowe, hydrofilowe lub lipofilowe środki powierzchniowo czynne lub ich mieszaniny. Szczególnie korzystne są niejonowe hydrofilowe i niejonowe lipofilowe środki powierzchniowo czynne. Przykładami hydrofilowych środków powierzchniowo czynnych odpowiednich do stosowania jako środki powierzchniowo czynne są produkty reakcji naturalnych lub uwodornionych olejów roślinnych i glikolu etylenowego. Takie składniki można otrzymywać w znany sposób, np. przez reakcję naturalnego lub uwodornionego oleju rycynowego lub jego frakcji z tlenkiem etylenu, z ewentualnym usuwaniem wolnych glikoli polietylenowych z otrzymanego produktu. Przydatne są również różne tensydy, czyli środki powierzchniowo czynne rozprowadzane pod nazwą handlową Cremophor™. Szczególnie przydatny jest Cremophor™ RH40 i Cremophor™ EL. Przydatne

PL 206 018 B1 do stosowania w tej kategorii są również różne środki powierzchniowo czynne rozprowadzane pod nazwą handlową Nikkol™.

Innymi przykładami są oksyetylenowane estry kwasów tłuszczowych i sorbitolu, np. estry mono- i trilaurylowe, palmitylowe, stearylowe i oleilowe, np. środki Tween, w tym monolaurynian oksyetylenowanego (20) sorbitolu [Tween® 20], monopalmitynian oksyetylenowanego (20) sorbitolu [Tween® 40], monostearynian oksyetylenowanego (20) sorbitolu [Tween® 60], monooleinian oksyetylenowanego (20) sorbitolu [Tween® 80], tristearynian oksyetylenowanego (20) sorbitolu [Tween® 65], trioleinian oksyetylenowanego (20) sorbitolu [Tween® 85], monolaurynian oksyetylenowanego (4) sorbitolu [Tween® 21], monostearynian oksyetylenowanego (4) sorbitolu [Tween® 61] i monooleinian oksyetylenowanego (5) sorbitolu [Tween® 81]. Szczególnie korzystnymi produktami z tej grupy do stosowania w kompozycjach według wynalazku są Tween 40 i Tween 80, oksyetylenowane estry kwasów tłuszczowych, takie jak oksyetylenowane estry kwasu stearynowego, kopolimery tlenku etylenu i tlenku propylenu, blokowe kopolimery tlenku etylenu i tlenku propylenu, np. typu znanego i dostępnego w handlu pod nazwą handlową Poloxamer™, bursztynian dioktylu, sól sodowa sulfobursztynianu dioktylu, bursztynian di-2-etyloheksylu lub laurylosiarczan sodu oraz fosfolipidy, zwłaszcza lecytyny. Do lecytyn przydatnych do stosowania w kompozycjach według wynalazku należą, ale nie wyłącznie, lecytyny sojowe. Innymi odpowiednimi produktami są Cremophor™, Nikkol™, glikolowane naturalne lub uwodornione oleje roślinne oraz diestry kwasu oktanowego-dekanowego. Przydatne są również mono- i diestry kwasów tłuszczowych i glikolu propylenowego, takie jak dioktanian glikolu propylenowego, dilaurynian glikolu propylenowego, hydroksystearynian glikolu propylenowego, izostearynian glikolu propylenowego, laurynian glikolu propylenowego, rycynooleinian glikolu propylenowego, stearynian glikolu propylenowego.

Preparaty według wynalazku mogą ponadto zawierać farmaceutycznie dopuszczalny środek powierzchniowo czynny, koloid, zawiesinę, wypełniacz, zaróbkę, nośnik, tensyd lub kotensyd.

B. Korzystne preparaty według wynalazku

Postaciami wynalazku są korzystnie trwałe preparaty farmaceutyczne, zapewniające wystarczającą biodostępność leku i/lub zmniejszoną toksyczność. Preparaty te mogą mieć doskonałą zdolność do zwiększania biodostępności leku i do zmniejszania niekorzystnych efektów związanych z podawaniem cyklosporyny i jej analogów. Mikroemulsje otrzymane z tych preparatów umożliwiają dostarczanie leku o mniejszych cząstkach. Dostarczanie jednostkowych dawek leku o mniejszych cząstkach zezwala na zwiększenie powierzchni cząstek i przypuszczalnie na zwiększone wchłanianie i lepszą biodostępność. Mikroemulsje są znane. Jednakże, mikroemulsje z użyciem składników preparatów według wynalazku tworzy się przez rozsądny dobór stosunków etanolu, witaminy E-TPGS, składnika olejowego i środka emulgującego, wykraczających poza zakresy uprzednio znanych preparatów środków czynnych podobnych do ISATx247. Kompozycje zawierające poniżej 5% etanolu lub ponad 50% witaminy E-TPGS tworzą w temperaturze pokojowej stałe prekoncentraty mikroemulsyjne, stanowiące mniej korzystną postać preparatów według wynalazku.

Względne proporcje składników w kompozycjach według wynalazku zmieniają się oczywiście znacznie, w zależności od typu kompozycji, np. od tego, czy jest to „prekoncentrat mikroemulsyjny”, mikroemulsja, zwyczajna emulsja, roztwór i tak dalej. Względne proporcje zmieniają się także w zależności od poszczególnych funkcji składników w kompozycji, przykładowo w przypadku środka powierzchniowo czynnego „prekoncentratu mikroemulsyjnego” od tego, czy spełnia on tylko rolę środka powierzchniowo czynnego, czy też jest zarówno środkiem powierzchniowo czynnym, jak i współrozpuszczalnikiem.

Względne proporcje zmieniają się również zależnie od stosowanych poszczególnych składników i od pożądanej charakterystyki fizycznej wytworzonej kompozycji. Określenie użytecznych proporcji w dowolnym szczególnym przypadku, na ogół mieści się w możliwościach fachowca. Zgodnie z tym, wszystkie wskazane proporcje i wzglę dne zakresy wagowe opisane poniżej należy rozumieć tylko jako wskazujące na korzystne lub indywidualne rozwiązania wynalazcze, a nie jako ograniczenia wynalazku pojmowanego w najszerszym zakresie. Mikroemulsje według wynalazku mogą być prekoncentratami mikroemulsyjnymi. Korzystne preparaty według wynalazku są następujące:

Preparat 1

a) farmaceutycznie skuteczna ilość ISATx247;

b) witamina E-TPGS;

c) olej MCT;

d) Tween 40 i

PL 206 018 B1

e) etanol w stosunku składników 0,5-1:4:2:2:1.

Preparat 2

a) farmaceutycznie skuteczna ilość ISATx247;

b) witamina E-TPGS;

c) olej MCT;

d) Tween 80 i

e) etanol w stosunku składników 0,5-1:2:4:2:1.

Preparat 3

a) farmaceutycznie skuteczna ilość ISATx247;

b) olej MCT;

c) Tween 80;

d) triacetyna i

e) etanol w stosunku składników 0,5-1:5:3:1:1.

Preparat 4

a) farmaceutycznie skuteczna ilość ISATx247;

b) Tween 80;

c) witamina E-TPGS;

d) etanol i

e) mirystynian izopropylu w stosunku składników 0,5-1:2:1:1:6.

Preparat 5

a) farmaceutycznie skuteczna ilość ISATx247;

b) witamina E-TPGS;

c) olej MCT;

d) Tween 40 i

e) etanol w stosunku składników 0,5-1:4:2:2:1, przy czym preparat miesza się ponadto z ośrodkiem wodnym, z wytworzeniem klarownego, trwałego roztworu mikroemulsji. Do ośrodków wodnych mogą należeć, ale nie wyłącznie, woda, soki owocowe, takie jak sok jabłkowy, herbata, mleko i kakao.

Do użytecznych soków owocowych nie należy sok grejpfrutowy, a korzystnie należy sok jabłkowy. Preparat jest korzystnie rozpuszczany w ośrodku wodnym w stosunku około 1 część preparatu na około 10-100 części ośrodka wodnego.

Preparaty farmaceutyczne według wynalazku korzystnie umożliwiają uzyskanie wystarczającej biodostępności. Korzystnie biodostępność ISATx247 jest równa lub większa od 30%, korzystniej biodostępność jest większa od 40%. Kompozycje farmaceutyczne korzystnie mają postać przeznaczoną do podawania doustnego, taką jak mikroemulsje lub prekoncentraty mikroemulsyjne. Ośrodek wodny stanowi korzystnie ośrodek apetyczny dla pacjenta, wskutek czego preparat doustny jest spożywany z łatwością.

Przy podawaniu w skutecznej ilości potrzebującemu tego pacjentowi, preparaty według wynalazku powodują immunosupresję. Korzystnie ilość podawanego preparatu farmaceutycznego wynosi około 0,1-10 mg/kg masy ciała osobnika na dzień, korzystniej około 0,5-3 mg/kg masy ciała osobnika na dzień. Preparat korzystnie podaje się raz dziennie, albo dwa razy dziennie.

Gdy są podawane właściwie, preparaty według wynalazku mogą być stosowane do immunosupresji, w tym przykładowo do zapobiegania odrzutom narządów lub reakcji przeszczepu przeciw gospodarzowi oraz do leczenia chorób i stanów, w szczególności chorób i stanów autoimmunologicznych i zapalnych. Do przykładów chorób autoimmunologicznych i zapalnych należą, ale nie wyłączne, zapalenie tarczycy Hashimoto, niedokrwistość złośliwa, choroba Addisona, łuszczyca, cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie skórno-mięśniowe, zespół Sjogrena, zapalenie skórno-mięśniowe, toczeń rumieniowaty, stwardnienie rozsiane, miastenia, zespół Reitera, zapalenie stawów (reumatoidalne zapalenie stawów, przewlekłe postępujące zapalenie stawów, zwyrodnieniowe zapalenie stawów) oraz choroby reumatyczne, autoimmunologiczne zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość aplastyczna, wybiórcza aplazja układu erytroblastycznego, małopłytkowość samoistna), toczeń trzewny (układowy), zapalenie wielo14

PL 206 018 B1 chrząstkowe, stwardnienie tkanki, ziarniniakowatość Wegenera, zapalenie skórno-mięśniowe, przewlekle aktywne zapalenie wątroby, miastenia, łuszczyca, zespół Stevena-Johnsona, sprue samoistna, autoimmunologiczna zapalna choroba jelit (wrzodziejące zapalenie okrężnicy i choroba Crohna), oftalmopatia endokrynna, choroba Gravesa, sarkoidoza, pierwotna żółciowa marskość wątroby, cukrzyca młodzieńcza (cukrzyca typu I), zapalenie błony naczyniowej oka (przedniego i tylnego odcinka), wysychające zapalenie rogówki i spojówek oraz wiosenne zapalenie rogówki i spojówek, śródmiąższowe zwłóknienie płuc, artropatia łuszczycowa i zapalenie kłębuszków nerkowych.

Preparaty według wynalazku mogą być również stosowane do leczenia chorób wywołanych pasożytami i pierwotniakami, takich jak malaria, kokcydioidomikoza i schistosomatoza. Mogą być także stosowane do odwracania lub likwidowania oporności nowotworów na środki przeciwnowotworowe.

Preparat według wynalazku przeznaczony do podawania pozajelitowego (np. podskórnie lub domięśniowo) ma następujący skład:

a) farmaceutycznie skuteczna ilość ISATx247;

b) witamina E-TPGS;

c) olej MCT;

d) Tween 40 i

e) etanol.

Taki preparat przed podawaniem korzystnie poddaje się sterylizacji.

C. Metodologia

Stwierdzono, że mogą być wytwarzane trwałe preparaty analogu cyklosporyny ISATx247. Preparaty według wynalazku można wytwarzać w następujący sposób. Jednakże dla fachowca jest zrozumiałe, że możliwa jest dowolna sekwencja tych etapów. Dodatkowo, ilości składników stosowanych w poniż szych przykł adach wyszczególniono powyż ej, a w sposobach opisanych poniżej moż na ł atwo zmienić jeden lub większą liczbę etapów, albo proces można całkowicie odwrócić.

Chociaż tylko w przypadku preparatu 5 podano, w jaki sposób prekoncentrat mikroemulsyjny dodaje się do wodnego roztworu w celu utworzenia mikroemulsji, to każdy z preparatów prekoncentratu mikroemulsyjnego można przetworzyć w mikroemulsję przez zmieszanie z ośrodkiem wodnym. Korzystnie prekoncentrat miesza się z ośrodkiem wodnym, w stosunku 1 część prekoncentratu na 10-100 części ośrodka. Korzystniej wodnym ośrodkiem jest sok jabłkowy.

Preparat 1

Najpierw, w temperaturze pokojowej (20-25°C) dodano oleju MCT do Tween 40, z wytworzeniem mieszaniny. Następnie do mieszaniny oleju MCT i Tween 40 dodano etanolu. Z kolei do mieszaniny dodano witaminy E-TPGS. Mieszaninę inkubowano następnie w trakcie mieszania w 30-35°C do uzyskania klarowności, po czym dodano właściwą ilość ISATx247. Na zakończenie składniki mieszano w 30-35°C do cał kowitego rozpuszczenia ISATx247.

Preparat 2

Najpierw, w temperaturze pokojowej (20-25°C) dodano oleju MCT do Tween 80, z wytworzeniem mieszaniny. Następnie do mieszaniny oleju MCT i Tween 80 dodano etanolu. Z kolei do mieszaniny dodano witaminy E-TPGS. Mieszaninę inkubowano następnie w trakcie mieszania w 30-35°C do uzyskania klarowności, po czym dodano właściwą ilość ISATx247. Na zakończenie składniki mieszano w 30-35°C do cał kowitego rozpuszczenia ISATx247.

Preparat 3

Najpierw, w temperaturze pokojowej (20-25°C) dodano oleju MCT do Tween 80, z wytworzeniem mieszaniny. Następnie do mieszaniny oleju MCT i Tween 80 dodano etanolu. Z kolei do mieszaniny dodano triacetyny. Mieszaninę inkubowano następnie w trakcie mieszania w 30-35°C do uzyskania klarowności, po czym dodano właściwą ilość ISATx247. Na zakończenie składniki mieszano w 30-35°C do całkowitego rozpuszczenia ISATx247.

Preparat 4

Najpierw dodano oleju MCT do Tween 80 i mieszano w temperaturze pokojowej (20-25°C). Następnie, w temperaturze pokojowej (20-25°C) do mieszaniny dodano mirystynianu izopropylu i etanol, po czym dodano właściwą ilość ISATx247. Na zakończenie składniki mieszano w temperaturze pokojowej (20-25°C) do całkowitego rozpuszczenia ISATx247.

Preparat 5

Najpierw, w temperaturze pokojowej (20-25°C) dodano oleju MCT do Tween 40, z wytworzeniem mieszaniny. Następnie do mieszaniny oleju MCT i Tween 40 dodano etanolu. Z kolei do mieszaniny dodano witaminy E-TPGS. Mieszaninę inkubowano następnie w trakcie mieszania w 30-35°C do

PL 206 018 B1 uzyskania klarowności, po czym dodano właściwą ilość ISATx247. Na zakończenie składniki mieszano w 30-35°C do całkowitego rozpuszczenia ISATx247. Otrzymany preparat prekoncentratu następnie zmieszano z ośrodkiem wodnym. Korzystnie, preparat prekoncentratu zmieszano z ośrodkiem wodnym w stosunku 1 część prekoncentratu na 10-100 części ośrodka.

W korzystnych sposobach każdy z powyższych preparatów wytwarza się przez rozpuszczenie najpierw ISATx247 w etanolu. Pozostałe składniki można dodawać w dowolnej kolejności.

Ujawnienie przykładów wynalazku

Skróty zamieszczone w poniższych przykładach mają następujące znaczenia. Jeśli skrótu nie zdefiniowano, to ma on ogólnie przyjęte znaczenie.

w/w = części wagowe

NF = Receptura Krajowa

NF/NP = Receptura Krajowa/Farmakopea Krajowa

USP = Farmakopea Stanów Zjednoczonych Ameryki mg = miligramy ml = mililitry kg = kilogramy ng = nanogramy nm = nanometry

Tmax = czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia

Cmax = maksymalne stężenie

AUC = powierzchnia pod krzywą

LCMS = chromatografia cieczowa-spektrometria masowa

MCT = triglicerydy o średniej długości łańcucha

PK = farmakokinetyka

PS = ze świńskiej skóry

Dwa produkty zawierające lek, roztwór do podawania doustnego i miękka kapsułka żelatynowa, zostały opracowane przez firmę Isotechnika, Inc. Oba produkty jako składniki zawierają środek powierzchniowo czynny, etanol, rozpuszczalnik lipofilowy i/lub amfifilowy. Wytwarzanie każdego z nich opisano poniżej.

P r z y k ł a d 1

Wytwarzanie doustnego roztworu ISATx247

Następujące składniki tworzą doustny roztwór produktu leku ISATx247: ISATx247, bursztynian d-a-tokoferylo-glikolu polietylenowego 1000 (witamina E-TPGS) NF, olej triglicerydowy o średnim łańcuchu (MCT) NF, Tween 40 NF i 95% etanol USP.

T a b e l a 1

Skład doustnego roztworu ISAtx247
Składnik (i norma pomiarowa)	Jednostka i/lub stężenie w procentach: 50 mg/ml	Ilość na partię
Partia nr 39120228	Partia nr 30010532	Partia nr 30040517
Bursztynian d-a-tokoferyloglikolu polietylenowego 1000 (witamina E-TPGS) NF	42,24%	0,16205 kg	0,544 kg	0,768 kg
Olej MCT (triglicerydy o średnim łańcuchu) USP	21,12%	0,08102 kg	0,272 kg	0,384 kg
Tween 40 NF	21,12%	0,08102 kg	0,272 kg	0,384 kg
95% Etanol USP	10,56%	0,04051 kg	0,136 kg	0,192 kg
ISAtx247	4,95%	0,01900 kg	0,0637 kg	0,090 kg
Suma	99,99%	0,38360 kg	1,286 kg	1,818 kg

PL 206 018 B1

Witaminę E-TPGS stopiono w cieplarce i przeniesiono do dozownika cieczy. Ciepłą zawartość każdego pojemnika TPGS mieszano co najmniej jedną minutę dla uzyskania wizualnej jednorodności. Kiedy temperatura zawartości każdej beczki wynosiła ponad 35°C, przygotowano zbiornik Groena o wymaganej temperaturze 37,5°C±2,5°C.

Wymaganą ilość witaminy E-TPGS, oleju MCT, Tween 40 i 95% etanolu odważono w oddzielnych naczyniach, dla identyfikacji opatrzonych właściwą etykietą. Witaminę E-TPGS natychmiast przeniesiono do naczynia Groena. Olej MCT, Tween 40 i etanol przeniesiono stopniowo w sposób ilościowy do naczynia zawierającego uprzednio zważoną witaminę E-TPGS. Naczynie przykryto pewnie dla zmniejszenia odparowywania etanolu i mieszano w 37,5°C±2,5°C przez 15-20 minut po dodaniu etanolu .

Obserwowano próbki z górnej części i dna naczynia stosując jałowe szklane pipety jednorazowego użytku. Oczekiwano, że zawartość pipety przy oglądaniu będzie klarowna.

Mieszadło nastawiono w taki sposób, że uzyskiwano niewielki wir. Pojemnik przykryto dla zmniejszenia odparowywania etanolu podczas mieszania. ISATx247 w trakcie mieszania dodano do mieszaniny. Następnie pojemnik szczelnie zamknięto. Mieszaninę sprawdzano co pół godziny, aż do całkowitego rozpuszczenia proszku.

P r z y k ł a d 2

Wytwarzanie żelatynowej kapsułki ISATx247

Wynalazek dotyczy również miękkiej żelatynowej kapsułki. Kapsułka ta zawiera ISATx247 i te same nielecznicze składniki, jakie zawiera doustny roztwór kapsułkowany w żelatynowych kapsułkach typu 2D PS(NF/NP), zawierających żelatynę, glicerynę, wodę i sorbitol.

Żelatynowe kapsułki ISATx247 otrzymano przez umieszczenie doustnego roztworu ISATx247 (50 mg/ml), zawierającego ISATx247, witaminę E-TPGS NF, olej triglicerydowy o średnim łańcuchu (MCT) USP, Tween 40 NF i 95% etanol NF, w kapsułkach żelatynowych typu 2D PS(NF/NP). Żelatynowe kapsułki typu 2D PS(NF/NP) wytworzono z użyciem żelatyny NF (ze świńskiej skóry), glicerynę USP, oczyszczoną wodę USP i 76% specjalny sorbitol.

P r z y k ł a d 3

Pomiary trwałości/dopuszczalnego okresu magazynowania

Poniższa tabela przedstawia dane dotyczące trwałości, mierzonej dobrze znanymi metodami LCMS, dla preparatu 1 w postaci butelkowanej (przechowywanej w 30°C) i w postaci miękkich kapsułek żelowych (przechowywanych w temperaturze pokojowej). Preparaty są trwałe w normalnych warunkach przechowywania.

T a b e l a 2

Stężenie ISA_Tx247 (mg/ml)
	0 miesięcy	6 miesięcy	24 miesiące
Preparat butelkowany	57,1±0,5	56,7±0,7	58,0±0,6
Miękkie kapsułki żelowe	41,1±0,6	42,4±1,0	41,4±0,9A

^A dla miękkich kapsułek żelowych pomiar po 18 miesiącach.

P r z y k ł a d 4

Porównanie profili farmakokinetycznych (PK)

Preparaty określone poniżej podawano doustnie szczurom Sprague Dawley i w regularnych odstępach monitorowano poziom ISATx247 we krwi, w celu sporządzenia wykresu stężenia względem czasu (czyli profilu farmakokinetycznego). Poniżej zamieszczono porównanie profili PK różnych preparatów ISATx247, w tym preparatów ujawnionych w opisie. Chociaż grupa numer 2 wykazuje dobrą biodostępność w modelu szczurzym, jak pokazano to w tabeli 3, wyniki te mogą różnić się znacznie w modelach psim i ludzkim (patrz tabela 4).

T a b e l a 3

Profile PK różnych preparatów ISATx247

Droga podawania	Grupa	^Tmax	^Cmax	Okres półtrwania	AUC	Biodostępność względem grupy 1
1	2	3	4	5	6	7
Doustnie	1	2	49	7,3	559	+0

PL 206 018 B1 cd. tabeli 3

1	2	3	4	5	6	7
Doustnie	2	4	75	6,1	1150	+ 106
Doustnie	3	4	36	18,1	491	-12
Doustnie	4	4	68	7,4	885	+58
Doustnie	5	2	104	7,1	1298	+ 132
Doustnie	6	4	57	7,7	750	+34

Tmax = czas (godziny) do osiągnięcia maksymalnego poziomu ISATx247 we krwi.

Cmax = maksymalny poziom ISATx247 (ng/ml) we krwi

Okres półtrwania = czas (godziny) do osiągnięcia połowy maksymalnego poziomu ISATx247 we krwi.

AUC = powierzchnia pod krzywą (związana z biodostępnością leku).

Grupa 1

Witamina E-TPGS/olej MCT/Tween 40/etanol:4/2/2/1 (w/w/w/w) (ujawniona w tym opisie jako preparat 1).

Grupa 2

Witamina E-TPGS/olej MCT/Tween 80/etanol:2/4/2/1 (w/w/w/w) (ujawniona w tym opisie jako preparat 2).

Grupa 3

Olej MCT/Tween 80/triacetyna/etanol:5/3/1/1 (w/w/w/w) (ujawniona w tym opisie jako preparat 3).

Grupa 4

Tween 80/Witamina E-TPGS/etanol/mirystynian izopropylu: 2/1/1/6 (w/w/w/w) (ujawniona w tym opisie jako preparat 4).

Grupa 5 (przykład porównawczy)

Witamina E/glikol propylenowy/Maisine (monolinolan gliceryny)/Chremophor RH40/etanol: 3/1,2/5/6,2/2 (w/w/w/w).

Grupa 6

Jest to preparat rozcieńczony w stosunku 1:65 sokiem jabłkowym z utworzeniem mikroemulsji (ujawniony w tym opisie jako preparat 5).

P r z y k ł a d 5

Wytwarzanie mikroemulsji

Zbadano ponad 100 kombinacji stosunków składników preparatów na zdolność do tworzenia mikroemulsji (określonej na podstawie absorbancji mniejszej niż 0,1 i 0,01, odpowiednio przy 485 i 900 nm).

Zawartość składników w badanych preparatach była w zakresie:

- 10% ISATx247

- 50% witamina E-TPGS

- 50% Tween 40 i/lub Tween 80

- 50% olej MCT

- 15% etanol.

Mniej niż 20% badanych preparatów tworzyło mikroemulsje. Tworzenie się mikroemulsji jest stosunkowo niezależne od ilości witaminy E-TPGS lub etanolu. Jednakże, preparaty o zawartości witaminy E-TPGS większej od 50% i etanolu mniejszej od 5% tworzyły prekoncentraty stałe w temperaturze pokojowej, co jest mniej korzystne. Fig. 1 przedstawia tabelę tworzenia się prekoncentratów mikroemulsyjnych jako funkcję stosunku zawartości Tween 40 i oleju MCT.

P r z y k ł a d 6

Porównanie profili farmakokinetycznych u psów

Fig. 2 przedstawia wykres porównujący profile farmakokinetyczne (PK) mikroemulsji ISATx247 według wynalazku z preparatem Neoral® u psów rasy beagle. Dane te przedstawiono poniżej również w postaci tabelarycznej. Preparaty podawano doustnie psom beagle (n=6) i w regularnych odstępach monitorowano poziom ISATx247 we krwi, w celu sporządzenia wykresu stężenia względem czasu (czyli profilu farmakokinetycznego). Konkretnie, psom podawano doustnie 2 ml każdego preparatu (100 mg/ml). Krew pobierano w czasie T = 0, 0,5, 1, 2,5, 5, 7,5, 12 i 24 godziny po podaniu dawki i analizowano metodą chromatografii cieczowej-spektrometrii masowej (LCMS).

PL 206 018 B1

T a b e l a 4

Podsumowanie wyników
Droga podawania	Grupa	^T max	Cmax	AUC
Doustnie	1	2H	1439±378	8290
Doustnie	2	2H	2158±677	11460

Tmax = czas (godziny) do osiągnięcia maksymalnego poziomu ISATx247 we krwi. Cmax = maksymalny poziom ISATx247(ng/ml) we krwi.

AUC = powierzchnia pod krzywą (związana z biodostępnością leku).

Grupa 1

Preparat 1: Witamina E-TPGS/olej MCT/Tween 40/etanol:4/2/2/1 (w/w/w/w).

Grupa 2

Neoral®

Chociaż dane te wskazują na nieznacznie niższą biodostępność preparatu ISATx247 w porównaniu z Neoralem, to jest ona znacznie wyższa niż biodostępność zapewniana przez Sandimmune® (danych nie pokazano). Jak można wywnioskować z doniesień, biodostępność Neoralu® wynosi na ogół około 40%. Tabela 4 pokazuje, że biodostępność grupy numer 1 jest porównywalna do Neoralu®.

Dane te wskazują, że preparaty według wynalazku mają biodostępność porównywalną z innymi preparatami cyklosporyny i mogą zmniejszyć niekorzystne efekty związane z podawaniem cyklosporyny.

P r z y k ł a d 7

Właściwości farmakokinetyczne i toksykokinetyczne ISATx247 i cyklosporyny A

Farmakokinetyczne i toksykokinetyczne parametry ISATx247 (45-50% izomeru E i 50-55% izomeru Z) i cyklosporyny A testowano na modelu królika. Króliki stosowano także jako model w badaniach nefrotoksyczności cyklosporyny A, ale dużo rzadziej niż szczury. Badania wykazały, że cyklosporyna A podawana królikom powoduje zmiany strukturalne i funkcjonalne w dawkach nie tylko niższych od uprzednio podawanych w innych modelach zwierzęcych, ale także mieszczących się na co najmniej górnym poziomie zakresu terapeutycznego u ludzi (Thliveris i in., 1991, 1994). Wykrycie zwłóknienia śródmiąższowego i arteriopatii, oprócz cytologicznych zmian w kanalikach, również sugeruje, że królik jest właściwszym modelem do badania nefrotoksyczności, gdyż te strukturalne jednostki są cechami charakterystycznymi nefrotoksyczności obserwowanej u ludzi. ISATx247podawano dożylnie (i.v.) przez pierwsze 7 dni i podskórnie (s.c.) przez dodatkowe 23 dni, zgodnie z następującym harmonogramem.

T a b e l a 5

Harmonogram podawania dawek w badaniach właściwości farmakokinetycznych i toksykokinetycznych ISATx247 w modelu królika

Grupa badanych zwierząt	Dni 1-7: dawka i.v. (mg/kg)	Dni 8-30: dawka s.c. (mg/kg)	Liczba zwierząt
Samce	Samice
1. Kontrolna z podawaniem zaróbki	0	0	4	4
2. Kontrolna z podawaniem cyklosporyny A	10	10	6	6
3. Niska dawka	5	5	0	2
4. Średnia dawka	10	10	4	4
5. Wysoka dawka	15	15	4	4

Dla zapewnienia, że jakiekolwiek obserwowane zmiany nerkowe spowodowane są działaniem ISATx247, a nie czynników chorobotwórczych, w badaniach wykorzystywano króliki pozbawione czynników chorobotwórczych (SPF). W dniach 1 i 7 pobrano próbki krwi przed podaniem leku i 0,5, 1, 2, 4, 8, 12, 18 i 24 godziny po podaniu dawki, dla utworzenia profilu farmakokinetycznego. Innymi ocenianymi parametrami były obserwacje kliniczne, masa ciała, spożywanie pokarmu, hematologia, chemia kliniczna, ogólna patologia oraz histopatologiczne badania wybranych tkanek/narządów.

PL 206 018 B1

Próbki krwi analizowano metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej sprzężonej ze spektrometrią masową (LCMS). W poniższej tabeli 6 zestawiono wartości średnich parametrów farmakokinetycznych u królików, którym podano 10 mg/kg cyklosporyny A lub ISATx247.

T a b e l a 6

Farmakokinetyczne parametry u samców królików, którym podawano dożylnie cyklosporynę A i ISATx247, w ilości 10 mg/kg/dzień. Wyniki wyrażono jako wartości średnie ±SD

Mierzony parametr	Cyklosporyna A	ISAtx247
Dzień 1	Dzień 7	Dzień 1	Dzień 7
Tmax (godziny)	0,5	0,5	0,5	0,5
Cmax ⁽p.^g/c)	1954±320	2171±612	1915±149	1959±470
t^1/2(godziny)	7,4±2,8	9,0±4,0	7,4±1,7	9,2±1,1
Powierzchnia pod krzywą ^g/h/litr)	6697±1717	6685±1247	5659±1309	5697±1373

Nie zaobserwowano statystycznie znaczących różnic pomiędzy farmakokinetycznymi parametrami cyklosporyny A i ISATx247 u samców królików otrzymujących dawkę 10 mg/kg/dzień. Farmakokinetyczne parametry ISATx247 u samic królików otrzymujących taką samą dawkę nie różniły się znacząco od parametrów obserwowanych u samców królików, z wyjątkiem maksymalnego stężenia w 7 dniu.

Nie zanotowano znaczących zmian w hematologicznych parametrach królików otrzymujących kontrolną zaróbkę, cyklosporynę A i ISATx247. W badaniach zauważono różnicę w poziomie kreatyniny w różnych grupach, tak jak pokazano to w poniższej tabeli 7. Różnice te wskazują, że cyklosporyna A miała znacznie większy ujemny wpływ na nerki niż kontrolna zaróbka lub ISATx247. Należy zauważyć, że nawet przy dawce ISATx247 o 50% wyższej, tj. 15 mg/kg/dzień, w porównaniu z 10 mg/kg/dzień cyklosporyny A, nie ma znaczącego wzrostu poziomu kreatyniny w surowicy.

T a b e l a 7

Procentowa zmiana poziomu kreatyniny w surowicy ponad linią podstawową u samców królików otrzymujących zaróbkę, cyklosporynę A lub ISATx247 przez 30 dni

Rodzaj badanej grupy	Dzień 15	Dzień 30
Króliki, którym podawano zaróbkę	+6%	-3%
Króliki, którym podawano cyklosporynę A (10 mg/kg)	+22%	+33%
Króliki, którym podawano ISAtx247 (10 mg/kg)	+ 1%	+ 10%
Króliki, którym podawano ISAtx247 (15 mg/kg)	-19%	-11%

Badania narządów u wszystkich królików otrzymujących kontrolną zaróbkę, 10 mg/kg cyklosporyny A, 5 mg/kg ISATx247, 10 mg/kg ISATx247 nie ujawniły znaczących odchyleń od normy. Dotyczyło to w szczególności nerek, w których nie stwierdzono objawów zwłóknienia śródmiąższowego, widocznych zwykle u zwierząt leczonych cyklosporyną A (Thliveris i in., 1991, 1994). U samców królików otrzymujących 15 mg/kg ISATx247 zauważono zmniejszenie spermatogenezy. Żadnych zmian nie zanotowano u trzech samic królika, na których zakończono całość badań przy dawce 15 mg/kg ISATx247.

Chociaż ujawniono i opisano w szczególności korzystne postacie wynalazku, to dla fachowców zrozumiałe jest, że możliwe jest dokonanie różnych zmian w postaci i szczegółach, bez odchodzenia od istoty i zakresu wynalazku określonego w załączonych zastrzeżeniach.

Claims

1. Preparat farmaceutyczny, znamienny tym, że zawiera:

a) farmaceutycznie skuteczną ilość ISATx247;

b) witaminę E-TPGS;

c) olej MCT;

d) środek emulgujący wybrany z grupy obejmującej Tween 40 i Tween 80 i

2. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera około 5-10% wagowych ISATx247, od ponad 0% do około 50% wagowych witaminy E-TPGS, od ponad 0% do około 50% wagowych oleju MCT, od ponad 0% do około 50% wagowych środka emulgującego oraz około 5-15% wagowych etanolu, przy czym w temperaturze pokojowej preparat stanowi ciekły prekoncentrat mikroemulsyjny.

3. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 2, znamienny tym, że stosunek wagowy a:b:c:d:e wynosi około 0,5-1:4:2:2:1.

4. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera:

a) farmaceutycznie skuteczną ilość ISATx247;

b) witaminę E-TPGS;

c) olej MCT;

d) Tween 40 i

e) etanol.

5. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 4, znamienny tym, że zawiera około 5-10% wagowych ISATx247, około 20-50% wagowych witaminy E-TPGS, około 5-20% wagowych oleju MCT, około 5-50% wagowych Tween 40 i około 5-15% wagowych etanolu.

6. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 5, znamienny tym, że stosunek wagowy a:b:c:d:e wynosi około 0,5-1:4:2:2:1.

7. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera:

a) farmaceutycznie skuteczną ilość ISATx247;

b) witaminę E-TPGS;

c) olej MCT;

d) Tween 80 i

e) etanol.

8. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 7, znamienny tym, że zawiera około 5-10% wagowych ISATx247, około 20-50% wagowych witaminy E-TPGS, około 5-20% wagowych oleju MCT, około 5-50% wagowych Tween 80 i około 5-15% wagowych etanolu.

9. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 8, znamienny tym, że stosunek wagowy a:b:c:d:e wynosi około 0,5-1:2:4:2:1.

10. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 1, znamienny tym, że ośrodek wodny jest wybrany z grupy obejmującej wodę, soki owocowe (z wyjątkiem soku grejpfrutowego), herbatę, mleko i kakao.

11. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 10, znamienny tym, że jako sok owocowy zawiera sok jabłkowy.

12. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 1, znamienny tym, że biodostępność ISATx247 jest większa od około 30%.

13. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 1, znamienny tym, że dodatkowo zawiera dopuszczalne biologicznie polimery jako koloidy ochronne, stabilizatory zawiesin lub wypełniacze, zaróbki, środki wiążące i nośniki.

14. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera ponadto jeden lub większą liczbę następujących składników: glikolowane polioksyetylenem naturalne lub uwodornione oleje roślinne, Cremophor™, Nikkol™, Tween, blokowe kopolimery tlenku etylenu i tlenku propylenu, lecytyny, mono- i diestry kwasów tłuszczowych z glikolem propylenowym oraz diestry kwasu oktanowego-dekanowego z glikolem propylenowym.

15. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 14, znamienny tym, że Tween jest wybrany z grupy obejmującej monolaurynian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, monopalmitynian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, trioleinian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, monostearynian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, monooleinian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, tristearynian oksyetylenowanego (20)

PL 206 018 B1 sorbitolu, monolaurynian oksyetylenowanego (4) sorbitolu, monostearynian oksyetylenowanego (4) sorbitolu i monooleinian oksyetylenowanego (5) sorbitolu.

16. Sposób wytwarzania preparatu farmaceutycznego zdefiniowanego w zastrz. 1, znamienny tym, że miesza się olej MCT, środek emulgujący, etanol, witaminę E-TPGS i właściwą ilość ISATx247, aż do całkowitego rozpuszczenia ISATx247, przy czym preparat jest ciekły w temperaturze pokojowej.

17. Sposób według zastrz. 16, znamienny tym, że miesza się olej MCT, Tween 40, etanol, witaminę E-TPGS i właściwą ilość ISATx247, aż do całkowitego rozpuszczenia ISATx247.

18. Sposób według zastrz. 16, znamienny tym, że miesza się olej MCT, Tween 80, etanol, witaminę E-TPGS i właściwą ilość ISATx247, aż do całkowitego rozpuszczenia ISATx247.

19. Preparat farmaceutyczny, znamienny tym, że zawiera:

a) farmaceutycznie skuteczną ilość ISATx247;

b) olej MCT;

c) Tween 80;

d) triacetynę i

20. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 19, znamienny tym, że zawiera około 5-10% wagowych ISATx247, około 20-50% wagowych triacetyny, około 5-50% wagowych oleju MCT, około 5-50% wagowych Tween 80 oraz około 5-15% wagowych etanolu.

21. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 20, znamienny tym, że stosunek wagowy a:b:c:d:e wynosi około 0,5-1:5:3:1:1.

22. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 19, znamienny tym, że ośrodek wodny jest wybrany z grupy obejmującej wodę, soki owocowe (z wyjątkiem soku grejpfrutowego), herbatę, mleko i kakao.

23. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 22, znamienny tym, że jako sok owocowy zawiera sok jabłkowy.

24. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 19, znamienny tym, że biodostępność ISATx247 jest większa od około 30%.

25. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 19, znamienny tym, że dodatkowo zawiera dopuszczalne biologicznie polimery jako koloidy ochronne, stabilizatory zawiesin lub wypełniacze, zaróbki, środki wiążące i nośniki.

26. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 19, znamienny tym, że zawiera ponadto jeden lub większą liczbę następujących składników: glikolowane polioksyetylenem naturalne lub uwodornione oleje roślinne, Cremophor™, Nikkol™, Tween, blokowe kopolimery tlenku etylenu i tlenku propylenu, lecytyny, mono- i diestry kwasów tłuszczowych z glikolem propylenowym oraz diestry kwasu oktanowego-dekanowego z glikolem propylenowym.

27. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 26, znamienny tym, że Tween jest wybrany z grupy obejmującej monolaurynian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, monopalmitynian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, trioleinian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, monostearynian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, monooleinian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, tristearynian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, monolaurynian oksyetylenowanego (4) sorbitolu, monostearynian oksyetylenowanego (4) sorbitolu i monooleinian oksyetylenowanego (5) sorbitolu.

28. Sposób wytwarzania preparatu farmaceutycznego zdefiniowanego w zastrz. 19, znamienny tym, że miesza się olej MCT, Tween 80, etanol, triacetynę i właściwą ilość ISATx247 aż do całkowitego rozpuszczenia ISATx247.

29. Preparat farmaceutyczny, znamienny tym, że zawiera:

a) farmaceutycznie skuteczną ilość ISATx247;

b) Tween 80;

c) witaminę E-TPGS;

d) etanol i

30. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 29, znamienny tym, że zawiera około 5-10% wagowych ISATx247, około 20-50% wagowych witaminy E-TPGS, około 5-55% wagowych mirystynianu izopropylu, około 5-50% wagowych Tween 80 oraz około 5-15% wagowych etanolu.

PL 206 018 B1

31. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 30, znamienny tym, że stosunek wagowy a:b:c:d:e wynosi około 0,5-1:2:1:1:6.

32. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 29, znamienny tym, że ośrodek wodny jest wybrany z grupy obejmującej wodę, soki owocowe (z wyjątkiem soku grejpfrutowego), herbatę, mleko i kakao.

33. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 32, znamienny tym, że jako sok owocowy zawiera sok jabłkowy.

34. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 29, znamienny tym, że biodostępność ISATx247 jest większa od około 30%.

35. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 29, znamienny tym, że dodatkowo zawiera dopuszczalne biologicznie polimery jako koloidy ochronne, stabilizatory zawiesin lub wypełniacze, zaróbki, środki wiążące i nośniki.

36. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 29, znamienny tym, że zawiera ponadto jeden lub większą liczbę następujących składników: glikolowane polioksyetylenem naturalne lub uwodornione oleje roślinne, Cremophor™, Nikkol™, Tween, blokowe kopolimery tlenku etylenu i tlenku propylenu, lecytyny, mono- i diestry kwasów tłuszczowych z glikolem propylenowym oraz diestry kwasu oktanowego-dekanowego z glikolem propylenowym.

37. Preparat farmaceutyczny według zastrz. 36, znamienny tym, że Tween jest wybrany z grupy obejmującej monolaurynian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, monopalmitynian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, trioleinian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, monostearynian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, monooleinian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, tristearynian oksyetylenowanego (20) sorbitolu, monolaurynian oksyetylenowanego (4) sorbitolu, monostearynian oksyetylenowanego (4) sorbitolu i monooleinian oksyetylenowanego (5) sorbitolu.

38. Sposób wytwarzania preparatu farmaceutycznego zdefiniowanego w zastrz. 29, znamienny tym, że miesza się mirystynian izopropylu, Tween 80, etanol, witaminę E-TPGS i właściwą ilość ISATx247, aż do całkowitego rozpuszczenia ISATx247.

39. Mikroemulsja, znamienna tym, że obejmuje preparat farmaceutyczny zdefiniowany w zastrz. 1, 19 albo 29 i ośrodek wodny.

40. Mikroemulsja według zastrz. 39, znamienna tym, że preparat farmaceutyczny jest zmieszany z ośrodkiem wodnym w stosunku około 1 część preparatu farmaceutycznego do około 10-100 części ośrodka wodnego.

41. Mikroemulsja według zastrz. 40, znamienna tym, że ośrodek wodny jest wybrany z grupy obejmującej wodę, soki owocowe (z wyjątkiem soku grejpfrutowego), herbatę, mleko i kakao.

42. Mikroemulsja według zastrz. 41, znamienna tym, że jako sok owocowy zawiera sok jabłkowy.

43. Mikroemulsja według zastrz. 39, znamienna tym, że nadaje się do podawania doustnego, dożylnego, podskórnego lub domięśniowego.

44. Mikroemulsja według zastrz. 39, znamienna tym, że do podawania doustnego mikroemulsję kapsułkuje się w miękkiej kapsułce żelatynowej.

45. Zastosowanie preparatu farmaceutycznego zdefiniowanego w zastrz. 1, 19 albo 29, do wytwarzania leku do osiągania immunosupresji u osobnika, któremu podaje się ten lek.

46. Zastosowanie według zastrz. 45, w którym lek jest odpowiedni do podawania preparatu farmaceutycznego w ilości około 0,5-3 mg/kg masy ciała osobnika na dzień.

47. Zastosowanie według zastrz. 45, w którym lek podaje się raz dziennie.

48. Zastosowanie według zastrz. 45, w którym lek podaje się dwa razy dziennie.

49. Zastosowanie według zastrz. 45, w którym lek stosuje się do leczenia chorób lub stanów zapalnych lub autoimmunologicznych u osobnika.

50. Zastosowanie preparatu farmaceutycznego zdefiniowanego w zastrz. 1, 19 albo 29, do wytwarzania leku zwiększającego działanie immunosupresyjne ISATx247.