PL206247B1 - Kompozycje grzybobójcze, sposób leczniczego lub zapobiegawczego zwalczania grzybów fitopatogennych w uprawach i produkt zawierający kombinację związków - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Wynalazek niniejszy dotyczy kombinacji związków grzybobójczych przeznaczonych do ochrony upraw przez chorobami grzybiczymi, a także odpowiednich sposobów leczniczego lub zapobiegawczego zwalczania grzybów fitopatogennych w uprawach i produktu zawierającego związek o wzorze (I) i związek o wzorze (II).

Bardziej szczegółowo, przedmiotem niniejszego wynalazku są nowe kompozycje grzybobójcze oparte na pochodnych pirydylometylobenzamidu i ditiokarbaminianu.

Jeśli chodzi o aktywność grzybobójczą, w szczególności pod względem ochrony upraw, jednym z problemów będą cych przedmiotem szczególnego zainteresowania osób prowadzą cych badania w tej dziedzinie techniki jest polepszenie skuteczności działania, w szczególności pod względem aktywności grzybobójczej, a bardziej szczegółowo w sensie utrzymania tej aktywności grzybobójczej przez dłuższy czas.

Naturalnie, związki grzybobójcze użyteczne pod względem zabezpieczania roślin przez grzybami muszą wykazywać ekotoksyczność zredukowaną do minimum. Tak dalece, jak tylko jest to możliwe, nie powinny one być niebezpieczne czy toksyczne dla obsługujących podczas ich stosowania. Następnie, związki grzybobójcze powinny, korzystnie, wykazywać szerokie spektrum działania.

Oczywiście, przy poszukiwaniu nowych związków grzybobójczych nie należy pominąć czynnika ekonomicznego.

Nie ograniczając się w żadnym zakresie, w kontekście niniejszego wynalazku uwagę zwrócono w sposób szczególniejszy na zabezpieczenie przed porażeniem przez grzyby, między innymi, winorośli, zbóż, owoców, warzyw, lucerny, soi, rynkowych upraw w ogrodach warzywnych, murawy, roślin leśnych i ogrodowych.

Kompozycje według wynalazku obejmują pochodną związków typu pirydylometylobenzamidu o działaniu grzybobójczym, jak opisano w opisie patentowym PL 194057 i opisie zgł oszenia patentu europejskiego EP-A-1 056 723. Związki te umożliwiają zapobieganie wzrostowi i rozwojowi grzybów fitopatogennych (na przykład te związki, które są aktywne w działaniu na mączniaka rzekomego, na przykład na winorośli, takiego jak Plasmopara viticola).

Wspomniane zgłoszenie patentowe EP-A-1 056 723 zawiera ogólną aluzję co do możliwości łączenia tych środków grzybobójczo aktywnych z wyrobami też znanymi z wykazywania aktywności grzybobójczej, bez przytaczania z nazwy przykładowych współaktywnych składników, lub nawet klas współaktywnych składników, zdolnych do łączenia z pirydylometylobenzamidami.

Jednym z istotnych celów niniejszego wynalazku jest rozwiązanie problemów przedstawionych powyżej.

Jednym z istotnych celów niniejszego wynalazku jest zaspokojenie zapotrzebowania na nowe wyroby grzybobójcze, nadające się do zastosowania zwłaszcza przez farmerów, do zwalczania grzybów porażających uprawy, a w szczególności do zwalczania głównych grzybiczych chorób winorośli, takich jak mączniak rzekomy.

Innym istotnym celem niniejszego wynalazku jest zaspokojenie zapotrzebowania na nową kompozycję grzybobójczą opartą na pochodnych pirydylometylobenzamidu o wiele bardziej aktywną w działaniu przeciw grzybom szkodliwym dla roślin, włącznie z winoroślą, a w szczególności o dłuższym okresie aktywności, niż środki przeciwgrzybicze dotychczas znane. Innym istotnym celem niniejszego wynalazku jest zaspokojenie zapotrzebowania na nowy środek grzybobójczy w pełni wysoce skuteczny, zwłaszcza pod względem skuteczności działania przeciw grzybom, i to o skuteczności trwałej tak, że możliwe staje się zmniejszenie dawek produktów chemicznych rozprowadzanych w ś rodowisku w celu zwalczania grzybów atakują cych uprawy, w szczególności mą cznika rzekomego winorośli. Innym istotnym celem niniejszego wynalazku jest zaspokojenie zapotrzebowania na nową kompozycję grzybobójczą bardziej aktywną i to aktywną przez czas dłuższy i dlatego stosowaną w mniejszych dawkach, a takż e mniej toksyczną .

Innym istotnym celem niniejszego wynalazku jest zaspokojenie zapotrzebowania na nową kompozycję grzybobójczą o szerokim spektrum działania, o trwałej skuteczności działania, z zaoferowaniem farmerowi szerokiego wachlarza produktów do wyboru tak, że może on znaleźć wśród nich produkt najbardziej odpowiedni do konkretnego zastosowania. Innym istotnym celem niniejszego wynalazku jest zaspokojenie zapotrzebowania na nową kompozycję grzybobójczą spełniającą wymagania wyszczególnione w powyższych celach wynalazku, tańszą oraz łatwiejszą i bezpieczniejszą w manipulowaniu.

PL 206 247 B1

Innym istotnym celem niniejszego wynalazku jest zaspokojenie zapotrzebowania na nową kompozycję grzybobójczą zdefiniowaną w powyższych celach wynalazku, użyteczną w zapobiegawczym i leczniczym traktowaniu chorób grzybiczych, takich jak, na przykład, choroby winoroś li, zbóż, psiankowatych (Solanaceae), owoców, warzyw, lucerny, soi, upraw w ogrodach warzywnych, murawy, roślin leśnych i ogrodowych. Innym istotnym celem niniejszego wynalazku jest zaspokojenie zapotrzebowania na zapobiegawcze i/lub lecznicze działanie na rośliny, a w szczególności na zboża, przy użyciu kompozycji grzybobójczej lub kombinacji grzybobójczej, łączącej w sobie produkty z kompozycji zdefiniowanej w powyższych celach wynalazku, przy czym dla działania takiego wymagana jest wysoka, trwała skuteczność skierowana przeciw szerokiemu zakresowi rozmaitych grzybów ze zminimalizowaniem dawek, toksyczności i kosztów. Innym istotnym celem niniejszego wynalazku jest zaspokojenie zapotrzebowania na zestaw przeznaczony do zwalczania, przez leczenie i/lub zapobieganie i/lub wytępienie, grzybów fitopatogennych na roślinach i, zwłaszcza, w uprawach, takich jak uprawa winorośli, spełniający wymagania wyszczególnione w powyższych celach wynalazku.

Dodatkowym celem niniejszego wynalazku jest umożliwienie polepszenia wydajności plonów, co jest ważne z agronomicznego punktu widzenia. Wszystkie te cele, między innymi, zostały osiągnięte przez twórców niniejszego wynalazku, którzy zasłużyli się wynalezieniem kombinacji grzybobójczej złożonej z pochodnych pirydylometylobenzamidu i związków typu ditiokarbaminianu, korzystnie środków grzybobójczych. Kombinacja taka, zaskakująco i nieoczekiwanie wykazuje bardzo dużą i trwałą skuteczność działania przeciwgrzybiczego skierowanego przeciw szerokiemu spektrum grzybów, a w szczególności przeciw tym grzybom, które są odpowiedzialne za choroby, takie jak mączniak rzekomy winorośli.

Wynalazek niniejszy, który całkowicie lub częściowo spełnia wymagania wyszczególnione w powyższych celach wynalazku, dotyczy w pierwszym rzędzie kompozycji grzybobójczych obejmujących:

a) pochodną pirydylometylobenzamidu o wzorze (I):

(Ο w którym: w którym:

• R¹ jest atomem wodoru, • R² jest atomem wodoru;

• R³ i R⁴ są jednakowe lub róż ne, są niezależ nie wybrane spo ś ród grupy obejmują cej

R³ atom fluorowca, alkil zawierający od 1 do 10 atomów węgla, z których każdy jest ewentualnie podstawiony atomem fluorowca,

R⁴ atom fluorowca, grupę cyjanową, grupę nitrową, grupę E, OE lub SE, gdzie E oznacza alkil zawierający od 1 do 10 atomów węgla, fenyl, pirolil, z których każdy jest ewentualnie podstawiony atomem fluorowca, grupą cyjanową lub fenylem, • c oznacza 1, 2, 3 lub 4;

• q oznacza 2;

i ich rolniczo dozwolone optyczne i/lub geometryczne izomery, tautomery i sole addycyjne z kwasem lub zasadą;

oraz

b) związek (II), wybrany spośród ditiokarbaminianów oraz ich rolniczo dozwolonych izomerów i kwaś nych soli addycyjnych, korzystnie wybrany z grupy obejmują cej: ferbam, mankoper, mankozeb, maneb, metiram, nabam, bis(dimetyloditiokarbaminian) niklu, propineb, zineb i ich mieszaniny, przy czym wzajemny stosunek ilościowy związek (I)/związek(II) mieści się w zakresie od 1 : 500 do 30 : 1.

PL 206 247 B1

W definicjach związków o wzorze (I) powyżej podanych, poszczególne grupy i terminy chemiczne, jeżeli tego inaczej nie zaznaczono, mają następujące znaczenia:

• „grupa alkilowa lub „alkil- oznacza grupę węglowodorową o łań cuchu prostym lub rozgałęzionym, zawierającą od 1 do 10 atomów węgla.

Przykładowo, następujące związki o wzorze (I) są najbardziej korzystne w kontekście niniejszego wynalazku:

• 2,6-dichloro-N-{[3-chloro-5-(trifluorometylo)-2-pirydynylo]metylo}benzamid;

• N-{[3-chloro-5-(trifluorometylo)-2-pirydynylo]metylo}-2-fluoro-6-nitrobenzamid;

• N-{[3-chloro-5-(trifluorometylo)-2-pirydynylo]metylo}-2-metylo-6-nitrobenzamid;

oraz ich rolniczo dozwolone możliwe tautomery i sole addycyjne z kwasem lub zasadą.

Związkami o wzorze (II) są ditiokarbaminiany znane ze swej aktywności grzybobójczej oraz ich rolniczo dozwolone izomery i sole addycyjne z kwasem.

Szczególnie korzystne kompozycje grzybobójcze jako związek (I) zawierają 2,6-dichloro-N{[3-chloro-5-(trifluorometylo)-2-pirydynylo]metylo}-benzamid, a jako związek (II) zawierają mankozeb lub propineb. Kombinacje grzybobójcze związków (I) ze związkami (II) według wynalazku, a w szczególności mankozebem i propinebem, umożliwiają znaczne polepszenie utrzymywania się aktywności przeciwgrzybiczej w kontekście leczniczego i/lub zapobiegawczego działania na większość głównych chorób występujących w uprawach, włączając w to choroby powodowane przez grzyby z rodziny Peronosporaceae, w szczególności takie, jak: Plasmopara uiticola (mączniak rzekomy winorośli), Plasmopara halstedei (mączniak rzekomy słonecznika), Pseudoperonospora sp. [w szczególności: mączniak rzekomy dyniowatych (Pseudoporonospora cubensis) i mączniak rzekomy chmielu (Pseudoperonospora humuli), Bremia lactucae (mączniak sałaty), Peronospora tabacinae (mączniak rzekomy tytoniu), Peronospora destructor (mączniak rzekomy cebuli), Peronosporaparasitica (mączniak rzekomy kapusty), Peronospora farinosa (mączniak rzekomy cykorii i mączniak rzekomy buraka pastewnego).

W szczególności, omawiane kombinacje wykazują właściwości tępienia grzybów przewyższające właściwości ich składników użytych indywidualnie.

Z punktu widzenia stosunków wagowych, należy sprecyzować, że zgodnie z wynalazkiem wzajemny stosunek wagowy związek (I)/związek (II) korzystnie mieści się w zakresie od 1 : 200 do 20 : 1, najkorzystniej w zakresie od 1 : 10 do 10 : 1.

Wzajemny stosunek wagowy związek (I)/związek (II) zdefiniowany jest jako stosunek wagowy tych dwóch związków. To samo dotyczy jakiegokolwiek zmierzonego stosunku wagowego dwóch związków chemicznych, przedstawionego w niniejszym opisie, jeżeli nie została wyraźnie podana definicja różniąca się od tak ujętego stosunku.

Korzystnie, wzajemny stosunek ilościowy związek (I)/związek (II) dobiera się tak, aby uzyskać efekt synergistyczny.

Szczególnie korzystnie w synergistycznych kompozycjach grzybobójczych wzajemny stosunek ilościowy związek (I) /związek (II) mieści się w zakresie od 1 : 100 do 1 : 5.

W korzystnym wariancie kompozycje grzybobójcze zawierają, oprócz związków (I) i (II), także rolniczo dozwolony obojętny nośnik i, ewentualnie, rolniczo dozwolony środek powierzchniowo czynny.

Zazwyczaj, kompozycje grzybobójcze według niniejszego wynalazku zawierają związki aktywne w iloś ci mieszczącej się w zakresie od 0,00001 do 100%, korzystnie w zakresie od 0,001 do 80%, niezależnie od tego, czy związki te występują w postaci kombinacji, czy jako dwa aktywne składniki użyte oddzielnie.

Kolejnym przedmiotem wynalazku jest sposób leczniczego lub zapobiegawczego zwalczania grzybów fitopatogennych w uprawach, charakteryzujący się, że do gleby, w której rośliny rosną lub mogą rosnąć, na liście i/lub na owoce roślin lub na nasiona roślin, wprowadza się użytą w ilości skutecznej (rolniczo skutecznej) i niefitotoksycznej kompozycję grzybobójczą zdefiniowaną powyżej.

Korzystnie kompozycję grzybobójczą nanosi się za pomocą natryśnięcia cieczy na napowietrzne części roślin uprawnych poddawanych obróbce. W korzystnym wariancie ilość kompozycji grzybobójczej odpowiada dawce związku (I) i związku (II) mieszczącej się w zakresie od około 1 g/ha do około 10000 g/ha.

Szczególnie korzystnymi poddawanymi traktowaniu uprawami są: uprawa winorośli, uprawy zbóż (pszenicy, jęczmienia, kukurydzy, ryżu) oraz uprawy warzyw [fasoli szparagowej, cebuli, dyniowatych (Cucurbitaceae), kapusty warzywnej, ziemniaków, pomidorów, słodkiej papryki, szpinaku, grochu, sałaty, selerów, cykorii], uprawy roślin jagodowych (truskawek, malin), uprawy drzew owocowych (jabłoni, grusz, wiśni, żeńszenia, cytrynowców, palm kokosowych, pekanów, kakaowców, orzechów

PL 206 247 B1 włoskich, kauczukowców, oliwek, topoli balsamicznych, bananów), uprawy słonecznika, buraków pastewnych, tytoniu, chmielu i roślin ozdobnych. Przedmiotem wynalazku jest również produkt zawierający związek o wzorze (I) i związek o wzorze (II) w postaci preparatu łączonego przeznaczonego do jednoczesnego, oddzielnego lub następczego stosowania w miejscu uprawy w celu zwalczenia grzybów fitopatogennych dla upraw. W kompozycjach według wynalazku stosunek związek (I)/związek (II) można zgodnie z powyższym, korzystnie, tak dobrać, aby uzyskać efekt synergistyczny. Termin „efekt synergistyczny rozumie się, w szczególności, tak, jak to zdefiniował Colby w artykule zatytułowanym: „Calculation of the synergistic and antogonistic responses of herbicides combinations [Weeds, 15, 20-22 (1967)].

W artykule tym przytoczono nastę pują cy wzór:

ι= χ · y E = x+y--100 w którym:

E oznacza spodziewany procent zahamowania choroby przez kombinację dwu środków grzybobójczych użytych w określonych dawkach (na przykład równych, odpowiednio, x i y), x oznacza procent zahamowania zaobserwowany dla danej choroby przez zwią zek (I) uż yty w okreś lonej dawce (równej x), y oznacza procent zahamowania zaobserwowany dla danej choroby przez związek (II) uż yty w okreś lonej dawce (równej y).

Efekt synergistyczny występuje wtedy, gdy procent zahamowania zaobserwowany dla kombinacji jest większy od E.

Termin „ efekt synergistyczny oznacza także skutek działania określony przy zastosowaniu metody Tammesa [„Isoboles, graphic representation of synergism in pesticides, Netherlands Journal of Plant Pathology, 70, 73 -80 (1964)].

Wzajemny stosunek ilościowy związek (I)/związek (II) waha się w zakresie powyżej wskazanym i w ż aden sposób nie ogranicza zakresu niniejszego wynalazku, przy czym specjalista w tej dziedzinie techniki jest w pełni zdolny do przeprowadzenia dodatkowych testów w celu znalezienie innych wartości stosunku dawek tych dwóch związków, w szczególności przy zaobserwowaniu w ich przypadku efektu synergistycznego. Łatwo zrozumieć można, że kompozycje grzybobójcze mogą zawierać związek (I) lub ewentualnie również więcej niż jeden taki związek i związek (II) lub ewentualnie również więcej niż jeden taki związek oraz jeden lub więcej niż jeden inny związek grzybobójczy, chwastobójczy, owadobójczy i/lub regulujący wzrost roślin, zgodnie z zastosowaniem, do którego są one przeznaczone.

I tak, kompozycje grzybobójcze wedł ug niniejszego wynalazku mogą takż e zawierać , na przykład jeden, lub większą ilość innych składników o aktywności grzybobójczej, wybranych z grupy obejmującej następujące substancje:

acibenzolar-S-metyl, azoksystrobina, benalaksyl, benomyl, blastycydyna-S, bromukonazol, kaptafol, kaptan, karbendazym, karboksyna, karpropamid, chlorotalonil, kompozycje grzybobójcze oparte na miedzi i związkach miedzi, takich jak wodorotlenek miedzi i tlenochlorek miedzi, cyjazofamid, cyflufenamid, cymoksanil, cyprokonazol, cyprodynyl, dichloran, diklocymet, dietofenkarb, difenokonazol, diflumetorym, dimetomorf, dimoksystrobina, dinikonazol, discostrobina, dodemorf, dodyna, edifenfos, epoksykonazol, etaboksam, etirymol, fenarymol, fenbukonazol, fenheksamid, fenoksanil, fenpiklonil, fenpropidyna, fenpropimorf, ferymzon, fluazynam, fludioksonil, flumetower, fluchinkonazol, fluzilazol, flusulfamid, flutolanil, flutriafol, folpel, furalaksyl, furametpir, guazatyna, heksakonazol, hymeksazol, imazalil, iprobenfos, iprodion, izoprotiolan, kasugamycyna, krezoksymmetyl, mefenoksam, mepanipirym, metalaksyl i jego postacie enancjomeryczne, takie jak metalaksyl-M, metkonazol, metiramcynk, metominostrobina, metrafenon, nikobifen, oksadiksyl, okspokonazol, perfurazoat, penkonazol, pencykuron, kwas fosforowy i jego pochodne, takie jak fosetyl-Al, ftalid, pikoksystrobina, probenazol, prochloraz, procymidon, propamokarb, propikonazol, piraklostrobina, pirymetanil, pirochilon, chinoksyfen, siltiofam, symekonazol, spiroksamina, sup-| 190, tebukonazol, tetrakonazol, tiabendazol, tiflusamid, tiofanat, na przykład tiofanatmetyl, tiram, tiadinyl, triadimefon, triadimenol, tricyklazol, tridemorf, trifloksystrobina, tritikonazol, pochodne walinamidu, takie jak, na przykład, iprowalikarb, winklozolina i zoksamid.

Oprócz tych dodatkowych środków aktywnych, kompozycje grzybobójcze według niniejszego wynalazku mogą zawierać także jakąkolwiek inną zaróbkę i/lub środek pomocniczy użyteczny w składzie preparatów do ochrony roślin, taki jak, na przykład, odpowiedni rolniczo obojętny nośnik oraz,

PL 206 247 B1 ewentualnie, odpowiedni rolniczo środek powierzchniowo czynny. Jeśli chodzi o zaoferowanie kompozycji według wynalazku do użycia, należy wskazać, że nadają się one do stosowania w postaci całego szeregu rozmaitych preparatów. I tak, kompozycji tych można używać w składzie następujących form użytkowych: urządzenie do dawkowania aerozolu; przynęta (gotowa do użycia); koncentrat do sporządzania przynęt; przynęta wyjściowa; zawiesina kapsułek; koncentrat do zamgławiania na zimno; proszek do opylania; roztwór do emulgowania; emulsja typu woda/woda; olej/odwrotny typ emulsji; granulki kapsułkowane; drobne granulki; koncentrat do sporządzania zawiesiny do zaprawiania nasion; gaz sprężony; produkt wydzielający gaz; przynęta ziarnista; przynęta zgranulowana; granulat; koncentrat do zamgławiania na gorąco; makrogranulki; mikrogranulki; proszek do dyspergowania w oleju; mieszają cy się z olejem koncentrat do sporządzania zawiesiny; ciecz mieszają ca się z olejem; pasta; pręcik roślinny; przynęta w postaci płytki; proszek do obróbki nasion na sucho; przynęta w skrawkach; nasiona pokryte ś rodkiem grzybobójczym; ś wieca dymna; nabój dymny; generator dymu; peletki dymne; pręcik dymny; puszka dymna; koncentrat rozpuszczalny; proszek rozpuszczalny; roztwór do zaprawiania nasion; koncentrat do sporządzania zawiesiny (= koncentrat zdolny do swobodnego płynięcia); proszek do nanoszenia szynowego; ciecz do oprysków ultramałoobjętościowych; zawiesina do oprysków ultramałoobjętościowych; produkty odparowujące; granulki lub tabletki do dyspergowania w wodzie; proszek do dyspergowania w wodzie do obróbki zawiesinowej; granulki lub tabletki rozpuszczalne w wodzie; proszek rozpuszczalny w wodzie do zaprawiania nasion; proszek zawiesinowy. Do omawianych kompozycji należą nie tylko kompozycje gotowe do nanoszenia na poddawane ich działaniu uprawy z zastosowaniem właściwych urządzeń, takich jak opryskiwacze, ale także handlowe kompozycje skoncentrowane, które należy rozcieńczyć przed wprowadzeniem do upraw. Opisane poniżej kompozycje stosuje się, na ogół, do nanoszenia na rośliny rosnące, albo na miejsca, w których rośliny rosną, a także do pokrywania lub powlekania błoną nasion.

Stosownie, kompozycje według wynalazku nanosi się na roślinność, a w szczególności na liście porażone, lub podatne na porażenie przez grzyby fitopatogenne. Inny sposób stosowania związków lub kompozycji według wynalazku polega na wprowadzeniu preparatu zawierającego składniki aktywne do wody nawadniającej. Nawodnienie takie może to być nawodnienie dokonywane przy użyciu opryskiwaczy.

W praktycznym zastosowaniu, kompozycji wedł ug wynalazku moż na uż ywać jako takich, albo, korzystnie, w postaci preparatów zawierających jeden lub więcej niż jeden składnik aktywny, albo, alternatywnie oba razem, w kombinacji lub w połączeniu z jednym, lub większą ilością zgodnych składników, stanowiących, na przykład, stałe lub płynne wypełniacze lub rozcieńczalniki, adiuwanty, środki powierzchniowo czynne lub ich równoważniki, nadające się do pożądanych zastosowań, dozwolone do użytkowania w rolnictwie. Preparaty mogą być jakiegokolwiek typu znanego w tej dziedzinie, odpowiednie do nanoszenia na plantacje lub uprawy wszystkich rodzajów. Preparaty te, które można wytworzyć w jakikolwiek sposób znany w tej dziedzinie techniki, także tworzą część niniejszego wynalazku. Omawiane preparaty mogą także zawierać składniki innych rodzajów, takie jak koloidy ochronne, środki ułatwiające przenikanie, oleje do oprysku, stabilizatory, środki konserwujące (w szczególności środki uodporniające na pleśń), odczynniki maskujące itp., jak również inne znane składniki aktywne o właściwościach szkodnikobójczych (w szczególności o właściwościach grzybobójczych, owadobójczych, roztoczobójczych lub nicieniobójczych), albo o właściwości regulowania wzrostu roślin. Ogólniej, związki stosowane zgodnie z wynalazkiem można skombinować z dowolnymi dodatkami stałymi lub płynnymi odpowiednio do zwykłych metod formułowania preparatów.

Stosowane w niniejszym opisie określenie „wypełniacz oznacza składnik organiczny lub nieorganiczny, czy to występujący w przyrodzie czy też syntetyczny, który zostaje złączony ze składnikami aktywnymi w celu ułatwienia stosowania preparatu, na przykład nanoszenia na rośliny, na nasiona lub na glebę. Wypełniacz jest więc, ogólnie, obojętny i musi być dozwolony (na przykład dozwolony do użytkowania w rolnictwie, zwłaszcza do obróbki roślin).

Wypełniaczami mogą być substancje stałe, takie jak, na przykład, gliny, naturalne lub syntetyczne krzemiany, krzemionka, żywice, woski, nawozy sztuczne (na przykład sole amonowe), naturalne minerały występujące w glebie, takie jak kaoliny, glinki, talk, wapień, kwarc, atapulgit, montmorylonit, bentonit lub ziemia okrzemkowa, albo minerały syntetyczne, takie jak krzemionka, tlenek glinu lub krzemiany, w szczególności krzemiany glinu lub magnezu. Wypełniaczami stałymi, nadającymi się do zastosowania w granulkach są materiały następujące: naturalne, pokruszone lub połamane skały, takie jak kalcyt, marmur, pumeks, sepiolit i dolomit; syntetyczne granulki otrzymane z mączek nieorganicznych lub organicznych; granulki z materiału organicznego, takiego jak trociny, skorupy

PL 206 247 B1 orzechów kokosowych, kolby lub okrywy kukurydzy albo łodygi tytoniu; diatomit, fosforan tójwapniowy, sproszkowany korek lub sadza higroskopijna; polimery rozpuszczalne w wodzie, żywice, woski; albo nawozy sztuczne w stanie stałym. Omawiane kompozycje mogą zawierać, jeżeli jest to pożądane, pojedyncze, lub użyte w większej ilości zgodne środki, takie jak środki zwilżające, środki dyspergujące, emulgatory lub barwniki, które (jeśli są w stanie stałym) mogą służyć także jako rozcieńczalniki. Wypełniaczami mogą być także substancje płynne, takie jak, na przykład, woda, alkohole, zwłaszcza butanol lub glikol, jak również ich etery i estry, w szczególności octan metyloglikolu; ketony, zwłaszcza aceton, cykloheksanon, keton etylowo-metylowy, keton izobutylowometylowy lub izoforon; frakcje ropy naftowej, takie jak węglowodory parafinowe lub aromatyczne, zwłaszcza ksyleny lub alkilonaftaleny; oleje mineralne lub roślinne; chlorowane węglowodory alifatyczne, w szczególności trichloroetan lub chlorek metylenu; chlorowane węglowodory aromatyczne, w szczególności chlorobenzeny; rozpuszczalne w wodzie lub wysokopolarne rozpuszczalniki, takie jak dimetyloformamid, sulfotlenek dimetylowy, N,N-dimetyloacetamid lub N-metylopirolidon i N-oktylopirolidon; gazy skroplone; itp., użyte oddzielnie lub jako mieszanina.

Środkiem powierzchniowo czynnym może być emulgator, środek dyspergujący lub środek zwilżający, jonowy lub niejonowy, albo mieszanina tego rodzaju środków powierzchniowo czynnych. Spośród tych środków powierzchniowo czynnych stosuje się tu, na przykład, sole poli(kwasu akrylowego), sole kwasu lignosulfonowego, sole kwasu fenolosulfonowego lub kwasu naftalenosulfonowego, produkty polikondensacji tlenku etylenu z alkoholami tłuszczowymi lub kwasami tłuszczowymi lub estrami tłuszczowymi lub eterami tłuszczowymi lub aminami tłuszczowymi, podstawione fenole (w szczególności alkilofenole lub arylofenole), estry-sole kwasu sulfobursztynowego, pochodne tauryny (zwłaszcza tauryniany alkilowe), estry fosforowe alkoholi lub produktów polikondensacji tlenku etylenu z fenolami, estry kwasów tłuszczowych z poliolami, albo siarczanowe, sulfonianowe lub fosforanowe funkcjonalne pochodne związków powyżej opisanych. Obecność co najmniej jednego środka powierzchniowo czynnego jest, na ogół, istotna wtedy, gdy składniki aktywne i/lub obojętny wypełniacz są w wodzie nierozpuszczalne (albo tylko sł abo rozpuszczalne) i gdy wype ł niacz uż yty w skł adzie omawianej kompozycji ma być nanoszony w wodzie.

Preparaty według wynalazku mogą także zawierać inne dodatki, takie jak środki wiążące lub środki barwiące. Do sporządzenia tych preparatów można użyć środków wiążących, takich jak karboksymetyloceluloza albo polimery naturalne lub syntetyczne (w postaci proszków, granulek lub matryc) takie jak guma arabska, lateks, poliwinylopirolidon, polialkohol winylowy), poli(octan winylu), fosfolipidy naturalne, takie jak kefaliny lub lecytyny, albo fosfolipidy syntetyczne. Można użyć środków barwiących, takich jak pigmenty nieorganiczne, takie jak, na przykład: tlenki żelaza, tlenki tytanu, błękit pruski, lub organiczne środki barwiące, takie jak barwniki alizarynowe, azowe lub metaloftalocyjaninowe. Można także użyć pierwiastków śladowych, takich jak żelazo, mangan, bor, miedź, kobalt, molibden lub cynk w postaci soli.

Preparaty zawierające kompozycje według niniejszego wynalazku, stosowane do zwalczania grzybów fitopatogennych w uprawach, mogą także zawierać stabilizatory, inne środki grzybobójcze, środki owadobójcze, środki roztoczobójcze, środki nicieniobójcze, środki przeciw robakom lub przeciw kokcydiozie, środki bakteriobójcze, środki nęcące lub środki odstraszające, środki odwaniające, środki aromatyzujące lub środki barwiące.

Można je dobrać dla polepszenia mocy, wydłużenia okresu skutecznego działania, zwiększenia bezpieczeństwa i rozszerzenia spektrum działania na grzyby fitopatogenne w uprawach, albo w celu nadania kompozycji zdolności do spełniania innych użytecznych funkcji na terenach poddawanych jej działaniu.

W przypadku stosowania na liście, dobór środków powierzchniowo czynnych ma rozstrzygające znaczenie, jeśli chodzi o zapewnienie dobrej dostępności biologicznej składników aktywnych. I tak, korzystnie stosuje się kombinację środka powierzchniowo czynnego o charakterze hydrofilowym (HLB > 10) i środka powierzchniowo czynnego o charakterze lipofilowym (HLB < 5). Takie kombinacje środków powierzchniowo czynnych opisane są, na przykład, we francuskim zgłoszeniu patentowym nr 00 04015. Jeśli chodzi o wytwarzanie związków (I), można odnieść się do europejskiego zgłoszenia patentowego EP-A-1 056 723.

Jeśli chodzi o wytwarzanie związków (II), można odnieść się do książki: „The Electronic Pesticide Manual - Version 1.0 - British Crop Protection Council - red. Clive Tomlin.

Zgodnie z jeszcze innym celem niniejszego wynalazku, wynalazek dotyczy sposobu zwalczania, za pomocą leczenia, zapobiegania lub tępienia, grzybów fitopatogennych w uprawach, polegają8

PL 206 247 B1 cego na tym, że na glebę, na której rośliny rosną lub są zdolne rosnąć, na liście i/lub na owoce roślin albo na nasiona roślin nanosi się, użytą w ilości skutecznej (agronomicznie skutecznej) i niefitotoksycznej, kompozycję grzybobójczą powyżej zdefiniowaną.

W sposobie tym, stosuje się kompozycję uprzednio wytworzon ą przez zmieszanie ze sobą 2 związków aktywnych, a mianowicie (I) i (II). Zgodnie z wariantem tego sposobu zwalczania grzybów fitopatogennych w uprawach za pomocą leczenia, zapobiegania lub tępienia, na glebę, na której rośliny rosną lub są zdolne rosnąć, na liście i/lub na owoce roślin albo na nasiona roślin nanosi się użytą w ilości skutecznej (agronomicznie skutecznej) i niefitotoksycznej:

- kombinację zwią zku (I) i zwią zku (II), jak wyż ej zdefiniowano;

- zwią zki (I) i (II), jednocześ nie, oddzielnie lub nastę pczo.

Ten wariant sposobu według wynalazku odpowiada świeżo sporządzonemu preparatowi kompozycji grzybobójczej.

Możliwe jest także stosowanie jednoczesne, następcze lub oddzielne tak, aby uzyskać łączny skutek działania związków (I)/(II) kompozycji zawierających, każda, jeden z dwóch składników aktywnych, (I) lub (II).

Korzystnie, kompozycje grzybobójcze według wynalazku zazwyczaj zawierają od 0,5 do 95% kombinacji związku (I) i związku (II). Może to być kompozycja skoncentrowana, to znaczy produkt handlowy łączący związek (I) ze związkiem (II). Może to być też kompozycja rozcieńczona, gotowa do naniesienia na uprawy, które mają być poddane jej działaniu. W tym ostatnim przypadku, rozcieńczenia wodą można dokonać albo używając do tego handlowej skoncentrowanej kompozycji zawierającej związek (I) i związek (II) (mieszaninę taką nazywa się „gotowa do użycia, ang. „ready-mix), albo używając mieszaniny sporządzanej przez zmieszanie dwóch handlowych stężonych kompozycji, przy czym każda zawiera związek (I) i związek (II) (tak zwana „do zmieszania w tanku bezpośrednio przez zastosowaniem, ang. „tank mix).

Działanie na uprawy skierowane przeciw chorobom spowodowanym przez grzyby fitopatogenne, dokonywane przy użyciu kompozycji grzybobójczych według wynalazku, przeprowadza się, na przykład, za pomocą naniesienia lub zaaplikowania użytej w skutecznej i niefitotoksycznej ilości wyżej wspomnianej kompozycji lub kombinacji grzybobójczej na napowietrzne części roślin uprawnych, lub na glebę, na której one rosną, przy czym wspomniane rośliny albo już są porażone, albo są podatne na porażenie przez chorobę fitopatogenną, taką jak mączniak rzekomy, mączniak prawdziwy, rdza brunatna pszenicy lub septorioza. Przez wyrażenie „działanie na uprawy rozumie się także traktowanie reprodukcyjnych produktów roślin uprawnych, takich jak, na przykład, nasiona lub bulwy. W specyficznych warunkach, biorąc pod uwagę, na przykład, charakter grzyba fitopatogennego poddawanego takiemu traktowaniu, zadowalającą ochronę zapewnić mogą także i niższe dawki składnika aktywnego. I na odwrót, pewne uwarunkowania klimatyczne, odporność i inne czynniki mogą wymagać użycia wyższych dawek składnika aktywnego. Skuteczne dawki robocze kombinacji stosowanych zgodnie z niniejszym wynalazkiem mogą wahać się w szerokim zakresie i zależą, w szczególności, na przykład od charakteru grzybów fitopatogennych przeznaczonych do wyeliminowania, albo od stopnia porażenia roślin tymi grzybami. Zazwyczaj, wielkość dawki optymalnej zależy od szeregu czynników, na przykład od typu grzyba fitopatogennego poddawanego działaniu kompozycji, od rodzaju lub stopnia rozwoju porażonej grzybami rośliny, od gęstości roślinności, albo, alternatywnie, od sposobu nanoszenia. Korzystniej, skuteczna dawka składników aktywnych (I) i (II) mieści się w zakresie od około 7 g/ha do około 10000 g/ha.

Nie ograniczając zakresu wynalazku, uprawą poddawaną działaniu kompozycji lub kombinacji według wynalazku jest, na przykład, uprawa zbożowa, ale może to być także uprawa winorośli, warzyw, owoców, lucerny i soi, rynkowe uprawy w ogrodach warzywnych, murawa, uprawy roślin leśnych i ogrodowych.

Opisywanym tu sposobem można zwalczać grzyby fitopatogenne dla upraw wybrane z następujących grup.

• Klasa lę gniowce (Oomycetes):

- z rodziny Peronosporaceae, w szczególności Plasmopara viticola (mączniak rzekomy winorośli), Plasmopara halstedei (mączniak rzekomy słonecznika), Pseudoperonospora sp. [w szczególności: mączniak rzekomy dyniowatych (Pseudoporonospora cubensis) i mączniak rzekomy chmielu (Pseudoperonospora humuli), Bremia lactucae (mączniak sałaty), Peronospora tabacinae (mączniak rzekomy tytoniu), Peronospora destructor (mączniak rzekomy cebuli), Peronospora parasitica (mączniak rzekomy kapusty), Peronospora farinosa (mączniak rzekomy cykorii i mączniak rzekomy buraka pastewnego);

PL 206 247 B1

- z rodzaju Phytophthora, takie jak Phytophthora phaseoli, Phytophthora citrophthora, Phytophthora capsici, Phytophthora cactorum, Phythophtora palmwora, Phytophthora cinnamoni, Phythophtora megasperma, Phytophthora parasitica, Phytophtora fragariae, Phytophthora cryptogea, Phytophtora porri, Phythophtora nicotianae, Phytophthora infestans [fitoftoroza psiankowatych (Solanaceae), w szczególności zaraza ziemniaka i pomidora];

• Klasa workowce [Adelomycetes (Ascomycetes)]:

- z rodzaju Alternaria, na przykład Alternaria solani [sucha plamistości liści psiankowatych (Solanaceae), w szczególności alternarioza ziemniaka i pomidora],

- z rodzaju Guignardia, w szczególności Guignardia bidwelli (czarna zgnilizna winorośli),

- z rodzaju Venturia, na przykład Venturia inaequalis, Venturia pirina (parch jabłoniowy lub parch gruszowy),

- z rodzaju Oidium, na przykład mączniak prawdziwy winorośli (Uncinula necator); mączniak prawdziwy upraw strączkowych, na przykład Erysiphepolygoni [mączniak prawdziwy roślin krzyżowych (Cruciferae)]; Leveillula taurica, Erysiphe cichoracearum, Sphaerotheca fuligena (mączniak prawdziwy dyniowatych, roślin złożonych i pomidora); Erysiphe communis (mączniak prawdziwy buraka pastewnego i kapusty głowiastej); Erysiphe pisi (mączniak prawdziwy grochu i lucerny); Erysiphe polyphaga (mączniak prawdziwy fasoli szparagowej i ogórka); Erysiphe umbelliferarum (mączniak prawdziwy baldaszkowatych (Umbeliferae), w szczególności marchwi); Sphaerotheca humuli (mączniak prawdziwy chmielu); mączniak prawdziwy pszenicy i jęczmienia (Erysiphe graminis forma specie tritici oraz Erysiphe graminis forma specie hordei),

- z rodzaju Taphrina, na przykład Taphrina deformans (kędzierzawość liści brzoskwini),

- z rodzaju Septoria, na przykł ad Septoria nodorum lub Septoria tritici (septorioza zbóż ),

- z rodzaju Sclerotinia, na przykład Sclerotinia sclerotinium,

- z rodzaju Pseudocercosporella, na przykład P. herpotrichoides (łamliwość źdźbła zbóż),

- z rodzaju Botrytis, na przykł ad Botrytis cinerea (winoroś l, warzywa i rynkowe uprawy w ogrodach warzywnych, groch itp.),

- z rodzaju Phomopsis na przykład Phomopsis viticola (ekskorioza winorośli),

- z rodzaju Pyrenospora,

- z rodzaju Helminthosporium, na przykł ad Helminthosporium tritici repentis (helmintosporioza pszenicy) lub Helminthosporium teres (helmin-tosporioza jęczmienia),

- z rodzaju Drechslera lub Pyrenophora.

• Klasa podstawczaki (Basidiomycetes):

- z rodzaju Puccinia, na przykład Puccinia recondita (rdza brunatna pszenicy) lub P. striiformis (rdza żółta zbóż), Puccinia triticina, Puccinia hordei,

- z rodziny Rhizoctonia spp., na przykład Rhizoctonia solani. Oprócz swych właściwości grzybobójczych jako istoty wynalazku, zdefiniowane powyżej kompozycje lub kombinacje mogą przejawiać także aktywność skierowaną przeciw bakteriom i wirusom, takim jak, na przykład:

- zaraza ogniowa (Erwinia amylouora);

- bakterioza drzew pestkowych, Xanthomonas campestris;

- rak bakteryjny gruszy, Pseudomonas syringae;

- bakterioza ry ż u i zbóż ;

- wirusy obecne na uprawach ryżu, warzyw i zbóż.

Korzystnymi uprawami przewidywanymi do traktowania w kontekście niniejszego wynalazku są uprawy winorośli, uprawy zbóż (pszenicy, jęczmienia, kukurydzy, ryżu) i uprawy warzyw [fasoli szparagowej, cebuli, dyniowatych (Cucurbitaceae), kapusty, ziemniaków, pomidorów, słodkiej papryki, szpinaku, grochu, sałaty, selera, cykorii], uprawy roślin jagodowych (truskawek, malin), uprawy drzew owocowych (jabłoni, grusz, wiśni, żeńszenia, cytrynowców, palm kokosowych, pekanów, kakaowców, orzechów włoskich, kauczukowców, oliwek, topoli balsamicznych, bananów), uprawy słonecznika, buraków pastewnych, tytoniu, chmielu i roślin ozdobnych.

Poniżej można przedstawić klasyfikację opartą nie na docelowych grzybach czy bakteriach, ale na docelowych uprawach:

- winorośl: mączniak rzekomy (Plasmopara viticola), mączniak prawdziwy (Uncinula necator), szara pleśń (Botrytis cenerea), ekskorioza (Phomopsis viticola) i czarna zgnilizna (Guignardia bidwelli).,

- psiankowate (Solanaceae): zaraza ziemniaka (Phytophthora infestans), alternariozy (Alternaria solani) i szara pleśń (Botrytis cinerea),

PL 206 247 B1

- uprawy warzywne: mączniak rzekomy (Peronospora sp., Bremia lactucae, Pseudoperonospora sp.), alternarioza (Alternaria sp.), sklerotynioza (Sclerotinia sp.), szara pleśń (Botrytis cinerea), rizoktonioza lub fuzarioza (Rhizoctonia spp.), mączniak prawdziwy (Erysiphe sp., Sphaerotheca fuliginea),

- uprawa drzew: parch (Venturia inaequalis, V. pirina, choroby bakteryjne (Erwinia amylovora, Xanthomonas campestris, Pseudomonas syringae) mączniak prawdziwy (Podosphaera leucotricha) i monilioza (Monilia fructigena),

- drzewa cytrusowe: parch (Elsinoe fawcetti), czernienie tkanek (Phomopsis citri) i fitoftorozy (Phytophthora sp.),

- pszenica, pod względem zwalczania następujących chorób ziarna: fuzariozy (Microdochium nivale i Fusarium roseum), śniecie (Tilletia caries, Tilletia controversa lub Tilletia indica), septorioza (Septoria nodorum).

- pszenica, pod względem zwalczania następujących chorób napowietrznych części rośliny: łamliwość źdźbła zbóż (Pseudocercosporella herpotrichoides), zgorzel podstawy źdźbła (Gaeumannomyces graminis = Ophiobolus graminis), fuzarioza korzeni (F. culmorum, F. graminearum), rizoktonioza (Rhizoctonia cerealis), mączniak prawdziwy (Erysiphe graminis forma specie tritici), rdze (Puccinia striiformis i Puccinia recondita), septorioza (Septoria tritici i Septoria nodorum) oraz helmintosporioza pszenicy (Helminthosporium tritici-vulgaris),

- pszenica i jęczmień , pod wzglę dem zwalczania chorób bakteryjnych i wirusowych, na przykład wirus żółtej mozaiki jęczmienia,

- jęczmień, pod względem zwalczania następujących chorób ziarna: helmintosporioza (Pyrenophora graminea, Bipolaris, Pyrenophora teres i Cochliobolus sativus), głownia pyłkowa jęczmienia (Ustilago nuda) i fuzariozy (Microdochium nivale i Fusarium roseum),

- jęczmień, pod względem zwalczania następujących chorób napowietrznych części rośliny: łamliwość źdźbła zbóż (Pseudocercosporella herpotrichoides), helmintosporioza (Pyrenophora teres i Cochliobolus sativus), mączniak prawdziwy (Erysiphe graminis forma specie hordei), rdza karłowa jęczmienia (Puccinia hordei) i rynchosporioza (Rhynchosporium secalis),

- ziemniak, pod względem zwalczania chorób bulw (w szczególnoś ci Helminthosporium solani, Phoma tuberosa, Rhizoctonia solani, Fusarium solani) i pewnych chorób wirusowych (wirus Y);

- bawełna, pod względem zwalczania następujących chorób młodych roślin wyprowadzonych z nasion: zgorzele siewek i rizoktonioza (Rhizoctonia solani, Fusarium oxysporum), czarna zgnilizna korzeni (Thielaviopsis basicola),

- groch, pod wzglę dem zwalczania nastę pują cych chorób nasion: antraknoza (Ascochyta pisi, Mycosphaerella pinodes), fuzarioza (Fusarium oxysporum), szara pleśń (Botrytis cinerea), rdza grochu (Uromyces pisi),

- rzepak, pod względem zwalczania następujących chorób nasion: Phoma lingam i Altemaria brassicae, szara pleśń (Botrytis cinerea) i sklerotynioza (Sclerotinia sclerotinium),

- kukurydza, pod względem zwalczania chorób ziarna (Rhizopus sp., Penicillium sp., Trichoderma sp., Aspergillus sp. i Gibberella fujikuroi), helmintosporioza (Bipolaris), fuzariosa (Fusarium oxysporum),

- ryż : rizoktonioza (Rhizoctonia sp.),

- len, pod wzglę dem zwalczania chorób nasion (Alternaria linicola),

- banan: cerkosporioza (Mycosphaerella figiensis),

- murawa: rdza, mą czniak prawdziwy, helmintosporioza, zgorzele i zgnilizny (Microdochium nivale, Pythium sp., Rhizoctonia solani, Sclerotinia homeocarpa),

- drzewa leś ne, pod wzglę dem zwalczania gnicia: zgorzel siewek (Fusarium oxysporum, Rhizoctonoa solani).

Dzięki sposobowi zwalczania chorób roślin według wynalazku uzyskiwano, bardzo korzystnie, doskonałe wyniki stosowania omawianych kompozycji przeciw chorobom winorośli, takim jak: mączniak rzekomy (Plasmopara viticola), mączniak prawdziwy (Uncinula necator), szara pleśń (Botrytis cinerea), ekskorioza (Phomopsis viticola) i czarna zgnilizna (Giugnardia bidwelli), a także przeciw chorobom upraw warzyw.

Dla celów niniejszego opisu, wyrażenie „nanosi się na rośliny, które mają być poddane ich działaniu należy rozumieć w ten sposób, że kompozycje grzybobójcze stanowiące przedmiot niniejszego wynalazku można stosować z wykorzystaniem rozmaitych sposobów obróbki, takich jak:

- opryskiwanie napowietrznych cz ęści wspomnianych roś lin ciecz ą zawierają c ą jedną ze wspomnianych kompozycji,

PL 206 247 B1

- opylanie, włączanie do gleby granulek lub proszków, opryskiwanie wokół wspomnianych roślin i w przypadku drzew nasycanie lub smarowanie,

- pokrywanie, lub powlekanie z tworzeniem bł ony, nasion wspomnianych roś lin przy uż yciu mieszaniny do ochrony roślin, zawierającej jedną ze wspomnianych kompozycji.

Korzystnym sposobem działania jest w tym przypadku natryskiwanie cieczy na napowietrzne części roślin uprawnych poddawanych takiej obróbce. Przedmiotem niniejszego wynalazku jest także produkt zawierający związek (I) i związek (II) jako kombinowany preparat przeznaczony do jednoczesnego, oddzielnego lub następczego stosowania w zwalczaniu grzybów fitopatogennych na miejscu w uprawach.

Innym przedmiotem wynalazku, związanym ze sposobem sporządzania kompozycji według wynalazku bezpośrednio przed użyciem jest zestaw do zwalczania, leczniczego lub zapobiegawczego, grzybów fitopatogennych w uprawach, charakteryzujący się tym, że zawiera co najmniej jeden związek o wzorze (I) i co najmniej jeden związek o wzorze (II) jak wyżej zdefiniowano, przeznaczone do połączenia ze sobą lub użycia jednoczesnego, oddzielnego lub następczego w celu zwalczaniu grzybów fitopatogennych na miejscu w uprawach.

A zatem, jest to opakowanie, w którym uż ytkownik znajdzie wszystkie skł adniki potrzebne do sporządzenia preparatu grzybobójczego, jakiego chce on użyć w uprawach. Składniki te, wśród których znajdują się, zwłaszcza, środki aktywne (I) i (II) i które zapakowane są każdy oddzielnie, występują, na przykład, w postaci proszku lub w postaci cieczy zatężonej w większym lub mniejszym stopniu. Użytkownik musi tylko zmieszać je po prostu ze sobą w przepisanych dawkach i dodać ciecz, na przykład wodę, w takiej ilości, aby uzyskać preparat gotowy do użycia, który można nanieść na uprawę.

Najbardziej stosowny jest produkt przeznaczony do jednoczesnego, oddzielnego, przemiennego lub następczego nanoszenia co najmniej jednego związku o właściwościach grzybobójczych (I) i jednego zwią zku o wła ściwoś ciach chwastobójczych (II).

Rozumie się samo przez się, że integralną część niniejszego wynalazku tworzą rozmaite, możliwe do pomyślenia warianty tak kompozycji jak i sposobów według niniejszego wynalazku. Możliwe jest ponadto kombinowanie ze sobą wspomnianych różnych wariantów i łączenie jednego z drugim bez odchodzenia od idei i zakresu wspomnianego wynalazku. W taki sam sposób, poszczególne odmienne cechy charakterystyczne niniejszego wynalazku powyżej opisane można kombinować ze sobą i łączyć jedna z drugą bez odchodzenia od idei i zakresu wspomnianego wynalazku.

Następujący przykład podano jedynie dla objaśnienia wynalazku i nie ogranicza on zakresu wynalazku w jakikolwiek sposób.

P r z y k ł a d

Przykład ten podano z zamiarem objaśnienia skuteczności kompozycji według wynalazku w dział aniu na choroby winoroś li, a w szczególnoś ci dział ania kombinacji łączą cych w sobie zwią zek (la) o nazwie chemicznej 2,6-dichloro-N-{[3-chloro-5-(trifluorometylo)-2-pirydynylo]metylo}benzamid ze związkiem (II), którym jest mankozeb w postaci preparatu 85 WP.

1. Warunki i cele.

Próby obejmowały 24-godzinne testy lecznicze, przeprowadzane na winorośli porażonej Plasmopara viticola.

2. Materiały i metody.

Protokół.

Rośliny winorośli (odmiana Chardonay) rosną na glebie piaszczystej w wazonach z tworzywa sztucznego, po jednej roślinie/wazon. Rośliny w wieku 2 miesięcy (stadium 6- lub 7-go liścia) zakaża się, metodą natrysku, wodną zawiesiną sporocyst Plasmopara viticola otrzymanych z liści zainfekowanych. Stężenie sporocyst wynosi mniej więcej 100000 sztuk/ml. Po infekcji, zakażone rośliny poddaje się obróbce leczniczej polegającej na opryskaniu ich samym związkiem (I), samym związkiem (II) i mieszaniną zwią zków (I) i (II), za każ dym razem w dawce 500 litrów/ha. Przyję te w badaniu wzajemne stosunki ilościowe związek (I)/związek (II) wyszczególniono w poniższej tabeli 1.

Po zakażeniu i obróbce leczniczej, rośliny przykrywa się i pozostawia na 6 dni w temperaturze 20°C.

Następnie dokonuje się oszacowania stopnia zainfekowania przy użyciu skali od 1 do 10, na której 0 oznacza brak zakażenia, a 10 oznacza 100% zakażenie.

Procentowe zwalczenie choroby (skuteczność: patrz niżej) oblicza się dla każdego potraktowania w odniesieniu do roś lin nie potraktowanych i spodziewane wyniki oblicza się według wzoru Colby'ego (patrz niżej). Różnicę między wynikami otrzymanymi a spodziewanymi wykorzystuje się do oznaczenia

PL 206 247 B1 synergii działania dwóch związków o właściwościach grzybobójczych wchodzących w skład kompozycji według wynalazku. Skuteczność leczenie oblicza się stosując następujący wzór Abbotta:

(nie traktowane) - traktowane

Skuteczność = χ 100 nie traktowane

Analizy wyników dokonuje się przy użyciu wzoru Colby'ego

E = χ + yχ · y 100 w którym:

E oznacza spodziewany procent zahamowania choroby przez kombinację dwu środków grzybobójczych użytych w określonych dawkach (na przykład równych, odpowiednio, χ i y), χ oznacza procent zahamowania zaobserwowany dla danej choroby przez związek (I) użyty w określonej dawce (równej χ), y oznacza procent zahamowania zaobserwowany dla danej choroby przez związek (II) użyty w określonej dawce (równej y).

Gdy procent zahamowania zaobserwowany dla kombinacji jest większy od E, wtedy występuje efekt synergistyczny.

Wyniki.

T a b e l a 1

Sposób traktowania 1	Poziom (ppm)	Sposób traktowania 2	Poziom (ppm)	Procent skuteczności	Otrzymane wyniki	Procent efektu synergistycznego
Związek (1 a)	5	/	/	65,7	/	/
	1	/	/	58,2	/	/
	0,1	/	/	11,9	/	/
Mankozeb	25	/	/	17,2	/	/
	10	/	/	5,2	/	/
	1	/	/	23,1	/	/
Związek (Ia)	5	Mankozeb	25	84,0	71,6	+ 12,4
	5		1	76,9	73,9	+ 3
	0,1		10	32,8	16,5	+ 16,3

Kompozycje według wynalazku zawierające związek (la) i mankozeb jako związek (II) we wzajemnych stosunkach ilościowych 1 : 5 i 1 : 100 wykazują znaczący efekt synergistyczny.

Claims (14)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Kompozycje grzybobójcze obejmujące: a) pochodną pirydylometylobenzamidu o wzorze (I):

   w którym:

   (0

   PL 206 247 B1 • R¹ jest atomem wodoru, • R² jest atomem wodoru;

   • R³ i R⁴ są jednakowe lub róż ne, są niezależ nie wybrane spo ś ród grupy obejmują cej

   R³ atom fluorowca, alkil zawierający od 1 do 10 atomów węgla, z których każdy jest ewentualnie podstawiony atomem fluorowca,

   R⁴ atom fluorowca, grupę cyjanową, grupę nitrową, grupę E, OE lub SE, gdzie E oznacza alkil zawierający od 1 do 10 atomów węgla, fenyl, pirolil, z których każdy jest ewentualnie podstawiony atomem fluorowca, grupą cyjanową lub fenylem, • c oznacza 1, 2, 3 lub 4;

   • q oznacza 2;

   i ich rolniczo dozwolone optyczne i/lub geometryczne izomery, tautomery i sole addycyjne z kwasem lub zasadą ;

   oraz

   b) związek (II), wybrany spośród ditiokarbaminianów oraz ich rolniczo dozwolonych izomerów i kwaś nych soli addycyjnych, korzystnie wybrany z grupy obejmują cej: ferbam, mankoper, mankozeb, maneb, metiram, nabam, bis(dimetyloditiokarbaminian) niklu, propineb, zineb i ich mieszaniny, przy czym wzajemny stosunek ilościowy związek (I)/związek(II) mieści się w zakresie od 1 : 500 do 30 : 1.
2. 2. Kompozycje grzybobójcze według zastrz. 1, znamienne tym, że związek o wzorze (I) jest wybrany z grupy obejmującej następujące związki:

   • 2,6-dichloro-N-{[3-chloro-5-(trifluorometylo)-2-pirydynylo]metylo}-benzamid;

   • N-{[3-chloro-5-(trifluorometylo)-2-pirydynylo]metylo}-2-fluoro-6-nitrobenzamid; oraz • N-{[3-chloro-5-(trifluorometylo)-2-pirydynylo]metylo}-2-metylo-6-nitrobenzamid;

   oraz ich rolniczo dozwolone możliwe tautomery i sole addycyjne z kwasem lub zasadą.
3. 3. Kompozycje grzybobójcze wedł ug zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, ż e jako zwią zek (I) zawierają 2,6-dichloro-N{[3-chloro-5-(trifluorometylo)-2-pirydynylo]metylo}benzamid, a jako związek (II) zawierają mankozeb lub propineb.
4. 4. Kompozycje grzybobójcze wed ług któregokolwiek z zastrz. 1-3, znamienne tym, że zawierają związek o wzorze (I) i co najmniej jeden związek (II), przy czym wzajemny stosunek ilościowy związek (I)/związek (II) mieści się korzystnie w zakresie od 1 : 200 do 20 :1.
5. 5. Kompozycje grzybobójcze według któregokolwiek z zastrz. 1-4, znamienne tym, że zawierają związek o wzorze (I) i związek (II) we wzajemnym stosunku ilościowym w zakresie od 1 : 10 do 10 : 1.
6. 6. Kompozycje grzybobójcze wed ł ug zastrz. 1, znamienne tym, ż e wzajemny stosunek ilościowy związek (I)/związek (II) jest tak dobrany, aby zapewniał uzyskanie efektu synergistycznego.
7. 7. Synergistyczne kompozycje grzybobójcze wedł ug zastrz. 6, znamienne tym, ż e wzajemny stosunek ilościowy związek (I)/związek (II) mieści się w zakresie od 1 : 100 do 1 : 5.
8. 8. Kompozycje grzybobójcze według któregokolwiek z zastrz. 1-7, znamienne tym, że zawierają, oprócz związków (I) i (II), także rolniczo dozwolony obojętny nośnik i, ewentualnie, rolniczo dozwolony środek powierzchniowo czynny.
9. 9. Kompozycje grzybobójcze według któregokolwiek z zastrz. 1-8, znamienne tym, że zawierają kombinację związku (I) i związku (II) w ilości mieszczącej się w zakresie od 0,00001 do 100%, korzystnie w zakresie od 0,001 do 80%.
10. 10. Sposób leczniczego lub zapobiegawczego zwalczania grzybów fitopatogennych w uprawach, znamienny tym, że do gleby, w której rośliny rosną lub mogą rosnąć, na liście i/lub na owoce roślin lub na nasiona roślin, wprowadza się użytą w ilości skutecznej (rolniczo skutecznej) i niefitotoksycznej kompozycję grzybobójczą według któregokolwiek z zastrz. 1-9.
11. 11. Sposób według zastrz. 10, znamienny tym, że kompozycję grzybobójczą nanosi się za pomocą natryśnięcia cieczy na napowietrzne części roślin uprawnych poddawanych obróbce.
12. 12. Sposób według zastrz. 10 albo 11, znamienny tym, że ilość kompozycji grzybobójczej odpowiada dawce związku (I) i związku (II) mieszczącej się w zakresie od około 1 g/ha do około 10000 g/ha.
13. 13. Sposób według któregokolwiek z zastrz. 10 do 12, znamienny tym, że poddawanymi traktowaniu uprawami są: uprawa winorośli, uprawy zbóż (pszenicy, jęczmienia, kukurydzy, ryżu) oraz uprawy warzyw [fasoli szparagowej, cebuli, dyniowatych (Cucurbitaceae), kapusty warzywnej, ziemniaków, pomidorów, słodkiej papryki, szpinaku, grochu, sałaty, selerów, cykorii], uprawy roślin jagodowych (truskawek, malin), uprawy drzew owocowych (jabłoni, grusz, wiśni, żeńszenia, cytrynowców,

    PL 206 247 B1 palm kokosowych, pekanów, kakaowców, orzechów włoskich, kauczukowców, oliwek, topoli balsamicznych, bananów), uprawy słonecznika, buraków pastewnych, tytoniu, chmielu i roślin ozdobnych.
14. 14. Produkt zawierający związek o wzorze (I) i związek o wzorze (II) w postaci preparatu łączonego przeznaczonego do jednoczesnego, oddzielnego lub następczego stosowania w miejscu uprawy w celu zwalczenia grzybów fitopatogennych dla upraw.