PL207345B1 - Nowe N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole i sposób ich wytwarzania - Google Patents
Nowe N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole i sposób ich wytwarzaniaInfo
- Publication number
- PL207345B1 PL207345B1 PL375250A PL37525005A PL207345B1 PL 207345 B1 PL207345 B1 PL 207345B1 PL 375250 A PL375250 A PL 375250A PL 37525005 A PL37525005 A PL 37525005A PL 207345 B1 PL207345 B1 PL 207345B1
- Authority
- PL
- Poland
- Prior art keywords
- deoxy
- amino
- glucitol
- alkyl
- methyl
- Prior art date
Links
Landscapes
- Organic Low-Molecular-Weight Compounds And Preparation Thereof (AREA)
Description
Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku są nowe niejonowe N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole, które wykazują aktywność na granicach międzyfazowych i mogą być wykorzystane jako aktywne składniki przy wytwarzaniu wyrobów chemii gospodarczej, wyrobów kosmetycznych i innych.
Przedmiotem wynalazku jest również sposób wytwarzania nowych niejonowych N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli.
Wykorzystanie 1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu H2NCH2(CHOH)4CH2OH i jego alkilowych pochodnych a zwłaszcza N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu CH3NHCH2(CHOH)4CH2OH - zwyczajowo określanych w literaturze mianem, odpowiednio, glukaminy i N-alkiloglukamin - do wytwarzania substancji wykazujących aktywność na granicach międzyfazowych jest przedmiotem znacznej liczby patentów i publikacji naukowych. To zainteresowanie jest spowodowane dostępnością surowców do ich wytwarzania jak i koniecznością zastąpienia grupy niejonowych związków powierzchniowo czynnych, otrzymywanych z wykorzystaniem toksycznego i niebezpiecznego w użyciu oksiranu lub jego pochodnych, produktami o wysokich parametrach użytkowych i łatwo biodegradowalnych w środowisku naturalnym. Dlatego wykorzystanie cukrów: mono-, di- i wielocukrów, jako półproduktów hydrofilowych do wytwarzania związków powierzchniowo czynnych, stało się obiektem tak szerokiego zainteresowania w ostatnim 20-leciu, co przedstawiono wyczerpująco w opracowaniu B. Burczyk, Novel Saccharide-Based Surfactants, w Novel Surfactants: Preparation, Applications, and Biodegradability, Second Edition, Revised and Expanded (K. Holmberg, Ed.), Marcel Dekker, Surfactant science series, tom 114, New York, 2004, str. 129-192.
Podstawową grupą powierzchniowo aktywnych pochodnych otrzymywaną głównie z N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu są pochodne acylowe. Sposoby otrzymywania N-alkanoilo-N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli RCON(R')CH2(CHOH)4CH2OH, w dwuetapowych procesach: redukującego aminowania D-glukozy aminami alifatycznymi R'NH2 a najczęściej metyloaminą, w której R' = CH3 i acylowania tak uzyskanych N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli kwasami tłuszczowymi RCOOH lub ich pochodnymi, wybranymi z grupy obejmującej estry małocząsteczkowych alkoholi alifatycznych, bezwodniki lub chlorki kwasowe, są przedmiotem wielu opisów patentowych, np., US Nr 1985424, US Nr 2016962, US Nr 2703798, GB Nr 809060, US Nr 2965576, US Nr 2993887, WO Nr 92/06070, WO Nr 92/06072, WO Nr 92/06984, WO Nr 92/08687, WO Nr 93/03004, US Nr 5194639, US Nr 5338487, US Nr 5380891, US Nr 5571934, US Nr 5625098, US Nr 5646318, US Nr 5723673, US Nr 5770749, US Nr 5777165, DE Nr 199 34 836 C1, EP Nr 1 110 944 A2 lub US Nr 6165972. W publikacjach T. Maugard, M. Remaud-Simeon, D. Petre P. Mosan, Tetrahedron, 53, 5185-5194, 7629-7634 oraz 7587-7594 (1997), opisano wyniki katalizowanej lipazą reakcji transestryfikacji N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu estrami metylowymi kwasów tłuszczowych, w kierunku głównie N-alkanoilo-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli. Właściwości N-alkanoilo-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli opisano obszernie w opracowaniach przeglądowych R.G. Laughlin, Y.-C. Fu, F.C. Wireko, J.J. Scheibel, R.L. Munyon, The Physical Science of N-Dodecanoyl-N-methyl-glucamine, w Novel Surfactants: Preparation, Applications, and Biodegradability, (K. Holmberg, Ed.), Marcel Dekker, Surfactant science series, tom 74, New York, 1998, str. 1-30; R.G. Laughlin, Y.-C. Fu, F.C. Wireko, J.J. Scheibel, R.L. Munyon, N-Alkanoyl-N-Alkyl-1-Glycamines, w Novel Surfactants: Preparation, Applications, and Biodegradability, Second Edition, Revised and Expanded (K. Holmberg, Ed.), Marcel Dekker, Surfactant science series, tom 114, New York, 2004; B. Burczyk, Novel Saccharide-Based Surfactants, w Novel Surfactants: Preparation, Applications, and Biodegradability, Second Edition, Revised and Expanded (K. Holmberg, Ed.), Marcel Dekker, Surfactant science series, tom 114, New York, 2004, str. 129-192; S.B. Sulthana, P.V.C. Rao, S.G.T. Bhat, T.Y. Nakano, G. Sugihara, A.K. Rakshit, Langmuir, 16, 980-987 (2000). W opisie EP Nr 1078978 A1 wykazano, że mieszaniny N-alkanoilo-N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli pochodnych długołańcuchowych kwasów tłuszczowych C7 - C21 i N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli C1 - C8 z oksyetylenowanymi amidami kwasów tłuszczowych C7 C21, są efektywnymi składnikami środków do mycia naczyń i środków piorących. W opisie WO Nr 99/21825 oraz publikacji H.B. Frykman, T. Isbell, S.C. Cermak, J. Surfact. Deterg., 3, 179-183 (2000), opisano sposób wytwarzania z wydajnością 52 - 97% N-(5-hydroksyalkanoilo)-N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli, w reakcji delta-laktonów kwasów tłuszczowych uzyskanych z nienasyconych kwasów tłuszczowych, z N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolami, mogących znaleźć zastosowanie jako łatwo biodegradowalne składniki detergentów. W opisie WO Nr 95/07330 opisano wykorzystanie
PL 207 345 B1
N-alkanoilo-N-(3-metoksypropylo)-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli jako efektywnych środków w kompozycjach do automatycznego mycia naczyń. W opisie US Nr 6515028 B1 przedstawiono N-alkanoilo-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole z ugrupowaniem acylowym RCO-, w którym R stanowił alifatyczny łańcuch węglowodorowy, podstawnik alkiloaromatyczny, fluorowęglowy lub alkilowy zawierający heteroatomy, jako środki lecznicze w wirusowych zakażeniach wątroby. W opisie US Nr 6010707 opisano sposób wytwarzania N-alkiloaminokarbonylo-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli w reakcji N,N'-karbonylodiimidazolu z długołańcuchowymi aminami alifatycznymi do 1-N-(alkiloaminokarbonylo)imidazoli, które poddawano reakcji z N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem, uzyskując finalne związki z wydajnością około 80%, jako efektywne składniki preparacji kosmetycznych. W opisie US Nr 6180591 B1 wykazano, że N-alkanoilo-N-(3-dimetyloamino)propylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole są przydatne jako czynniki zagęszczające wodne roztwory surfaktantów. Otrzymano je w reakcji acylowania N-(3-dimetyloamino)propylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu - wytworzonego w reakcji redukującego aminowania D-glukozy 3-(dimetyloamino)propanodiaminą-1,3 według sposobu przedstawionego w opisie US Nr 4021539 - estrami metylowymi kwasów tłuszczowych według sposobu przedstawionego w opisie DE Nr 195 12 299 A1. Znane są również jonowe pochodne mono funkcyjnych amidów 1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu. W opisach US Nr 2717894, WO Nr 94/12472 i US Nr 6057464, przedstawiono sposoby wytwarzania siarczanów N-alkanoilo-N-(3-dimetyloamino)propylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli w reakcji tych ostatnich z typowymi czynnikami siarczanującymi: oleum, gazowym tritlenkiem siarki, kwasem chlorosulfonowym, kompleksem tritlenku siarki z pirydyną, itp., jako amfoterycznych lub anionowych związków powierzchniowo czynnych o doskonałych właściwościach pianotwórczych. W opisie EP Nr 0 895 979 przedstawiono sposób otrzymywania kationoaktywnych pochodnych 1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli o strukturze HOCH2(CHOH)4CH2N(COR)(CH2)nN+R1R2R3X-, w której -COR stanowi resztę dł ugoł a ńcuchowego kwasu karboksylowego, n = 1 - 4, R1, R2 i R3 stanowią podstawniki alkilowe C1 - C4 lub hydroksyalkilowe a X stanowi atom chlorowca lub CH3OSO3. Związki te otrzymano w reakcjach: redukującego aminowania D-glukozy N,N-dialkiloaminoalkilodiaminami H2N(CH2)nNR1R2, następnie acylowania podstawionych 1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli chlorkami kwasowymi i ostatecznie czwartorzędowania, np. jodometanem. Sposób otrzymywania i właściwości niejonowych pochodnych N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu typu dicephalic, zawierających dwa polarne ugrupowania cukrowe, RCH[CON(CH3)CH2(CHOH)4CH2OH]2, nazywane przez autorów 2-alkilomalono-N-metylo-glukamidami, przedstawiono w opisie patentowym US Nr 5298191 i w publikacji P.C. Griffiths, J.A. Roe, R.L. Jenkins, J. Reeve, A.Y. Cheung, D.G. Hall, A.R. Pitt, A.M. Howe, Langmuir, 16, 9983 - 9990 (2000). Uzyskano je w reakcji diestrów metylowych kwasu 2-alkilomalonowego RCH(COOCH3)2 z N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem. W publikacji B.L. Bales, R. Ranganathan, P.C. Griffiths, J. Phys. Chem. B, 105, 7465-7473 (2001), badano mieszane micele tych związków z solą sodową siarczanu dodecylu jako medium reakcyjnym. W opisie CN Nr 1169714 opisano sposób wytwarzania innej grupy związków dicephalic. Bezwodnik kwasu 2-dodecylobursztynowego przekształcano w diester metylowy poddawany następnie reakcji z dwiema cząsteczkami N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu, co prowadziło do uzyskania powierzchniowo czynnego diamidu. W opisie US Nr 5863886 przedstawiono sposób otrzymywania powierzchniowo aktywnych amidowych pochodnych N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu typu gemini. W reakcji: chlorków długołańcuchowych kwasów alfa-bromokarboksylowych z N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem uzyskano N-(alfa-bromoalkanoilo)-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole, poddawane następnie reakcji z 1,2-dimerkaptoetanem, co prowadziło do 1,2-etylenoditio-bis(N-alkanoilo-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli).
Znany jest również sposób otrzymywania wielu powierzchniowo aktywnych pochodnych 1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu zawierających hydrofobowe podstawniki alkilowe. Sposoby wytwarzania N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli w reakcji D-glukozy z aminami alkilowymi i redukcji produktów addycji, są przedmiotem opisów: US Nr 2016962, WO Nr 92/06073, WO Nr 92/08687, WO Nr 93/03004 i US Nr 6365778 B1. W opisie zgłoszeniowym US Nr 2002/0168417 A1 przedstawiono N-(hydroksyalkilo)-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole jako emulgatory, dyspergatory i adjuwanty w kompozycjach agrochemicznych. Otrzymywano je w reakcjach 1,2-epoksyalkanów lub eterów glicydowych z N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem w roztworze glikolu propylenowego. Jako aminocukier stosowano również 1-amino-bis(1-dezoksy-D-glucitol), tzw. bissorbityloaminę. W publikacji S. Warwel, K.M. Ruesch, H. Schier, F. Bruse, B. Wiege, European Journal of Lipid Science and Technology, 103, 645-654 (2001) przedstawiono, iż w reakcji estrów metylowych kwasów: 9,10-epoksydekanowego, 10,11-epoksyundekanowego i 13,14-epoksytetradekanowego z N-metylo-1-amino-14
PL 207 345 B1
-dezoksy-D-glucitolem lub 1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem, uzyskano pochodne o strukturze liniowej lub rozgałęzionej typu Y. Ugrupowania estrowe zmydlano następnie ługiem sodowym do postaci soli uzyskując związki anionowe lub hydrolizowano enzymatycznie do wolnych kwasów, uzyskując związki amfoteryczne. Szereg z nich obniżało napięcie powierzchniowe wody do wartości 26-40 mN/m. W publikacji S. Warwel, K.M. Ruesch, H. Schier, F. Bruse, B. Wiege, Tenside, Surfactants, Detergents, 38, 7-14 (2001) wykazano, że w reakcji alfa-epoksyalkanów C4 - C18 z N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem, N-dodecylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem lub 1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem w roztworze metanolu lub mieszaniny metanolu z wodą uzyskano, odpowiednio, N-(2-hydroksyalkilo)-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole, N-(2-hydroksyalkilo)-N-dodecylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole lub N,N-bis(2-hydroksyalkilo)-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole z wydajnością 70-100% i o czystoś ci > 95%. W zależ noś ci od struktury uż ytej pochodnej glucitolu uzyskano pochodne liniowe lub rozgałęzione typu Y. Pochodne wykazywały wartości krytycznego stężenia micelizacji (CMC) w zakresie 2-500 mg/dm3. W publikacji S. Warwel, F. Bruese, H. Schier, J. Surfact. Deterg., 7, 181186 (2004), opisano sposób otrzymywania nowych surfaktantów gemini w reakcji alfa,omega-diepoksydów z N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem. Stosowano N-oktylo-, N-decylo- i N-dodecylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitol oraz diepoksydy zsyntezowane z alfa,omega-diolefin o długości łańcucha alkilowego C8, C9, C10 lub C14. Związki efektywnie obniżały napięcie powierzchniowe do wartości 29-33 mN/m i posiadały wartości CMC w zakresie 3-150 mg/dm3. W publikacji S. Warwel i F. Bruese, J. Surfact. Deterg., 7, 187-193 (2004), opisano kolejną grupę nowych surfaktantów gemini otrzymaną w reakcjach N-oktylo-, N-decylo- i N-dodecylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu z różnymi żywicami epoksydowymi, zwykle technicznymi dieterami glicydowymi dioli. Obniżały one napięcie powierzchniowe wody do 30-34 mN/m i miały bardzo niskie wartości CMC na poziomie 2-35 mg/dm3. Znane są również sposoby wytwarzania materiałów polimerowych podstawionych resztami 1-amino-1-dezoksyD-glucitolu lub jego pochodnymi, związanymi z matrycą polimerową poprzez wiązanie amidowe lub C-N. Substancje te są stosowane jako czynniki kompleksujące do selektywnego usuwania jonów z rozcień czonych roztworów wodnych lub rozpuszczalne w wodzie hydrofilowe polimery. Np. w publikacji T. Qi, A. Sonoda, Y. Makita, H. Kanoh, K. Ooi, T. Hirotsu, Ind. Eng. Chem. Res., 41, 133-138 (2002), opisano żywice do ekstrakcji boranów z wody zawierające funkcję N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu. W publikacji N. Bicak, N. Bulutcu, B. Filiz enkal, M. Gazi, React. Funct. Polym., 47, 175-184 (2001), opisano sposób otrzymywania kopolimerów metakrylanu glicydylu, metakrylanu metylu oraz diwinylobenzenu, modyfikowanych N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem, jako materiału do usuwania związków boru z wód irygacyjnych. W opisie WO Nr 99/11692 opisano wykorzystanie między innymi N-acryloilo-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu do wytwarzania hydrofilowych kopolimerów. W publikacji C. Gao, Y. Xu, D. Yan, W. Chen, Biomacromolecules, 4, 704-712 (2003) opisano sposób otrzymywania poliestrów o budowie drzewiastej, w reakcji akrylanu metylu z dietanoloaminą lub N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem jako rozpuszczalnych w wodzie polimerowych materiałów do transportu leków.
Nie są znane niejonowe pochodne o nazwie N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole.
Wynalazek dotyczy nowych niejonowych pochodnych o nazwie N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza prosty lub rozgałęziony łańcuch węglowodorowy CnH2n+1, a n zawiera się w granicach od 1 do 18, R1 stanowi krótki łańcuch węglowodorowy CmH2m+1, a m zawiera się w granicach od 1 do 6.
Wynalazek dotyczy także sposobu wytwarzania nowych niejonowych N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza prosty lub rozgałęziony łańcuch węglowodorowy CnH2n+1, a n zawiera się w granicach od 1 do 18, R1 stanowi krótki łańcuch węglowodorowy CmH2m+1, a m zawiera się w granicach od 1 do 6.
Sposób według wynalazku polega na tym, że estry alkilowe kwasu akrylowego o ogólnym wzorze 2, w którym R i n mają podane wyżej znaczenia, ewentualnie w roztworze rozpuszczalnika, poddaje się reakcji z N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolami o wzorze ogólnym 3, w którym R1 i m mają podane wyżej znaczenia, a po zakończonej reakcji usuwa się rozpuszczalnik w razie jego użycia i pozostałość oczyszcza się znanymi sposobami. Ponadto reakcję prowadzi się w temperaturze przewyższającej temperaturę topnienia produktu reakcji, a w przypadku użycia rozpuszczalnika, w temperaturze w zakresie od 30°C do 100°C. Korzystne jest użycie estrów alkilowych kwasu akrylowego i N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli w stosunkach stechiometrycznych. Korzystne jest również prowadzenie reakcji w roztworze propanolu-2.
PL 207 345 B1
Nowe niejonowe N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole mogą znaleźć zastosowanie jako czynne składniki w wyrobach chemii gospodarczej, przemysłu kosmetycznego, przemysłu włókienniczego i innych. Nowe związki nadają się jako składniki środków myjących, piorących, zwilżających, spieniających, emulgujących, dyspergujących, solubilizujących indywidualnie lub w mieszaninach homologów lub w mieszaninach z innymi substancjami powierzchniowo czynnymi.
Zasadnicze korzyści wynikające z wynalazku polegają na wytwarzaniu związków o wysokiej aktywności powierzchniowej i rozpuszczalności w wodzie regulowanej w szerokich granicach długościami podstawników R i R1 z powszechnie dostępnych surowców, tj., N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli, wytwarzanych w reakcji redukującego aminowania odnawialnego surowca naturalnego D-glukozy aminami alifatycznymi oraz estrów alkilowych kwasu akrylowego, otrzymywanych np. w reakcji estryfikacji kwasu akrylowego alkoholami alifatycznymi, prostota realizacji wytwarzania, wysoka selektywność oraz wydajność procesu zbliżona lub równa wydajności teoretycznej, co powoduje brak odpadów z procesu wytwarzania.
Sposób według wynalazku jest objaśniony w przykładach wykonania nowych niejonowych N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli oraz na schemacie przedstawiającym reakcję estrów alkilowych kwasu akrylowego z N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolami.
P r z y k ł a d I
Zawiesinę 23,4 g (0,120 mola) N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu w roztworze 10,3 g (0,120 mola) estru metylowego kwasu akrylowego w 0,10 dm3 propanolu-2 miesza się i utrzymuje w temperaturze 40°C do uzyskania homogeniczności mieszaniny reakcyjnej przez około 12 godz. oraz dodatkowo przez 2 godz. Po zakończonej reakcji odparowuje się rozpuszczalnik uzyskując 33,7 g (100%-wagowych) bardzo dobrze rozpuszczalnego w wodzie N-[2-(metoksykarbonylo)etylo]-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu w postaci całkowicie bezbarwnej lepkiej cieczy o nD20 = 1,492. Widmo 1H NMR (roztwór w CDCI3), δ [ppm] (wartości przesunięcia względem standardu tetrametylosilanu): 2,33 (s, 3H, CH3N), 2,47 - 2,97 (mm, 6H, C(=O)CH2CH2N(CH3)CH2), 3,71 (s, 3H, CH3O), 3,70 - 3,95 (mm, 11H, -(CHOH)4CH2OH).
P r z y k ł a d II
Zawiesinę 19,5 g (0,100 mola) N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu w roztworze 10,0 g (0,100 mola) estru etylowego kwasu akrylowego w 0,05 dm3 propanolu-2 miesza się i utrzymuje w temperaturze 80°C do uzyskania homogenicznoś ci mieszaniny reakcyjnej przez około 1 godz. oraz dodatkowo przez 1 godz. w temperaturze 40°C. Po zakończonej reakcji odparowuje się rozpuszczalnik uzyskując 29,5 g (100%-wagowych) bardzo dobrze rozpuszczalnego w wodzie N-[2-(etoksykarbonylo)etylo]-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu w postaci całkowicie bezbarwnej lepkiej cieczy o nD20 = 1,487.
P r z y k ł a d III
Zawiesinę 19,5 g (0,100 mola) N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu w roztworze 17,0 g (0,100 mola) estru heptylowego kwasu akrylowego w 0,10 dm3 propanolu-2 miesza się i utrzymuje w temperaturze 40°C do uzyskania homogeniczności mieszaniny reakcyjnej przez około 14 godz. oraz dodatkowo przez 1 godz. Po zakończonej reakcji odparowuje się rozpuszczalnik uzyskując 36,5 g (100%-wagowych) surowego produktu w postaci bezbarwnego ciała stałego. Surowy produkt oczyszcza się przez krystalizację z acetonu uzyskując 34,7 g (95%-wagowych) czystego, dobrze rozpuszczalnego w wodzie N-[2-(heptyloksykarbonylo)etylo]-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu o temperaturze topnienia 58 - 60°C. Napięcie powierzchniowe 0,1 i 0,01%-wagowo wodnych roztworów w temperaturze 25°C wynosi, odpowiednio, 47,9 i 64,8 mN/m.
P r z y k ł a d IV
Zawiesinę 9,8 g (0,050 mola) N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu w roztworze 9,2 g (0,050 mola) estru oktylowego kwasu akrylowego w 0,07 dm3 propanolu-2 miesza się i utrzymuje w temperaturze 40°C do uzyskania homogeniczności mieszaniny reakcyjnej przez około 14 godz. oraz dodatkowo przez 1 godz. Po zakończonej reakcji odparowuje się rozpuszczalnik uzyskując 18,9 g (99%wagowych) surowego produktu w postaci bezbarwnego ciała stałego. Surowy produkt oczyszcza się przez krystalizację z octanu etylu uzyskując po dwukrotnej krystalizacji 17,5 g (92%-wagowych) czystego, dobrze rozpuszczalnego w wodzie N-[2-(oktyloksykarbonylo)etylo]-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu o temperaturze topnienia 64 - 66°C. Wzór sumaryczny C18H37NO7. Zawartość C, H, N obliczona, odpowiednio, 56,96, 9,83, 3,71%-wagowych; wyznaczona, odpowiednio, 57,12, 9,89, 3,79%-wagowych. Widmo 1H NMR (roztwór w CDCI3), δ [ppm] (wartości przesunięcia względem standardu tetrametylosilanu): 0,85 (t, 3H, J = 6,5 [Hz], CH3(CH2)5CH2CH2), 1,20 - 1,36 (m, 10H,
PL 207 345 B1
CH3(CH2)5CH2CH2), 1,52 - 1,64 (m, 2H, CH3(CH2)5CH2CH2), 4,04 (t, 2H, J = 6,8 [Hz], CH3(CH2)5CH2CH2), 2,28 (s, 3H, CH3N), 2,40 - 2,88 (mm, 6H, C(=O)CH2CH2N(CH3)CH2), 3,65 - 4,10 (mm, 11H, -(CHOH)4CH2OH). Napięcie powierzchniowe 0,1 i 0,01%-wagowo wodnych roztworów w temperaturze 25°C wynosi, odpowiednio, 36,7 i 58,5 mN/m.
P r z y k ł a d V
Zawiesinę 9,8 g (0,050 mola) N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu w roztworze 9,2 g (0,050 mola) estru 2-etyloheksylowego kwasu akrylowego w 0,07 dm3 propanolu-2 miesza się i utrzymuje w temperaturze 40°C do uzyskania homogeniczności mieszaniny reakcyjnej przez około 14 godz. oraz dodatkowo przez 1 godz. Po zakończonej reakcji odparowuje się rozpuszczalnik uzyskując 18,6 g (98%-wagowych) dobrze rozpuszczalnego w wodzie N-[2-(2-etyloheksyloksykarbonylo)etylo]-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu w postaci całkowicie bezbarwnej bezpostaciowej masy. Napięcie powierzchniowe 0,1 i 0,01%-wagowo wodnych roztworów w temperaturze 25°C wynosi, odpowiednio, 39,3 i 59,3 mN/m.
P r z y k ł a d VI
Zawiesinę 9,8 g (0,050 mola) N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu w roztworze 12,0 g (0,050 mola) estru dodecylowego kwasu akrylowego w 0,10 dm3 propanolu-2 miesza się i utrzymuje w temperaturze 40°C do uzyskania homogeniczności mieszaniny reakcyjnej przez okoł o 14 godz. oraz dodatkowo przez 1 godz. Po zakończonej reakcji odparowuje się rozpuszczalnik uzyskując 21,6 g (99%-wagowych) surowego produktu w postaci bezbarwnego ciała stałego. Surowy produkt oczyszcza się przez krystalizację z octanu etylu uzyskując po jednokrotnej krystalizacji 20,5 g (94%-wagowych) a po dwukrotnej krystalizacji 19,6 g (90%-wagowych) czystego, trudno rozpuszczalnego w wodzie N-[2-(dodecyloksykarbonylo)etylo]-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu o temperaturze topnienia 77- 78°C. Wzór sumaryczny C22H45NO7. Zawartość C, H, N obliczona, odpowiednio, 60,65, 10,41, 3,23%-wagowych; wyznaczona, odpowiednio, 60,77, 10,38, 3,30%-wagowych. Widmo 1H NMR (roztwór w CDCI3), δ [ppm] (wartości przesunięcia względem standardu tetrametylosilanu): 0,90 (t, 3H, J = 6,5 [Hz], CH3(CH2)5CH2CH2), 1,22 - 1,40 (m, 18H, CH3(CH2)9CH2CH2), 1,56 - 1,70 (m, 2H, CH3(CH2)5CH2CH2), 4,09 (t, 2H, J = 6,8 [Hz], CH3(CH2)5CH2CH2), 2,34 (s, 3H, CH3N) 2,46 - 2,96 (mm, 6H, C(=O)CH2CH2N(CH3)CH2), 3,20 - 3,96 (mm, 11H, -(CHOH)4CH2OH).
P r z y k ł a d VII
Zawiesinę 9,8 g (0,050 mola) N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu w roztworze 12,0 g (0,050 mola) estru dodecylowego kwasu akrylowego w 0,10 dm3 propanolu-2 miesza się i utrzymuje w temperaturze 80° C do uzyskania homogenicznoś ci mieszaniny reakcyjnej przez około 1 godz. oraz dodatkowo przez 1 godz. w temperaturze 40°C. Po zakończonej reakcji odparowuje się rozpuszczalnik uzyskując 21,6 g (99%-wagowych) surowego produktu w postaci bezbarwnego ciała stałego. Surowy produkt oczyszcza się przez krystalizację z octanu etylu uzyskując po jednokrotnej krystalizacji 20,5 g (94%-wagowych) N-[2-(dodecyloksykarbonylo)etylo]-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu o wł a ś ciwoś ciach analogicznych do wł a ś ciwoś ci produktu uzyskanego w przykł adzie VI.
P r z y k ł a d VIII
Zawiesinę 7,8 g (0,040 mola) N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu w roztworze 13,0 g (0,040 mola) estru oktadecylowego kwasu akrylowego w 0,10 dm3 propanolu-2 miesza się i utrzymuje w temperaturze 40°C przez około 15 godz. Po zakoń czonej reakcji odparowuje się rozpuszczalnik uzyskując 20,6 g (99%-wagowych) surowego produktu w postaci bezbarwnego ciała stałego. Surowy produkt oczyszcza się przez krystalizację z octanu etylu uzyskując po jednokrotnej krystalizacji 19,8 g (95%-wagowych) a po dwukrotnej krystalizacji 18,7 g (90%-wagowych) czystego, bardzo trudno rozpuszczalnego w wodzie N-[2-(oktadecyloksykarbonylo)etylo]-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu o temperaturze topnienia 94 - 96°C.
P r z y k ł a d IX
Naważki 19,5 g (0,100 mola) N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu i 18,4 g (0,100 mola) estru oktylowego kwasu akrylowego miesza się i utrzymuje w temperaturze 90 - 100°C do uzyskania homogeniczności mieszaniny reakcyjnej przez około 5 godz. oraz dodatkowo przez 1 godz. Otrzymuje się 37,8 g (99,7%-wagowych) surowego produktu w postaci bezbarwnego ciała stałego. Surowy produkt oczyszcza się przez krystalizację z octanu etylu uzyskując 27,3 g (72,0%-wagowych) czystego, dobrze rozpuszczalnego w wodzie N-[2-(oktyloksykarbonylo)etylo]-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu o temperaturze topnienia 64 - 66°C.
PL 207 345 B1
P r z y k ł a d X
Zawiesinę 14,65 g (0,070 mola) N-etylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu w roztworze 16,8 g (0,070 mola) estru dodecylowego kwasu akrylowego w 0,10 dm3 propanolu-2 miesza się i utrzymuje w temperaturze 80°C do uzyskania homogeniczności mieszaniny reakcyjnej przez około 9 godz. oraz dodatkowo przez 1 godz. w temperaturze 40°C. Po zakończonej reakcji odparowuje się rozpuszczalnik uzyskując 31,5 g (100%-wagowych) trudno rozpuszczalnego w wodzie N-[2-(dodecyloksykarbonylo)etylo]-N-etylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu w postaci całkowicie bezbarwnej bezpostaciowej masy.
Claims (5)
- Zastrzeżenia patentowe1. Nowe niejonowe pochodne o nazwie N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza prosty lub rozgałęziony łańcuch węglowodorowy CnH2n+1, a n zawiera się w granicach od 1 do 18, R1 stanowi krótki łańcuch węglowodorowy CmH2m+1, a m zawiera się w granicach od 1 do 6.
- 2. Sposób wytwarzania nowych N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza prosty lub rozgałęziony łańcuch węglowodorowy CnH2n+1, a n zawiera się w granicach od 1 do 18, R1 stanowi krótki łańcuch węglowodorowy CmH2m+1, a m zawiera się w granicach od 1 do 6, znamienny tym, ż e estry alkilowe kwasu akrylowego o ogólnym wzorze 2, w którym R i n mają podane wyżej znaczenia poddaje się reakcji z N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolami o wzorze ogólnym 3, w którym R1 i m mają podane wyżej znaczenia.
- 3. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że reakcję pomiędzy estrami kwasu akrylowego i N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolami prowadzi się przy równomolowym stosunku reagentów, w temperaturze przewyż szają cej temperaturę topnienia produktu reakcji.
- 4. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że reakcję pomiędzy estrami kwasu akrylowego i N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolami prowadzi się w roztworze rozpuszczalnika, przy równomolowym stosunku reagentów, w temperaturze w zakresie od 30°C do 100°C.
- 5. Sposób według zastrz. 4, znamienny tym, że stosuje się rozpuszczalnik w postaci propanolu-2.
Priority Applications (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL375250A PL207345B1 (pl) | 2005-05-20 | 2005-05-20 | Nowe N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole i sposób ich wytwarzania |
Applications Claiming Priority (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL375250A PL207345B1 (pl) | 2005-05-20 | 2005-05-20 | Nowe N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole i sposób ich wytwarzania |
Publications (2)
| Publication Number | Publication Date |
|---|---|
| PL375250A1 PL375250A1 (pl) | 2006-11-27 |
| PL207345B1 true PL207345B1 (pl) | 2010-12-31 |
Family
ID=40561375
Family Applications (1)
| Application Number | Title | Priority Date | Filing Date |
|---|---|---|---|
| PL375250A PL207345B1 (pl) | 2005-05-20 | 2005-05-20 | Nowe N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole i sposób ich wytwarzania |
Country Status (1)
| Country | Link |
|---|---|
| PL (1) | PL207345B1 (pl) |
Cited By (2)
| Publication number | Priority date | Publication date | Assignee | Title |
|---|---|---|---|---|
| WO2013050487A1 (en) * | 2011-10-05 | 2013-04-11 | Arkema France | Polyhydroxyl - substituted amino compounds, polymers containing, and their use |
| JP2019156826A (ja) * | 2018-03-07 | 2019-09-19 | 国立研究開発法人量子科学技術研究開発機構 | グルカミン誘導体、グルカミン誘導体からなる金属吸着剤、グルカミン誘導体からなる金属吸着剤を備える金属抽出装置、金属抽出キット |
-
2005
- 2005-05-20 PL PL375250A patent/PL207345B1/pl not_active IP Right Cessation
Cited By (4)
| Publication number | Priority date | Publication date | Assignee | Title |
|---|---|---|---|---|
| WO2013050487A1 (en) * | 2011-10-05 | 2013-04-11 | Arkema France | Polyhydroxyl - substituted amino compounds, polymers containing, and their use |
| JP2014534955A (ja) * | 2011-10-05 | 2014-12-25 | アルケマ フランス | ポリヒドロキシル置換アミノ化合物、該化合物を含有するポリマー、および、それらの使用 |
| JP2019156826A (ja) * | 2018-03-07 | 2019-09-19 | 国立研究開発法人量子科学技術研究開発機構 | グルカミン誘導体、グルカミン誘導体からなる金属吸着剤、グルカミン誘導体からなる金属吸着剤を備える金属抽出装置、金属抽出キット |
| JP7220904B2 (ja) | 2018-03-07 | 2023-02-13 | 国立研究開発法人量子科学技術研究開発機構 | グルカミン誘導体、グルカミン誘導体からなる金属吸着剤、グルカミン誘導体からなる金属吸着剤を備える金属抽出装置、金属抽出キット |
Also Published As
| Publication number | Publication date |
|---|---|
| PL375250A1 (pl) | 2006-11-27 |
Similar Documents
| Publication | Publication Date | Title |
|---|---|---|
| US6057283A (en) | Fatty acid derivatives and their use as surfactants in detergents and cleaners | |
| US5580850A (en) | Foaming detergent mixtures | |
| US5534197A (en) | Gemini polyhydroxy fatty acid amides | |
| US5750733A (en) | Hydroxy containing alkyl glycamides, low foaming detergent compositions comprising such and a process for their manufacture | |
| CZ382596A3 (cs) | Detergentní částice | |
| RU2606113C2 (ru) | Смеси о-ацил-изетионатов и пав на основе n-ацил-аминокислот | |
| JPS6181498A (ja) | 過酸および漂白剤活性剤化合物およびクリーニング組成物におけるそれらの用途 | |
| JPH08103646A (ja) | アニオン界面活性剤およびそれを含む洗浄剤組成物 | |
| JPH10510287A (ja) | コハク酸誘導体および界面活性剤としてのその使用 | |
| CN101098851B (zh) | β-烷氧基丙酰胺类、溶剂、洗涤剂和液态药物组合物以及β-烷氧基丙酰胺类的制备方法 | |
| US5338487A (en) | Catalyzed process for glucamide detergents | |
| US5663137A (en) | Ultramild surfactant mixtures II | |
| WO1999019451A1 (en) | Non-aqueous liquid detergent compositions comprising mid-chain branched surfactants | |
| US20010023298A1 (en) | Process for preparing fatty acid N-alkylpolyhydroxyamides | |
| CZ278298A3 (cs) | Nízkotající esterquát, způsob jeho výroby a jeho použití | |
| US5811385A (en) | High-concentration aqueous ester quat solutions | |
| WO1995033030A1 (en) | Liquid detergent composition containing oleoyl sarcosinates and anionic surfactants | |
| US5527477A (en) | Fabric conditioning molecules derived from glycerol and betaine | |
| JP5565677B2 (ja) | 新規ジカルボン酸型化合物 | |
| PL207345B1 (pl) | Nowe N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole i sposób ich wytwarzania | |
| CN105523950A (zh) | 椰油脂肪酸单乙醇酰胺的合成新工艺 | |
| WO1999019450A1 (en) | Aqueous and non-aqueous heavy duty liquid detergent compositions comprising mid-chain branched surfactants | |
| US5952279A (en) | Mild detergent mixtures | |
| PL208608B1 (pl) | Sposób wytwarzania N-alkilo-3-(N'-1-dezoksy-D-glucitylo-N'- -metylo)aminopropionamidów | |
| US5770751A (en) | Meadowfoam sulfosuccinates |
Legal Events
| Date | Code | Title | Description |
|---|---|---|---|
| LAPS | Decisions on the lapse of the protection rights |
Effective date: 20080520 |