PL207399B1 - Przekładnia planetarna - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest przekładnia planetarna.

Typowo, przekładnia planetarna jest urządzeniem, w którym koło centralne z uzębieniem zewnętrznym i koło koronowe z uzębieniem wewnętrznym są umieszczone na tej samej osi, a małe koła zębate są umieszczone pomiędzy kołem centralnym i kołem koronowym, gdzie są utrzymywane przez jarzmo, które umożliwia ich obracanie i wirowanie. Znane jest urządzenie wyposażone w małe koła zębate, które zazębiają się z kołem centralnym i równocześnie z kołem koronowym. Dodatkowo, znane jest również urządzenie zaopatrzone w pierwsze małe koło zębate, które zazębia się z kołem centralnym i drugie małe koło zębate, które zazębia się z pierwszym małym kołem zębatym i kołem koronowym.

Tę pierwszą przekładnię planetarną zwykle nazywano przekładnią planetarną z pojedynczym małym kołem zębatym, natomiast tę drugą przekładnię planetarną zwykle nazywano przekładnią planetarną z podwójnymi małymi kołami zębatymi. Ponadto, ogólnie znana jest przekładnia planetarna typu Ravigneaux, w której przekładnia planetarna z pojedynczym małym kołem zębatym jest zintegrowana z przekładnią planetarną z podwójnymi małymi kołami zębatymi

Przekładnia planetarna w układzie tego typu posiada trzy główne elementy, którymi są: koło centralne, koło koronowe i jarzmo. Przekładnia planetarna pracuje jako urządzenie opóźniające, urządzenie przyśpieszające oraz urządzenie do zmiany kierunku itp., poprzez uczynienie jednego z tych elementów elementem wejściowym, drugiego elementem wyjściowym i trzeciego elementem nieruchomym. Połączenie ze sobą dowolnych dwóch z tych elementów integruje całą przekładnię planetarną.

Niezależnie od rodzaju zastosowania, małe koła zębate stają się medium, poprzez które moment obrotowy jest przenoszony pomiędzy kołem centralnym i kołem koronowym. Stosownie, im więcej występuje tu małych kół zębatych, tym większy moment obrotowy może być przenoszony pomiędzy kołem centralnym i kołem koronowym. W związku z tym, wynalazek opisany w japońskim niebadanym opisie patentowym Nr 4-175542, przykładowo, zwiększa ilość małych kół zębatych, jakie mogą być utrzymywane przez jarzmo, poprzez zmianę budowy jarzma.

Podano, że przy założeniu równego momentu obrotowego na każdym z licznych małych kół zębatych przy zastosowaniu pięciu zamiast czterech małych kół zębatych możliwość przeniesienia momentu obrotowego wzrosła 1,25 krotnie. Jednakże w zależności od sposobu zastosowania przekładni planetarnej pojedyncze małe koło zębate będzie przenosić całkowite obciążenie, co prowadzi do zmniejszenia wytrzymałości i trwałości przekładni planetarnej.

Na rysunku, na pos. 1 przedstawiono poglądowy widok stanu obciążeń w jednej znanej przekładni planetarnej; a na pos. 2 przedstawiono poglądowy widok stanu obciążeń w innej znanej przekładni planetarnej.

Na pos. 1 i 2 pokazano przykład przekładni planetarnej zawierającej dwa małe koła zębate 3 umieszczonych pomiędzy kołem centralnym 1 i kołem koronowym 2, z jarzmem 4 utrzymującym małe koła zębate 3 zamocowane na wielowypustach 6 do obudowy 5. Ponadto, przeciwsobne koło zębate 8 zazębione jest z uzębieniem zewnętrznym 7 utworzonym na zewnętrznej powierzchni obwodowej koła koronowego 2. Dodatkowo, koło koronowe 2 podparte jest w obudowie na łożysku 9 zamontowanym na zewnętrznym obwodzie koła koronowego 2. W takim zastosowaniu obciążenie F wynikające z przenoszenia momentu obrotowego działa pomiędzy kołem koronowym 2 i kołem przeciwsobnym 8. Na pos. 1 pominięto kąt przyporu, w związku z czym obciążenie F działa pod kątem prostym do wyobrażalnej linii łączącej środek koła centralnego 1 ze środkiem koła przeciwsobnego 8.

Równocześnie, dzięki temu, że występuje nieunikniony odstęp pomiędzy obudową 5 i łożyskiem 9, które podpiera koło koronowe 2, jarzmo 4 zamocowane jest do obudowy 5, przez co siła reakcji dla obciążenia F działa pomiędzy małymi kołami zębatymi 3 podpartymi przez jarzmo 4 i kołem koronowym 2. Ponadto, występuje obciążenie wynikające z przenoszenia momentu obrotowego na każde małe koła zębate 3.

Stosownie, relację pomiędzy siłami fi i f2 działającymi na małe koła zębate 3, i siłą obciążenia F jest przedstawiona na pos. 1 dla zależności:

f1 = (F/2) *{(R/r)+1} f2 = (F/2) *{(R/r)-1} gdzie r oznacza promień punktu zetknięcia pomiędzy małymi kołami zębatymi 3 i kołem koronowym 2, a R oznacza promień oddziaływania siły obciążenia F.

PL 207 399 B1

Małe koła zębate 3 zazębiają się również z kołem centralnym 1 i przenoszą na to koło moment obrotowy, w związku, z czym łożyska małych kół zębatych 3 odbierają promieniowe obciążenie, które jest dwukrotnie większe od każdej z sił f1 i f2.

W ten sposób siła f1 działająca na małe koło zębate 3 w pobliżu punktu zetknięcia pomiędzy kołem koronowym 2 i kołem przeciwsobnym 8 jest większa od siły f2 działającej na drugie małe koło zębate 3. W związku z tym wytrzymałość lub trwałość małego koła zębatego 3, którego obciążenie jest największe, ogranicza wytrzymałość lub trwałość całej przekładni planetarnej.

Jest to prawdziwe nawet wtedy, gdy unieruchomiony jest inny element zamiast jarzma 4 i moment obrotowy jest przenoszony pomiędzy innym elementem, który nie jest zamocowany, i członem obrotowym na zewnątrz przekładni planetarnej. To znaczy, nie uwzględnia się tu wpływu obciążenia wytwarzanego przez przeniesienie momentu obrotowego pomiędzy obrotowym członem umieszczony na zewnątrz przekładni planetarnej i przekładnią planetarną. W rezultacie, w tym układzie wytrzymałość i trwałość całej przekładni planetarnej jest ograniczona wytrzymałością i trwałością określonego członu.

Ponadto, ponieważ koło centralne i koło koronowe przekładni planetarnej typu opisanego powyżej są obrotowo umieszczone na tej samej osi, łożyska utrzymujące te koła można zamocować na zewnętrznym obwodzie określonego wału lub nieruchomo zamocować do części nadlewu zintegrowanej z obudową. W rezultacie, łożyska te można stosunkowo łatwo smarować, doprowadzając olej smarujący poprzez wał lub część nadlewu.

Z drugiej strony, ponieważ małe koła zębate mają stosunkowo mniejszą średnicę niż koło centralne i koło koronowe, i przenoszą moment obrotowy pomiędzy tymi dwoma kołami, małe koła zębate obracają się szybko i odbierają duże obciążenie. Dodatkowo, małe koła zębate zamontowano w łożyskach na sworzniach małych kół zębatych połączonych z jarzmem, w związku z czym łożyska te są oddzielone od łożysk podpierających koło centralne oraz od łożyska podpierającego koło koronowe.

W ten sposób zachodzą przypadki znacznego obciążenia i dużych szybkości dla łożysk podpierających małe koła zębate, w związku z czym istotne jest ich dostateczne smarowanie. W tym przypadku łożyska małych kół zębatych są smarowane poprzez doprowadzenie oleju smarującego do środka obrotu jarzma podczas obracania jarzma. Olej smarujący dochodzi następnie do małych kół zębatych dzięki sile odśrodkowej wynikającej z obracania jarzma i smaruje je. Jednakże w przekładni planetarnej jeden z tych elementów obrotowych będzie często zastosowany jako nieruchomy element. Gdy elementem nieruchomym jest jarzmo, nie będzie występowała siła odśrodkowa wykorzystana do smarowania małych kół zębatych utrzymywanych przez jarzmo.

W japońskim nieprzebadanym opisie patentowym Nr 2001-227625 opisano urządzenie, w którym człon tworzący rowek olejowy zamocowano po jednej stronie jarzma połączonej do obudowy, urządzenie doprowadzające olej smarujący do jarzma poprzez rowek olejowy wykonano w obudowie i członie tworzącym rowek olejowy. Zgodnie z tą konstrukcją olej smarujący można doprowadzać do jarzma (lub bardziej dokładnie do łożysk małego koła zębatego) umieszczonego pomiędzy osią obrotu przekładni planetarnej i wewnętrzną obwodową powierzchnią czołową obudowy.

W urządzeniu opisanym we wspomnianej powyżej publikacji olej smarujący jest podawany do każdego łożyska małego koła zębatego w wyniku naturalnego przepływu w dół oleju smarującego. Jednakże, w odniesieniu do oleju smarującego doprowadzanego w kierunku pionowym, otwory olejowe doprowadzające olej do łożysk małego koła zębatego wykonano prostopadle do rowka olejowego, co utrudnia przepływ oleju w dół do otworów olejowych. W rezultacie olej smarujący spływający w dół gromadzi się w dolnej części. Olej smarujący gromadzi się do wysokości otwartej krawędzi rowków smarowych, po czym przedostaje się do otworów olejowych i dochodzi do łożysk małego koła zębatego.

W związku z tym, ponieważ jarzmo nie obraca się, łożysko małego koła zębatego zatrzymane w górnej części nie będzie smarowane do czasu wzrostu poziomu oleju, co trwa dość długo. Ponadto, przy spływie w dół małej ilości oleju, nie gromadzi się dostateczna ilość i nie wzrasta poziom, co może prowadzić do braku podawania oleju do łożyska małego koła zębatego w górnym położeniu.

Ponadto, w ogólnie znany sposób układ ten doprowadza olej smarujący do części, gdzie występuje tarcie oraz do części, gdzie wytwarza się ciepło w przekładni planetarnej itp., jak opisano powyżej. Także nawet w typowym mechanizmie zębatym niebędącym przekładnią planetarną, powszechnie znany jest układ smarowania, który smaruje i chłodzi poprzez wymuszone doprowadzanie oleju smarującego do punktów, gdzie występuje tarcie i wytwarza się ciepło. Jeden z przykładów takiego urządzenia opisano w japońskim nieprzebadanym opisie patentowym Nr 7-217725. W opisanym w tej publikacji mechanizmie różnicowym, wał napędowy i koło koronowe umieszczono w jarzmie mechanizmu różnicowego. Dodatkowo, w łożysku podparto hipoidalne koło zębate utworzone na wale napę4

PL 207 399 B1 dowym, zazębione z kołem koronowym. Oprócz tego, w jarzmie mechanizmu różnicowego wykonano miskę oleju smarującego, w której zanurzono część koła koronowego. Wewnątrz jarzma mechanizmu różnicowego powyżej wału napędowego umieszczono również zbiornik oleju z otworem dopływowym. Powyżej wału napędowego w zbiorniku oleju wykonano również otwór odpływowy.

W układzie smarowania według podanego powyżej opisu podczas przenoszenia momentu obrotowego z wału napędowego na koło koronowe koło to obraca się i zabiera olej smarujący z miski. W trakcie zabierania część oleju smarują cego przylegają ca do koł a koronowego jest odrzucana przez siłę odśrodkową w kierunku stycznym do koła koronowego. Olej smarujący przechodzi poprzez otwór doprowadzenia i przedostaje się do zbiornika oleju, po czym w naturalny sposób opada w dół z otworu wylotowego, smarując i chłodząc łożyska. Jednakże w układzie smarowania opisanym w tej publikacji olej smarujący doprowadza się do zbiornika oleju tylko w jednym kroku przeniesienia poprzez obrót koła koronowego. W związku z tym, gdy zbiornik oleju jest odległy od koła koronowego, może wystąpić zmniejszenie ilości oleju smarującego podawanego do zbiornika oleju. Mianowicie, gdy szybkość obrotowa koła koronowego spadnie poniżej określonej szybkości obrotowej, siła odśrodkowa wykorzystana do odrzucania oleju smarującego będzie mała i wspomniany powyżej problem wystąpi bardziej wyraźnie. W rezultacie maleje stopień swobody dla układu zbiornika oleju i koła koronowego. W celu rozwią zania powyż szych problemów moż na zwię kszyć ilość oleju smarują cego, doprowadzanego w wyniku obracania koła koronowego, poprzez zwiększenie pola powierzchni koła koronowego, które jest zanurzone w misce oleju smarującego. Jednakże powoduje to inne problemy dotyczące spadku mocy podczas ruchu koła koronowego, w wyniku oporów ścinania dla oleju smarującego.

Wobec powyższych problemów technicznych jednym celem wynalazku jest zapewnienie przekładni planetarnej o ulepszonej charakterystyce wytrzymałości i trwałości, poprzez wytłumienie obciążenia od przeniesienia momentu obrotowego pomiędzy członem zewnętrznym i przekładnią planetarną, działającego bardziej niż jeden człon (tj. określony człon) niż na drugi.

Drugim celem wynalazku jest zapewnienie przekładni planetarnej z układem smarowania zdolnym do doprowadzenia wystarczającej ilości oleju smarującego do łożysk małego koła zębatego w przekładni planetarnej, w której jarzmo jest nieruchome.

Trzecim celem wynalazku jest zapewnienie przekładni planetarnej z układem smarowania zdolnym do wytłumienia i zmniejszenia ilości oleju smarującego doprowadzanego do zbiornika oleju, nawet jeśli obrotowy korpus i zbiornik oleju są oddalone od siebie; zdolnym do dostarczenia oleju smarującego do zbiornika oleju oddalonego od pierwszego obrotowego korpusu, niezależnie od szybkości obrotu pierwszego członu wirującego; ograniczenia wzrostu strat mocy pierwszego członu wirującego; ograniczenia obniżenia stopnia swobody w układzie części wymagającej smarowania i pierwszego obrotowego korpusu.

W pierwszej odmianie wynalazku, przekładnia planetarna, zawierająca koło centralne i koło koronowe zamontowane na tej samej osi obrotu i liczne małe koła zębate rozmieszczone w kierunku obwodowym pomiędzy kołem centralnym i kołem koronowym, przy czym małe koła zębate są obrotowo zamocowane do zamontowanego nieobrotowo jarzma, a także zawierająca koło przeciwsobne, które jest umieszczone mimośrodowo względem koła centralnego i koła koronowego do przenoszenia momentu pomiędzy jednym z koła centralnego, koła koronowego oraz jarzma na zębate koło przeciwsobne, charakteryzuje się tym, że nieobrotowe jarzmo, jest zamontowane z możliwością przemieszczenia w określonym promieniowym kierunku obciążenia pochodzącym od momentu obrotowego przenoszonego pomiędzy obrotowym kołem koronowym i zewnętrznym zębatym kołem przeciwsobnym, przy czym obrotowe koło koronowe jest podparte obrotowo na nieruchomej obudowie do odbierania przez tę nieruchomą obudowę obciążenia od momentu obrotowego przenoszonego pomiędzy obrotowym kołem koronowym i zewnętrznym zębatym kołem przeciwsobnym.

W tej pierwszej odmianie wynalazku korzystnie, nieobrotowe jarzmo jest utrzymywane za pomocą zespołu sprzęgającego, korzystnie w postaci rowkowego wielowypustu, przesuwnie w kierunku promieniowym równoległym do obciążenia, przy czym zakres dopuszczalnego promieniowego przesunięcia jest taki, przy którym obciążenie od przeniesienia momentu obrotowego pomiędzy elementem obrotowym i zewnętrznym zębatym kołem przeciwsobnym jest zrównoważone przez siłę reakcji nieruchomej obudowy o tej samej wielkości, jak obciążenie. W sąsiedztwie obrotowego koła koronowego jest ukształtowany stały odstęp. Stały odstęp jest ukształtowany pomiędzy obrotowym kołem koronowym i jego łożyskiem. Pomiędzy nieobrotowym jarzmem i obudową jest ukształtowany zespół sprzęgający, korzystnie w postaci rowkowego wielowypustu. Nieobrotowe jarzmo jest utrzymywane na nieruchomej

PL 207 399 B1 obudowie za pomocą sprężystego członu. Korzystnie też koło koronowe jest zazębione z małymi kołami zębatymi. Uzębienie zewnętrzne koła koronowego zazębia się z zębatym kołem przeciwsobnym.

W drugiej odmianie wynalazku, przekł adnia planetarna, zawierają ca koł o centralne i koł o koronowe zamontowane na tej samej osi obrotu i liczne małe koła zębate rozmieszczone w kierunku obwodowym pomiędzy kołem centralnym i kołem koronowym, przy czym małe koła zębate są obrotowo zamocowane do zamontowanego nieobrotowo jarzma, a także zawierająca koło przeciwsobne, które jest umieszczone mimośrodowo względem koła centralnego i koła koronowego do przenoszenia momentu pomiędzy jednym z kół centralnym i koronowym a zębatym kołem przeciwsobnym, a koło koronowe zazębia się z jednej strony z małymi kołami zębatymi z drugiej strony jego uzębieniem zewnętrznym z zębatym kołem przeciwsobnym do przenoszenia momentu obrotowego pomiędzy kołem koronowym i zębatym kołem przeciwsobnym, charakteryzuje się tym, że małe koła zębate są umieszczone z dala w kierunku obwodowym od położenia, w którym następuje przeniesienie momentu obrotowego pomiędzy kołem koronowym i zębatym kołem przeciwsobnym.

W drugiej odmianie wynalazku korzystnie mał e koł a zębate są usytuowane tak, że poł o ż enie, w którym następuje przeniesienie momentu, znajduje się pomiędzy dwoma małymi kołami zębatymi.

W trzeciej odmianie wynalazku przekładnia planetarna, zawierająca koło centralne i koło koronowe zamontowane na tej samej osi obrotu i liczne małe koła zębate rozmieszczone pomiędzy kołem centralnym i kołem koronowym i zazębiające się z nimi i zamontowane obrotowo na zamocowanym nieobrotowo jarzmie, a także zawierająca zębate koło przeciwsobne, które jest umieszczone mimośrodowo względem koła centralnego i koła koronowego do przenoszenia momentu obrotowego pomiędzy jednym z kół centralnym i koronowym a zewnętrznym kołem przeciwsobnym, charakteryzuje się tym, że wszystkie małe koła zębate są umieszczone w koncentracji w obszarze bliskim w kierunku obwodowym położeniu, w którym moment obrotowy jest przenoszony pomiędzy jednym z kół centralnym i koronowym a zewnętrznym kołem przeciwsobnym, i znajdują się one poza obszarem odległym od położenia.

W tej trzeciej odmianie wynalazku korzystnie, obszar umieszczenia małych kół zębatych obejmuje połowę jarzma w sąsiedztwie położenia. Małe koła zębate są równomiernie rozmieszczone na łuku o kącie 180 stopni. Koło koronowe zazębia się z małymi kołami zębatymi. Uzębienie zewnętrzne koła koronowego zazębia się z zębatym kołem przeciwsobnym.

We wszystkich trzech odmianach wynalazku, w korzystnym wariancie, małe koła zębate są zamocowane obrotowo na licznych sworzniach za pośrednictwem łożysk, przy czym sworznie są zamocowane do jarzma, a osiowe końce sworzni są połączone ze sobą za pośrednictwem rowka olejowego, który łączy w kolejności osiowe końce sworzni małych kół zębatych po stronie poziomu górnego z osiowymi koń cami sworzni małych kół zębatych po stronie poziomu dolnego, przy czym rowek olejowy jest wykonany po stronie osiowego końca sworzni do doprowadzenia oleju smarującego spływającego w dół od góry, natomiast w miejscu odpowiadającym osiowemu końcowi przynajmniej jednego ze sworzni małych kół zębatych jest ukształtowana studzienka olejowa do gromadzenia oleju smarującego spływającego w dół rowka olejowego, połączona z łożyskiem przynajmniej jednego ze sworzni małego koła zębatego.

We wszystkich trzech odmianach wynalazku, w innym korzystnym wariancie małe koła zębate są zamocowane obrotowo na licznych sworzniach za pośrednictwem łożysk, przy czym sworznie są zamocowane do jarzma, a pomiędzy osiowymi końcami sworzni małych kół zębatych i łożyskami są ukształtowane liczne otwory olejowe, których otwarte końce są połączone za pośrednictwem rowka olejowego łączącego kolejno otwory olejowe po stronie górnej z otwartym końcem otworu olejowego po stronie dolnej, przy czym rowek olejowy jest ukształtowany po stronie osiowego końca, do którego dochodzą otwory olejowe sworzni małych kół zębatych do doprowadzenia oleju smarującego spływającego w dół od góry, natomiast w miejscu odpowiadającym otwartemu końcowi przynajmniej jednego z otworów olejowych jest ukształ towana studzienka olejowa do gromadzenia oleju smarują cego spł ywającego w dół rowka olejowego, połączona z przynajmniej jednym z otworów olejowych.

W tych korzystnych wariantach przekł adnia planetarna korzystnie zawiera wiele studzienek olejowych, a jedna z tych studzienek olejowych ma inną pojemność objętościową oleju smarującego niż pozostałe studzienki olejowe. Przekładnia planetarna korzystnie też zawiera układ smarowania mający pierwsze koło zębate przenoszące olej smarujący w wyniku obracania i drugie koło zębate utrzymujące olej smarujący przeniesiony przez pierwsze koło zębate i podające olej smarujący do zbiornika oleju znajdującego się na poziomie górnego końca rowka olejowego. Drugie koło zębate jest umieszczone w części zagłębionej pierwszej części utrzymującej do utrzymywania oleju smarującego. Układ smarowania zawiera część przenoszącą do okresowego przetrzymywania oleju smarującego na torze

PL 207 399 B1 przepływu oleju smarującego od pierwszego koła zębatego lub drugiego koła zębatego i/lub na torze przepływu oleju smarującego od drugiego koła zębatego do zbiornika oleju. Część przenosząca jest członem przenoszącym do odbierania oleju smarującego przylegającego do przynajmniej jednej powierzchni czołowej pierwszego koła zębatego i drugiego koła zębatego. Układ smarowania zawiera wypychające trzecie koło zębate do wypychania oleju smarującego zatrzymanego pierwszym kole zębatym i/lub w drugim kole zębatym na zewnątrz w osiowym kierunku koła zębatego i do doprowadzania oleju smarującego do przynajmniej jednego toru przepływu oleju od pierwszego koła zębatego do drugiego koła zębatego i do toru przepływu oleju od drugiego koła zębatego do zbiornika oleju. Górna krawędź zbiornika oleju jest wyższa od górnej krawędzi pierwszego koła zębatego. Szybkość obrotowa drugiego koła zębatego jest większa od szybkości obrotowej pierwszego koła zębatego. Pierwsze koło zębate jest połączone z kołem centralnym i kołem koronowym i jest zanurzone w głównej studzience oleju smarującego.

W przekładni planetarnej wynalazku moment obrotowy przenosi się pomiędzy elementem obrotowym i członem zewnętrznym, który znajduje się w mimośrodowym położeniu względem elementu obrotowego. Nieruchomy element jest zatrzymany, przez co może poruszać się w kierunku obciążenia od momentu obrotowego przenoszonego pomiędzy elementem obrotowym i członem zewnętrznym. Nieruchoma część, która obrotowo utrzymuje element obrotowy, odbiera obciążenie pochodzące od momentu obrotowego przenoszonego pomiędzy elementem obrotowym i członem zewnętrznym.

A zatem, zgodnie z pierwszą odmianą wynalazku obciążenie pochodzące od przeniesienia momentu obrotowego pomiędzy elementem obrotowym i elementem zewnętrznym jest przenoszone na element nieruchomy poprzez małe koło zębate. W rezultacie nieruchomy element przesuwa się od obciążenia. To znaczy, nieruchomy element i małe koło zębate nie podtrzymują obciążenia. Przy przesunięciu elementu nieruchomego element obrotowy przemieszcza się, zamykając odstęp pomiędzy nim i nieruchomą częścią, przez co nieruchoma część odbiera obciążenie. Stosownie, choć obciążenie pochodzące od przeniesienia momentu obrotowego pomiędzy kołem centralnym i kołem koronowym działa na małe koła zębate, obciążenie nie jest rozłożone nierównomiernie pomiędzy małymi kołami zębatymi. W rezultacie, wytrzymałość i trwałość całej przekładni planetarnej nie jest ograniczona przez wytrzymałość i trwałość pojedynczego małego koła zębatego.

Również w przekładni planetarnej według drugiej odmiany wynalazku możliwe jest powstrzymanie nieruchomego elementu na pierwszej nieruchomej części za pomocą sprężystego członu. W rezultacie nieruchomy element może się przemieszczać, a sprężysty człon pracuje jako amortyzator, co zmniejsza lub eliminuje hałas i drgania.

W przekł adni planetarnej wedł ug moment obrotowy jest przenoszony pomię dzy koł em koronowym i członem zewnętrznym, przy jarzmie przemieszczającym się pod obciążeniem w kierunku obciążenia. W rezultacie zamyka się odstęp pomiędzy kołem koronowym i nieruchomą częścią a obciążenie jest podtrzymywane przez nieruchomą część poprzez koło koronowe, co powstrzymuje większe obciążenie na jednym z małych kół zębatych utrzymywanych przez jarzmo. W związku z tym możliwa jest poprawa charakterystyki, np. wytrzymałości i trwałości przekładni planetarnej jako całości.

W przekładni planetarnej według drugiej odmiany wynalazku liczne małe koła zębate są rozmieszczone w kierunku obwodowym pomiędzy kołem centralnym i kołem koronowym, które są umieszczone na tej samej osi obrotu. Małe koła zębate są obrotowo zamontowane do jarzma, które jest ustalone w taki sposób, że się nie obraca, a moment obrotowy jest przenoszony pomiędzy kołem centralnym lub kołem koronowym i członem zewnętrznym, który jest mimośrodowy względem koła centralnego i koła koronowego. Dodatkowo, małe koła zębate są rozmieszczone w kierunku obwodowym od położenia przeniesienia momentu obrotowego (dalej zwanego punktem przeniesienia momentu obrotowego) pomiędzy kołem centralnym lub kołem koronowym i członem zewnętrznym.

Zgodnie z tym, ponieważ jarzmo nie obraca się, obciążenie pochodzące od przeniesienia momentu obrotowego pomiędzy kołem centralnym lub kołem koronowym i członem zewnętrznym działa na małe koła zębate utrzymywane przez jarzmo. Ponieważ małe koła zębate są odsunięte w kierunku obwodowym od punktu przeniesienia momentu obrotowego pomiędzy kołem centralnym lub kołem koronowym i członem zewnętrznym, zachodzi tendencja rozkładu obciążenia pomiędzy liczne małe koła zębate. W rezultacie obciążenie w mniejszym stopniu skupia się na dowolnym z małych kół zębatych, co poprawia charakterystykę w zakresie wytrzymałości i trwałości przekładni planetarnej jako całości.

Ponadto, w przekładni planetarnej według wynalazku olej smarujący spływający w dół rowka olejowego, pionowo łączącego poosiowe końce małych kół zębatych, jest utrzymywany przez nieruchome jarzmo, dopływa do studzienki olejowej położonej w środkowej części i tu się gromadzi. PołąPL 207 399 B1 czenie pomiędzy studzienkę olejową i łożyskami zamocowanymi do sworzni małych kół zębatych umożliwia dostarczenie oleju smarującego do łożysk małego koła zębatego z tej studzienki olejowej. To znaczy, że nawet przy stosunkowo wysokim umieszczeniu łożyska małego koła zębatego olej smarujący zbiera się w studzience olejowej umieszczonej w stosunkowo wysokim położeniu, odpowiednio do łożyska małego koła zębatego i jest doprowadzany do łożyska małego koła zębatego ze studzienki olejowej. W rezultacie, olej smarujący doprowadza się do łożyska małego koła zębatego umieszczonego dość wysoko i smarowanie następuje niezwłocznie po doprowadzeniu oleju do rowka olejowego.

Także, w związku z tym, że przekładnia planetarna według wynalazku ma w kierunku pionowym rowek olejowy doprowadzony do otworów olejowych w sworzniach małych kół zębatych, olej smarujący jest doprowadzany do rowka olejowego od góry i spływa w dół. Olej smarujący spływa w dół rowka olejowego pionowo łączącego poosiowe końce sworzni małego koła zębatego utrzymywanych przez nieruchome jarzmo, część oleju przechodzi do studzienki olejowej utworzonej w środkowej części i tu się gromadzi. Ponieważ otwory olejowe dochodzą do studzienki olejowej, można nimi doprowadzić olej smarujący do łożysk małego koła zębatego z tej studzienki. To znaczy że nawet przy stosunkowo wysokim umieszczeniu łożyska małego koła zębatego olej smarujący zbiera się w studzience olejowej umieszczonej w stosunkowo wysokim położeniu, odpowiednio do tego łożyska małego koła zębatego i jest doprowadzany do łożyska małego koła zębatego ze studzienki olejowej. W rezultacie, olej smarujący doprowadza się do łożyska małego koła zębatego umieszczonego dość wysoko i smarowanie następuje niezwłocznie po doprowadzeniu oleju do rowka olejowego. Odpowiednio, szybkość gromadzenia się oleju smarującego oraz ilość zgromadzonego oleju smarującego będą różne w zależności od kształtu studzienki olejowej. W rezultacie, olej smarujący przy szybkości i w ilości według kształtu studzienki olejowej jest podawany do łożysk małego koła zębatego poprzez otwory olejowe w sworzniach małego koła zębatego umieszczonych odpowiednio do każdej studzienki olejowej.

W ukł adzie smarowania przekł adni planetarnej według wynalazku olej smarują cy jest przenoszony w licznych stopniach, pierwszy stopień jest przeniesieniem oleju smarującego poprzez obrót pierwszego obrotowego korpusu, a drugi jest przeniesieniem oleju smarującego poprzez obrót drugiego obrotowego korpusu. Stosownie, nawet jeśli pierwszy człon wirujący jest oddzielony od zbiornika oleju, można uniknąć niedoboru ilości oleju smarującego podawanego do zbiornika oleju. Ponadto, olej smarujący może być podawany do zbiornika oleju nawet gdy zbiornik oleju jest oddzielony od pierwszego obrotowego korpusu niezależnie od szybkości obrotowej pierwszego obrotowego korpusu. Ponadto, możliwe jest ograniczenie pola powierzchni pierwszego obrotowego korpusu, który jest zanurzony w oleju smarującym.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok poglądowy stanu obciążeń występujących w przekładni planetarnej według wynalazku; fig. 2 - inny widok poglądowy stanu występujących obciążeń; fig. 3 - przykład wykonania przekładni planetarnej według wynalazku, widok szkieletowy konstrukcji; fig. 4 - inny przykład wykonania wynalazku, widok poglądowy; fig. 5 - przykład rozmieszczenia licznych małych kół zębatych wraz z rozkł adem obciąże ń , wykres liniowy; fig. 6 - przykł ad kształ tu rowka olejowego i studzienki olejowej w układzie smarowania według wynalazku, widok z przodu; fig. 7 - układ smarowania według fig 6, w przekroju; fig. 8 - przykład innego kształtu rowka olejowego i studzienek olejowych według wynalazku, widok z przodu; fig. 9 - przykład elementu dystansowego, jaki może być zastosowany w wynalazku, w przekroju; fig. 10 - przykład przekładni planetarnej według wynalazku, w której zastosowano element dystansowy według fig. 9, w przekroju; fig. 11 - przykład przekładni planetarnej, w której element dystansowy według fig. 9 jest połączony do części rozdzielającej, w przekroju; fig. 12 - element dystansowy zaopatrzony w element sprężysty dla dociśnięcia w kierunku części rozdzielającej, widok z przodu; fig. 13 - element dystansowy według fig. 12 zaopatrzony w element sprężysty o innym kształcie, widok z przodu; fig. 14 - element dystansowy według 12, zaopatrzony w element sprężysty o jeszcze innym kształcie, widok z przodu; fig. 15 - przykład przekładni planetarnej, w której studzienka olejowa ma kształt lejkowy, w przekroju; fig. 16 - czwarty przykład wykonania przekładni planetarnej według wynalazku, w przekroju; fig. 17 - piąty przykład wykonania przekładni planetarnej według wynalazku, w przekroju; fig. 18 - szósty przykład wykonania przekładni planetarnej według wynalazku, w przekroju; fig. 19 - siódmy przykład wykonania wynalazku, w przekroju; fig. 20 - ósmy przykład wykonania przekładni planetarnej według wynalazku, w przekroju; fig. 21 - dziewiąty przykład wykonania przekładni planetarnej według wynalazku, w przekroju; fig. 22 - dziesiąty przykład wykonania wynalazku, w przekroju; fig. 23 - jedenasty przykład wykonania przekładni planetarnej według wynalazku, w przekroju; fig. 24 - jedenasty przykład wykonania przekładni planetarnej według wynalazku, w prze8

PL 207 399 B1 kroju; fig. 25 - dwunasty przykład wykonania przekładni planetarnej według wynalazku, w przekroju; fig. 26 - trzynasty przykład wykonania przekładni planetarnej według wynalazku, w przekroju; fig. 27 trzynasty przykład wykonania przekładni planetarnej według wynalazku, w przekroju; fig. 28 - czternasty przykład wykonania przekładni planetarnej według wynalazku, w przekroju; fig. 29 - czternasty przykład wykonania przekładni planetarnej według wynalazku, w przekroju; fig. 30 piętnasty przykład wykonania przekładni planetarnej według wynalazku, w przekroju; fig. 31 - piętnasty przykład wykonania wynalazku, w przekroju; fig. 32 - szesnasty przykład wykonania przekładni planetarnej według wynalazku, w przekroju.

Jednym przykładem przekładni planetarnej 11 będącej przedmiotem niniejszego wynalazku jest przekładnia planetarna z pojedynczym małym kołem zębatym o dobrze znanej konfiguracji, jak pokazano na fig. 3, która zawiera jako główne elementy składowe: koło centralne 12, koło koronowe 13 umieszczone na tej samej osi co koło centralne 12 oraz jarzmo 15, które obrotowo utrzymuje liczne małe koła zębate 14 (satelity), zazębione z kołem centralnym 12 i z kołem koronowym 13. Koło koronowe 13 jest obrotowo podparte przez łożysko 17 w zadanym stałym położeniu, np. w obudowie 16.

Na zewnętrznej obwodowej powierzchni koła koronowego 13 wykonane jest również uzębienie zewnętrzne 18. Ponadto, przeciwsobne koło zębate 19 odpowiadające członowi zewnętrznemu według tego wynalazku umieszczone jest w zadanym położeniu na zewnętrznej obwodowej powierzchni koła koronowego 13, w mimośrodowym położeniu względem przekładni planetarnej 11. Ponadto, przeciwsobne koło zębate 19 jest zazębione z uzębieniem zewnętrznym 18 na kole koronowym 13. Odpowiednio, część, w której zęby obu tych kół zazębiają się, jest punktem P przeniesienia momentu (tzw. punkt przeniesienia momentu obrotowego). W tym punkcie niemal nie występuje zmiana w kierunku obwodowym.

Przekładnia planetarna 11 pokazana na fig. 3 zawiera jarzmo 15 jako nieruchomy element, które jest połączone w nieobrotowym stanie z obudową 16 poprzez określone środki sprzęgające 20. Środki sprzęgające 20 mają taką szczególną konstrukcję, że umożliwiają przemieszczenie jarzma 15 w zadanym kierunku promieniowym bez obracania. Kierunek promieniowy jest to kierunek, w którym występuje obciążenie spowodowane przez moment obrotowy przenoszony pomiędzy przeciwsobnym kołem zębatym 19 i kołem koronowym 13. Schematycznie biorąc, kierunek promieniowy jest prostopadły do linii łączącej oś obrotu koła koronowego 13 i oś obrotu koła przeciwsobnego 19. Dokładnie biorąc, kierunek promieniowy jest to kierunek po skorygowaniu prostopadłego kierunku o kąt przyporu czoła zęba zazębionego koła przeciwsobnego 19 i uzębienia zewnętrznego 18 oraz kąt przyporu czoła zęba dla zazębionego koła koronowego 13 i małych kół zębatych 14.

Zespół sprzęgający 20 w tym konkretnym przykładzie może się zmieniać, według potrzeby. Przykładowo, w zespole sprzęgającym (zwanym również wielowypustem) 20 można zastosować rowki wielowypustowe umożliwiające ruch we wspomnianym powyżej kierunku lub pierścieniowy element podtrzymujący itp., w którym umieszczony jest sprężysty człon, np. sprężyna lub guma.

Ponieważ w przekładni planetarnej 11 elementem nieruchomym jest jarzmo 15, koło centralne 12 lub koło koronowe 13 stają się elementem wejściowym, a pozostały element staje się elementem wyjściowym. Niezależnie od tego układu, moment obrotowy jest przenoszony pomiędzy kołem koronowym 13 i kołem przeciwsobnym 19. Typowe przedstawienie tego układu pokazano na fig. 1 i 2.

W pokazanym przykładzie dwa małe koła zębate 14 rozmieszczone są symetrycznie naprzeciw siebie w poprzek koła centralnego 12. Ponadto, uzębienie wielowypustowe wykonane jest tylko na części wielowypustu zespołu sprzęgającego 20, co zapobiega obracaniu jarzma 15 i umożliwia ruch jarzma 15 w kierunku wspomnianym powyżej. Należy zauważyć uproszczenie na fig. 1 i 2, co dotyczy również pos. 1 i 2.

Według fig. 1, przykładowo, gdy koło koronowe 13 obraca się w lewo względem koła przeciwsobnego 19, przez co jego uzębienie zewnętrzne 18 zazębia się z przeciwsobnym kołem zębatym 19, wytwarzane jest obciążenie F od momentu przenoszonego pomiędzy tymi kołami, skierowane w prawo na fig. 1. Aby umożliwić obracanie się koła koronowego 13 przewidziano stały odstęp (przykładowo od około kilkudziesięciu do kilkuset mikronometrów) pomiędzy kołem koronowym 13 i łożyskiem 17 podpierającym koło koronowe 13.

W rezultacie, koło koronowe 13 może przemieszczać się w tym zakresie.

Ponadto, choć obrót jarzma 15 połączonego z kołem koronowym 13 poprzez małe koła zębate 14 jest powstrzymany przez tzw. rowkowy wielowypust 20, jak opisano powyżej, jarzmo 15 może przemieszczać się w lewo i w prawo na fig. 1 i 2. W związku z tym, gdy występuje obciążenie F od

PL 207 399 B1 momentu przenoszonego pomiędzy kołem koronowym 13 i kołem przeciwsobnym 19, jarzmo 15 przemieszcza się w prawo na fig. 1 i 2 wraz z kołem koronowym 13.

Na fig. 1, 2 i 3 pokazano stan uzyskany w wyniku takiego ruchu przekładni planetarnej. W tym stanie odstęp pomiędzy kołem koronowym 13 łożyskiem 11 podtrzymującym koło koronowe 13 jest zamknięty, co zapobiega przemieszczeniu koła koronowego 13 przez obudowę 16. To znaczy, obciążenie powodujące przemieszczenie jarzma 15 i koła koronowego 13 jest odbierane przez obudowę 16. W rezultacie, na koło koronowe 13 działa siła reakcji F' tej samej wielkości jak obciążenie F od obudowy 16, tj. w kierunku przeciwnym do obciążenia F.

W związku z tym obciążenie wytwarzane przez siłę F od momentu obrotowego przenoszonego pomiędzy kołem koronowym 13 i zewnętrznym kołem przeciwsobnym 19 nie działa na małe koła zębate 14. To znaczy, na małe koła zębate działają jedynie obciążenia f1 i f2 od momentu obrotowego przenoszonego pomiędzy kołem centralnym 14 i kołem koronowym 13, i ponadto obciążenia f1 i f2 są równe (=FR/2). Zatem, choć występuje dwukrotnie większe obciążenie promieniowe na łożyskowaniu małych kół zębatych 14, takie obciążenie promieniowe jest obciążeniem normalnym od przeniesienia momentu obrotowego.

Jak opisano powyżej, w przekładni planetarnej 11 według tego wynalazku obciążenie działające na małe koła zębate 14 jest ograniczone do obciążenia od przeniesienia momentu obrotowego pomiędzy kołem centralnym 12 i kołem koronowym 13. Obciążanie od przeniesienia momentu obrotowego pomiędzy kołem koronowym 13 i zewnętrznym kołem przeciwsobnym 19 nie działa na małe koła zębate 14, a obciążenia od małych kół zębatych 14 lub ich łożyskowań są równe. To znaczy, ponieważ nie występują przypadki, gdzie obciążenie wywierane na jedno małe koło zębate 14 staje się szczególnie duże, wytrzymałość i trwałość pojedynczego małego koła zębatego 14 nie ograniczają wytrzymałości i trwałości całej przekładni planetarnej 11.

Jak opisano powyżej dla przekładni planetarnej 11, jarzmo 15 będące elementem nieruchomym można połączyć z obudową 16 za pomocą zespołu sprzęgającego 20, w którym umieszczony jest sprężysty człon. W tym układzie możliwe jest wyrównanie obciążenia działającego na małe koła zębate 14 poprzez przemieszczenie jarzma 15, jak opisano powyżej. Równocześnie można tłumić drgania małych kół zębatych 14 za pomocą sprężystego członu, co eliminuje lub zmniejsza drgania i hałas całej przekładni planetarnej 11.

W opisanym powyżej przykładzie obciążenie od momentu przenoszonego pomiędzy kołem koronowym 13 i zewnętrznym kołem przeciwsobnym 19 jest odbierane przez nieruchomą część, np. przez obudowę 16. W rezultacie, zmniejszone jest obciążenie działające na małe koła zębate 14, przez co wytrzymałość i trwałość jednego małego koła zębatego 14 nie ogranicza wytrzymałości i trwałości całej przekładni planetarnej 11. Alternatywnie, obciążenie na jednym małym kole zębatym 14 można również zmniejszyć poprzez rozłożenie obciążenia od momentu obrotowego przenoszonego pomiędzy kole koronowym 13 i zewnętrznym kołem przeciwsobnym 19. Przykład takiego rozwiązania podano poniżej.

Poniżej będzie opisany w odniesieniu do rysunków drugi przykład wykonania wynalazku przedstawiony na fig. 4, 5, gdzie pokazano przykład przekładni planetarnej 11, w której małe koła zębate rozmieszczone są w kierunku obwodowym w równych odstępach. Jarzmo 15 utrzymujące małe koła zębate 14 zamocowane jest do obudowy, przez co nie może się obracać lub przemieszczać w kierunku promieniowym. Koło koronowe 13 również jest zazębione z kołem przeciwsobnym 19 na uzębieniu zewnętrznym, jak w poprzednim przykładzie.

Stosownie, w przykładzie pokazanym również na fig. 4 położenia małych kół zębatych 14 są stałe, przez co stałe jest położenie, w którym przenosi się moment obrotowy (tj. punkt przeniesienia momentu obrotowego) pomiędzy kołem koronowym 13 i kołem przeciwsobnym 19, tzn. stałe jest wzajemne położenie małych kół zębatych 14 i punktu zazębienia uzębienia zewnętrznego 18 koła koronowego 13 i koła przeciwsobnego 19. Mianowicie, małe koła zębate 14 rozmieszczone są w kierunku obwodowym w równych odstępach kątowych po obu stronach punktu przeniesienia momentu obrotowego.

Pozostałe małe koła zębate 14 rozmieszczone są w równych odstępach w kierunku obwodowym od dwóch małych kół zębatych 14. Zgodnie z tym, małe koło zębate 14 u dołu na fig. 4 znajduje się po stronie przeciwnej (tzn. jest umieszczone w punkcie symetrycznie przeciwnym względem środka koła centralnego 12) punktu przeniesienia momentu obrotowego P w kierunku obwodowym. Innymi słowy, dwie pary małych kół zębatych 14 są umieszczone w położeniach, które są symetryczne względem siebie, po lewej i prawej stronie koła centralnego 12, gdy jest ono podzielone wyobrażalną linią przechodzącą przez punkt przeniesienia momentu obrotowego P i środek koła centralnego 12.

PL 207 399 B1

Ponieważ jarzmo 15 utrzymujące małe koła zębate 14 zajmuje stałe położenie, obciążenie od momentu obrotowego przenoszonego pomiędzy kołem koronowym 13 i kołem przeciwsobnym 19 działa na małe koła zębate 14. Jednakże żadne z małych kół zębatych 14 nie jest umieszczone bezpośrednio poniżej punktu przeniesienia momentu obrotowego P na fig. 4, tzn. pomiędzy punktem przeniesienia momentu obrotowego P i kołem centralnym 12 na wyobrażalnej linii przechodzącej od punktu przeniesienia momentu obrotowego P poprzez środek koła centralnego 12. Jedno z małych kół zębatych 14 znajduje się w położeniu oddalonym od wyobrażalnej linii. W rezultacie, obciążenie F działa na małe koła zębate 14 po rozłożeniu zależnie od kąta oddalenia od punktu przeniesienia momentu obrotowego P. W przykładzie na fig. 4 małe koła zębate 14 są umieszczone w położeniach lewej-prawej symetrii, w związku z czym obciążenie działa równo na lewą i prawą stronę jarzma 15.

W przykładzie pokazanym na fig. 4 obciążenie na dwóch górnych małych kołach zębatych 14 jest duże, obciążenie na dwóch dolnych małych kołach zębatych 14 jest małe, a obciążenie na jednym z dolnych małych kół zębatych jest nawet mniejsze. Na fig. 5A pokazano przykład proporcji rozkładu obciążenia dla małych kół zębatych 14 w układzie pokazanym na fig. 4. Dla porównania na fig. 5B pokazano proporcje rozkładu obciążenia gdy jedno z małych kół zębatych 14 znajduje się bezpośrednio poniżej punktu przeniesienia momentu obrotowego P.

Jak wynika z porównania fig. 5A i 5B, proporcje rozkładu obciążenia zmniejszone są poprzez przestawienie małych kół zębatych 14 w kierunku obwodowym od punktu przeniesienia momentu obrotowego, na człon zewnętrzny. W rezultacie, nie występuje skupienie dużego obciążenia na jednym małym kole zębatym 14, co umożliwia poprawę wytrzymałości i trwałości całej przekładni planetarnej 11

Na fig. 5C pokazano przykład, w którym zastosowano cztery małe koła zębate 14. Pokazano tu również przykład proporcji rozkładu obciążenia dla małych kół zębatych 14. W tym przypadku małe koła zębate 14 rozmieszczono symetrycznie po lewej i prawej stronie wyobrażalnej linii prostej poprowadzonej w dół od punktu przeniesienia momentu obrotowego P. W rezultacie, uzyskano możliwość największego zmniejszenia największego momentu obrotowego dla małych kół zębatych 14.

Ponadto, w każdym z przykładów opisanych powyżej liczne małe koła zębate 14 są rozmieszczone w równych odstępach. Gdy odstępy pomiędzy małymi kołami zębatymi 14 są dobrane dowolnie, korzystne jest rozmieszczenie małych kół zębatych 14 pokazane na fig. 5D. To znaczy, korzystne jest większe skupienie małych kół zębatych 14 w pobliżu punktu przeniesienia momentu obrotowego P oraz mniejsze skupienie małych kół zębatych 14 z dala od przeniesienia momentu obrotowego P. Mianowicie, wszystkie małe koła zębate 14 są umieszczone w górnej połowie jarzma 15, jak w przykładzie pokazanym na fig. 5D.

Jak pokazano na fig. 5D, ponieważ obciążenie od przenoszonego momentu obrotowego na człon zewnętrzny przez cztery małe koła zębate 14 jest rozłożone, największa wartość proporcji rozkładu obciążenia będzie tu mniejsza. W rezultacie, można poprawić niekorzystne warunki wytrzymałości i trwałości, itp., eliminując lub zmniejszając utratę wytrzymałości i trwałości całej przekładni planetarnej 11.

Należy zauważyć, że wynalazek nie ogranicza się do opisanych powyżej przykładów. Wynalazek można również zastosować do przekładni planetarnej innego typu niż przekładnia planetarna z pojedynczym małym kołem zębatym, np. do przekładni planetarnej z podwójnymi małymi kołami zębatymi lub przekładni planetarnej typu Ravigneaux. Również w tym wynalazku elementem nieruchomym może być koło centralne lub koło koronowe zamiast jarzma. W tym przypadku również można uzyskać podobne działanie i efekty, jak w poprzednich przykładach. Dodatkowo, człon zewnętrzny w tym wynalazku nie jest ograniczony do koła zębatego na zewnątrz koła koronowego. To znaczy, człon zewnętrzny może być członem przenoszącym moment obrotowy częściowo w kierunku obwodowym elementu obrotowego, jak np. koło koronowe, przy mimośrodowym umieszczeniu jego osi względem osi przekładni planetarnej.

Następny, trzeci przykład wykonania wynalazku będzie opisany w odniesieniu do przykładu pokazanego na fig. 6 i 7. Elementy w trzecim przykładzie wykonania, które są takie same jak w pierwszym i drugim przykładzie wykonania będą oznaczone tymi samymi numerami odnośników jak w pierwszym i drugim przykładzie wykonania, a ich opis będzie pominięty. Na fig. 6 i 7 pokazano przekładnię planetarną 11, która jest tzw. przekładnią planetarną z pojedynczym małym kołem zębatym jak w pierwszym przykładzie wykonania, w którym koło centralne 12 o uzębieniu zewnętrznym oraz koło koronowe 13 o uzębieniu wewnętrznym umieszczone są na tej samej osi, a pomiędzy kołem centralnym 12 i kołem koronowym 13 rozmieszczone są małe koła zębate 14. W przykładzie pokazanym na tym rysunku z kołem centralnym 12 i z kołem koronowym 13 zazębia się pięć małych kół zębatych 14.

PL 207 399 B1

Małe koła zębate 14 rozmieszczone są w równych odstępach w kierunku obwodowym i osadzone są w jarzmie przez co mogą swobodnie obracać się z zachowaniem odstępów pomiędzy małymi kołami zębatymi 14. To znaczy, jarzmo 15 jest członem, w którym jest umieszczona para okrągłych tarcz, pomiędzy którymi są połączone małe koła zębate 14 bez kolidowania z innymi małymi kołami zębatymi 14. Pięć małych kół zębatych 14 podpartych w obu częściach końcowych przez parę okrągłych tarcz w jarzmie 15 jest rozmieszczonych w równych odstępach w kierunku obwodowym jarzma 15. Małe koła zębate 14 są z kolei obrotowo utrzymywane w łożyskach 27 małych kół zębatych na sworzniach 26.

W każdym małym kole zębatym 14 wykonany jest otwór olejowy 28, który przebiega od jednego czoła końcowego (czoło końcowe po lewej stronie sworznia 26 małego koła zębatego 14 na fig. 6) w poosiowym kierunku do środkowej części w poosiowym kierunku, gdzie dochodzi do zewnętrznej powierzchni obwodowej. Części końcowe sworzni 26 małych kół zębatych 14 przechodzą poprzez tarcze jarzma 15, przez co otwory olejowe 28 są otwarte na koniec wału.

Przekładnia planetarna 11 jest umieszczona wewnątrz obudowy 29 i oparta na części rozdzielającej 30 utworzonej integralnie z wewnętrzną częścią obudowy 29. To znaczy, część rozdzielająca 30 jest częścią o kształcie tarczowym utworzoną w taki sposób, aby wystawała z wewnętrznej powierzchni obudowy 29 w kierunku promieniowym do środka obudowy 29. Wał 32 koła centralnego jest obrotowo utrzymywany przez łożysko 31 zamontowane w wewnętrznej obwodowej części końcowej części rozdzielającej 30 i jest zamontowany wielowypustowo na wewnętrznej obwodowej części koła centralnego 12. Ponadto, w części środkowej części rozdzielającej 30 utworzona jest część cylindryczna, która wystaje w kierunku poosiowym. Koło koronowe 13 jest obrotowo utrzymywane przez łożysko 33 zamontowane do wewnętrznej obwodowej strony części cylindrycznej.

Część rozdzielająca 30 umieszczona jest po stronie końca wału, gdzie dochodzą otwory olejowe 28 wykonane w sworzniu 26 małego koła zębatego 14. Jarzmo 15 zamocowane jest nieobrotowo, przez co jego część styka się z częścią rozdzielającą 30.

W bocznym czole części rozdzielającej 30 przekładni planetarnej 11 wykonany jest rowek olejowy 34. Rowek olejowy 34 może mieć kształt rurkowy. Jednakże w przykładzie pokazanym na tym rysunku rowek olejowy 34 wykonany jest jako rowek utworzony w bocznym czole części rozdzielającej 30. Ponadto, rowek olejowy 34 jest okrągły i jako całość jest wycentrowany wokół środka części rozdzielającej 30. Szerokość górnych otworów (tzn. otworów w części po stronie górnej podczas zastosowania) rowka olejowego 34 na tym rysunku jest stosunkowo duża, a szerokości dolnych otworów (tzn. otworów poniżej części środkowej) rowka olejowego 34 są stosunkowo małe. Rowek olejowy 34 jest także odpowiednio ukształtowany.

Stosownie, rowek olejowy 34 kolejno łączy części końcowe, w których otwory olejowe 28 sworzni 26 małych kół zębatych 14 są otwarte przy sworzniach górnych małych kół zębatych z częściami końcowymi sworzni 26 dolnych małych kół zębatych. Górna część końcowa rowka olejowego 34 jest otwarta do górnej strony części rozdzielającej 30, a dolna część końcowa rowka olejowego 34 jest otwarta do wewnętrznej strony obwodowej części rozdzielającej 30.

W rowku olejowym jest ukształtowana studzienka olejowa 35 o kształcie, który zmienia kształt części rowka olejowego 34. Rowek olejowy 34 utworzony jest poprzez zmianę kształtu ściany bocznej, która tworzy rowek olejowy 34 w miejscach odpowiadających częściom końcowym każdego ze sworzni małego koła zębatego 26. Rowek olejowy 34 łączy się z łożyskami 27 sworzni 26 małych kół zębatych 14, które zamontowane są na sworzniach 26 małych kół zębatych, poprzez otwory olejowe 28 i wycięcia (nie pokazano) wykonane w tarczach jarzma 15, itp.

Bardziej szczegółowo, rowek olejowy 34 odpowiadający sworzniowi 26 najwyższego małego koła zębatego 14 ma kształt zakrzywiony. Również studzienki olejowe 35 odpowiadające sworzniom 26 lewego i prawego małego koła zębatego, umieszczone w środkowej części w kierunku pionowym, mają kształt zakrzywionych części zagłębionych, wygiętych ku górze. Otwory olejowe 28 w sworzniach 26 małych kół zębatych są otwarte do części spodniej tych części zagłębionych. Ponadto, studzienki olejowe 35 odpowiadające sworzniom 26 małych kół zębatych w najniższych położeniach są zakrzywione ku górze, w kształcie V, a otwory olejowe 28 wykonane w sworzniach 26 małych kół zębatych dochodzą do tych zakrzywionych części. Na fig. 7 położenie wylotu otworów olejowych 28 oznaczono Stosownie, otwarty koniec każdego otworu olejowego 28 jest łączony z rowkiem olejowym 34 w kolejności od góry do dołu.

W ten sposób zmienia się kształt studzienki olejowej 35. Mianowicie, w przykładzie pokazanym na tym rysunku kształt zmienia się w zależności od położenia studzienki olejowej 35 w kierunku pio12

PL 207 399 B1 nowym. To znaczy, olej smarujący spływający w dół z górnej części rowka olejowego 34 bezpośrednio dochodzi do najwyższej studzienki olejowej, co ułatwia przedostanie się oleju smarującego do otworu olejowego 28 utworzonego w sworzniu małego koła zębatego 26 w położeniu, które odpowiada tej studzience olejowej 35. Stosownie, studzienka olejowa 35 jest stosunkowo płytka. Olej smarujący trudniej dopływa do otworów olejowych 28 w sworzniach małych kół zębatych 26 umieszczonych w środkowej części w kierunku pionowym, w związku z czym odpowiadające studzienki olejowe 35 są stosunkowo głębsze. Również, studzienki olejowe 35 w najniższej części stanowią część rowka olejowego 34, gdzie w naturalny sposób gromadzi się olej smarujący przepływający od obwodowej strony części rozdzielającej 30. Również, ponieważ olej smarujący dopływa do niższych studzienek olejowych 35 z wewnętrznej strony obwodowej części rozdzielającej 30, rowek olejowy 34 w tych położeniach tworzy zwykłą krzywiznę.

W górnej części obudowy 29 wykonana jest część zbiornikowa 36, która jest płytką częścią. Część zbiornikowa 36 służy do chwilowego gromadzenia oleju smarującego odrzucanego poprzez obracanie odpowiednich członów obrotowych, jak np. koła zębate, a także oleju smarującego przepływającego przez rowek olejowy, nie pokazano. Górna część rowka olejowego 34 łączy się z częścią zbiornikową 36. W rezultacie, olej smarujący doprowadzany do części zbiornikowej 36 w naturalny sposób spływa w dół do rowka olejowego 34.

Następnie będzie opisane działanie układu smarowania. Podczas pracy układu zawierającego przekładnię planetarną 11 i podczas podawania oleju smarującego lub przy wykonywaniu określonej ilości obrotów olej smarujący dopływa do części zbiornikowej 36 utworzonej w górnej części obudowy 29, gdzie jest chwilowo gromadzony. Ponieważ rowek olejowy 34 łączy się z częścią zbiornikową 36 i jest umieszczony poniżej, olej smarujący w części zbiornikowej 36 naturalnie spływa w dół i wzdłuż rowka olejowego 34.

Według fig. 7 rowek olejowy 34 rozgałęzia się w lewo i w prawo od najwyższej studzienki olejowej 35. W rezultacie, olej smarujący najpierw wpływa do wyższej studzienki olejowej 35, gdzie gromadzi się określona ilość oleju smarującego. Olej smarujący zgromadzony w studzience olejowej 35 jest następnie podawany do łożyska 27 najwyższego małego koła zębatego, które smaruje. W przykładzie pokazanym na tym rysunku, gdy olej smarujący jest podawany do łożysk 27 małego koła zębatego poprzez otwory olejowe 28 wykonane w sworzniach 26 małych kół zębatych, tj. gdy olej smarujący zacznie dopływać do rowka olejowego 34, będzie natychmiast doprowadzany do łożysk 27 małego koła zębatego w celu ich smarowania, przez co nie występuje nawet chwilowy brak smarowania i nawet dla najwyżej położonych łożysk 27 małego koła zębatego.

Nadmiar oleju smarującego przekraczający pojemność najwyższej studzienki olejowej 35 spływa w dół w rowku olejowym 34. W związku z tym część nadmiaru oleju smarującego spływa do studzienek olejowych 35 utworzonych w środkowej części w kierunku pionowym, gdzie się gromadzi. Zgromadzony w studzienkach olejowych olej smarujący jest podawany do łożysk 27 małych kół zębatych umieszczonych w środkowym położeniu w kierunku pionowym, w celu ich smarowania. Tak, więc, olej smarujący spływa ze studzienek olejowych 35 do otworów olejowych 28 przy studzienkach olejowych 35 i jest podawany otworami olejowymi 28 do łożysk 27 małych kół zębatych w środkowej części w kierunku pionowym, w celu ich smarowania. Wystarczająca ilość oleju smarującego potrzebna dla łożysk 27 środkowych małych kół zębatych jest zapewniona poprzez odpowiednie dostosowanie pojemności określonej głębokością studzienek olejowych 35.

Olej smarujący z przepełnionych środkowych studzienek olejowych 35 i olej smarujący niewychwycony ze studzienek olejowych 35 jest doprowadzany do rowka olejowego 34, gdzie w dalszym ciągu spływa w dół i gromadzi się w studzienkach olejowych 35 przy rowkach olejowych 34. Olej smarujący, który spływa z wewnętrznej strony obwodowej części rozdzielającej 30 gromadzi się również w dolnych studzienkach olejowych 35. Olej ten jest następnie podawany do łożysk 27 małych kół zębatych w dolnej części ze studzienek olejowych 35 poprzez otwory olejowe 28, w celu smarowania łożysk 27 małych kół zębatych. W rezultacie, olej smarujący jest dostarczany niezwłocznie po uruchomieniu układu zawierającego przekładnię planetarną 11, przez co nie występuje brak smarowania nawet dla łożysk 27 dolnych małych kół zębatych.

Przykład pokazany na fig. 6 i 7 przedstawia przekładnię planetarną 11 posiadającą jeden sworzeń 26 małego koła zębatego umieszczony w górnej części odpowiadającej wierzchołkowi równobocznego pięcioboku, a inne sworznie 26 małych kół zębatych są umieszczone w punktach odpowiadających pozostałym czterem wierzchołkom. Alternatywnie, sworznie 26 małego koła zębatego można

PL 207 399 B1 również umieścić pod dowolnymi kątami, w związku z czym studzienki olejowe 35 według tego wynalazku znajdą się w odpowiadających położeniach.

Na fig. 8 pokazano przykład przekładni planetarnej 11, w której jeden sworzeń 26 małego koła zębatego umieszczony jest w pobliżu spodu jako jeden z wierzchołków równobocznego pięcioboku, a pozostałe sworznie 26 małych kół zębatych rozmieszczone są w odpowiadających czterech wierzchołkach. W przykładzie pokazanym na tym rysunku olej smarujący łatwo dopływa do otworów olejowych 28 w sworzniach 26 dwóch górnych małych kół zębatych, w związku z czym studzienki olejowe 35 odpowiadające tym sworzniom 26 małych kół zębatych są stosunkowo płytkie. Jednakże, ponieważ olej smarujący nie łatwo dopływa do otworów olejowych 28 w sworzniach 26 małych kół w środkowej części w kierunku pionowym, studzienki olejowe 35 odpowiadające tym sworzniom małych kół zębatych 26 są stosunkowo głębsze i gromadzą większą ilość oleju smarującego.

Zgodnie z powyższym przykładem studzienki olejowe 35 ukształtowane w środkowym położeniu w kierunku pionowym są odgałęzieniami rowka olejowego 34. Jednakże kształt studzienek olejowych 35 według wynalazku nie jest w ten sposób ograniczony. To znaczy głębokość (wymiary w kierunku od lewej do prawej na fig. 6) rowek, utworzonego jako rowek olejowy, przykładowo, może być większa w położeniu odpowiadającym sworzniom 26 małych kół zębatych, przez co studzienka olejowa 35 według wynalazku tworzy tzw. część półkową. Powyżej części półkowej opór przepływu oleju smarującego spływającego w dół jest mały, natomiast poniżej części półkowej opór przepływu jest duży. W rezultacie, olej smarujący wykazuje tendencję gromadzenia się na części półkowej. W związku z tym, studzienka olejowa może również mieć kształt części półkowej.

Choć jarzmo 15 i część rozdzielająca 30, które tworzą rowek olejowy 34 stykają się ze sobą, nie są one wykonane integralnie. W związku z tym możliwe jest przeciekanie oleju smarującego doprowadzanego do studzienki olejowej 35, pojawiające się pomiędzy jarzmem 15 i częścią rozdzielającą 30. Aby temu zapobiec, korzystne jest umieszczenie elementu dystansowego 37 pomiędzy jarzmem 15 i częścią rozdzielającą 30.

Na fig. 9 pokazano przykład elementu dystansowego 37, a na fig. 10 pokazano przykład zamocowanego elementu dystansowego 37. Pokazany element dystansowy 37 jest zasadniczo okrągłym członem tarczowym, ciasno dołączonym do bocznego czoła części rozdzielającej 30, w której jest utworzony rowek olejowy 34 i pokrywa ten rowek olejowy 34. W miejscach odpowiadających otworom olejowym 28 w sworzniach 26 małych kół wykonane są cylindryczne części wystające 38, które wchodzą w otwory olejowe 28. Ponadto, w elemencie dystansowym 37 integralnie wykonany jest element zaciskowy 39, który łączy się z zewnętrzną powierzchnią obwodową jednego z okrągłych członów tarczowych w jarzmie 15. Element zaciskowy 39 jest przykładowo częścią w kształcie sprężyny tarczkowej z wygiętą częścią elementu dystansowego 37, który łączy sprężystą siłą jarzmo 15. W tym stanie części wystające 38 są wprowadzone w otwory olejowe 28. Ponadto, górna część elementu dystansowego 37 zakrzywia się od bocznego czoła w części rozdzielającej 30, przez co w aktywny sposób doprowadza olej pomiędzy element dystansowy 37 i część rozdzielającą 30.

Zastosowany element dystansowy 37 jest umieszczony pomiędzy jarzmem 15 i częścią rozdzielającą 30, przez co zasadniczo zamyka część poniżej studzienki olejowej 35. W rezultacie, wyeliminowano lub zmniejszono przecieki oleju smarującego ze studzienki olejowej 35. Ponadto, ponieważ część wystająca 38 aktywnie doprowadza olej smarujący do otworów olejowych 28, możliwe jest zasilanie łożysk 27 małego koła zębatego wystarczającą ilością oleju smarującego.

Element dystansowy 37 zastosowany jest do zamknięcia otwartego końca rowka olejowego 34 na bocznym czole części rozdzielającej 30, w związku z czym korzystne jest zamocowanie elementu dystansowego 37 do części rozdzielającej 30 zamiast do jarzma 15. Przykład tego rozwiązania pokazano na fig. 11. W pokazanym przykładzie, na wewnętrznej obwodowej części końcowej elementu 37 wykonany jest element zaciskowy 40, który wystaje po stronie przeciwnej do części wystającej 38. Element dystansowy 37 łączy się z częścią rozdzielającą 30 poprzez element zaciskowy 40 połączony z częścią krawędziową wewnętrznej obwodowej powierzchni części rozdzielającej 30.

Tak, więc, zgodnie z przykładem pokazanym na fig. 11 element dystansowy 37 szczelnie przylega do bocznego czoła części rozdzielającej 30, przez co jest wyeliminowane lub zmniejszone wyciekanie oleju smarującego ze studzienki olejowej 35. Ponadto, element dystansowy 37 posiada liczne części wystające 38, które wchodzą w otwory olejowe 28, przez co ustalają element dystansowy 37, a także mocują go do jarzma 15. Stosownie, można uzyskać oddziaływanie ustalającego elementu dystansowego 37 względem jarzma 15 na częściach wystających 38 oraz ciasne połączenie elementu

PL 207 399 B1 dystansowego 37 do części rozdzielającej 30 za pomocą sprężystego członu umieszczonego pomiędzy jarzmem 15 i częścią rozdzielającą 30.

Przykładowo, jak pokazano na fig. 12 na wewnętrznej obwodowej krawędzi elementu dystansowego 37 mogą być wykonane w licznych położeniach części sprężyste 41, które wystają w tym samym kierunku jak części wystające 38, tzn. w kierunku jarzma 15, przez co części sprężyste 41. napierają na boczne czoło jarzma 15, a siła reakcji dosuwa element dystansowy 37 do części rozdzielającej 30.

Części sprężyste 41 mogą mieć odpowiedni kształt, według potrzeby. Przykładowo, części sprężyste 41 mogą mieć różne kształty, np. łukowo ukształtowany wspornik przebiegający w kierunku obwodowym, jak pokazano na fig. 13. Alternatywnie, części sprężyste 41 mogą mieć kształt teowy, którego wolny lewy i prawy koniec wystaje w tym samym kierunku, co część wystająca 38, z możliwością elastycznego ugięcia, jak pokazano na fig. 14.

Ponadto, rowki olejowe i studzienki olejowe według wynalazku nie są ograniczone do konkretnych przykładów. Przykładowo, studzienkę olejową 35 można również wykonać o przekroju lejkowym, gdzie dolny koniec w kształcie cylindrycznym wchodzi w otwór olejowy 28 (fig. 15).

Wynalazek nie ogranicza się do układu smarowania dla przekładni planetarnej z pojedynczym małym kołem zębatym, lecz może być zastosowany do systemu przekładni planetarnej z podwójnym małym kołem zębatym lub innej przekładni planetarnej, jak np. przekładnia planetarna typu Ravigneaux.

Zgodnie z powyższym przykładem wykonania wynalazku nawet w łożysku małego koła zębatego umieszczonym stosunkowo wysoko, poprzez zamocowanie jarzma, olej smarujący może gromadzić się w studzience olejowej umieszczonej stosunkowo wysoko, odpowiednio do łożyska małego koła zębatego, skąd następuje doprowadzenie oleju smarującego. W rezultacie, olej smarujący jest doprowadzany do łożyska małego koła zębatego umieszczonego stosunkowo wysoko i szybko po doprowadzeniu oleju smarującego do rowka olejowego, co umożliwia dostateczne smarowanie tego łożyska, według potrzeby. Także szybkość zbierania oleju smarującego oraz ilość zebranego oleju smarującego różnią się w zależności od kształtu każdej studzienki olejowej. W rezultacie, olej smarujący przy szybkości i w ilości według kształtu studzienki olejowej jest podawany do łożysk małego koła zębatego poprzez otwory olejowe w sworzniach małego koła zębatego umieszczonych odpowiednio do każdej studzienki olejowej. W rezultacie, nawet przy zamocowanym jarzmie możliwe jest wystarczające smarowanie łożysk małego koła zębatego bez opóźnienia.

Następnie będzie opisany układ smarowania 101 przekładni planetarnej pokazanej w pierwszym do trzeciego przykładach wykonania. Mianowicie, w odniesieniu do rysunków będzie opisany przykład wykonania układu smarowania 101, który doprowadza olej smarujący do części wymagających smarowania, np. łożysk 27 małego koła zębatego w przekładni planetarnej.

Na fig. 16 pokazano układ smarowania 101, w którym występuje pojemnik 102 (np. miska). Pojemnik (miska) 102 składa się z pierwszej części utrzymującej 103, drugiej części utrzymującej 104 i ze zbiornika oleju 105. Pierwsza część utrzymująca 103 tworzy w przekroju poprzecznym w kierunku wysokości kształt zasadniczo łukowy. Pierwsza część utrzymująca 103 tworzy łuk o długości około 270 stopni, z otworem 106 pomiędzy dwoma końcami pierwszej części utrzymującej 103 w kierunku obwodowym. W wewnętrznej części 103A pierwszej części utrzymującej 103 jest utworzona miska oleju smarującego A1, gdzie umieszczone jest również pierwsze koło zębate 107. W misce oleju smarującego A1 jest zanurzona część pierwszego koła zębatego 107. Pierwsze koło zębate 107 obraca się w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara wokół osi obrotu B1.

Druga część utrzymująca 104 ma zasadniczo łukowy przekrój w kierunku wysokości. Druga część utrzymująca 104 tworzy łuk o długości około 120 stopni. Część łącząca 110 jest utworzona w miejscu, gdzie jeden koniec drugiej części utrzymującej 104 w kierunku obwodowym jest połączony z jednym końcem pierwszej części utrzymującej 103. Miska oleju smarującego C1 jest utworzona na wgłębionej stronie (tzn. po stronie górnej powierzchni) drugiej części utrzymującej 104, gdzie umieszczone jest również drugie koło zębate 108. Drugie koło zębate 108 jest zamocowane do drugiego obrotowego wału (nie pokazano), który obraca się wokół osi obrotu D1. Część dolnej krawędzi 109 na zewnętrznym obwodzie drugiego koła zębatego 108 jest umieszczona poniżej górnej krawędzi w części łączącej 110. Stosownie, część zewnętrznego obwodu drugiego koła zębatego 108 jest zanurzona w misce oleju smarującego C1. Należy zauważyć, że pierwsze koło zębate 107 i drugie koło zębate 108 nie są połączone. Ponadto, pierwszy obrotowy wał i drugi obrotowy wał są poziome i obracają się wokół równoległych osi (nie pokazano). Moc jest przekazywana pomiędzy pierwszym obrotowym wałem i drugim obrotowym wałem poprzez człon przenoszący (nie pokazano).

PL 207 399 B1

Zbiornik oleju 105 ma kształt trapezowy w przekroju wysokości, w którym występuje strona dolna, strona prawa i strona lewa. Część łącząca 111 jest utworzona w miejscu, gdzie jeden koniec zbiornika oleju 105 jest połączony z jednym końcem drugiej części utrzymującej 104. Wysokość górnej krawędzi 112 pierwszego koła zębatego 107 znajduje się pomiędzy osią obrotu D1 i górną krawędzią części łączącej 110. Ponadto, pierwsze koło zębate 107 i drugie koło zębate 108 znajdują się zasadniczo w tym samym położeniu w kierunku poosiowym, odpowiadająco na pierwszym obrotowym wale i drugim obrotowym wale. Także wysokość osi obrotu D1 i wysokość górnej krawędzi części łączącej 111 są zasadniczo takie same. Ponadto, otwór 106 znajduje się pomiędzy osią obrotu B1 i osią obrotu D1. To znaczy, otwór 106 jest usytuowany pomiędzy pierwszym kołem zębatym 107 i drugim kołem zębatym 108.

W układzie smarowania 101 o powyższej konfiguracji pierwsze koło zębate 107 i drugie koło zębate 108 obracają się w wyniku przeniesienia mocy pomiędzy przynajmniej silnikiem spalinowym lub silnikiem elektrycznym i kołami jezdnymi. Olej smarujący A1 zgromadzony w misce oleju smarującego jest podawany w kierunku obwodowym podczas przylegania do pierwszego koła zębatego 107 i odrzucany na zewnątrz pierwszego koła zębatego 107 przez siłę odśrodkową podczas obracania pierwszego koła zębatego 107 w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara.

Część odrzucanego w ten sposób oleju smarującego przechodzi poprzez otwór 106 w kierunku górnej powierzchni drugiej części utrzymującej 104. Z położenia powyżej drugiej części utrzymującej 104 olej smarujący C1 spływa w dół w naturalny sposób i tworzy miskę oleju smarującego. Po napełnieniu miski oleju smarującego C1 jest on odrzucany przez drugie koło zębate 108 w górę w wyniku działania siły odśrodkowej, po czym spływa w dół w naturalny sposób i zbiera się w wewnętrznej części 105A zbiornika oleju 105. Olej smarujący doprowadzony do wewnętrznej części 105A zbiornika oleju 105 dochodzi następnie do części wymagających smarowania, jak np. silnik elektryczny, prądnica, współpracujące części kół zębatych i łożyska, poprzez rowek olejowy (nie pokazano). W ten sposób części wymagające smarowania są smarowane i chłodzone przez olej smarujący. Powstrzymane jest w ten sposób przegrzewanie, zużycie itp., części wymagających smarowania, i poprawiona jest tym samym trwałość i żywotność tych części.

W ten sposób, zgodnie z czwartym przykładem pokazanym na fig. 16 olej smarujący z miski oleju smarującego A1 jest doprowadzany do części wymagających smarowania w kilku krokach, pierwszym krokiem jest przeniesienie oleju smarującego poprzez obrót pierwszego koła zębatego 107, a drugim jest przeniesienie oleju smarującego poprzez obrót drugiego koła zębatego 108. Stosownie, nawet jeśli pierwsza część utrzymująca 103 jest oddzielona od zbiornika oleju 105, można uniknąć niedoboru ilości oleju smarującego podawanego do zbiornika oleju 105. Dzięki temu układ w odniesieniu do wzajemnych położeń zbiornika oleju 105 i pierwszego koła zębatego 107 nie jest ograniczony w kierunku wysokości, co zwiększa stopień swobody.

Również, ponieważ olej smarujący przenoszony przez pierwsze koło zębate 107 jest odbierany przez drugie koło zębate 108 i następnie dostarczany do zbiornika oleju 105, olej smarujący można doprowadzać do zbiornika oleju 105, gdy zbiornik oleju 105 jest oddzielony od pierwszego koła zębatego 107, niezależnie od szybkości obrotu pierwszego koła zębatego 107. Innymi słowy, można zapewnić potrzebną ilość oleju smarującego doprowadzanego do zbiornika oleju 105 bez zwiększenia pola powierzchni pierwszego koła zębatego 107, które jest zanurzone w misce oleju smarującego A1. W rezultacie, można zmniejszyć spadek mocy pomiędzy obracającymi się kołami zębatymi.

Ponadto, olej smarujący można doprowadzać do zbiornika oleju 105 ponad krawędzią górnej części łączącej 111, która jest wyższa od górnej krawędzi 112 pierwszego koła zębatego 107. Ponadto, ponieważ olej smarujący jest utrzymywany przez rowki zębów utworzone pomiędzy zębami drugiego koła zębatego 108, możliwa jest poprawa utrzymywania oleju dla drugiego koła zębatego 108.

W odniesieniu do odpowiadającej zależności pomiędzy elementami przykładu wykonania pokazanego na fig. 16 i elementami według wynalazku, pierwsze koło zębate 107 odpowiada pierwszemu korpusowi wirującemu według tego wynalazku, zbiornik oleju 105, silnik elektryczny, prądnica, części współpracujące pomiędzy kołami zębatymi, łożyska itp. odpowiadają częściom wymagającym smarowania według wynalazku, drugie koło zębate 108 odpowiada drugiemu obrotowemu korpusowi według wynalazku, miska oleju smarującego C1 odpowiada środkowej misce oleju według wynalazku, rowki zębów pomiędzy uzębieniem wykonanym na zewnętrznym obwodzie drugiego koła zębatego 108 odpowiadają częściom zagłębionym według wynalazku, górna krawędź części łączącej 111 odpowiada górnej krawędzi jednej z części wymagających smarowania według wynalazku, pierwszy obrotowy

PL 207 399 B1 wał itp. odpowiada obrotowym członom do przenoszenia mocy, a miska oleju smarującego A1 odpowiada górnej misce oleju według wynalazku.

W następnym, piątym przykładzie wykonania, elementy układu smarowania 101 pokazanego na fig. 17 odpowiadające elementom układu smarowania 101 pokazanego na fig. 16 są oznaczone tymi samymi odnośnikami zastosowanymi na fig. 16, a ich opis będzie pominięty. Na fig. 17 druga część utrzymująca 104 ma kształt łukowy na długości 300 stopni lub powyżej. Druga część utrzymująca 104 zawiera pierwszą część łukową 117 w pobliżu otworu 106. W drugiej części utrzymującej 104, w położeniu w pobliżu otworu 106, tj. w pierwszej części łukowej 117, jest utworzony przelot 113. Przelot 113 przechodzi poprzez drugą część utrzymującą 104 w kierunku grubości. Przelot 113 i górna krawędź 112 pierwszego koła zębatego 107 są ustawione zasadniczo na tej samej wysokości.

W drugiej części utrzymującej 104, w położeniu odpowiadającym górnej krawędzi 114 drugiego koła zębatego 108, także jest utworzony otwór 115. Otwór 115 jest utworzony pomiędzy pierwszą częścią łukową 117 i drugą częścią łukową 118. W przykładzie pokazanym na fig. 17 druga część łukowa 118 służy jako część drugiej części utrzymującej 104 w kierunku obwodowym oraz jako część zbiornika oleju 105. Górną krawędź 116 drugiej części łukowej 118 umieszczono wyżej górnej krawędzi 114 drugiego koła zębatego 108.

Zgodnie z przykładem pokazanym na fig. 17, podczas obracania pierwszego wału obrotowego i drugiego wału obrotowego pierwsze koło zębate 107 i drugie koło zębate 108 obracają się w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara. Szybkość obrotowa drugiego koła zębatego 108 jest większa niż pierwszego koła zębatego 107. Olej smarujący odrzucany poprzez obrót pierwszego koła zębatego 107 przechodzi przez otwór 106 w kierunku zewnętrznego czoła drugiej części utrzymującej

104. Część oleju smarującego, która jest odrzucana w kierunku zewnętrznego czoła drugiej części utrzymującej 104, przechodzi poprzez przelot 113 i spływa do wewnętrznej części 104A drugiej części utrzymującej 104.

W ten sposób miska oleju smarującego C1 jest utworzona w wewnętrznej części 104A drugiej części utrzymującej 104. Olej smarujący C1 w misce oleju jest zabierany poprzez obracanie drugiego koła zębatego 108 i odrzucany siłą odśrodkową poprzez otwór 115, przez co przechodzi ponad górną krawędzią 116 do zbiornika oleju 105. Te same części składowe w piątym przykładzie wykonania jak części składowe w czwartym przykładzie wykonania zapewniają takie samo działanie i efekty, jak uzyskano w czwartym przykładzie wykonania.

Następny, szósty przykład wykonania układu smarowania 101 pokazany jest na fig. 18, a jego elementy które są takie same jak w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 16 i 17 są oznaczone tymi samymi numerami odnośników, jak na fig. 16 i 17 i ich opisy będą pominięte. W drugiej części utrzymującej 104 występuje część ścienna 119 przebiegająca w kierunku wysokości. Część ścienna

119 służy jako część drugiej sekcji utrzymującej 104 i jako część zbiornika oleju 105. Górna krawędź

120 części ściennej 119 jest wyższa od górnej krawędzi 114 drugiego koła zębatego 108. Człon prowadzący 121, który wystaje w kierunku górnej krawędzi 114 drugiego koła zębatego 108 przebiega od górnej krawędzi 120 części ściennej 119. Człon prowadzący 121 ma kształt płytkowy, a jego górna powierzchnia czołowa jest pochylona w dół w kierunku górnej krawędzi 114 drugiego koła zębatego 108. Otwór 115 jest utworzony pomiędzy wolnym końcem członu prowadzącego 121 i częścią końcową pierwszej łukowo ukształtowanej części 117 w kierunku obwodowym.

Również w szóstym przykładzie wykonania, gdy pierwsze koło zębate 107 i drugie koło zębate 108 obracają się w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, powstaje miska oleju smarującego C1 poprzez takie samo działanie jak w drugim przykładzie wykonania. Drugie koło zębate 108 obraca się szybciej niż pierwsze koło zębate 107 i siła odśrodkowa działająca na olej smarujący jest również większa na drugim kole zębatym 108 niż na pierwszym kołem zębatym 107. Odrzucany w górę olej smarujący przez drugie koło zębate 108 przechodzi poprzez otwór 115 i osiada na górnej powierzchni czołowej członu prowadzącego 121. Olej smarujący sięga następnie górnej powierzchni czołowej członu prowadzącego 121 w wyniku siły bezwładności, po odrzuceniu w górę przez drugie koło zębate 108 i spływa do zbiornika oleju 105.

Części składowe w szóstym przykładzie wykonania, które są takie same jak części w czwartym i piątym przykładzie wykonania, zapewniają takie samo działanie i efekty, jakie uzyskano w czwartym i piątym przykładzie wykonania. Dodatkowo, w szóstym przykładzie wykonania pomiędzy otworem 115 i przestrzenią powyżej zbiornika oleju 105 jest umieszczony człon prowadzący 121. W rezultacie, olej smarujący zabierany przez pierwsze koło zębate 107 jest niezawodnie doprowadzany do zbiornika oleju 105, niezależnie od odległości pomiędzy pierwszym kołem zębatym 107 i zbiornikiem oleju

PL 207 399 B1

105 w kierunku wysokości. Odnośna zależność pomiędzy elementami szóstego przykładu wykonania i elementami według tego wynalazku jest taka sama, jak odnośna zależność pomiędzy elementami czwartego przykładu wykonania i elementami według tego wynalazku.

Siódmy przykład wykonania układu smarowania 101 pokazany jest na fig. 19. Elementy układu, które są takie same jak w przykładach wykonania pokazanych na fig. 16 i 17, są oznaczone tymi samymi numerami odnośników, jak na fig. 16 i 17, a ich opisy będą pominięte. Na fig. 19 człon prowadzący 122 jest wykonany zasadniczo poziomo z boku pierwszego koła zębatego 107. Człon prowadzący 122 ma kształt płytkowy. Pomiędzy członem prowadzącym 122 i bocznym czołem (lub czołem końcowym) 123 pierwszego koła zębatego 107 występuje mały odstęp. Jeśli materiał bocznego czoła 123 ma małą wytrzymałość (np. elastomer itp.), człon prowadzący 122 może stykać się z bocznym czołem 123 pierwszego koła zębatego 107. Boczne czoło 123 pierwszego koła zębatego 107 dotyczy czoła prostopadłego do osi pierwszego obrotowego wału.

Człon prowadzący 122 wykonany jest na wysokości pomiędzy górną krawędzią 112 pierwszego koła zębatego 107 i osią obrotu B1. Części końcowe członu prowadzącego 122 po stronie przeciwnej pierwszego koła zębatego 107 są połączone z drugą częścią utrzymującą 104. Górna powierzchnia czołowa członu prowadzącego 122 i dolna krawędź wewnętrznej powierzchni czołowej przelotu 113 znajdują się zasadniczo na tej samej wysokości. Na fig. 19 jeden człon prowadzący 122 umieszczony jest na jednym bocznym czole 123 pierwszego koła zębatego 107. Alternatywnie, można oddzielnie połączyć dwa człony prowadzące 122 z bocznym czołem 123 po obu stronach pierwszego koła zębatego 107.

Części składowe w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 19, które są takie same jak w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 16 i 17, zapewniają to samo działanie i efekty uzyskane w przykładach wykonania pokazanych na fig. 16 i 17. Ponadto, w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 19 część oleju zabieranego przez pierwsze koło zębate 107 jest zabierana przez człon prowadzący 122. Mianowicie, olej smarujący, który przylega do bocznego czoła 123 pierwszego koła zębatego 107 jest zabierany przez człon prowadzący 122. Olej ten przemieszcza się następnie (przebiega) po górnej powierzchni czołowej członu prowadzącego 122 w kierunku przelotu 113 dzięki sile bezwładności, po zejściu z pierwszego koła zębatego 107. Po przejściu poprzez przelot 113 olej smarujący przechodzi do wewnętrznej części 104A drugiej części utrzymującej 104, skąd jest przenoszony do zbiornika oleju 105, jak opisano powyżej.

Także, w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 19, jeśli pierwsze koło zębate 107 obraca się z dużą szybkością, olej smarujący odrzucany przez siłę odśrodkową przechodzi przez przelot 113 i spływa do wewnętrznej części 104A drugiej części utrzymującej 104. Gdy pierwsze koło zębate 107 obraca się z małą szybkością, przez co olej smarujący odrzucany w górę przez siłę odśrodkową nie sięga do przelotu 113, olej smarujący przywierający do pierwszego koła zębatego 107 dzięki lepkości i oporom ścinania jest następnie porywany przez boczne czoło 123 i przenoszony do zbiornika oleju

105. Stosownie, możliwe jest zapewnienie doprowadzenia ilości oleju do zbiornika oleju 105, niezależnie od szybkości obrotowej pierwszego koła zębatego 107 (dopóki pierwsze koło zębate nie będzie zatrzymane). Zastosowanie dwóch członów prowadzących 122 dodatkowo zwiększa ilość oleju smarującego zabieranego z pierwszego koła zębatego 107. Odpowiadająca zależność pomiędzy elementami pokazanymi na fig. 19 i elementami według wynalazku jest taka sama jak odpowiadająca zależność pomiędzy elementami pokazanymi na fig. 15 i elementami według wynalazku.

Ósmy przykład wykonania układu smarowania 101 jest pokazany na fig. 20. Elementy układu, które są takie same jak w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 16 i 19 są oznaczone tymi samymi numerami odnośników, jak na fig. 16 i 19, a ich opisy będą pominięte. W przykładzie wykonania pokazanym na fig. 20, zastosowane jest trzecie koło zębate 124, które zazębia się pierwszym kołem zębatym 107. Trzecie koło zębate 124 jest zamontowane na trzecim obrotowym wale (nie pokazano). Pierwsze koło zębate 107 i trzecie koło zębate 124 są kołami śrubowymi. Także w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 20 pierwsze koło zębate 107 i drugie koło zębate 108 obracają się w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, a trzecie koło zębate obraca się w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara. Części składowe w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 20, które są takie same jak w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 16 i 19 zapewniają to samo działanie i efekty uzyskane w przykładach wykonania pokazanych na fig. 16 i 19.

Także w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 20, ponieważ pierwsze koło zębate 107 i trzecie koło zębate 124 są śrubowymi kołami zębatymi, część zetknięcia lub tzw. punkt zetknięcia pomiędzy czołem zęba pierwszego koła zębatego 107 oraz czołem zęba trzeciego koła zębatego 124 przemieszcza się w kierunku linii zęba podczas obracania się pierwszego koła zębatego 107 i trzecie18

PL 207 399 B1 go koła zębatego 124. Tak, więc, olej smarujący utrzymywany w rowkach zębów pomiędzy uzębieniem pierwszego koła zębatego 107 jest wypychany w kierunku linii zęba uzębienia, w miarę poruszania się punktu zetknięcia pomiędzy uzębieniem pierwszego koła zębatego 107 i uzębieniem trzeciego koła zębatego 124. To znaczy, olej smarujący przemieszcza się od punktu, gdzie rozpoczyna się sprzężenie do punktu, gdzie kończy się sprzężenie.

W ten sposób olej smarujący po przejściu w kierunku linii zęba jest następnie wypychany na człon prowadzący 122. To jest, w przykładzie pokazanym na fig. 20 olej smarujący przylegający do bocznego czoła 123 pierwszego koła zębatego 107 oraz olej smarujący utrzymywany w rowkach pierwszego koła zębatego 107 są przenoszone do wewnętrznej części 104A drugiej części utrzymującej 104 poprzez górną powierzchnię czołową członu prowadzącego 122. Tak więc, ilość oleju smarującego doprowadzanego do zbiornika oleju 105 można możliwie szybko zwiększyć.

Także, poprzez wypychanie oleju smarującego zatrzymanego w rowkach zębów pierwszego koła zębatego 107 na zewnątrz w kierunku linii zęba, można zapewnić podawanie oleju smarującego do członu prowadzącego 122. Stosownie, nawet jeśli odstęp pomiędzy członem prowadzącym 122 i bocznym czołem 123 pierwszego koła zębatego 107 nie jest bardzo wąski, w dalszym ciągu zapewniona będzie potrzebna ilość oleju smarującego. Również, jeśli szybkość obrotowa pierwszego koła zębatego 107 jest mała, w dalszym ciągu zapewnione będzie doprowadzenie oleju smarującego do zbiornika oleju 105. Człon prowadzący 122 jest oczywiście umieszczony w pobliżu bocznego czoła 123, które znajduje się obok punktu zakończenia połączenia. W odniesieniu do zależności pomiędzy elementami przykładu wykonania pokazanego na fig. 20 oraz elementami według wynalazku, zęby pierwszego koła zębatego 107 i trzeciego koła zębatego 124 odpowiadają mechanizmowi wypychającemu według niniejszego wynalazku. Odpowiadająca zależność innych elementów przykładu wykonania pokazanego na fig. 20 i elementy według wynalazku są takie same jak pomiędzy elementami przykładów wykonania pokazanych na fig. 16 i 19 oraz elementami według wynalazku.

Dziewiąty przykład wykonania układu smarowania 101 według wynalazku pokazano na fig. 21. Elementy układu smarowania 101 pokazane na fig. 21, które są takie same jak w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 16, 17 i 19, oznaczono tymi samymi odnośnikami, jak na fig. 16, 17 i 19, z pominięciem ich opisu. W przykładzie wykonania pokazanym na fig. 21 człon prowadzący 125 przebiega od górnej krawędzi drugiej części łukowej 118 w drugiej części utrzymującej 104. Człon prowadzący 125 dochodzi do boku drugiego koła zębatego 108 i występuje tu określony odstęp pomiędzy członem prowadzącym 125 oraz bocznym czołem 126 drugiego koła zębatego 108. Alternatywnie, do drugiego koła zębatego 108 można połączyć dwa człony prowadzące 125, po jednym na każdym bocznym czole 126 drugiego koła zębatego 108. Części składowe w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 21, które są takie same jak w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 16, 17, i 19, zapewniają to samo działanie i efekty uzyskane w przykładach wykonania pokazanych na fig. 16, 17, i 19.

Także, w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 21 olej smarujący przywierający do bocznego czoła 126 drugiego koła zębatego 108 jest odbierany przez człon prowadzący 125 podczas obracania drugiego koła zębatego 108, i olej smarujący na górnej powierzchni czołowej członu prowadzącego 125 przemieszcza się w kierunku zbiornika oleju 105 pod wpływem siły bezwładności, po odebraniu z drugiego koła zębatego 108. To jest, w przykładzie pokazanym na fig. 21 olej smarujący może być przenoszony do zbiornika oleju 105 przez boczne czoło 123 pierwszego koła zębatego 107 i bocznym czole 126 drugiego koła 108. W związku z tym ilość oleju smarującego dostarczanego do zbiornika oleju 105 może wzrosnąć tak szybko, jak jest to możliwe. Odpowiadająca zależność innych elementów przykładu wykonania pokazanego na fig. 21 i elementów według wynalazku są takie same jak odpowiadające zależności pomiędzy elementami przykładów wykonania pokazanymi na fig. 16, 17 i 19 oraz elementami według wynalazku. Dziesiąty przykład wykonania układu smarowania 101 według wynalazku jest pokazany na fig. 22. Elementy układu pokazane na fig. 22, które są takie same jak w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 16, 17, 19, i 21 będą oznaczone tymi samymi numerami odnośników, jak na fig. 16, 17, 19, i 21, a ich opisy będą pominięte. W przykładzie wykonania pokazanym na fig. 22, zastosowano trzecie koło zębate 127, które zazębia się drugim kołem zębatym 108. Trzecie koło zębate 127 jest zamontowane na trzecim obrotowym wale (nie pokazano). Drugie koło zębate 108 i trzecie koło zębate 127 są kołami śrubowymi. Części składowe w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 22, które są takie same jak w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 16, 17, 19, i 21 zapewniają to samo działanie i efekty uzyskane w przykładach wykonania pokazanych na fig. 16, 17, 19, i 21.

PL 207 399 B1

Także, w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 22 drugie koło zębate 108 obraca się w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, a trzecie koło zębate 127 obraca się w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara. W przykładzie wykonania pokazanym na fig. 22, ponieważ drugie koło zębate 108 i trzecie koło zębate 127 są kołami śrubowymi, część zetknięcia lub tzw. punkt zetknięcia pomiędzy czołem zęba drugiego koła zębatego 108 i czołem zęba trzeciego koła zębatego 127 przemieszcza się w kierunku linii zęba, gdy drugie koło zębate 108 i trzecie koło zębate 127 obracają się. Tak więc olej smarujący utrzymywany w rowkach zębów pomiędzy uzębieniem drugiego koła zębatego 108 jest wypychany w kierunku linii zęba uzębienia, w miarę poruszania się punktu zetknięcia pomiędzy uzębieniem drugiego koła zębatego 108 i uzębieniem trzeciego koła zębatego 127. Innymi słowy, olej smarujący przemieszcza się od punktu, gdzie rozpoczyna się do punktu, gdzie kończy się połączenie.

W ten sposób olej smarujący po przejściu w kierunku linii zęba w uzębieniu jest następnie wypychany na człon prowadzący 125. To jest, w przykładzie pokazanym na fig. 22 olej smarujący, który przywiera do bocznego czoła 126 drugiego koła zębatego 108, a także olej smarujący utrzymywany w rowkach zębów drugiego koła zębatego 108, są przenoszone do zbiornika oleju 105 na górnej powierzchni czołowej członu prowadzącego 125. W ten sposób można szybko zwiększyć ilość oleju smarującego doprowadzanego do zbiornika oleju 105.

Także, poprzez wypychanie oleju smarującego zatrzymanego w rowkach zębów drugiego koła zębatego 108 na zewnątrz w kierunku linii zęba, można zapewnić doprowadzenie oleju smarującego do członu prowadzącego 125. Stosownie, nawet jeśli odstęp pomiędzy członem prowadzącym 125 i bocznym czołem 126 pierwszego koła zębatego 108 nie jest bardzo wąski, wciąż będzie zapewniona potrzebna ilość oleju smarującego. Również, jeśli szybkość obrotowa drugiego koła zębatego 108 jest mała, wciąż będzie zapewnione doprowadzenie oleju smarującego do zbiornika oleju 105. Człon prowadzący 125 jest oczywiście umieszczony w pobliżu bocznego czoła 126, które znajduje się obok punktu zakończenia połączenia. W odniesieniu do odpowiadającej zależności pomiędzy elementami przykładu wykonania pokazanego na fig. 22 i elementami według niniejszego wynalazku, uzębienie drugiego koła zębatego 108 i uzębienie trzeciego koła zębatego 127 odpowiadają mechanizmom wypychającym według niniejszego wynalazku. Odpowiadająca zależność innych elementów przykładu wykonania pokazanego na fig. 22 i elementów według wynalazku są takie same jak odpowiadające zależności pomiędzy elementami przykładów wykonania pokazane na fig. 16, 17, 19, i 21 elementów według wynalazku.

Jedenasty przykłady wykonania układu smarowania 101 według wynalazku przedstawiono na fig. 23 i 24. Pojemnik 102 umieszczony wewnątrz obudowy zawiera pierwszą częścią utrzymującą 131. Pierwsza część utrzymująca 131 posiada zasadniczo łukowy przekrój w kierunku wysokości. Pierwsza część utrzymująca 131 jest wykonana na łuku około 180 stopni, z otworem 134A utworzonym pomiędzy jedną częścią końcową 132 i drugą częścią końcową 133 w kierunku obwodowym. Ponadto, w ciągłości z pierwszą częścią utrzymującą 131 utworzono zbiornik oleju 105. Pierwsza część utrzymująca 131 służy również jako część zbiornika oleju 105.

Człon prowadzący 134 przebiega od części końcowej 132, która spośród części 132 i 133 znajduje się po przeciwnej stronie zbiornika oleju 105. Człon prowadzący 134 posiada część poziomą 135 i część pionową 136. Część pozioma 135 wystaje w kierunku zewnętrznym pierwszej części utrzymującej 131. Część zagłębiona 137 wystaje wzdłuż wewnętrznego czoła części poziomej 135 oraz wewnętrznego czoła części pionowej 136. W tym przypadku określenie wewnętrzne czoło dotyczy czoła skierowanego do wewnętrznej części 131A pierwszej części utrzymującej 131. Część części poziomej 135 wystaje z boku bocznego czoła pierwszego koła zębatego 129 po stronie w pobliżu drugiego koła zębatego 130.

Wewnątrz obudowy umieszczono obrotowy wał 128 (nie pokazano). Na obrotowym wale 128 zamontowano pierwsze koło zębate 129 i drugie koło zębate 130. Pierwsze koło zębate 129 i drugie koło zębate 130 obracają się w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara na fig. 23. Średnica koła głów pierwszego koła zębatego 129 jest większa od średnicy koła głów drugiego koła zębatego 130. Pierwsze koło zębate 129 i drugie koło zębate 130 są umieszczone w wewnętrznej części 131A pierwszej części utrzymującej 131. Część pierwszego koła zębatego 129 wystaje na zewnątrz poprzez otwór 134A. Ponadto, zastosowano trzecie koło zębate 138, które zazębia się z pierwszym kołem zębatym 129.

Trzecie koło zębate 138 jest umieszczone ponad członem prowadzącym 134. Pierwsze koło zębate 129 i trzecie koło zębate 138 są kołami śrubowymi, a punkt zetknięcia pomiędzy pierwszym

PL 207 399 B1 kołem zębatym 129 i trzecim kołem zębatym 138 znajduje się pomiędzy górną krawędzią 139 pierwszego koła zębatego 129 i częścią zagłębioną 137 w kierunku obwodowym pierwszego koła zębatego

129. Pierwsza część zagłębiona 137 znajduje się również w polu zawierającym pierwsze koło zębate 129 i drugie koło zębate 130 w kierunku poosiowym obrotowego wału 128.

Na fig. 23 i 24 olej smarujący w misce oleju A1 wewnątrz pierwszej części utrzymującej 131 jest zabierany poprzez obracanie pierwsze koło zębatego 129. W przykładzie wykonania pokazanym na fig. 23 i 24, ponieważ pierwsze koło zębate 129 i trzecie koło zębate 138 są kołami śrubowymi, część zetknięcia lub tzw. punkt zetknięcia pomiędzy czołem zęba pierwszego koła zębatego 129 i czołem zęba trzeciego koła zębatego 138 przemieszcza się w kierunku uzębienia gdy pierwsze koło zębate 129 i trzecie koło zębate 138 obracają się. Tak, więc, olej smarujący utrzymywany w rowkach zębów pomiędzy uzębieniem pierwszego koła zębatego 129 jest wypychany w kierunku linii zęba uzębienia, w miarę poruszania się punktu zetknięcia pomiędzy uzębieniem pierwszego koła zębatego 129 i uzębieniem trzeciego koła zębatego 138. Innymi słowy, olej smarujący przemieszcza się od punktu, gdzie rozpoczyna się sprzęgnięcie do punktu, gdzie kończy się sprzęgnięcie.

W ten sposób olej smarujący przechodzący w kierunku linii zęba uzębienia przedostaje się do części zagłębionej 137. Olej smarujący wprowadzony do części zagłębionej 137 przechodzi następnie w kierunku drugiego koła zębatego 130 dzięki sile bezwładności od przemieszczenia w kierunku linii zęba i przywiera do drugiego koła zębatego 130. Olej smarujący jest następnie odrzucany w górę przez siłę odśrodkową wskutek obrotu drugiego koła zębatego 130 i przechodzi do zbiornika oleju 105.

W jedenastym przykładzie wykonania olej smarujący jest przenoszony w licznych stopniach, pierwszy stopień jest przeniesieniem oleju smarującego poprzez obrót pierwszego koła zębatego 129, a drugi jest przeniesieniem oleju smarującego poprzez obrót drugiego koła zębatego 130. Stosownie, nawet jeśli pierwsza część utrzymująca 131 jest oddzielona od zbiornika oleju 105, można uniknąć niedoboru ilości oleju smarującego podawanego do zbiornika oleju 105.

Również, ponieważ olej smarujący jest utrzymywany w rowkach zębów drugiego koła zębatego

130, poprawiono utrzymywanie oleju smarującego w drugim kole zębatym 130. Ponadto, olej smarujący jest również chwilowo utrzymywany w części zagłębionej 137. Tak więc, poprawiono doprowadzenie oleju smarującego nawet gdy pierwsze koło zębate 129 i drugie koło zębate 130 są rozstawione na dużej odległości. Również, ponieważ olej smarujący utrzymywany w pierwszym kole zębatym

129 jest wypychany w kierunku linii zęba poprzez zazębienie pierwszego koła zębatego 129 i drugiego koła zębatego 130, poprawiono zdolność oddzielenia oleju smarującego, który przylega do pierwszego koła zębatego 129. Olej smarujący może być doprowadzany do zbiornika oleju 105 niezależnie od szybkości obrotowej pierwszego koła zębatego 129. Ponadto, możliwe jest także ograniczenie pola powierzchni pierwszego koła zębatego 129, które jest zanurzone w oleju smarującym.

Dwunasty przykład wykonania układu smarowania 101 jest pokazany na fig. 25. Elementy pokazane na fig. 25, które są takie same jak w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 23 i 24 są oznaczone tymi samymi numerami odnośników, jak na fig. 23 i 24, a ich opisy będą tu pominięte. Także, w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 25 część ścienna 119, która wystaje w kierunku wysokości, przebiega od części końcowej pierwszej części utrzymującej 131 po stronie przeciwnej do części końcowej 132. Górna krawędź części spodniej 119 przebiega do części spodniej zbiornika oleju 105. Człon prowadzący 140, który wystaje w kierunku górnej krawędzi 139 drugiego koła zębatego

130 przebiega od górnej krawędzi 141 części ściennej 105. Człon prowadzący 140 ma kształt płytkowy, a jego górną powierzchnię czołową pochylono w kół w kierunku górnej krawędzi 139 drugiego koła zębatego 130. Górna krawędź 139 znajduje się wyżej niż górna krawędź 142 pierwszego koła zębatego 129.

Części składowe w dwunastym przykładzie wykonania, które są takie same jak części w dwunastym przykładzie wykonania zapewniają takie samo działanie i efekty, jakie uzyskano w jedenastym przykładzie wykonania. Ponadto, w dwunastym przykładzie wykonania szybkość obrotowa drugiego koła zębatego 130 jest większa od szybkości obrotowej pierwszego koła zębatego 129. Olej smarujący utrzymywany w drugim kole zębatym 130 jest odrzucany w górę siłą odśrodkową i przechodzi wzdłuż górnej powierzchni czołowej członu prowadzącego 140, po czym przechodzi ponad górną krawędzią 141 i spływa do wewnętrznej części 105A zbiornika oleju 105. W ten sposób, zgodnie z dwunastym przykładem wykonania, dzięki zastosowaniu członu prowadzącego 140 olej smarujący opuszcza górną krawędź 141, która jest wyższa od górnej krawędzi 142 pierwszego koła zębatego 129 i jest przenoszony do zbiornika oleju 105. Tak więc, możliwe jest niezawodne podawanie oleju smarującego do zbiornika oleju 105, gdy zbiornik oleju 105 znajduje się wyżej niż górna krawędź 142 pierwszego koła zębatego 129.

PL 207 399 B1

Trzynasty przykład wykonania układu smarowania 101 pokazano na fig. 26 i 27. Elementy pokazane na fig. 26 i 27, które są takie same jak pokazano na fig. 23 i 24 będą oznaczone tymi samymi numerami odnośników, jak na fig. 23 i 24, a ich opisy będą pominięte. W trzynastym przykładzie wykonania człon prowadzący 143 przebiega od pierwszej części utrzymującej 131, przez co służy również jako część zbiornika oleju 105. Człon prowadzący 143 ma kształt płytowy i leży zasadniczo poziomo. Części składowe w trzynastym przykładzie wykonania, które są takie same jak części w jedenastym przykładzie wykonania dostarczają takie samo działanie i efekty, jakie uzyskano w jedenastym przykładzie wykonania. Ponadto, olej smarujący przylegający do bocznego czoła drugiego koła zębatego 130 jest odbierany przez człon prowadzący 143 i przenoszony wzdłuż górnej powierzchni czołowej członu prowadzącego 143, dzięki czemu jest dostarczany do zbiornika oleju 105. Tak więc, możliwe jest zwiększenie ilości oleju smarującego dostarczanego do zbiornika oleju 105 tak szybko, jak jest to możliwe.

Czternasty przykład wykonania układu smarowania 101 jest pokazany na fig. 28 i 29. Elementy pokazane na fig. 28 i 29, które są takie same jak elementy pokazane na fig. 26 i 27 są oznaczone tymi samymi numerami odnośników, jak na fig. 26 i 27, a ich opisy będą pominięte. W czternastym przykładzie wykonania drugie koło zębate 130 zazębia się z czwartym kołem zębatym 144. Drugie koło zębate 130 i czwarte koło zębate 144 są kołami śrubowymi. Miejsce, w którym łączy się drugie koło zębate 130 i czwarte koło zębate 144, znajduje się powyżej górnej powierzchni czołowej członu prowadzącego 143. Części składowe w czternastym przykładzie wykonania, które są takie same jak części w piętnastym przykładzie wykonania dostarczają takie samo działanie i efekty, jakie uzyskano w trzynastym przykładzie wykonania.

Także w czternastym przykładzie wykonania, ponieważ drugie koło zębate 130 i czwarte koło zębate 144 są kołami śrubowymi, punkt zetknięcia pomiędzy czołem zęba uzębienia drugiego koła zębatego 130 i czołem zęba uzębienia czwartego koła zębatego 144 przemieszcza się w kierunku linii zęba uzębienia, gdy drugie koło zębate 130 i czwarte koło zębate 144 obracają się. Tak więc, olej smarujący utrzymywany w rowkach zębów pomiędzy uzębieniem drugiego koła zębatego 130 jest wypychany w kierunku linii zęba uzębienia, w miarę poruszania się punktu zetknięcia pomiędzy uzębieniem drugiego koła zębatego 130 i uzębieniem czwartego koła zębatego 144. Innymi słowy, olej smarujący przemieszcza się od punktu, gdzie rozpoczyna się sprzężenie do punktu, gdzie kończy się sprzężenie.

W ten sposób olej smarujący po przejściu w kierunku linii zęba w uzębieniu jest następnie wypychany na człon prowadzący 143. Ten olej, a także olej smarujący odbierany z bocznego czoła drugiego koła zębatego 130, są przenoszone do zbiornika oleju 105. Tak, więc, ilość oleju smarującego doprowadzanego do zbiornika oleju 105 można zwiększyć tak szybko, jak jest to możliwe.

Piętnasty przykład wykonania jest pokazany na fig. 30 i 31. Pojemnik 150 jest umieszczony wewnątrz obudowy (nie pokazano), a pierwsze koło zębate 153 i drugie koło zębate 152 są umieszczone w wewnętrznej części 151 pojemnika 150. Drugie koło zębate 152 jest zamontowane na pierwszym obrotowym wale (nie pokazano), a pierwsze koło zębate 153 jest zamontowane na drugim obrotowym wale 157. Pierwszy obrotowy wał i drugi obrotowy wał 157 obracają się wokół poziomej osi. Pierwsze koło zębate 153 i drugie koło zębate 152 są kołami śrubowymi i zazębiają się ze sobą. Drugie koło zębate 152 jest umieszczone ponad pierwszym kołem zębatym 153.

Na wewnętrznym czole pojemnika 150 wykonana jest pierwsza łukowa powierzchnia czołowa 154 i druga łukowa powierzchnia czołowa 155. Pierwsza łukowa powierzchnia czołowa 154 i druga łukowa powierzchnia czołowa 155 są utworzone wzdłuż krawędzi pierwszego koła zębatego 153. Na wewnętrznej części 151 w górnej części 150 wykonany jest otwór 156. W wewnętrznej części 151 pojemnika 150 wykonany jest również człon prowadzący 158. Człon prowadzący 158 ma w przekroju pionowym profil zasadniczo w kształcie U. To znaczy, człon prowadzący 158 jest utworzony przez płytę górną 159, płytę boczną 160 i płytę dolną 161.

Część zagłębiona 162 usytuowana jest w przestrzeni otoczonej przez płytę górną 159, płytę boczną 160 i płytę dolną 161. Część zagłębiona 162 przebiega zasadniczo poziomo do boku pola, gdzie drugie koło zębate 152 łączy się z pierwszym kołem zębatym 153. Jedna część końcowa części zagłębionej 162 w kierunku poziomym jest zamknięta ścianą 165. Płytę dolną 161 umieszczono w pobliżu bocznego czoła 163 pierwszego koła zębatego 153. Miska oleju smarującego A1 jest utworzona w wewnętrznej części 151 pojemnika 150. Ponadto, część pojemnika 150 służy również jako część zbiornika oleju 164.

Na fig. 30, pierwsze koło zębate 153 obraca się w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, a drugie koło zębate 152 obraca się w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara. Ponieważ dolna część pierwszego koła zębatego 153 jest zanurzona w misce oleju smarującego A1, olej

PL 207 399 B1 jest zabierany przez obracanie pierwszego koła zębatego 153. Olej smarujący przylegający do bocznego czoła 163 pierwszego koła zębatego 153 jest następnie odbierany przez płytę dolną 161 i utrzymywany w części zagłębionej 162.

Również, ponieważ pierwsze koło zębate 153 i drugie koło zębate 152 są kołami śrubowymi, punkt zetknięcia pomiędzy czołem zęba uzębienia pierwszego koła zębatego 153 i czołem zęba drugiego koła zębatego 152 przesuwa się w kierunku linii zęba uzębienia, przy obracaniu pierwszego koła zębatego 153 i drugiego koła zębatego 152. Tak, więc, olej smarujący utrzymywany w rowkach zębów pomiędzy uzębieniem pierwszego koła zębatego 153 jest wypychany w kierunku linii zęba uzębienia, w miarę poruszania się punktu zetknięcia. Innymi słowy, olej smarujący przemieszcza się od punktu, gdzie rozpoczyna się sprzężenie do punktu, gdzie kończy się sprzężenie.

W ten sposób olej smarujący po przejściu w kierunku linii zęba przechodzi do części zagłębionej 162. Ponieważ olej smarujący po wejściu do części zagłębionej 162 styka się z drugim kołem zębatym 152, przemieszcza się w kierunku ściany 165 podczas obracania drugiego koła zębatego 152. Olej smarujący jest następnie utrzymywany przez rowki kół zębatych drugiego koła zębatego 152 i odrzucany w górę siłą odśrodkową przy obracaniu drugiego koła zębatego 152, i przechodzi przez otwór 156 w celu doprowadzenia do zbiornika oleju 164. W przykładzie wykonania pokazanym na fig. 28 olej smarujący jest przenoszony do zbiornika oleju 164 w dwóch stopniach, pierwszy stopień jest przeniesieniem oleju smarującego poprzez obrót pierwszego koła zębatego 153, a drugi jest przeniesieniem oleju smarującego poprzez obrót drugiego koła zębatego 152. Stosownie, nawet jeśli pierwsze koło zębate 153 jest oddalone od zbiornika oleju 164, można uniknąć niedoboru ilości oleju smarującego podawanego do zbiornika oleju 164.

Również, ponieważ olej smarujący jest utrzymywany w rowkach zębów drugiego koła zębatego 152, ulepszone jest utrzymywanie oleju smarującego w drugim kole zębatym 152. Ponadto występuje część zagłębiona 162, która chwilowo utrzymuje olej smarujący w procesie przenoszenia pomiędzy pierwszym kołem zębatym 153 i drugim kole zębatym 152. Tak więc, olej smarujący można w pewny sposób przenosić pomiędzy pierwszym kołem zębatym 153 i drugim kole zębatym 152. Ponadto, ponieważ olej smarujący jest wypychany spomiędzy pierwszego koła zębatego 153 i drugiego koła zębatego 152, ulepszono zdolność oleju smarującego do odrywania się od pierwszego koła zębatego 153. Ponadto, możliwe jest ograniczenie wzrostu pola powierzchni pierwszego koła zębatego 153, które jest zanurzone w misce oleju smarującego A1. W rezultacie, możliwe jest również ograniczenie spadku mocy na drugim obrotowym wale 157.

Szesnasty przykład wykonana układu smarowania według wynalazku jest pokazany na fig. 32. Elementy pokazane na fig. 32, które są takie same jak na fig. 18 i 20 są oznaczone tymi samymi numerami odnośników, jak na fig. 18 i 20, a ich opisy będą pominięte. To znaczy, na bocznym czole 123 pierwszego koła zębatego 107 jest usytuowany człon prowadzący 122. Część jednego końca członu prowadzącego 122 przebiega wzdłuż boku drugiego koła zębatego 108. Zęby wykonane na zewnętrznym obwodzie drugiego koła zębatego 108 mają tzw. kształt trapezowy, z rowkami zębów wykonanymi pomiędzy sąsiednimi zębami. Człon prowadzący 121 przebiegający od zbiornika oleju 105 jest wykonany powyżej drugiego koła zębatego 108.

Na fig. 32 kierunki obrotu pierwszego koła zębatego 107, drugiego koła zębatego 108 i trzeciego koła zębatego 124 są takie same jak na fig. 20. Również na fig. 32, olej smarujący w misce oleju A1 jest przenoszony na górną powierzchnię czołową członu prowadzącego 122, jak na fig. 20. Olej smarujący przechodzi do rowków zębów drugiego koła zębatego 108, po czym jest odrzucany w górę na górną powierzchnię czołową członu prowadzącego 121 siłą odśrodkową podczas obracania drugiego koła zębatego 108. Olej smarujący odrzucony w górę na górną powierzchnię czołową członu prowadzącego 121 spływa następnie do zbiornika oleju 105, jak na fig. 18. Części składowe w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 18 które są takie same jak w przykładzie wykonania pokazanym na fig. 18 i 20 zapewniają to samo działanie oraz efekty uzyskane w przykładach wykonania pokazanych na fig. 18 i 20.

W przykładzie wykonania pokazanym na fig. 32, nie występują elementy odpowiadające misce oleju smarującego C1, w której zanurzone jest drugie koło zębate 108 oraz nie występuje część utrzymująca zawierająca miskę oleju smarującego. To znaczy, olej smarujący, który przebiega wzdłuż członu prowadzącego 122 przechodzi bezpośrednio do rowków zębów drugiego koła zębatego 108. Zęby drugiego koła zębatego 108 mają kształt trapezowy oraz są nieliczne, co zwiększa pojemność objętościową rowków zębów. Zgodnie z tym może wzrosnąć ilość utrzymywanego oleju smarującego, przez co ulegnie zwiększeniu ilość oleju smarującego doprowadzanego do zbiornika oleju 105.

PL 207 399 B1

Zmniejszono również ilość części, które nie posiadają części utrzymującej. Również w innych przykładach oprócz pokazanego na fig. 32, zęby kół zębatych mogą mieć także kształt trapezowy. Ponadto, w każdym z powyższych przykładów krzywizna profilu zęba kół zębatych może być ewolwentą lub cykloidą itp.

Powyższy przykład wykonania można zastosować w urządzeniu do przenoszenia mocy pomiędzy źródłem siły napędowej (nie pokazano) i kołami jezdnymi pojazdu (również nie pokazano). Gdy ten typ urządzenia do przenoszenia mocy na koła jest zamontowany w pojeździe, urządzenie do przenoszenia mocy można umieścić w obudowie. Mianowicie, jako źródło siły napędowej zastosowany jest silnik spalinowy, a obudowa jest zamontowana na zewnętrznej ścianie silnika spalinowego. Wewnątrz obudowy umieszczony jest silnik elektryczny oraz prądnica, które pracują jako dodatkowe źródła siły napędowej.

Przykładami urządzeń do przeniesienia mocy, jakie mogą być umieszczone w obudowie są: mechanizm połączenia mocy, skrzynia biegów oraz koła mechanizmu różnicowego. Moc silnika spalinowego i silnika elektrycznego można przekazywać do skrzyni biegów poprzez mechanizm połączenia mocy. To znaczy, powyższe przykłady wykonania można zastosować w zębatym mechanizmie napędowym pojazdu hybrydowego, tzn. pojazdu posiadającego silnik spalinowy i silnik elektryczny. Wewnątrz obudowy są także umieszczone układy smarowania opisane w powyższych przykładach wykonania, dla dostarczenia oleju smarującego do części wymagających smarowania, bez stosowania pompy olejowej.

Ponadto, w przykładach wykonania układów smarowania opisanych powyżej olej smarujący jest doprowadzany do zbiornika oleju. Alternatywnie, olej smarujący może być także doprowadzany do części smarowania, jak np. łożyska kół zębatych, punktów zazębienia a także do zbiorników itp.

Choć w powyższych przykładach część, do której doprowadzany jest olej smarujący nazwano zbiornikiem oleju, część tę można także nazwać częścią zbiornika lub zbiornikiem wychwytującym.

Claims (48)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Przekładnia planetarna, zawierająca koło centralne i koło koronowe zamontowane na tej samej osi obrotu i liczne małe koła zębate rozmieszczone w kierunku obwodowym pomiędzy kołem centralnym i kołem koronowym, przy czym małe koła zębate są obrotowo zamocowane do zamontowanego nieobrotowo jarzma, a także zawierająca koło przeciwsobne, które jest umieszczone mimośrodowo względem koła centralnego i koła koronowego do przenoszenia momentu pomiędzy jednym z koła centralnego, koła koronowego oraz jarzma na zębate koło przeciwsobne, znamienna tym, że nieobrotowe jarzmo (15), jest zamontowane z możliwością przemieszczenia w określonym promieniowym kierunku obciążenia (F) pochodzącym od momentu obrotowego przenoszonego pomiędzy obrotowym kołem koronowym (13) i zewnętrznym zębatym kołem przeciwsobnym (19), przy czym obrotowe koło koronowe (13) jest podparte obrotowo na nieruchomej obudowie (16) do odbierania przez tę nieruchomą obudowę (16) obciążenia (F) od momentu obrotowego przenoszonego pomiędzy obrotowym kołem koronowym (13) i zewnętrznym zębatym kołem przeciwsobnym (19).
2. 2. Przekładnia planetarna według zastrz. 1, znamienna tym, że nieobrotowe jarzmo (15) jest utrzymywane za pomocą zespołu sprzęgającego (20), korzystnie w postaci rowkowego wielowypustu, przesuwnie w kierunku promieniowym równoległym do obciążenia (F), przy czym zakres dopuszczalnego promieniowego przesunięcia jest taki, przy którym obciążenie (F) od przeniesienia momentu obrotowego pomiędzy elementem obrotowym i zewnętrznym zębatym kołem przeciwsobnym (19) jest zrównoważone przez siłę reakcji (F) nieruchomej obudowy (16) o tej samej wielkości, jak obciążenie (F).
3. 3. Przekładnia planetarna według zastrz. 1, znamienna tym, że w sąsiedztwie obrotowego koła koronowego (13) jest ukształtowany stały odstęp.
4. 4. Przekładnia planetarna według zastrz. 3, znamienna tym, że stały odstęp jest ukształtowany pomiędzy obrotowym kołem koronowym (13) i jego łożyskiem (17).
5. 5. Przekładnia planetarna według zastrz. 2, znamienna tym, że pomiędzy nieobrotowym jarzmem (15) i obudową (16) jest ukształtowany zespół sprzęgający (20), korzystnie w postaci rowkowego wielowypustu.
6. 6. Przekładnia planetarna według zastrz. 5, znamienna tym, że nieobrotowe jarzmo (15) jest utrzymywane na nieruchomej obudowie (16) za pomocą sprężystego członu.

   PL 207 399 B1
7. 7. Przekładnia planetarna według zastrz. 1, znamienna tym, że koło koronowe (13) jest zazębione z małymi kołami zębatymi (14).
8. 8. Przekładnia planetarna według zastrz. 7, znamienna tym, że uzębienie zewnętrzne (18) koła koronowego (13) zazębia się z zębatym kołem przeciwsobnym (19).
9. 9. Przekładnia planetarna według zastrz. 7, znamienna tym, że małe koła zębate (14) są zamocowane obrotowo na licznych sworzniach (26) za pośrednictwem łożysk (27), przy czym sworznie (26) są zamocowane do jarzma (15), a osiowe końce sworzni (26) są połączone ze sobą za pośrednictwem rowka olejowego (34), który łączy w kolejności osiowe końce sworzni (26) małych kół zębatych (14) po stronie poziomu górnego z osiowymi końcami sworzni (26) małych kół zębatych (14) po stronie poziomu dolnego, przy czym rowek olejowy (34) jest wykonany po stronie osiowego końca sworzni (26) do doprowadzenia oleju smarującego spływającego w dół od góry, natomiast w miejscu odpowiadającym osiowemu końcowi przynajmniej jednego ze sworzni (26) małych kół zębatych (14) jest ukształtowana studzienka olejowa (35) do gromadzenia oleju smarującego spływającego w dół rowka olejowego (34), połączona z łożyskiem przynajmniej jednego ze sworzni (26) małego koła zębatego (14).
10. 10. Przekładnia planetarna według zastrz. 7, znamienna tym, że małe koła zębate (14) są zamocowane obrotowo na licznych sworzniach (26) za pośrednictwem łożysk (27), przy czym sworznie (26) są zamocowane do jarzma (15), a pomiędzy osiowymi końcami sworzni (27) małych kół zębatych i łożyskami (27) są ukształtowane liczne otwory olejowe (28), których otwarte końce są połączone za pośrednictwem rowka olejowego (34) łączącego kolejno otwory olejowe po stronie górnej z otwartym końcem otworu olejowego po stronie dolnej, przy czym rowek olejowy (34) jest ukształtowany po stronie osiowego końca, do którego dochodzą otwory olejowe (28) sworzni (26) małych kół zębatych (14) do doprowadzenia oleju smarującego spływającego w dół od góry, natomiast w miejscu odpowiadającym otwartemu końcowi przynajmniej jednego z otworów olejowych (28) jest ukształtowana studzienka olejowa (35) do gromadzenia oleju smarującego spływającego w dół rowka olejowego (34), połączona z przynajmniej jednym z otworów olejowych (28).
11. 11. Przekładnia planetarna według zastrz. 9 albo 10, znamienna tym, że zawiera wiele studzienek olejowych (35), a jedna z tych studzienek olejowych (35) ma inną pojemność objętościową oleju smarującego niż pozostałe studzienki olejowe (35).
12. 12. Przekładnia planetarna według zastrz. 9 albo 10, znamienna tym, że zawiera układ smarowania (101) mający pierwsze koło zębate (107) przenoszące olej smarujący w wyniku obracania i drugie koło zębate (108) utrzymujące olej smarujący przeniesiony przez pierwsze koło zębate (107) i podające olej smarujący do zbiornika oleju (105) znajdującego się na poziomie górnego końca rowka olejowego (34).
13. 13. Przekładnia planetarna według zastrz. 12, znamienna tym, że drugie koło zębate (108) jest umieszczone w części zagłębionej pierwszej części utrzymującej (103) do utrzymywania oleju smarującego.
14. 14. Przekładnia planetarna według zastrz. 12, znamienna tym, że układ smarowania (101) zawiera część przenoszącą do okresowego przetrzymywania oleju smarującego na torze przepływu oleju smarującego od pierwszego koła zębatego (107) lub drugiego koła zębatego (108) i/lub na torze przepływu oleju smarującego od drugiego koła zębatego (108) do zbiornika oleju (105).
15. 15. Przekładnia planetarna według zastrz. 14, znamienna tym, że część przenosząca jest członem przenoszącym (122, 142, 143, 158) do odbierania oleju smarującego przylegającego do przynajmniej jednej powierzchni czołowej pierwszego koła zębatego (107) i drugiego koła zębatego (108).
16. 16. Przekładnia planetarna według zastrz. 14, znamienna tym, że układ smarowania (101) zawiera wypychające trzecie koło zębate (124) do wypychania oleju smarującego zatrzymanego w pierwszym kole zębatym (107) i/lub w drugim kole zębatym (108) na zewnątrz w osiowym kierunku koła zębatego (107, 108) i do doprowadzania oleju smarującego do przynajmniej jednego toru przepływu oleju od pierwszego koła zębatego (107) do drugiego koła zębatego (108) i do toru przepływu oleju od drugiego koła zębatego (108) do zbiornika oleju (105).
17. 17. Przekładnia planetarna według zastrz. 16, znamienna tym, że górna krawędź zbiornika oleju (105) jest wyższa od górnej krawędzi pierwszego koła zębatego (107).
18. 18. Przekładnia planetarna według zastrz. 14, znamienna tym, że szybkość obrotowa drugiego koła zębatego (108) jest większa od szybkości obrotowej pierwszego koła zębatego (107).
19. 19. Przekładnia planetarna według zastrz. 14, znamienna tym, że pierwsze koło zębate (107) jest połączone z kołem centralnym (12) i kołem koronowym (13) i jest zanurzone w głównej studzience (35) oleju smarującego.

    PL 207 399 B1
20. 20. Przekładnia planetarna, zawierająca koło centralne i koło koronowe zamontowane na tej samej osi obrotu i liczne małe koła zębate rozmieszczone w kierunku obwodowym pomiędzy kołem centralnym i kołem koronowym, przy czym małe koła zębate są obrotowo zamocowane do zamontowanego nieobrotowo jarzma, a także zawierająca koło przeciwsobne, które jest umieszczone mimośrodowo względem koła centralnego i koła koronowego do przenoszenia momentu pomiędzy jednym z kół centralnym i koronowym a zębatym kołem przeciwsobnym, a koło koronowe zazębia się z jednej strony z małymi kołami zębatymi z drugiej strony jego uzębieniem zewnętrznym z zębatym kołem przeciwsobnym do przenoszenia momentu obrotowego pomiędzy kołem koronowym i zębatym kołem przeciwsobnym, znamienna tym, że małe koła zębate (14) są umieszczone z dala w kierunku obwodowym od położenia (P), w którym następuje przeniesienie momentu obrotowego pomiędzy kołem koronowym (13) i zębatym kołem przeciwsobnym (19).
21. 21. Przekładnia planetarna według zastrz. 20, znamienna tym, że małe koła zębate (14) są usytuowane tak, że położenie (P), w którym następuje przeniesienie momentu, znajduje się pomiędzy dwoma małymi kołami zębatymi (14).
22. 22. Przekładnia planetarna według zastrz. 20, znamienna tym, że małe koła zębate (14) są zamocowane obrotowo na licznych sworzniach (26) za pośrednictwem łożysk (27), przy czym sworznie (26) są zamocowane do jarzma (15), a osiowe końce sworzni (26) są połączone ze sobą za pośrednictwem rowka olejowego (34), który łączy w kolejności osiowe końce sworzni (26) małych kół zębatych (14) po stronie poziomu górnego z osiowymi końcami sworzni (26) małych kół zębatych (14) po stronie poziomu dolnego, przy czym rowek olejowy (34) jest wykonany po stronie osiowego końca sworzni (26) do doprowadzenia oleju smarującego spływającego w dół od góry, natomiast w miejscu odpowiadającym osiowemu końcowi przynajmniej jednego ze sworzni (26) małych kół zębatych (14) jest ukształtowana studzienka olejowa (35) do gromadzenia oleju smarującego spływającego w dół rowka olejowego (34), połączona z łożyskiem przynajmniej jednego ze sworzni (26) małego koła zębatego (14).
23. 23. Przekładnia planetarna według zastrz. 20, znamienna tym, że małe koła zębate (14) są zamocowane obrotowo na licznych sworzniach (26) za pośrednictwem łożysk (27), przy czym sworznie (26) są zamocowane do jarzma (15), a pomiędzy osiowymi końcami sworzni (26) małych kół zębatych i łożyskami (27) są ukształtowane liczne otwory olejowe (28), których otwarte końce są połączone za pośrednictwem rowka olejowego (34) łączącego kolejno otwory olejowe po stronie górnej z otwartym końcem otworu olejowego po stronie dolnej, przy czym rowek olejowy (34) jest ukształtowany po stronie osiowego końca, do którego dochodzą otwory olejowe (28) sworzni (26) małych kół zębatych (14) do doprowadzenia oleju smarującego spływającego w dół od góry, natomiast w miejscu odpowiadającym otwartemu końcowi przynajmniej jednego z otworów olejowych (28) jest ukształtowana studzienka olejowa (35) do gromadzenia oleju smarującego spływającego w dół rowka olejowego (34), połączona z przynajmniej jednym z otworów olejowych (28).
24. 24. Przekładnia planetarna według zastrz. 22 albo 23, znamienna tym, że zawiera wiele studzienek olejowych (35), a jedna z tych studzienek olejowych (35) ma inną pojemność objętościową oleju smarującego niż pozostałe studzienki olejowe (35).
25. 25. Przekładnia planetarna według zastrz. 22 albo 23, znamienna tym, że zawiera układ smarowania (101) mający pierwsze koło zębate (107) przenoszące olej smarujący w wyniku obracania i drugie koło zębate (108) utrzymujące olej smarujący przeniesiony przez pierwsze koło zębate (107) i podające olej smarujący do zbiornika oleju (105) znajdującego się na poziomie górnego końca rowka olejowego (34).
26. 26. Przekładnia planetarna według zastrz. 22 albo 23, znamienna tym, że drugie koło zębate (108) jest umieszczone w części zagłębionej pierwszej części utrzymującej (103) do utrzymywania oleju smarującego.
27. 27. Przekładnia planetarna według zastrz. 25, znamienna tym, że układ smarowania (101) zawiera część przenoszącą do okresowego przetrzymywania oleju smarującego na torze przepływu oleju smarującego od pierwszego koła zębatego (107) lub drugiego koła zębatego (108) i/lub na torze przepływu oleju smarującego od drugiego koła zębatego (108) do zbiornika oleju (105).
28. 28. Przekładnia planetarna według zastrz. 27, znamienna tym, że część przenosząca jest członem przenoszącym (122, 142, 143, 158) do odbierania oleju smarującego przylegającego do przynajmniej jednej powierzchni czołowej pierwszego koła zębatego (107) i drugiego koła zębatego (108).
29. 29. Przekładnia planetarna według zastrz. 25, znamienna tym, że układ smarowania (101) zawiera wypychające trzecie koło zębate (124) do wypychania oleju smarującego zatrzymanego

    PL 207 399 B1 w pierwszym kole zębatym (107) i/lub w drugim kole zębatym (108) na zewnątrz w osiowym kierunku koła zębatego (107, 108) i do doprowadzania oleju smarującego do przynajmniej jednego toru przepływu oleju od pierwszego koła zębatego (107) do drugiego koła zębatego (108) i do toru przepływu oleju od drugiego koła zębatego (108) do zbiornika oleju (105).
30. 30. Przekładnia planetarna według zastrz. 29, znamienna tym, że górna krawędź zbiornika oleju (105) jest wyższa od górnej krawędzi pierwszego koła zębatego (107).
31. 31. Przekładnia planetarna według zastrz. 25, znamienna tym, że szybkość obrotowa drugiego koła zębatego (108) jest większa od szybkości obrotowej pierwszego koła zębatego (107).
32. 32. Przekładnia planetarna według zastrz. 25, znamienna tym, że pierwsze koło zębate (107) jest połączone z kołem centralnym (12) i kołem koronowym (13) i jest zanurzone w głównej studzience (35) oleju smarującego.
33. 33. Przekładnia planetarna, zawierająca koło centralne i koło koronowe zamontowane na tej samej osi obrotu i liczne małe koła zębate rozmieszczone pomiędzy kołem centralnym i kołem koronowym i zazębiające się z nimi i zamontowane obrotowo na zamocowanym nieobrotowo jarzmie, a także zawierająca zębate koło przeciwsobne, które jest umieszczone mimośrodowo względem koła centralnego i koła koronowego do przenoszenia momentu obrotowego pomiędzy jednym z kół centralnym i koronowym a zewnętrznym kołem przeciwsobnym, znamienna tym, że wszystkie małe koła zębate (14) są umieszczone w koncentracji w obszarze bliskim w kierunku obwodowym położeniu (P), w którym moment obrotowy jest przenoszony pomiędzy jednym z kół centralnym (12) i koronowym (13) a zewnętrznym kołem przeciwsobnym (19), i znajdują się one poza obszarem odległym od położenia (P).
34. 34. Przekładnia planetarna według zastrz. 33, znamienna tym, że obszar umieszczenia małych kół zębatych (14) obejmuje połowę jarzma (15) w sąsiedztwie położenia (P).
35. 35. Przekładnia planetarna według zastrz. 34, znamienna tym, że małe koła zębate (14) są równomiernie rozmieszczone na łuku o kącie 180 stopni.
36. 36. Przekładnia planetarna według zastrz. 33, znamienna tym, że koło koronowe (14) zazębia się z małymi kołami zębatymi (14).
37. 37. Przekładnia planetarna według zastrz. 33, znamienna tym, że uzębienie zewnętrzne (18) koła koronowego (13) zazębia się z zębatym kołem przeciwsobnym (19).
38. 38. Przekładnia planetarna według zastrz. 33, znamienna tym, że małe koła zębate (14) są zamocowane obrotowo na licznych sworzniach (26) za pośrednictwem łożysk (27), przy czym sworznie (26) są zamocowane do jarzma (15), a osiowe końce sworzni (26) są połączone ze sobą za pośrednictwem rowka olejowego (34), który łączy w kolejności osiowe końce sworzni (26) małych kół zębatych (14) po stronie poziomu górnego z osiowymi końcami sworzni (26) małych kół zębatych (14) po stronie poziomu dolnego, przy czym rowek olejowy (34) jest wykonany po stronie osiowego końca sworzni (26) do doprowadzenia oleju smarującego spływającego w dół od góry, natomiast w miejscu odpowiadającym osiowemu końcowi przynajmniej jednego ze sworzni (26) małych kół zębatych (14) jest ukształtowana studzienka olejowa (35) do gromadzenia oleju smarującego spływającego w dół rowka olejowego (34), połączona z łożyskiem przynajmniej jednego ze sworzni (26) małego koła zębatego (14).
39. 39. Przekładnia planetarna według zastrz. 33, znamienna tym, że małe koła zębate (14) są zamocowane obrotowo na licznych sworzniach (26) za pośrednictwem łożysk (27), przy czym sworznie (26) są zamocowane do jarzma (15), a pomiędzy osiowymi końcami sworzni (27) małych kół zębatych i łożyskami (27) są ukształtowane liczne otwory olejowe (28), których otwarte końce są połączone za pośrednictwem rowka olejowego (34) łączącego kolejno otwory olejowe po stronie górnej z otwartym końcem otworu olejowego po stronie dolnej, przy czym rowek olejowy (34) jest ukształtowany po stronie osiowego końca, do którego dochodzą otwory olejowe (28) sworzni (26) małych kół zębatych (14) do doprowadzenia oleju smarującego spływającego w dół od góry, natomiast w miejscu odpowiadającym otwartemu końcowi przynajmniej jednego z otworów olejowych (28) jest ukształtowana studzienka olejowa (35) do gromadzenia oleju smarującego spływającego w dół rowka olejowego (34), połączona z przynajmniej jednym z otworów olejowych (28).
40. 40. Przekładnia planetarna według zastrz. 38 albo 39, znamienna tym, że zawiera wiele studzienek olejowych (35), a jedna z tych studzienek olejowych (35) ma inną pojemność objętościową oleju smarującego niż pozostałe studzienki olejowe (35).
41. 41. Przekładnia planetarna według zastrz. 38 albo 39, znamienna tym, że zawiera układ smarowania (101) mający pierwsze koło zębate (107) przenoszące olej smarujący w wyniku obracania i drugie koło zębate (108) utrzymujące olej smarujący przeniesiony przez pierwsze koło zębate (107)

    PL 207 399 B1 i podające olej smarujący do zbiornika oleju (105) znajdującego się na poziomie górnego końca rowka olejowego (34).
42. 42. Przekładnia planetarna według zastrz. 41, znamienna tym, że drugie koło zębate (108) jest umieszczone w części zagłębionej pierwszej części utrzymującej (103) do utrzymywania oleju smarującego.
43. 43. Przekładnia planetarna według zastrz. 41, znamienna tym, że układ smarowania (101) zawiera część przenoszącą do okresowego przetrzymywania oleju smarującego na torze przepływu oleju smarującego od pierwszego koła zębatego (107) lub drugiego koła zębatego (108) i/lub na torze przepływu oleju smarującego od drugiego koła zębatego (108) do zbiornika oleju (105).
44. 44. Przekładnia planetarna według zastrz. 43, znamienna tym, że część przenosząca jest członem przenoszącym (122, 142, 143, 158) do odbierania oleju smarującego przylegającego do przynajmniej jednej powierzchni czołowej pierwszego koła zębatego (107) i drugiego koła zębatego (108).
45. 45. Przekładnia planetarna według zastrz. 41, znamienna tym, że układ smarowania (101) zawiera wypychające trzecie koło zębate (124) do wypychania oleju smarującego zatrzymanego w pierwszym kole zębatym (107) i/lub w drugim kole zębatym (108) na zewnątrz w osiowym kierunku koła zębatego (107, 108) i do doprowadzania oleju smarującego do przynajmniej jednego toru przepływu oleju od pierwszego koła zębatego (107) do drugiego koła zębatego (108) i do toru przepływu oleju od drugiego koła zębatego (108) do zbiornika oleju (105).
46. 46. Przekładnia planetarna według zastrz. 45, znamienna tym, że górna krawędź zbiornika oleju (105) jest wyższa od górnej krawędzi pierwszego koła zębatego (107).
47. 47. Przekładnia planetarna według zastrz. 41, znamienna tym, że szybkość obrotowa drugiego koła zębatego (108) jest większa od szybkości obrotowej pierwszego koła zębatego (107).
48. 48. Przekładnia planetarna według zastrz. 41, znamienna tym, że pierwsze koło zębate (107) jest połączone z kołem centralnym (12) i kołem koronowym (13) i jest zanurzone w głównej studzience (35) oleju smarującego.