PL208672B1 - Urządzenie regulacyjne zawiasy do drzwi lub okien - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest urządzenie regulacyjne zawiasy drzwi lub okien ze skrzydełkiem zawiasy osadzonym na czołowej ścianie dźwigara skrzydła, z umieszczoną pomiędzy ścianą czołową a skrzydełkiem zawiasy regulacyjną pł ytką , która ma co najmniej jeden skos regulacyjny i dzię ki temu umożliwia utrzymanie skrzydełek zawiasy przy różnych ustawieniach urządzenia nastawczego działa na płytkę regulacyjną, w różnych odstępach od ścianki czołowej, przy czym płytka regulacyjna jest przestawna wyłącznie pionowo i opiera się skosami regulacyjnymi na skosach regulacyjnych, na ścianie czołowej płyty podstawy, przy czym płyta podstawy utwierdzona jest nieruchomo na ścianie czołowej.

Urządzenie regulacyjne zawiasy drzwi lub okna, w którym płyta czołowa jest unieruchomiona na ścianie czołowej, w którym regulacja następuje poprzez ustawienie w kierunku pionowym skosów regulacyjnych jest znane z FR 2755462 A.

Kolejne urządzenie regulacyjne o wymienionych właściwościach jest znane z DE 197 39 930 A1. Częścią nastawczą jest mimośród, który jest obrotowo przestawny względem ściany czołowej i wraz z mimośrodową tarczą umożliwia przestawianie płytki regulacyjnej przylegającej do ściany czołowej. Przy innym położeniu płytki regulacyjnej skrzydełko zawiasy przyjmuje położenia z różnymi odległościami od ściany czołowej. Możliwość przestawiania płytki regulacyjnej jest utrudniona przez głębokie wprowadzenie tarczy mimośrodowej w szczelinę regulacyjną płytki regulacyjnej. Możliwe jest umieszczenie płytki regulacyjnej głęboko względem skrzydełka zawiasy, przez co pogarsza się niezawodność osadzenia pomiędzy płytką regulacyjną a skrzydełkiem zawiasy. W szczególności w takim przypadku może dojść do poluzowania połączenia pomiędzy skrzydełkami zawiasy a płytką regulacyjną, a więc do poluzowania osadzenia skrzydełka zawiasy na dźwigarze ościeżnicy. Ponadto przez mimośrodową tarczę umożliwiane są przestawienia płytki regulacyjnej we wszystkich kierunkach równolegle do ściany czołowej dźwigara ościeżnicy, tak że można wpływać na odległość skrzydełka zawiasy od ściany czołowej, ale również na położenie skrzydełka zawiasy równolegle do ściany czołowej.

Zadaniem wynalazku jest takie ulepszenie urządzenia regulacyjnego o właściwościach wymienionych we wstępie, że uzyskuje się trwałe mocowanie skrzydełka zawiasy na dźwigarze ościeżnicy przy pewnej i jednoznacznej możliwości ustawiania. Zadanie to rozwiązana przez to, że z płytą podstawy połączona jest będąca pod działaniem siły sprężyny nakrętka, w którą wkręcona jest śruba mocująca, dociskająca skrzydełko zawiasy i płytkę regulacyjną do płyty podstawy.

Dla wynalazku ma znaczenie, że płytka regulacyjna jest przestawna wyłącznie pionowo. Każde przestawianie płytki regulacyjnej powoduje jedyne i przez to jednoznaczne, ponowne usytuowanie płytki regulacyjnej i przez to skrzydełka zawiasy. Ponadto osiągnięto to, że skrzydełko zawiasy nie uczestniczy bezpośrednio w zapewnianiu jej położenia podparcia prostopadle do ścianki czołowej. Zamiast skrzydełka zawiasy, raczej płytka regulacyjna wspiera się skosami regulacyjnymi na skosach regulacyjnych nieruchomej płyty podstawy na ściance czołowej. Podparcie płytki regulacyjnej na płycie podstawy można osiągnąć z potrzebną dokładnością i pewnością, przy czym przedstawiono odpowiednie szczegółowe konstrukcje. Płytka regulacyjna jest ustawiana odpowiednio bliżej płyty podstawy lub dalej od niej i działa odpowiednio na skrzydełko zawiasy.

Płytka regulacyjna powinna być umieszczona pomiędzy płytą podstawy a skrzydełkiem zawiasy. Aby ułatwić takie umieszczenie lub uniemożliwić niezamierzone przestawienie płytki regulacyjnej, urządzenie regulacyjne może być wykonane tak, że z płytą podstawy połączona jest będąca pod działaniem siły sprężyny nakrętka, w którą wkręcona jest śruba mocująca, dociskająca skrzydełko zawiasy i płytkę regulacyjną do płyty podstawy. Na skutek tego skrzydełko zawiasy i płytka regulacyjna są znów pod działaniem siły śruby mocującej dociskane do płyty podstawy, tak że zwłaszcza płytka regulacyjne nie może przesuwać się.

Aby zapewnić różne położenia płytki regulacyjnej na płycie podstawy, urządzenie regulacyjne można wykonać tak, że skosy regulacyjne płytki regulacyjnej i płyty podstawy mają poziome żeberka i/lub rowki zatrzaskowe doprowadzane do sprzężenia ze sobą. Poziome żeberka zatrzaskowe i/lub rowki zatrzaskowe uniemożliwiają niezamierzone przestawienia w kierunku pionowym. Skosy regulacyjne płytki regulacyjnej i płyty podstawy, inaczej mówiąc, nie mogą ślizgać się na sobie.

Szczególnie korzystne wykonanie urządzenia regulacyjnego wyposażonego w skosy regulacyjne charakteryzuje się tym, że płyta podstawy ma dwa usytuowane w odstępie od siebie pionowe rzędy płytkowych występów posiadających skosy regulacyjne, a ponadto płytka regulacyjna jest wyposażona w usytuowane zgodnie z płytkowymi występami wycięcia posiadające skosy regulacyjne. Płytkowe

PL 208 672 B1 występy płyty podstawy wchodzą w wycięcia płytki regulacyjnej, tak że uzyskuje się zwartą prostopadle do ścianki czołowej dźwigara ościeżnicy postać wykonania urządzenia regulacyjnego.

Urządzenie regulacyjne według wynalazku jest korzystnie wykonane tak, że urządzenie nastawcze współpracuje z płytą podstawy. Ponieważ ostatecznie płyta podstawy jest wsparta nieruchomo na ściance czołowej, powstaje punkt odniesienia, z którego wychodząc można za pomocą urządzenia nastawczego ustalać różne położenia płytki regulacyjnej. Jeśli chodzi o zwarte prostopadle do ścianki czołowej dźwigara ościeżnicy wykonanie urządzenia regulacyjnego, jest ono tak skonstruowane, że urządzenie nastawcze jest umieszczone pomiędzy rzędami płytkowych występów i wycięć.

Dla urządzenia regulacyjnego zwartego prostopadle do ścianki czołowej dźwigara ościeżnicy z jednej strony i dla możliwie dużego zakresu regulacji z drugiej strony urządzenie regulacyjne można wykonać tak, że urządzeniem nastawczym jest śruba regulacyjna współpracująca z nakrętką regulacyjną. Ta śruba regulacyjna może być wykonana jako wystarczająco długa, także dzięki swej długości może być ona podparta pewnie i bez ryzyka przestawienia, a jej nakrętka regulacyjna umożliwia niezawodne sprzężenie z płytką regulacyjną.

Konstrukcyjnie korzystne urządzenie regulacyjne charakteryzuje się tym, że regulacyjna śruba jest za pomocą łba śruby zamocowana osiowo kształtowo na płycie podstawy, a ponadto nakrętka regulacyjna osiowo wchodzi kształtowo w płytkę regulacyjną. Kształtowe mocowanie łba śruby i kształtowe sprzężenie nakrętki regulacyjnej umożliwia prosty montaż poszczególnych części poprzecznie do ścianki czołowej. Urządzenie regulacyjne może być wykonane tak, że skrzydełko zawiasy jest trzymane nieruchomo na płycie podstawy równolegle do ścianki czołowej dźwigara skrzydła. Dzięki temu skrzydełko zawiasy we wszystkich swych możliwych pionowych położeniach względem ścianki czołowej jest zabezpieczone przed przemieszczeniem w innych kierunkach, mianowicie równolegle do ścianki czołowej.

Aby ułatwić stosowanie urządzenia regulacyjnego, można je wykonać tak, że skrzydełko zawiasy ma przed regulacyjną płytką ze znakami obserwacyjne okienko wyposażone we wskaźnik.

Rozwiązanie konstrukcyjne urządzenia regulacyjnego charakteryzuje się tym, że będąca pod działaniem siły sprężyny nakrętka jest umieszczona po stronie czołowej (skrzydła ścianki płyty podstawy wewnątrz dźwigara skrzydła. Nakrętka nie znajduje się w obszarze pomiędzy płytką regulacyjną a pł ytą podstawy, ale moż e być usytuowana w dź wigarze oś cieżnicy.

Z wymienionych wyż ej przyczyn przestrzennych urządzenie regulacyjne moż e być ponadto wykonane tak, że płyta podstawy ma wystający po stronie ścianki czołowej mocujący kielich śrubowej sprężyny, który jest połączony sztywno z nakrętką.

Wynalazek dotyczy również urządzenia regulacyjnego z osadzonym na ściance czołowej dźwigara ościeżnicy drzwi lub okna skrzydełkiem zawiasy, którego położenie pionowe na dźwigarze ościeżnicy jest ustawiane przez śrubowy człon regulacyjny, powodujący równoległe do ościeżnicy ruchy przestawiania, który jest wsparty na dźwigarze ościeżnicy. Takie urządzenie regulacyjne jest również znane z DE 197 39 930 A1. Jest ono złożone z oddzielnego od zawiasy koziołka łożyskowego, osadzonego na dźwigarze ościeżnicy, ze śrubowym członem regulacyjnym, którego obracanie powoduje po poluzowaniu śrub mocujących przestawianie skrzydełka zawiasy pionowo w obu kierunkach.

Takie znane urządzenie regulacyjne służy do pionowego przestawiania zawiasy. Zwiększa jej pionową długość konstrukcyjną, ponieważ śrubowy człon regulacyjny jest usytuowany poniżej osadzanego skrzydełka zawiasy.

Aby skonstruować bardziej zwarte urządzenie regulacyjne i uzyskać bardziej niezawodne w ustawianiu w połączeniu z opisanym wyżej przestawianiem prostopadłym do ścianki czołowej dźwigara ościeżnicy, to urządzenie regulacyjne wykonano tak, że śrubowy człon regulacyjny jest usytuowany w wycięciu skrzydełka zawiasy i sprzęga się z krawędzią tego wycięcia.

Na skutek umieszczenia śrubowego członu regulacyjnego w wycięciu skrzydełka zawiasy można uniknąć wystawania śrubowego członu regulacyjnego poza krawędź skrzydełka zawiasy, tak że uzyskuje się odpowiednią zwartość zawiasy. Jej przestawianie w pionie jest zapewnione przez to, że śrubowy człon regulacyjny sprzęga się z krawędzią wycięcia skrzydełka zawiasy. Daje się tu uzyskać pewne podparcie.

W przypadku korzystnego urzą dzenia regulacyjnego zaletą jest to, że śrubowym członem regulacyjnym jest gwintowany trzpień. Ten gwintowany trzpień jest łatwo i tanio wytwarzany. Nakłada się on niewiele we wszystkich kierunkach poprzecznych, tak że pomimo potrzebnej długości w kierunku poprzecznym jest on umieszczany oszczędnie pod względem miejsca.

PL 208 672 B1

Urządzenie regulacyjne może być wykonane tak, że gwintowany trzpień każdym ze swych końców jest usytuowany w sąsiedztwie krawędzi wycięcia skrzydełka zawiasy. Oba końce gwintowanego trzpienia mogą być dociągane, aby powodować przestawienia skrzydełka. Na skutek tego nie potrzeba nadmiernie luzować śrub mocujących skrzydełko zawiasy, aby uzyskać warunkowane przez siłę ciężkości pionowe przestawianie skrzydełka do dołu.

Aby gwintowany trzpień mocować po stronie ościeżnicy, można urządzenie regulacyjne wykonać tak, że gwintowany trzpień jest obrotowo przestawnie trzymany w osadzonych nieruchomo na dźwigarze ościeżnicy sankach trzpienia. Wszystkie siły występujące przy obracaniu gwintowanego trzpienia są przenoszone z gwintowanego trzpienia na nieruchomo osadzone sanki trzpienia.

Dla zwartej konstrukcji korzystne jest wykonanie urządzenia regulacyjnego tak, że sanki trzpienia są umieszczone w wycięciach skrzydełka odpowiednio dłuższych od drogi przestawiania w pionie, a w razie potrzeby służą do prowadzenia skrzydełka zawiasy. Prowadzenie skrzydełka zawiasy za pomocą sanek trzpienia uzyskiwane jest zwłaszcza wtedy, gdy są one dostosowane do szerokości wycięcia skrzydełka zawiasy przy rezygnacji z innego prowadzenia skrzydełka zawiasy.

Korzystne jest urządzenie regulacyjne, przy którym sanki trzpienia są umieszczone na wysokości osiowego koziołka łożyskowego zawiasy. Uzyskuje się wtedy korzystne ustabilizowanie zawiasy.

Korzystne jest takie wykonanie urządzenia regulacyjnego, że sanki trzpienia mają kształt litery H, a ich poprzeczny mostek ma gwintowany otwór na gwintowany trzpień umieszczony pomiędzy wzdłużnymi ramionami. Uzyskuje się wtedy zwarte we wszystkich kierunkach wykonanie części konstrukcyjnych służących do pionowego przestawiania zawiasy.

Sanki trzpienia można wykorzystać do tego, aby skrzydełko mocować do dźwigara ościeżnicy. W tym celu urządzenie regulacyjne jest wykonane tak, że sanki trzpienia mają płytkę dociskową przykrywającą skrzydełko zawiasy w obszarze wycięcia. Płytka dociskowa może być z dźwigarem ościeżnicy przykładowo skręcona tak, że dociska silnie skrzydełko zawiasy do dźwigara ościeżnicy.

Aby odciążyć element śrubowy służący do mocowania skrzydełka zawiasy, urządzenie regulacyjne można wykonać tak, że sanki trzpienia mają, co najmniej jeden prowadzący kołek wprowadzony w dź wigar oś cież nicy.

Można zauważyć, że zawiasa musi być szczególnie pewnie mocowana na dźwigarze ościeżnicy. Jest tak zwłaszcza przy trzyczęściowej zawiasie obciążonej pionowo. Dlatego korzystne może być urządzenie regulacyjne, w którym przy trzyczęściowej zawiasie na wysokości górnego osiowego koziołka łożyskowego przewidziane są prowadzące sanki wchodzące w prowadzące wycięcie skrzydełka zawiasy. Sanki prowadzące służą do stabilizowania zawiasy w górnym obszarze trzyczęściowej zawiasy i są również w stanie prowadzić zawiasę przy poruszaniu urządzenia regulacyjnego. Ponadto sanki prowadzące mogą służyć do mocowania zawiasy lub skrzydełka zawiasy po ustawieniu w pionie.

Aby zmniejszyć koszty wytwarzania, urządzenie regulacyjne należy korzystnie wykonać tak, aby sanki prowadzące były wykonane tak samo jak sanki trzpienia.

Przedmiot wynalazku w przykładzie wykonania jest uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia dźwigar skrzydła w przekroju odchylony na dźwigarze ościeżnicy za pomocą zawiasy, fig. 2 - zawiasę po stronie osadzenia skrzydełka na dźwigarze skrzydła w widoku perspektywicznym, fig. 3 - skrzydełko zawiasy po stronie osadzenia na dźwigarze ościeżnicy w widoku perspektywicznym, fig. 4 - zawiasę z fig. 2 w widoku w kierunku IV, fig. 5 - zawiasę z fig. 3 w widoku w kierunku V, fig. 6 zawiasę z fig. 3 w widoku w kierunku VI, fig. 7 - zawiasę z fig. 6 bez skrzydełek do mocowania łożyska obrotowego na skrzydle, fig. 8 - skrzydełko zawiasy do mocowania zawiasy na skrzydle w widoku perspektywicznym z przodu, fig. 9 - skrzydełko zawiasy z fig. 8 w widoku perspektywicznym od tyłu, fig. 10 - części skrzydełka zawiasy z fig. 8 w widoku perspektywicznym w rozłożeniu na części, fig. 11 - części skrzydełka zawiasy z fig. 9 w widoku perspektywicznym w rozłożeniu na części, fig. 12 wszystkie części z fig. 11 w widoku z boku w kierunku XII, fig. 13 -skrzydełko zawiasy z fig. 8 w widoku w kierunku XIII, fig. 14 przekrój BB z fig. 13, fig. 15 - przekrój C-C z fig. 13, fig. 16 - zawiasę z fig. 5 w widoku z góry w kierunku XVI obróconą o 90° w kierunku przeciwnym do ruchu zegara, fig. 17 skrzydełko zawiasy z fig. 13 w widoku w kierunku XVII, a fig. 18 przedstawia przekrój A-A z fig. 13.

Na fig. 1-6 przedstawiono tę samą kompletną zawiasę 10 złożoną zasadniczo ze skrzydełka 12 mocowanego do skrzydła oraz ze skrzydełka 35 mocowanego do ościeżnicy. Te skrzydełka 12, 35 zawiasy są połączone ze sobą przechylnie w niepokazany sposób za pomocą sworznia przegubu.

Na fig. 1 przedstawiono w przekroju dźwigar 32 ramy skrzydła i dźwigar 33 ościeżnicy, przy czym zawiasa 10 służy do przechylnego poruszania skrzydła. Skrzydełko 12 zawiasy po stronie skrzydła i skrzydełko 35 zawiasy po stronie ościeżnicy są przy tym pokazane tylko schematycznie, aby

PL 208 672 B1 można było zobaczyć jak są one umieszczone zasadniczo w przestrzeni załamania pomiędzy skrzydłem a ościeżnicą. Skrzydełko 12 zawiasy jest przymocowane na czołowej ścianie dźwigara 32, a skrzydełko 35 zawiasy jest przymocowane na czołowej ścianie 31 dźwigara 33. Kiedy skrzydło jest obrócone do swego położenia zamknięcia, skrzydełka 12, 35 są bezpośrednio zbliżone do siebie, jak to pokazano na fig. 16.

Konstrukcja urządzenia regulacyjnego nie ma wpływu na wykonanie dźwigarów 32, 33. Na fig. 1 przedstawiono izolowane cieplnie dźwigary, których kształtowniki zewnętrzny i wewnętrzny są ze sobą połączone za pośrednictwem izolujących cieplnie kształtowników łączących, przy czym kształtki metalowe i kształtka z tworzywa sztucznego tworzą razem ściany 11 lub 31 ramy.

Zawiasa 10 jest wykonana tak, że umożliwia przestawianie skrzydła lub dźwigara 32 pionowo względem ściany czołowej 11, jak również równolegle do ściany czołowej 31. W tym celu skrzydełka 12, 35 zawiasy są różnym sposobem mocowane na czołowych ścianach 11, 31. Sposób mocowania jest zawsze dostosowany do konstrukcji urządzenia przestawiania, które w skrzydełku 12 zawiasy umożliwia regulację odstępu tego skrzydełka 12 od ściany czołowej 11, a w przypadku skrzydełka 35 umożliwia pionową regulację tego skrzydełka 35, prostopadle do płaszczyzny rysunku.

Na fig. 2-7 pokazano, że zawiasa 10 jest zawiasą trzyczęściową. Zgodnie z fig. 7 ma ona górny koziołek łożyskowy 40 i dolny koziołek łożyskowy 39. Oba te koziołki łożyskowe 39, 40 stanowią jedną część ze skrzydełkiem 35 zawiasy, które jest osadzone na dźwigarze 33. Taka szczególnie stabilna konstrukcja skrzydełka 35 zawiasy służy do przenoszenia dużych obciążeń skrzydła na ościeżnicę. Obciążenia skrzydła są przenoszone ze skrzydełka 12 na skrzydełko 35, przy czym skrzydełko 12 z uchem łożyskowym 12' jest umieszczone pomiędzy dwoma łożyskowymi uchami 39' i 40' skrzydełka 35 (patrz przykładowo fig. 2). Przy takim ułożyskowaniu niepokazana oś łożyska wchodzi w panewki łożyskowej 391, 40 dolnego lub górnego koziołka łożyskowego 39, 40, przechodząc przy tym przez łożyskowe ucho 12' skrzydełka 12. Dolne ucho łożyskowe 39' jest zamknięte dolnym kołpakiem 39', a górne ucho łożyskowe 40 jest zamknięte górnym kołpakiem 40'''. Widać, że przekrój poprzeczny otworów łożyskowych 40'''' i 39'''' jest wykonany mimośrodowo w stosunku do osi środkowej 22 uch łożyskowych 39', 40'. Inaczej mówiąc, niepokazana oś łożyska jest trzymana mimośrodowo, na skutek czego ucho łożyskowe 12' skrzydełka 12 zawiasy jest trzymane odpowiednio mimośrodowo, co wynika z przedstawienia skrzydełka 12 zawiasy na fig. 6 w obszarze graniczących ze sobą łożyskowych panewek 391, 40'' z jednej strony oraz 58 z drugiej strony. Przez obrócenie panewek łożyskowych 39'', 40'' można uzyskać odpowiednie przestawienie osi łożyska, aby dzięki temu osiągnąć przykładowo zmianę docisku pomiędzy skrzydłem a ościeżnicą. Taka zmiana docisku jest ze względu na obrót mimośrodowych panewek łożyskowych 39], 40'' zawsze związana również z pewnym przemieszczeniem skrzydła prostopadle do jego ściany czołowej. Ponieważ takie przemieszczenie jest niepożądane, można je skompensować przez regulację odległości skrzydełka 12 zawiasy od odpowiedniej ściany czołowej 11.

Aby uzyskać regulację odległości skrzydełka 12 zawiasy od odpowiedniej ściany czołowej 11, przewidziano urządzenie regulacyjne, które w całości pokazano zwłaszcza na fig. 8-11, a w swych szczegółach na fig. 12-18. Zawiasa 10 jest wykonana jako tak zwana zawiasa zawijana, przy czym skrzydełko 12 zawiasy jest zasadniczo złożone z łożyskowego ucha 12' i z dołączonej do niego pod kątem płytki wsporczej, która tworzy taki kąt, że według fig. 1 z obejmowaniem przedstawionego okucia dźwigara 32 może być usytuowana płytkowym ramieniem 43 równolegle do ściany czołowej 11.

Płytkowe ramię 43 skrzydełka 12 zawiasy przylega do regulacyjnej płytki 30, która ze swej strony może być wsparta na płycie podstawy 17. Płyta podstawy 17 przylega do czołowej ściany 11, przy czym w tym celu według fig. 8-10 może być ona wyposażona w sprzęgające listwy 44, 45, które wchodzą w niepokazane rowki dźwigara 32 i mogą zabezpieczać płytę podstawy 17 przed przechyleniem.

Płyta podstawy ma wiele występów płytowych 20. Te płytowe występy 20 są usytuowane w trzech pionowych rzędach 19 jeden nad drugim, przy czym te rzędy 19 mają od siebie odstęp 18. Każdy płytowy występ 20 ma regulacyjny skos 16. Wszystkie regulacyjne skosy 16 są wyposażone we wzajemnie równoległe poziome żeberka zatrzaskowe i rowki zatrzaskowe. Na fig. 12 na płytce regulacyjnej 13 widoczne są zatrzaskowe żeberka 46, które są usytuowane na przemian z nieoznaczonymi rowkami zatrzaskowymi.

Regulacyjne skosy 16 współpracują z regulacyjnymi skosami 15 płytki regulacyjnej 13. Regulacyjne skosy 16 są wykonane w wycięciach 21, które są tak duże, że płytowe występy 20 mogą wchodzić wystarczająco głęboko, tak że oba skosy regulacyjne 15, 16 dochodzą do przylegania do siebie. Żeberka/rowki zatrzaskowe wszystkich skosów regulacyjnych mają jednakową wielkość i są

PL 208 672 B1 usytuowane w taki sam sposób poziomo, tak że ich wzajemne sprzężenie powoduje, że płytka regulacyjna 13 i płyta podstawy 11 przy opieraniu się na sobie poprzez regulacyjne skosy 15, 16 nie mogą ślizgać się względem siebie.

Pomiędzy płytą podstawy 11 a regulacyjną płytką 13 umieszczone jest nastawcze urządzenie 14, które złożone jest zasadniczo ze śruby regulacyjnej 24 i nakrętki regulacyjnej 23. Nakrętka regulacyjna 23 jest śrubowo przestawna na gwincie 24 trzonu śruby. Aby za pomocą tego urządzenia nastawczego 14 spowodować przemieszczenie płytki regulacyjnej 13 względem płyty podstawy 17, śruba regulacyjna 24 jest wykonana z łbem 20 usytuowanym osiowo zgodnie z płytą podstawy 17. Do montażu służą widoczne na fig. 10 hakowe mocowania 47. W górnej poprzecznej ściance płyty podstawy 11 wykonany jest przelotowy otwór 48 na narzędzie, przykładowo na klucz sześciokątny, który może być wprowadzony w widoczne na fig. 10 lub 15 sześciokątne gniazdo w łbie śruby 24 tak, że śrubę 24 można obracać wokół jej osi wzdłużnej. Jest ona przy tym według fig. 15 przemieszczana pomiędzy płytą podstawy 17 a płytką regulacyjną 13 nieprzestawnie poprzecznie względem swej osi wzdłużnej. Nakrętka regulacyjna 23 przemieszczana wzdłużnie na śrubie 24 jest wprowadzona w sprzęgającą szczelinę 49 płytki regulacyjnej i może ją odpowiednio do jej osiowego sprzężenia kształtowego przemieszczać pionowo do góry lub do dołu. Odstęp płytki regulacyjnej 13 od płytki podstawy 17 zmienia się przy tym w zależności od pochylenia regulacyjnych skosów 15, 16. Odpowiednio zmienia się również odległość skrzydełka 12 zawiasy od płyty podstawy 17 lub od czołowej ściany 11, ponieważ skrzydełko 12 zawiasy ramieniem płytkowym 43 przylega do regulacyjnej płytki 13.

Płytkowe ramię 43 ma według fig. 10 w przekroju poprzecznym kształt litery U, tak że wraz z listwą mocującą 50 obejmuje ono klamrowo przykrywającą płytkę 13, co pokazano zwłaszcza na fig. 18. Przykrywająca płytka 13 jest z jednej strony wsparta bezpośrednio na mocującym ramieniu 51, a z drugiej strony poprzez listwę mocującą 50 płytkowego ramienia 43 jest wsparta na mocującym ramieniu 52 płyty podstawy 17, która w przekroju poprzecznym na fig. 18 ma kształt litery U. Ponadto na fig. 8 pokazano, że płytkowe ramię 43 wchodzi kształtowo pomiędzy pionowe ścianki 53 płyty podstawy 17. Na skutek tego płytkowe ramię 43, a przez to skrzydełko 12 zawiasy, nie jest przestawiane ani pionowo równolegle do ścianki czołowej, ani poziomo równolegle do ścianki czołowej. Zmienia się jedynie odległość płytkowego ramienia 43 i przez to skrzydełka 12 zawiasy od czołowej ściany 11 ramowego dźwigara 32.

Aby rozpoznać konkretne położenie przykrywającej płytki 13 pomiędzy płytkowym ramieniem 43 a płytą podstawy 17, płytkowe ramię 43 jest wyposażone w obserwacyjne okienko 26, w którym umieszczony jest wskaźnik 25. Ten wskaźnik 25 jest przykładowo umieszczony według fig. 6 przed znakami 27. Znaki 27 umożliwiają rozpoznanie, czy przykrywająca płytka 13 jest przestawiona do góry, czy do dołu. Przestawienie do dołu oznacza mniejszy odstęp skrzydełka 12 zawiasy od ściany czołowej 11, a przestawienie do góry oznacza większy odstęp skrzydełka 12 zawiasy od ściany czołowej 11.

Skrzydełko 12 zawiasy jest mocowane na ramowym dźwigarze 32 za pomocą niepokazanych śrub mocujących. Te śruby mocujące przechodzą przez przelotowe otwory 12 płytkowego ramienia 43, przelotowe otwory 13 przykrywającej płytki i przelotowe otwory 17 płyty podstawy. Przelotowe otwory 12 płytki przykrywającej są przy tym otworami wzdłużnymi, aby wkręcone śruby mocujące nie przeszkadzały w przestawianiu regulacyjnej płytki 13 w kierunku pionowym. Zawsze przewidziane są zatem w sumie cztery przelotowe otwory 12'', 13 i 17''. Umieszczone w tych otworach śruby mocujące nieco luzuje się, kiedy należy zmienić położenie regulacyjnej płytki 13. Aby mimo tego wszystkie trzy elementy konstrukcyjne 43, 13, 17 przylegały do siebie i aby uniknąć niezamierzonego przestawienia regulacyjnej płytki 13, wszystkie trzy elementy konstrukcyjne są do siebie dociskane siłą sprężyny. Służy do tego śrubowa sprężyna 34, która jest umieszczona w mocującym kielichu 30 płyty podstawy 17 (patrz fig. 11, 18). Ta śrubowa sprężyna 34 wystaje z mocującego kielicha 30 i ma na swym swobodnym końcu nakrętkę 38 (patrz np. fig. 10, 18). W nakrętkę 38 wkręcana jest śruba mocująca 29, która swym łbem 29' może naciskać na płytkowe ramię 43, kiedy jest wystarczająco głęboko wkręcona. Nakrętka 28 jest przy tym ciągnięta w kierunku do płyty podstawy 17, przy czym siła sprężyny rośnie wraz z przestawianiem nakrętki 28. Siłą sprężyny ustalaną przez położenie obrotowe śruby mocującej 29 dociskane są do siebie płytkowe ramię 43, płytka regulacyjna 13 i płyta podstawy 17. Zabezpieczone jest przez to wzajemne sprzężenie regulacyjnych skosów 15, 16, zapewniane przez zatrzaskowe żeberka 46 i zatrzaskowe rowki i można wykluczyć niezamierzone przestawienie regulacyjnej płytki 37. Na fig. 9, 17 i 18 pokazano nakrętkę 28 przestawioną w kierunku do płyty podstawy 17.

PL 208 672 B1

Nakrętka 28, sprężyna 34 i kielich 30 są umieszczone po stronie ścianki czołowej płyty podstawy 17 i wystają w sposób widoczny na tyle, że przeszkadzają płaskiemu przyleganiu płyty podstawy 17 do czołowej ściany 11. Na skutek tego w celu umożliwienia montażu płyty podstawy 17 na ścianie czołowej 11 należy wykonać odpowiedni otwór, przez który wprowadza się wymienione części, które są następnie usytuowane wewnątrz pustej przestrzeni ramowego dźwigara 32, gdzie jest wystarczająco dużo miejsca.

Ponadto zawiasę należy wykonać tak, aby możliwe było regulowanie jej położenia w pionie. Położenie pionowe zawiasy na dźwigarze 33 ościeżnicy jest przy tym regulowane korzystnie za pomocą śrubowego członu regulacyjnego. Ten śrubowy człon regulacyjny działa na skrzydełko 35 zawiasy 10 osadzone na ościeżnicy. Konstrukcję urządzenia regulacyjnego do zmieniania położenia pionowego zawiasy 10 na ościeżnicy pokazano zwłaszcza na fig. 2, 3 oraz 6, 7.

Skrzydełko 35 zawiasy na wysokości dolnego osiowego koziołka łożyskowego 39 ma wycięcie 36, w które wchodzą sanki 38 trzpienia. Te sanki 38 mają zasadniczo kształt litery H, a więc mają dwa usytuowane równolegle do siebie w odstępie wzdłużne ramiona 38'', połączone ze sobą w jedną część poprzecznym mostkiem 38'. Pomiędzy wzdłużnymi ramionami 38'' umieszczony jest śrubowy człon regulacyjny w kształcie gwintowanego trzpienia 37. Ten gwintowany trzpień 37 jest podłużną częścią z gwintowanym trzonem i przechodzi przez gwintowany otwór wykonany w poprzecznym mostku 38'. Długość gwintowanego trzpienia 37 jest tak wybrana, że jest on dopasowany pomiędzy krawędziami 3 6', 36'' wycięcia 36. Na skutek tego gwintowany trzpień 37 swym górnym końcem może być oparty o górną krawędź 36 wycięcia, a swą dolną powierzchnią czołową - na dolnej krawędzi 36'' wycięcia. Gwintowany trzpień ma niepokazane nieokrągłe wycięcie, przykładowo wycięcie w kształcie sześciokątnego gniazda i może być obracany za pomocą narzędzia wprowadzonego w to wycięcie. Narzędzie to może być wprowadzane poprzez wycięcie 54 wykonane w skrzydełku 35 zawiasy. Na fig. 2 pokazano takie wycięcie przy górnym końcu skrzydełka 35 zawiasy, przy czym jest zrozumiałe, że również przy jego dolnym końcu może być wykonane odpowiednie wycięcie.

Obracanie gwintowanego trzpienia 37 w poprzecznym mostku 38' sanek 38 powoduje, ponieważ sanki 38 są zamocowane na ościeżnicy, że skrzydełko 35 zawiasy jest popychane do góry lub do dołu zależnie od kierunku obracania. W zależności od potrzebnej drogi przestawiania wycięcie 36 jest dłuższe niż wzdłużne ramiona 38''.

Sanki 38 muszą być przymocowane do ościeżnicy. W tym celu są one wyposażone w dociskową płytkę 57, która przylega do oddalonej od ościeżnicy zewnętrznej ścianki skrzydełka 35 zawiasy (patrz np. fig. 2).

Płytka dociskowa 57 ma otwory 55 na śruby, które przechodzą również przez wzdłużne ramiona 38'' sanek 37. Na skutek tego niepokazane śruby mocujące można przeprowadzić przez otwory 55 i docisnąć do płytki dociskowej 57, która ze swej strony dociska skrzydełko 35 zawiasy do ościeżnicy, a mianowicie do jej powierzchni czołowej 31, w którą wkręcone są śruby mocujące. Sanki 38 nie mają tak dużej grubości jak skrzydełko 35 zawiasy.

Na sankach 38 w wzdłużnych ramionach 38'' przewidziano dwa średnicowo przeciwległe otwory 55 na śruby. Wolne na skutek tego dalsze końce wzdłużnych ramion 38'' są zajęte przez prowadzące kołki 44, które wystają z sanek 38 w kierunku do ościeżnicy 33 i mogą, inaczej mówiąc, wchodzić w wykonane tam otwory. Te prowadzące kołki 44 odciążają śruby mocujące wprowadzone w otwory 35 i służą do dokładnego pasowania sanek 38 na ościeżnicy 33.

Sanki 38 mogą być wykonane tak, że prowadzą one bocznie skrzydełko 35 zawiasy. W tym celu można jednak również zastosować przykrywającą płytkę 43, która przylega do pionowych bocznych krawędzi 56 skrzydełka zawiasy.

Na wysokości górnego osiowego koziołka łożyskowego 40 wykonane jest w skrzydełku 35 zawiasy prowadzące wycięcie 41 W to prowadzące wycięcie 41 wchodzą sanki prowadzące 42. Te sanki prowadzące są wykonane tak samo jak sanki 38 trzpienia. Również prowadzące wycięcie 41 odpowiada wycięciu 36 skrzydełka 35 zawiasy na sanki 38. Właściwości sanek prowadzących 42 i ich wycięcia prowadzącego 41 są zatem zgodne z opisem sanek 38 trzpienia i ich wycięcia 36.

Claims (22)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Urządzenie regulacyjne zawiasy (10) drzwi lub okien ze skrzydełkiem (12) zawiasy osadzonym na czołowej ścianie (11) dźwigara (32) skrzydła, z umieszczoną pomiędzy ścianą czołową (11)

   PL 208 672 B1 a skrzydełkiem (12) zawiasy regulacyjną płytką (13), która ma co najmniej jeden skos regulacyjny i dzięki temu umożliwia utrzymanie skrzydełek (12) zawiasy przy różnych ustawieniach urządzenia nastawczego (14) działa na płytkę regulacyjną (13), w różnych odstępach od ścianki czołowej, przy czym płytka regulacyjna (13) jest przestawna wyłącznie pionowo i opiera się skosami regulacyjnymi (15) na skosach regulacyjnych (16), na ścianie czołowej (11) płyty podstawy (17), przy czym płyta podstawy (17) utwierdzona jest nieruchomo na ścianie czołowej (11), znamienne tym, że z płytą podstawy (17) połączona jest będąca pod działaniem siły sprężyny nakrętka (28), w którą wkręcona jest śruba mocująca (29), dociskająca skrzydełko (12) zawiasy i płytkę regulacyjną (13) do płyty podstawy (17).
2. 2. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że regulacyjne skosy (15, 16) płytki regulacyjnej (13) i płyty podstawy (17) są wyposażone w poziome żeberka zatrzaskowe (46) i/lub rowki zatrzaskowe doprowadzane do sprzężenia ze sobą.
3. 3. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że płyta podstawy (17) ma dwa usytuowane w odstępie (18) od siebie pionowe rzędy (19) płytkowych występów (20) posiadających skosy regulacyjne (15), a ponadto płytka regulacyjna (13) jest wyposażona w usytuowane zgodnie z płytkowymi występami (20) wycięcia (21) posiadające skosy regulacyjne (16).
4. 4. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że urządzenie nastawcze (14) współpracuje z płytą podstawy (17).
5. 5. Urządzenie według zastrz. 3 albo 4, znamienne tym, że urządzenie nastawcze (14) jest umieszczone pomiędzy rzędami (19) płytkowych występów (20) i wycięć (21).
6. 6. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że urządzeniem nastawczym (14) jest śruba regulacyjna (24) współpracująca z nakrętką regulacyjną (23).
7. 7. Urządzenie według zastrz. 6, znamienne tym, że śruba regulacyjna (24) jest za pomocą łba (24') śruby zamocowana osiowo kształtowo na płycie podstawy (17), a ponadto nakrętka regulacyjna (23) osiowo wchodzi kształtowo w płytkę regulacyjną (13).
8. 8. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że skrzydełko (12) zawiasy jest trzymane nieprzestawnie na płycie podstawy (17) równolegle do ścianie czołowej (11) dźwigara (32) skrzydła.
9. 9. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że skrzydełko (12) zawiasy ma przed regulacyjną płytką (13) ze znakami (27) obserwacyjne okienko (26) wyposażone we wskaźnik (25).
10. 10. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że będąca pod działaniem siły sprężyny nakrętka (28) jest umieszczona po stronie czołowej ścianki płyty podstawy wewnątrz dźwigara (32) skrzydła.
11. 11. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że płyta podstawy (17) ma wystający po stronie ścianki czołowej mocujący kielich (30) śrubowej sprężyny (34), który jest połączony sztywno z nakrętką (28).
12. 12. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że posiada śrubowy człon regulacyjny do ustawiania położenia pionowego na dźwigarze (33) ościeżnicy drzwi lub okna skrzydełka (35) zawiasy (10) osadzonego na ściance czołowej (31) dźwigara (33) poprzez równoległe do ościeżnicy ruchy przestawiania, usytuowany w wycięciu (36) skrzydełka (35) zawiasy, który sprzęga się z krawędzią (36') wycięcia skrzydełka (35).
13. 13. Urządzenie według zastrz. 12, znamienne tym, że śrubowym członem regulacyjnym jest gwintowany trzpień (37).
14. 14. Urządzenie według zastrz. 12, znamienne tym, że gwintowany trzpień (37) każdym ze swych końców jest usytuowany w sąsiedztwie krawędzi (36', 37') wycięcia skrzydełka (35) zawiasy.
15. 15. Urządzenie według zastrz. 12, znamienne tym, że gwintowany trzpień (37) jest obrotowo przestawnie trzymany w osadzonych nieruchomo na dźwigarze (33) ościeżnicy sankach (38) trzpienia.
16. 16. Urządzenie według zastrz. 12, znamienne tym, że sanki (38) trzpienia są usytuowane w wycięciach (36) skrzydełka (35) zawiasy odpowiednio dłuższych od pionowej drogi przestawiania i w razie potrzeby służą do prowadzenia skrzydełka (35).
17. 17. Urządzenie według zastrz. 12, znamienne tym, że sanki (38) trzpienia są umieszczone na wysokości osiowego koziołka łożyskowego (39) zawiasy (10).
18. 18. Urządzenie według zastrz. 15, znamienne tym, że sanki (38) trzpienia mają kształt litery H, a ich poprzeczny mostek (38') ma gwintowany otwór na gwintowany trzpień (37) umieszczony pomiędzy wzdłużnymi ramionami (38).
19. 19. Urządzenie według zastrz. 15, znamienne tym, że sanki (38) trzpienia mają płytkę dociskową (57) przykrywającą skrzydełko (35) zawiasy w obszarze wycięcia (36).

    PL 208 672 B1
20. 20. Urządzenie według zastrz. 15, znamienne tym, że sanki (38) trzpienia mają, co najmniej jeden prowadzący kołek (44) wprowadzony w dźwigar (33) ościeżnicy.
21. 21. Urządzenie według zastrz. 12, znamienne tym, że przy trzyczęściowej zawiasie (10) na wysokości górnego osiowego koziołka łożyskowego (40) przewidziane są prowadzące sanki (42) wchodzące w prowadzące wycięcie (41) skrzydełka (35) zawiasy.
22. 22. Urządzenie według zastrz. 21, znamienne tym, że sanki prowadzącej (42) są wykonane tak samo jak sanki (38) trzpienia.