PL210083B1 - Nowe optycznie czynne octany 4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania - Google Patents

Nowe optycznie czynne octany 4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania

Info

Publication number
PL210083B1
PL210083B1 PL390016A PL39001609A PL210083B1 PL 210083 B1 PL210083 B1 PL 210083B1 PL 390016 A PL390016 A PL 390016A PL 39001609 A PL39001609 A PL 39001609A PL 210083 B1 PL210083 B1 PL 210083B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
dimethylcyclohex
acetates
lipase
optically active
alcohols
Prior art date
Application number
PL390016A
Other languages
English (en)
Other versions
PL390016A1 (pl
Inventor
Katarzyna Wińska
Czesław Wawrzeńczyk
Józef Kula
Original Assignee
Univ Przyrodniczy We Wrocławiu
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Univ Przyrodniczy We Wrocławiu filed Critical Univ Przyrodniczy We Wrocławiu
Priority to PL390016A priority Critical patent/PL210083B1/pl
Publication of PL390016A1 publication Critical patent/PL390016A1/pl
Publication of PL210083B1 publication Critical patent/PL210083B1/pl

Links

Landscapes

  • Preparation Of Compounds By Using Micro-Organisms (AREA)
  • Fats And Perfumes (AREA)
  • Organic Low-Molecular-Weight Compounds And Preparation Thereof (AREA)

Description

Przedmiotem wynalazku są nowe, optycznie czynne octany 4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu przedstawione na rysunku, o wzorach 1 i 2 oraz sposób ich otrzymywania.
Związki te, o intensywnym zapachu bananowym i średnio-intensywnym, bananowo-gruszkowym, mogą znaleźć zastosowanie, jako składniki kompozycji w przemyśle perfumeryjnym lub spożywczym.
W dostępnej literaturze nie znaleziono doniesień o otrzymywaniu optycznie czynnych octanów 4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu. Jedynie w wyniku reakcji racemicznego alkoholu z bezwodnikiem octowym w obecności pirydyny otrzymywano racemiczny octan 4,4-dimetylocykloheks-2-21en-1-ylu (J. J. Rabasco, S. R. Kass, J. Org. Chem., 1993, 58, 2633-2636; S. Kawamura, H. Yakoshi, M. Nojima, J. Org. Chem, 1996, 67, 5953-5958).
Istotą wynalazku są nowe optycznie czynne octany 4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu, o wzorach 1 i 2, przedstawionych na rysunku.
Istotą wynalazku jest również sposób ich otrzymywania. Polega on na tym, że znany racemiczny 4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ol, poddaje się enzymatycznej estryfikacji z octanem winylu w obecności lipazy Amano PS jako biokatalizatora, z dodatkiem heksanu, przez co uzyskuje się mieszaninę izomerycznych alkoholi, którą poddaje się ponownej estryfikacji w tych samych warunkach, otrzymując nieprzereagowany R-(+)-4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ol. Natomiast enancjomer S-(-)-4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-olu uzyskuje się w ten sposób, że wspomnianą mieszaninę powstałą w reakcji estryfikacji w obecności lipazy Amano PS mieszaninę izomerycznych octanów S-(-)-4,4-dimetylocykloheks2-en-1-olu i R-(+)-4,4--dimetylocykloheks-2-en-1-olu poddaje się reakcji hydrolizy enzymatycznej katalizowanej lipazą Amano PS w buforze fosforanowym. Otrzymane z hydrolizy alkohole, poddaje się ponownej estryfikacji z octanem winylu w heksanie i w obecności lipazy z Candida cylmdracea otrzymując octan S-(-)-4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-olu. Po chemicznej hydrolizie w 1 molowym roztworze NaOH z dodatkiem metanolu otrzymuje się optycznie czynny S-(-)-4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ol.
Enancjomerycznie wzbogacone octany o intensywnym zapachu bananowym i średnio-intensywnym, bananowo-gruszkowym, uzyskuje się w reakcji optycznie czynnych alkoholi z chlorkiem acetylu w obecności pirydyny i suchego eteru dietylowego.
Sposób według wynalazku objaśniony jest dokładniej w przykładzie wykonania.
P r z y k ł a d 1.
Do racemicznego alkoholu (4,00 g, 31,7 mmola) dodaje się do mieszaniny heksanu (2,0 cm3) i octanu winylu (10,0 cm3, 108,4 mmola). Ca ł o ść intensywnie miesza się z 2,5 g lipazy Amano PS na mieszadle magnetycznym w temperaturze pokojowej. Po 4 dniach, mieszaninę reakcyjną przesącza się przez celit i odparowuje rozpuszczalnik. Pozostałość rozdziela się na kolumnie chromatograficznej (żel krzemionkowy, heksan:aceton, w stosunku 9:1). Otrzymuje się w ten sposób 1,39 g mieszaniny izomerycznych alkoholi o składzie 80% izomeru (R)-(+) i 20% izomeru oraz 2,68 g octanów o składzie 73% izomeru (S)-(-) i 27% izomeru (R)-(+).
Otrzymane z pierwszej reakcji enzymatycznej alkohole (1,39 g, 11,0 mmola) poddaje się ponownej estryfikacji z octanem winylu (5,0 cm3, 54,2 mmola) z dodatkiem heksanu (2,0 cm3) i w obecności 0,40 g lipazy Amano PS. Po 6 dniach mieszaninę reakcyjną przesącza się przez celit, odparowuje rozpuszczalnik i rozdziela stosując chromatografię kolumnową (żel krzemionkowy, heksan:aceton, w stosunku 9:1). Otrzymuje się w ten sposób 0,55 g mieszaniny izomerycznych alkoholi o skł adzie: 99 % izomeru (R)-(+) i 1% izomeru (S)-(-) oraz octany (0,65 g) o skł adzie: 72% izomeru (R)-(+) oraz 28% izomeru (S)-(-).
Uzyskany enancjomer (R)-(+) o nadmiarze enancjomerycznym 98%, charakteryzuje się skręcalnością właściwą: [a]28D = +113,2 (c = 0,71, CHCI3).
Do mieszaniny otrzymanego enancjomerycznie wzbogaconego alkoholu (0,10 g, 0,8 mmol) dodaje się bezwodnej pirydyny (0,14 g, 1,8 mmol) w eterze dietylowym (10 cm3) i wkrapla się chlorek acetylu (0,070 g, 0,9 mmol) rozpuszczony w bezwodnym eterze dietylowym. (5 cm3). Po 6 godzinach mieszania, mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się eterem dietylowym (100 cm3). Warstwę organiczną wytrząsa się z roztworem HCl. Po oddzieleniu warstwy eterowej, fazę wodną ekstrahuje się dodatkowo eterem dietylowym (3 x 25 cm3). Połączone ekstrakty eterowe przemywa się rozcieńczonym (10%) roztworem H2SO4, nasyconym roztworem NaHCO3. solanką a następnie suszy się bezwodnym MgSO4 i oczyszcza za pomocą chromatografii kolumnowej (żel krzemionkowy, eluent heksan:aceton, 9:1) uzyskując 0,12 g (wydajność 90%) octanu R-(+)-4,4-dimetylocycloheks-2-en-1-ylu (Wzór 1) o intensywnym bananowym zapachu. Dane fizyczne i spektroskopowe otrzymanego produktu: [a]23D = +155,8 (c = 0,48; CHCI3), n20D = 1,4502;
PL 210 083 B1 1H NMR (600 MHz, CDCI3) δ: 0,97 i 1,03 (dwa s, 6H, (CH3)2C<), 1,44 (ddd, J = 13,0, 9,2 i 3,2 Hz, 1H, jeden z CH2-6), 1,57 (ddd, J = 13,0, 9,3 i 3,2 Hz, 1H, jeden z CH2-6), 1,70 (m, 1H, jeden z CH2-S), 1,91 (m, 1H, jeden z CH2-S), 2,04 (s, 3H, -C(O)CH3), 5,19 (m, 1H, H-1), 5,53 (dd, J = 10,0 i 3,4 Hz, 1H, H-3), 5,59 (d, J = 10,0 Hz, 1H, H-2); IR (film, cm-1): 3024 (w), 2957 (s), 1737 (s), 1370 (m), 1242 (s), 1029 (m).
P r z y k ł a d 2.
Postępuje się jak w przykładzie 1, z tym, że mieszaninę izomerycznych octanów (2,59 g, 20,5 mmola) otrzymanych w pierwszej reakcji estryfikacji, o składzie 73% izomeru S i 27% izomeru R, poddaje się enzymatycznej hydrolizie w buforze fosforanowym o pH «7,0 (30 cm3) w obecności 0,6 g lipazy Amano PS. Po 5 dniach mieszaninę reakcyjną ekstrahuje się eterem dietylowym i suszy bezwodnym MgS04. Po odparowaniu rozpuszczalnika, produkty rozdziela się za pomocą chromatografii kolumnowej (żel krzemionkowy, heksan:aceton, 9:1). Otrzymuje się w ten sposób 1,35 g mieszaniny alkoholi o składzie: 84% izomeru (S)-(-) i 16% izomeru (R)-(+) oraz 0.61 g octanów o składzie: 70% izomeru (S)-(-) i 30 % izomeru (R)-(+).
Alkohole, otrzymane w procesu hydrolizy (1,35 g, 10,7 mmola) poddaje się estryfikacji z octanem winylu (5,0 cm3, 54,2 mmola) z dodatkiem heksanu (2 cm3) i w obecności 0,35 g lipazy z Candida cylindracea. Po 5 dniach mieszaninę reakcyjną przesącza się przez celit, odparowuje rozpuszczalnik i pozostałość rozdziela za pomocą chromatografii kolumnowej (żel krzemionkowy, heksan:aceton, 9:1). Otrzymuje się w ten sposób 0,35 g mieszaniny izomerycznych alkoholi o składzie: 71% izomeru (S)-(-) i 29% izomeru (R)-(+) oraz mieszaniny octanów (0,96 g) o składzie: 98 % izomeru (S)-(-) oraz 2% izomeru (R)-(+).
3
Otrzymane w ostatniej reakcji estryfikacji octany (0,96 g, 5,75 mmola) dodaje się do 18 cm3 1 molowego roztworu NaOH z dodatkiem 1,0 cm3 MeOH i całość miesza się w temperaturze pokojowej przez 24 h. Następnie mieszaninę reakcyjną ekstrahuje się chlorkiem metylenu i suszono bezwodnym MgSO4. Otrzymuje się 0,70 g (5)-(-)-4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-olu o nadmiarze enancjomerycznym 96%. Alkohol ten charakteryzuje się następującą skręcalnością właściwą: [a]28D = -111,8 (c = 0.62, CHCI3) ((lit. H. Pluim, H. Wynberg, Tetrahedron Lett, 1979, 14, 1251-1254) [α] = -10,8 (c = 1,90, CHCI3) dla ee 25%).
Rozpuszczony w bezwodnym eterze dietylowym (5 cm3) chlorek acetylu (0,070 g, 0,9 mmol) wkrapla się do ochłodzonej mieszaniny S-(-)-4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ol (0,10 g, 0,8 mmol) i bezwodnej pirydyny (0,14 g, 1,8 mmol) w bezwodnym eterze dietylowym (5 cm3). Całość miesza się przez 5 godzin, a następnie mieszaninę reakcyjną rozcieńcza się eterem dietylowym (50 cm3). Roztwór eterowy wytrząsa się z roztworem HCl. Po oddzieleniu warstwy organicznej, fazę wodną ekstrahuje się dodatkowo eterem dietylowym (3 x 15 cm3). Połączone ekstrakty eterowe przemywa się rozcieńczonym (10%) roztworem H2SO4, nasyconym roztworem NaHCO3. solanką a następnie suszono bezwodnym MgSO4. Surowy produkt oczyszcza się za pomocą chromatografii kolumnowej (żel krzemionkowy, eluent heksan:aceton, w stosunku 9:1), otrzymując 13 g octanu S-(-)-4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu (Wzór 2) o wydajności 98% i średnio-intensywnym zapachu, bananowo-gruszkowym.
Dane fizyczne i spektroskopowe otrzymanego produktu są następujące: [a]23D = -155,9 (c = 0,97, CHCI3). n20D = 1,4502; 1H NMR (600 MHz, CDCI3) δ: 0,97 i 1,03 (dwa s, 6H, (CH3)2C<), 1.44 (ddd, J = 13,0, 9,2 i 3,2 Hz, 1H, jeden z CH2-6), 1,57 (ddd, J = 13,0, 9,3 i 3,2 Hz, 1H, jeden z CH2-6), 1,70 (m, 1H, jeden z CH2-5), 1,91 (m, 1H, jeden z CH2-5), 2,04 (s, 3H, -C(O)CH3), 5,19 (m, 1H, H-1), 5,53 (dd, J = 10,0 i 3,4 Hz, 1H, H-3), 5,59 (d, J = 10,0 Hz, 1H, H-2); IR (film, cm-1): 3024 (w), 2957 (s), 1737 (s), 1370 (m), 1242 (s), 1029 (m).

Claims (2)

1. Nowe optycznie czynne octany 4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu przedstawione na rysunku, o wzorach 1 i 2.
2. Sposób otrzymywania nowych optycznie czynnych octanów 4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu, znamienny tym, że racemiczny 4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ol poddaje się estryfikacji z octanem winylu w obecności lipazy Amano PS jako biokatalizatora z dodatkiem heksanu uzyskuje się mieszaninę izomerycznych alkoholi i poddaje się ją ponownej estryfikacji w tych samych warunkach, otrzymując nieprzereagowany R-(+)-4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ol, natomiast enancjomer S-(-)-4,4-dimetylo4
PL 210 083 B1 cykloheks-2-en-1-olu uzyskuje się w ten sposób, że powstałą w reakcji estryfikacji w obecności lipazy Amano PS mieszaninę izomerycznych octanów S-(-)-4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i R-(+)-4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu poddaje się reakcji hydrolizy enzymatycznej katalizowanej lipazą Amano PS w buforze fosforanowym, a alkohole, otrzymane z hydrolizy, poddaje się ponownej estryfikacji z octanem winylu w heksanie i w obecnoś ci lipazy z Candida cylindracea otrzymuje się octan S-(-)-4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu, następnie po chemicznej hydrolizie w 1 molowym roztworze NaOH z dodatkiem metanolu otrzymuje się S-(-)-4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ol, i enancjomerycznie wzbogacone estry o interesujących właściwościach zapachowych uzyskuje się w reakcji enancjomerycznie wzbogaconych alkoholi z chlorkiem acetylu w obecności pirydyny i w suchym eterze dietylowym.
PL390016A 2009-12-22 2009-12-22 Nowe optycznie czynne octany 4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania PL210083B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL390016A PL210083B1 (pl) 2009-12-22 2009-12-22 Nowe optycznie czynne octany 4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL390016A PL210083B1 (pl) 2009-12-22 2009-12-22 Nowe optycznie czynne octany 4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL390016A1 PL390016A1 (pl) 2010-05-10
PL210083B1 true PL210083B1 (pl) 2011-12-30

Family

ID=43015679

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL390016A PL210083B1 (pl) 2009-12-22 2009-12-22 Nowe optycznie czynne octany 4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL210083B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL390016A1 (pl) 2010-05-10

Similar Documents

Publication Publication Date Title
Chojnacka et al. Kinetic resolution of racemic secondary aliphatic allylic alcohols in lipase-catalyzed transesterification
Wińska et al. Enzymatic resolution of racemic secondary cyclic allylic alcohols
PL210083B1 (pl) Nowe optycznie czynne octany 4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania
JPH0889282A (ja) 立体異性アルコール混合物の分解方法
Gładkowski et al. Kinetic resolution of (E)-4-(2′, 5′-dimethylphenyl)-but-3-en-2-ol and (E)-4-(benzo [d][1′, 3′] dioxol-5′-yl)-but-3-en-2-ol through lipase-catalyzed transesterification
PL210936B1 (pl) Nowe propioniany 4,4-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania
PL210942B1 (pl) Nowe propioniany 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania
PL210943B1 (pl) Nowe propioniany 5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania
Theil et al. Enzymes in organic synthesis, 4. Investigation of the pancreatin‐catalyzed acylation of cis‐cyclopent‐2‐ene‐1, 4‐diol with various trichloroethyl and vinyl Alkanoates
PL210082B1 (pl) Nowe octany 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania
PL210081B1 (pl) Nowe octany 5,5-dimetylocykloheks-2-en-1-ylu i sposób ich otrzymywania
JP5301432B2 (ja) (2−ヒドロキシ−3−オキソ−シクロペント−1−エニル)酢酸のエステル、(−)−r−ホモクエン酸ガンマ−ラクトン、(+)−s−ホモクエン酸ガンマ−ラクトン、及び対応する(−)−r−ホモクエン酸塩と(+)−s−ホモクエン酸塩を生成するためのエステルの使用
PL205500B1 (pl) Nowy zapachowy ester R-(-)-2-(1,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-ylo)etylowy kwasu octowego i sposób jego otrzymywania
PL205506B1 (pl) Nowy zapachowy propionian R-(+)-3,5,5- trimetylocykloheks-2-enylu i sposób jego otrzymywania
PL205503B1 (pl) Nowy zapachowy ester R-(-)-2-(1,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-ylo)etylowy kwasu propionowego i sposób jego otrzymywania
CN105420285B (zh) 十七碳烯类化合物的制备方法
PL205502B1 (pl) Nowy zapachowy ester S-(+)-2-(1,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-ylo)etylowy kwasu propionowego i sposób jego otrzymywania
PL206272B1 (pl) Nowy zapachowy ester R-(-)-2-(1,5,5-trimetylocykloheks-2-enylo)etylowy kwasu masłowego i sposób jego otrzymywania
Maharani et al. Synthesis of 2-phenylethyl esters by one-pot the yamaguchi esterification
PL209582B1 (pl) Nowy nienasycony alkohol zapachowy R-(-)-2-(1,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-ylo)etanol i sposób jego otrzymywania
PL205499B1 (pl) Nowy zapachowy ester S-(+)-2-(1,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-ylo)etylowy kwasu octowego i sposób jego otrzymywania
Mamaghani et al. Enzyme catalysed kinetic resolution of racemic methyl 3-acethylbicyclo [2.2. 1] hept-5-ene-2-carboxylate using pig's liver esterase
JP3930347B2 (ja) 光学活性アレンの製造方法
Bucciarelli et al. Substituent Effect on the Absolute Stereochemistry of the Asymmetric Reduction of Fluorine-Containing β-Diketones by Bakers' Yeast
PL205497B1 (pl) Nowy R-(-)ester etylowy kwasu (1,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-ylo)octowego oraz sposób jego otrzymywania

Legal Events

Date Code Title Description
LICE Declarations of willingness to grant licence

Effective date: 20110805

LAPS Decisions on the lapse of the protection rights

Effective date: 20121222