PL210920B1 - Sposób rozdziału enancjomerów estru metylowego kwasu Z-3-fenyloglicydowego - Google Patents

Sposób rozdziału enancjomerów estru metylowego kwasu Z-3-fenyloglicydowego

Info

Publication number
PL210920B1
PL210920B1 PL380705A PL38070506A PL210920B1 PL 210920 B1 PL210920 B1 PL 210920B1 PL 380705 A PL380705 A PL 380705A PL 38070506 A PL38070506 A PL 38070506A PL 210920 B1 PL210920 B1 PL 210920B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
acid
methyl ester
phenylglycidic acid
hydrolysis
organic solvent
Prior art date
Application number
PL380705A
Other languages
English (en)
Other versions
PL380705A1 (pl
Inventor
Barbara Kąkol
Magdalena Jezierska-Zięba
Bożenna Obukowicz
Mirosława Szpakiewicz
Michał Fedoryński
Original Assignee
Inst Chemii Przemysłowej Im Prof Ignacego Mościckiego
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Inst Chemii Przemysłowej Im Prof Ignacego Mościckiego filed Critical Inst Chemii Przemysłowej Im Prof Ignacego Mościckiego
Priority to PL380705A priority Critical patent/PL210920B1/pl
Publication of PL380705A1 publication Critical patent/PL380705A1/pl
Publication of PL210920B1 publication Critical patent/PL210920B1/pl

Links

Classifications

    • YGENERAL TAGGING OF NEW TECHNOLOGICAL DEVELOPMENTS; GENERAL TAGGING OF CROSS-SECTIONAL TECHNOLOGIES SPANNING OVER SEVERAL SECTIONS OF THE IPC; TECHNICAL SUBJECTS COVERED BY FORMER USPC CROSS-REFERENCE ART COLLECTIONS [XRACs] AND DIGESTS
    • Y02TECHNOLOGIES OR APPLICATIONS FOR MITIGATION OR ADAPTATION AGAINST CLIMATE CHANGE
    • Y02PCLIMATE CHANGE MITIGATION TECHNOLOGIES IN THE PRODUCTION OR PROCESSING OF GOODS
    • Y02P20/00Technologies relating to chemical industry
    • Y02P20/50Improvements relating to the production of bulk chemicals
    • Y02P20/52Improvements relating to the production of bulk chemicals using catalysts, e.g. selective catalysts

Landscapes

  • Preparation Of Compounds By Using Micro-Organisms (AREA)

Description

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 210920 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 380705 (22) Data zgłoszenia: 27.09.2006 (51) Int.Cl.
C07D 303/48 (2006.01) C07D 303/02 (2006.01) C12P 41/00 (2006.01) (54) Sposób rozdziału enancjomerów estru metylowego kwasu Z-3-fenyloglicydowego
(73) Uprawniony z patentu: INSTYTUT CHEMII PRZEMYSŁOWEJ IM. PROF. IGNACEGO MOŚCICKIEGO, Warszawa, PL
(43) Zgłoszenie ogłoszono: (72) Twórca(y) wynalazku:
31.03.2008 BUP 07/08 BARBARA KĄKOL, Warszawa, PL
MAGDALENA JEZIERSKA-ZIĘBA,
Warszawa, PL
BOŻENNA OBUKOWICZ, Warszawa, PL
(45) O udzieleniu patentu ogłoszono: MIROSŁAWA SZPAKIEWICZ,
30.03.2012 WUP 03/12 Nowy Dwór Mazowiecki, PL
MICHAŁ FEDORYŃSKI, Warszawa, PL
(74) Pełnomocnik:
rzecz. pat. Anna Królikowska
PL 210 920 B1
Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku jest sposób rozdziału enancjomerów estru metylowego kwasu Z-3-fenyloglicydowego (inaczej kwasu Z-2,3-oxo-3-fenylopropionowego).
Estry te otrzymuje się najczęściej w kondensacji Darzensa α-halogenoestrów ze związkami karbonylowymi. Reakcja zachodzi wobec silnych zasad tj. alkoholany, wodorki czy amidki metali alkalicznych lub w warunkach katalizy międzyfazowej (PTC) z zastosowaniem eterów koronowych lub soli amoniowych jako katalizatorów przeniesienia międzyfazowego. Estry glicydowe są stosowane w syntezie tlenku 2,3-skwalenu, który jest biologicznym prekursorem steroli oraz Leukotrienu A (LTA), biogenetycznego prekursora leukotrienów LTC, LTD i LTE, które są ważnymi naturalnymi mediatorami w astmie alergicznej. Łatwe otrzymywanie i proste otwieranie pierścienia czynią z nich uniwersalne produkty pośrednie w syntezie organicznej. Estry glicydowe są surowcami do wytwarzania (2S,3S)-diltiazemu, jak również (2S,3S)-3-fenyloizoseryny. W pierwszym przypadku stosuje się ester E-p-metoksyfenyloglicydowy, a w drugim estry Z i E -β-fenyloglicydowe.
W literaturze opisane są sposoby rozdziału enancjomerów estru metylowego kwasu Z-3-(4-metoksyfenylo)glicydowego w syntezie diltiazemu za pomocą lipazy S marcescens. [Shibatani T., Omori K., Akatsuka H., Kawai E., Matsume H., Enzymatic resolution of ditializem intermediate by Serratia marcescens lipase: molecular mechanism of lipase secretion and its industrial application. Journal of molecular catalysis B: Enzymatic, 10,2000,141-149].
W opisie patentowym US 5 407 828 do rozdziału enancjomerów estru metylowego kwasu Z-3-(4-metoksyfenylo)glicydowego zastosowano z powodzeniem lipazę Candida antarctica (SP525). Mieszaninę enancjomerów kwasu trans(±)-3-fenyloglicydowego rozdzielono za pomocą eterowego roztworu (+)-efedryny otrzymując kwas trans(+)-(2S, 3R)-3-fenyloglicydowy z 40% wydajnością [Plucińska K., Kasprzykowski F., Kozian E., Synthesis of enantiomerically pure forms of trans-3-phenylglycidic acid, Tetrahedron Letters, 38,1997, 861-864].
W literaturze nie znaleziono opisanych sposobów rozdziału enancjomerów estrów kwasu Z-3-fenyloglicydowego.
Nieoczekiwanie okazało się, że enancjomery estru metylowego kwasu Z-3-fenyloglicydowego można łatwo rozdzielić z zastosowaniem lipazy detergentowej, stosowanej dotychczas w środkach piorących przeznaczonych do prania w niskich temperaturach. Hydroliza z zastosowaniem tego enzymu zachodzi w łagodnych warunkach. Produkt reakcji, ester metylowy kwasu Z(2R,3R)-3-fenyloglicydowego, pozostaje w fazie organicznej natomiast kwas Z-(2S,3S)-3-fenyloglicydowy w postaci soli sodowej znajduje się w fezie wodnej.
Sposób rozdziału enancjomerów (R,R) i (S,S) estru metylowego kwasu Z-3-fenyloglicydowego przez zastosowanie hydrolizy enzymatycznej, według wynalazku polega na tym, że ester metylowy kwasu Z-3-fenyloglicydowego poddaje się hydrolizie z zastosowaniem lipazy detergentowej, użytej w ilości od 57 do 2000 g na 1 mol estru, w temperaturze od 20 do 40°C, w układzie dwufazowym rozpuszczalnik organiczny - bufor fosforanowy o pH 6,0 - 8,8, korzystnie intensywnie mieszając, następnie z fazy organicznej przez ekstrakcję rozpuszczalnikiem organicznym wydziela się ester metylowy kwasu (2R,3R)-3-fenyloglicydowego, a z fazy wodnej, po jej zakwaszeniu, wydziela się przez ekstrakcję kwas (2S,3S)-3-fenyloglicydowy.
Korzystnie jest hydrolizę estru prowadzi się w temperaturze od 25 do 38°C.
Korzystnie jest jako rozpuszczalnik organiczny w procesie hydrolizy stosować ciekłe nasycone węglowodory alifatyczne, zwłaszcza heksan lub ciekłe węglowodory aromatyczne, zwłaszcza toluen, lub ciecze jonowe zawierające w cząsteczce pierścień imidazolowy, zwłaszcza mleczan 3-etyloimidazolu lub mleczan 1-butylo-3-metyloimidazolu.
Hydroliza enzymatyczna prowadzona sposobem według wynalazku z zastosowaniem lipazy detergentowej przebiega w czasie od 300 do 1000 godzin, w zależności od temperatury i stężenia enzymu.
Czysty ester kwasu (2R,3R) 3-fenyloglicydowego otrzymuje się po oddestylowaniu rozpuszczalnika organicznego. Drugi enancjomer, w postaci kwasu (2S,3S))-3-fenyloglicydowego, otrzymuje się po zakwaszeniu fazy wodnej kwasem nieorganicznym, solnym lub siarkowym, a następnie ekstrahuje się go do fazy organicznej. Po oddestylowaniu rozpuszczalnika otrzymuje się kwas (2S,3S)-3-fenyloglicydowy, który oczyszcza się przez krystalizację.
Hydrolizę enzymatyczną sposobem według wynalazku można prowadzić w bioreaktorze tradycyjnym lub membranowym.
PL 210 920 B1
P r z y k ł a d I.
Do kolby reakcyjnej zaopatrzonej w mieszadło i termometr wprowadzono 10 g (56 mmol) fenyloglicydanu metylu (Z:E = 93:7) oraz 56 ml heksanu. Następnie dodano roztwór lipazy detergentowej w buforze fosforanowym o pH 7,4 (3,2 g Lipex 100L Type EX w 560 ml buforu fosforanowego o pH 7,4). Mieszaninę intensywnie mieszano przez 700 godzin w temperaturze 25°C. Następnie dodano 100 ml chlorku metylenu. Po rozdzieleniu się faz, oddzielono warstwę organiczną, którą płukano wodą i suszono bezwodnym siarczanem magnezu. Po oddestylowaniu chlorku metylenu produkt destylowano pod zmniejszonym ciśnieniem odbierając frakcje w temperaturze 72-74°C/66Pa. Otrzymano 4,1 g Z-(2R,3R)3-fenyloglicydanu metylu o czystości 96% (GC) z wydajnością 92%, o nadmiarze enancjomerycznym 92% (R,R).
Fazę wodną po rozcieńczeniu zakwaszono 10% roztworem kwasu solnego do pH 2 i ekstrahowano 3 razy 50 ml octanu etylu. Fazę organiczną suszono siarczanem magnezu, odparowano rozpuszczalnik. Otrzymany osad oczyszczano przez krystalizację z metanolu. Uzyskano 3,5 g (wydajność 90%) kwasu Z-(2S,3S)-3-fenyloglicydowego o temp. topnienia 149-152°C.
P r z y k ł a d II.
Do kolby reakcyjnej zaopatrzonej w mieszadło i termometr wprowadzono 10 g (56 mmol) fenyloglicydanu metylu (Z:E = 93:7) oraz 56 ml eteru etylowego. Następnie dodano roztwór lipazy detergentowej w buforze fosforanowym o pH 6,1 (3,2 g Lipex 100L Type EX w 560 ml buforu fosforanowego o pH 6,1). Mieszaninę intensywnie mieszano przez 700 godzin w temperaturze 40°C. Następnie dodano 100 ml chlorku metylenu. Po rozdzieleniu się faz, oddzielono warstwę organiczną, którą płukano wodą i suszono bezwodnym siarczanem magnezu. Po oddestylowaniu chlorku metylenu produkt destylowano pod zmniejszonym ciśnieniem odbierając frakcje w temperaturze 72-74°C/66 Pa. Otrzymano 4,5 g Z-3-fenyloglicydanu metylu o czystości 97% (GC) z wydajnością 94%, o nadmiarze enancjomerycznym 95% (R,R).
Z fazy wodnej sposobem opisanym w przykładzie I wyodrębniono kwas Z(2S,3S)-3-fenyloglicydowy. Uzyskano 3,3 g (wydajność 89%) kwasu Z-(2S,3S)-3-fenyloglicydowego o temp. topnienia 150-151°C.
P r z y k ł a d III.
Do kolby reakcyjnej zaopatrzonej w mieszadło i termometr wprowadzono 10 g (56 mmol) fenyloglicydanu metylu (Z:E = 93:7) oraz 56 ml cykloheksanu. Następnie dodano roztwór lipazy detergentowej w buforze fosforanowym o pH 7,4 (3,2 g Lipex 100L Type EX w 560 ml buforu fosforanowego o pH 7,4). Mieszaninę intensywnie mieszano przez 300 godzin w temperaturze 30°C. Następnie dodano 100 ml chlorku metylenu. Po rozdzieleniu się faz, oddzielono warstwę organiczną, którą płukano wodą i suszono bezwodnym siarczanem magnezu. Po oddestylowaniu chlorku metylenu produkt destylowano pod zmniejszonym ciśnieniem odbierając frakcje w temperaturze 72-74°C/66Pa. Otrzymano 4,5 g Z-3-fenyloglicydanu metylu o czystości 94% (GC) z wydajnością 91%, o nadmiarze enancjomerycznym 90% (R,R).
Z fazy wodnej sposobem opisanym w przykładzie I wyodrębniono kwas Z-(2S 3S))-3-fenyloglicydowy. Uzyskano 3,5 g (wydajność 90%) kwasu Z-(2S,3S)-3-fenyloglicydowego o temp. topnienia 150-152°C.
P r z y k ł a d IV.
Do kolby reakcyjnej zaopatrzonej w mieszadło i termometr wprowadzono 0,5 g (3 mmol) fenyloglicydanu metylu (Z:E = 99:1) oraz 3 ml toluenu. Następnie dodano roztwór lipazy detergentowej w buforze fosforanowym o pH 8,8 (0,3 g Lipex 100L Type EX w 20 ml buforu fosforanowego o pH 8,8). Mieszaninę intensywnie mieszano przez 700 godzin w temperaturze 20°C. Następnie dodano 100 ml chlorku metylenu. Po rozdzieleniu się faz, oddzielono warstwę organiczną, którą płukano wodą i suszono bezwodnym siarczanem magnezu. Po oddestylowaniu chlorku metylenu produkt destylowano pod zmniejszonym ciśnieniem odbierając frakcje w temperaturze 72-74°C/66Pa. Otrzymano 0,24 g Z-3-fenyloglicydanu metylu o czystości 94% (GC), z wydajnością 92%, o nadmiarze enancjomerycznym 90% (R,R).
Z fazy wodnej sposobem opisanym w przykładzie I wyodrębniono kwas Z-(2S,3S))-3-fenyloglicydowy. Uzyskano 0,20 g (wydajność 91%) kwasu Z-(2S,3S)-3-fenyloglicydowego o temp. topnienia 150-152°C.
P r z y k ł a d V.
Do kolby reakcyjnej zaopatrzonej w mieszadło i termometr wprowadzono 1,78 g (10 mmol) fenyloglicydanu metylu (Z:E = 99:1) oraz 10 g cieczy jonowej (S-mleczan 1-butylo-3-metyloimidazolu).
PL 210 920 B1
Następnie dodano roztwór lipazy detergentowej w buforze fosforanowym o pH 7,4 (20 g Lipex 100L Type EX w 20 ml buforu fosforanowego o pH 7,4). Mieszaninę intensywnie mieszano przez 1000 godzin w temperaturze 38°C. Następnie dodano 100 ml chlorku metylenu. Po rozdzieleniu się faz, oddzielono warstwę organiczną, którą płukano wodą i suszono bezwodnym siarczanem magnezu. Po oddestylowaniu chlorku metylenu produkt destylowano pod zmniejszonym ciśnieniem odbierając frakcje w temperaturze 72-74°C/66Pa. Otrzymano 0,96 g Z-3-fenyloglicydanu metylu o czystości 95% (GC) z wydajnością 90%, o nadmiarze enancjomerycznym 95%.
Z fazy wodnej sposobem opisanym w przykładzie I wyodrę bniono kwas Z-(2S,3S)-3-fenyloglicydowy. Uzyskano 0,85 g (wydajność 90%) kwasu Z-(2S,3S)-3-fenyloglicydowego o temp. topnienia 151-153°C.

Claims (5)

  1. Zastrzeżenia patentowe
    1. Sposób rozdziału enancjomerów (R,R) i (S,S) estru metylowego kwasu Z-3-fenyloglicydowego przez zastosowanie hydrolizy enzymatycznej, znamienny tym, że ester metylowy kwasu Z-3-fenyloglicydowego poddaje się hydrolizie z zastosowaniem lipazy detergentowej, użytej w ilości od 57 do 2000 g na 1 mol estru, w temperaturze od 20 do 40°C, w układzie dwufazowym rozpuszczalnik organiczny - bufor fosforanowy o pH 6,0-8,8, korzystnie intensywnie mieszając, następnie z fazy organicznej przez ekstrakcję rozpuszczalnikiem organicznym wydziela się ester metylowy kwasu (2R,3R)-3-fenyloglicydowego, a z fazy wodnej, po jej zakwaszeniu, wydziela się przez ekstrakcję kwas (2S,3S)-3-fenyloglicydowy.
  2. 2. Sposób, według zastrz. 1, znamienny tym, że hydrolizę estru prowadzi się w temperaturze od 25 do 38°C.
  3. 3. Sposób, według zastrz. 1, znamienny tym, że jako rozpuszczalnik organiczny w procesie hydrolizy stosuje się ciekły nasycony węglowodór alifatyczny, zwłaszcza heksan lub cykloheksan.
  4. 4. Sposób, według zastrz. 1, znamienny tym, że jako rozpuszczalnik organiczny w procesie hydrolizy stosuje się ciekły węglowodór aromatyczny, zwłaszcza toluen.
  5. 5. Sposób, według zastrz. 1, znamienny tym, że jako rozpuszczalnik organiczny w procesie hydrolizy stosuje się ciecz jonową zawierającą w cząsteczce pierścień imidazolowy, zwłaszcza mleczan 3-etyloimidazolu lub mleczan 1-butylo-3-metyloimidazolu.
    Departament Wydawnictw UP RP
PL380705A 2006-09-27 2006-09-27 Sposób rozdziału enancjomerów estru metylowego kwasu Z-3-fenyloglicydowego PL210920B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL380705A PL210920B1 (pl) 2006-09-27 2006-09-27 Sposób rozdziału enancjomerów estru metylowego kwasu Z-3-fenyloglicydowego

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL380705A PL210920B1 (pl) 2006-09-27 2006-09-27 Sposób rozdziału enancjomerów estru metylowego kwasu Z-3-fenyloglicydowego

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL380705A1 PL380705A1 (pl) 2008-03-31
PL210920B1 true PL210920B1 (pl) 2012-03-30

Family

ID=43034075

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL380705A PL210920B1 (pl) 2006-09-27 2006-09-27 Sposób rozdziału enancjomerów estru metylowego kwasu Z-3-fenyloglicydowego

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL210920B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL380705A1 (pl) 2008-03-31

Similar Documents

Publication Publication Date Title
US20100087525A1 (en) Stereoselective enzymatic synthesis of (s) or (r)-iso-butyl-glutaric ester
JPS61239899A (ja) 光学活性アルフア‐アリールアルカン酸の生物工学的製造方法
Nordin et al. Kinetic resolution of primary 2-methyl-substituted alcohols via Pseudomonas cepacia lipase-catalysed enantioselective acylation
JP4252803B2 (ja) 酵素加水分解による置換カルボン酸エステルの調製方法
JP2007519655A (ja) 鏡像異性的に純粋なアミノアルコールの調製方法
PL210920B1 (pl) Sposób rozdziału enancjomerów estru metylowego kwasu Z-3-fenyloglicydowego
EP2168943B1 (en) Method for producing optically active trans-2-aminocyclohexanol and intermediate of optically active trans-2-aminocyclohexanol
WO2017092197A1 (zh) 一种艾沙康唑中间体的酶法拆分方法
Stadler et al. Highly enantioselective synthesis of 3-hydroxy-2-phenylpiperidine via the sharpless AD-reaction
JP3049403B2 (ja) 光学活性トランス−2−アリール−1−シクロヘキサノール誘導体およびその製造法
JPH06335399A (ja) トランス−3−フェニルグリシド酸の光学活性エステルの製法及びベンゾ(チ)アゼピンの製法
US5254756A (en) Process for the production of (2R,3E)-4-halo-3-buten-2-ols
AU2001290774B2 (en) Enzymatic resolution of aryl- and thio-substituted acids
JP5026833B2 (ja) 光学活性(s)−7−ヒドロキシ−6−メチルヘプタン−2−オンおよびその前駆体の製造方法
JP2002065286A (ja) 光学活性(r)‐1‐インダンアミド誘導体およびその製造方法
JP4005168B2 (ja) 光学活性な2−アリールオキシプロピオン酸の製造法
CN115894496B (zh) 一种替格瑞洛及其中间体的制备方法
EP0718407B1 (fr) Intermédiaires de synthèse des énantiomères de l'éliprodil et leur procédé de préparation
JPH06192221A (ja) 光学活性な1−(4−t−ブチルフェニル)−5−オキソ−3−ピロリジンカルボン酸の製造方法
WO2001092553A1 (en) Method for optically resolving a racemic alpha-substituted heterocyclic carboxylic acid using enzyme
PL209965B1 (pl) Sposób rozdziału diastereoizomerów Z i E estru kwasu 3-fenyloglicydowego
US20080249310A1 (en) Process For the Preparation of (2R,3R)-2-Hydroxy-3-Amino-3-Aryl-Propionamide and (2R,3R)-2-Hydroxy-3-Amino-3-Aryl-Propionic Acid Alkyl Ester
CN101321875B (zh) 从外消旋4-(1-氨基乙基)苯甲酸甲酯通过脂酶催化的对映选择性酰化反应并随后用硫酸沉淀以制备(r)-和(s)-4-(1-铵乙基)苯甲酸甲酯硫酸盐的方法
JP4608938B2 (ja) 光学活性3−アルキル−3−アリールプロピオン酸及び光学活性3−アルキル−3−アリールプロピオン酸アルキルエステルの製造方法
JPH08119958A (ja) 光学活性クロマン化合物の製造方法

Legal Events

Date Code Title Description
LAPS Decisions on the lapse of the protection rights

Effective date: 20120927