PL224114B1 - Wykrój do tłoczenia czasz kulistych z materiału trudnoodkształcalnego - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest wykrój do tłoczenia czasz kulistych z materiału trudnoodkształcalnego stosowanych zwłaszcza w przemyśle lotniczym.

Znany jest z polskiego opisu wynalazku nr 398250 wykrój blachy do wytwarzania wyrobów blaszanych z materiału trudnoodkształcalnego. Wykrój blachy stanowił materiał trudnoodkształcalny w postaci krążka wykonany z blachy tytanowej.

Znany jest z również z polskiego opisu patentowego 180606 wykrój blachy do wytwarzania elementu maszyny elektrycznej posiadający środkowy otwór i rozmieszczone wokół tego otworu segmenty z ramionami mającymi ukierunkowane promieniowo i ewentualnie rozpościerające się obwodowo skrzydełka, które to ramiona wyznaczają dostępne od strony promieniowo zewnętrznej żłobki z otworami ukształtowanymi w strefie wolnych promieniowych końców ramion.

Znany jest także z polskiego opisu patentowego nr 162597 wykrój blachy stanowiący dwa krążki blachy szczepione ze sobą spoiną, które przed tłoczeniem na żądany wymiar podgrzewa się i spawa na całym obwodzie.

Celem wynalazku było opracowanie wykroju do tłoczenia czasz kulistych z materiału trudnoodkształcalnego, który umożliwia wytłaczanie metodą na zimno przy użyciu klasycznych narzędzi.

Wykrój do tłoczenia czasz kulistych z materiału trudnoodkształcalnego ma na obwodzie klinowe wycięcia o zróżnicowanych głębokościach i kątach rozwarcia rozmieszczone równomiernie, naprzemiennie i promieniowo względem środka krążka, przy czym wycięcia głębokie mają głębokość 0,07-0,11 średnicy krążka i kąt rozwarcia 4° oraz posiadają dna o kształcie elipsy, a wycięcia płytkie mają 0,75 głębokości wycięć głębokich i kąt rozwarcia 3° oraz posiadają dna o kształcie okrągłym.

Korzystnym jest gdy dna o kształcie elipsy klinowych wycięć głębokich posiadają krótsze osie równoległe do średnicy krążka.

W porównaniu ze znanymi rozwiązaniami wykrój według wynalazku zapewnia uzyskanie wytłoczek o 50% większej głębokości niż w przypadku wykroju w postaci krążka. Dzięki opracowanemu kształtowi wyeliminowane zostały dotychczasowe problemy z tłoczeniem blach na zimno związane z wytwarzaniem czasz kulistych ze stopu tytanu GRADE 5, dodatkowo możliwe było uzyskanie pełnej czaszy przy użyciu klasycznego narzędzia.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie wykrój do tłoczenia czasz kulistych z materiału trudnoodkształcalnego w widoku z góry, a fig. 2 - fragment wykroju w widoku z góry.

P r z y k ł a d

Wykrój do tłoczenia czasz kulistych z materiału trudnoodkształcalnego stanowił krążek 1 z blachy GRADE 5. Średnica zewnętrzna krążka 1 wynosiła 0 = 60 mm, a grubość g = 0,8 mm. Na obwodzie wykroju zastosowano 32 klinowe wycięcia 2, 3. Równomierne rozmieszczenie wycięć 2, 3 na obwodzie wykroju ma na celu zmianę rozkładu odkształceń plastycznych w wytłoczce, powodując zmniejszenie odkształceń plastycznych w górnej części czaszy kulistej. W konsekwencji prowadzi to do zwiększenia maksymalnej głębokości tłoczenia i wytworzenia czaszy o większej wysokości.

W wykroju zastosowano naprzemiennie dwa typy wycięć 2, 3 o zróżnicowanych głębokościach i kątach rozwarcia β1, β2 rozmieszczone równomiernie, naprzemiennie i promieniowo względem środka krążka. Wycięcia głębokie 2 posiadały dna o kształcie elipsy, której oś krótsza X była równoległa do średnicy krążka 1, przy czym stosunek długości jej osi długiej Y do osi krótkiej X wynosił 1,54. Głębokość wycięć głębokich 2 wynosiła 0,07 średnicy 0 krążka 1, a kąt rozwarcia β wynosił 4°. Wycięcia płytkie 3 posiadały dna o kształcie okrągłym, a ich głębokość wynosiła 0,75 głębokości wycięć głębokich, natomiast kąt rozwarcia β2 wynosił 3°.

Po wytłoczeniu tak przygotowanego wykroju otrzymano pełną czaszę kulistą o średnicy 28 mm i wysokości 14 mm.

Claims (2)

1. Wykrój do tłoczenia czasz kulistych z materiału trudnoodkształcalnego posiadający postać krążka, znamienny tym, że krążek (1) ma na obwodzie klinowe wycięcia (2, 3) o zróżnicowanych głębokościach i kątach rozwarcia rozmieszczone równomiernie, naprzemiennie i promieniowo względem środka krążka, przy czym wycięcia głębokie (2) mają głębokość 0,07 + 0,11 średnicy (0) krążka (1) i kąt rozwarcia (β1) wynoszący 4° oraz posiadają dna o kształcie elipsy, a wycięcia płytkie (3) mają 0,75 głębokości wycięć głębokich (2) i kąt rozwarcia (β2) wynoszący 3° oraz posiadają dna o kształcie okrągłym.

2. Wykrój według zastrz. 1, znamienny tym, że dna o kształcie elipsy wycięć głębokich (2) posiadają krótsze osie (X) równoległe do średnicy (0) krążka (1).