PL230731B1 - Zestaw surowcowy przeznaczony do otrzymywania autoklawizowanych wyrobów wapienno-piaskowych - Google Patents

Zestaw surowcowy przeznaczony do otrzymywania autoklawizowanych wyrobów wapienno-piaskowych

Info

Publication number
PL230731B1
PL230731B1 PL407793A PL40779314A PL230731B1 PL 230731 B1 PL230731 B1 PL 230731B1 PL 407793 A PL407793 A PL 407793A PL 40779314 A PL40779314 A PL 40779314A PL 230731 B1 PL230731 B1 PL 230731B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
weight
amount
sand
products
lime
Prior art date
Application number
PL407793A
Other languages
English (en)
Other versions
PL407793A1 (pl
Inventor
Zdzisław Pytel
Jan Małolepszy
Original Assignee
Akademia Gorniczo Hutnicza Im Stanislawa Staszica W Krakowie
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Akademia Gorniczo Hutnicza Im Stanislawa Staszica W Krakowie filed Critical Akademia Gorniczo Hutnicza Im Stanislawa Staszica W Krakowie
Priority to PL407793A priority Critical patent/PL230731B1/pl
Publication of PL407793A1 publication Critical patent/PL407793A1/pl
Publication of PL230731B1 publication Critical patent/PL230731B1/pl

Links

Classifications

    • YGENERAL TAGGING OF NEW TECHNOLOGICAL DEVELOPMENTS; GENERAL TAGGING OF CROSS-SECTIONAL TECHNOLOGIES SPANNING OVER SEVERAL SECTIONS OF THE IPC; TECHNICAL SUBJECTS COVERED BY FORMER USPC CROSS-REFERENCE ART COLLECTIONS [XRACs] AND DIGESTS
    • Y02TECHNOLOGIES OR APPLICATIONS FOR MITIGATION OR ADAPTATION AGAINST CLIMATE CHANGE
    • Y02PCLIMATE CHANGE MITIGATION TECHNOLOGIES IN THE PRODUCTION OR PROCESSING OF GOODS
    • Y02P40/00Technologies relating to the processing of minerals
    • Y02P40/60Production of ceramic materials or ceramic elements, e.g. substitution of clay or shale by alternative raw materials, e.g. ashes
    • YGENERAL TAGGING OF NEW TECHNOLOGICAL DEVELOPMENTS; GENERAL TAGGING OF CROSS-SECTIONAL TECHNOLOGIES SPANNING OVER SEVERAL SECTIONS OF THE IPC; TECHNICAL SUBJECTS COVERED BY FORMER USPC CROSS-REFERENCE ART COLLECTIONS [XRACs] AND DIGESTS
    • Y02TECHNOLOGIES OR APPLICATIONS FOR MITIGATION OR ADAPTATION AGAINST CLIMATE CHANGE
    • Y02WCLIMATE CHANGE MITIGATION TECHNOLOGIES RELATED TO WASTEWATER TREATMENT OR WASTE MANAGEMENT
    • Y02W30/00Technologies for solid waste management
    • Y02W30/50Reuse, recycling or recovery technologies
    • Y02W30/91Use of waste materials as fillers for mortars or concrete

Landscapes

  • Curing Cements, Concrete, And Artificial Stone (AREA)

Description

Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku jest zestaw surowcowy przeznaczony do otrzymywania autoklawizowanych wyrobów wapienno-piaskowych, które mogą być wykorzystywane do wznoszenia wielokondygnacyjnych obiektów w układach nieszkieletowych, eksploatowanych zwłaszcza w warunkach wymagających podwyższonej odporności na działanie czynników atmosferycznych.
Podstawowy zestaw surowcowy przeznaczony do otrzymywania autoklawizowanych wyrobów wapienno-piaskowych zawiera piasek kwarcowy stanowiący mineralny wypełniacz i wapno palone jako spoiwo. Teoretyczne proporcje ilościowe surowców odpowiadają udziałowi piasku kwarcowego 92% wagowych oraz wapna palonego 8% wagowych, co wynika z założenia, że piasek kwarcowy składa się w 100% z krzemionki, a wapno palone wykazuje aktywność 100%, tj. zawiera 100% wagowych CaO. Natomiast w warunkach przemysłowych, gdzie zwykle wykorzystuje się piasek kwarcowy pochodzenia naturalnego oraz wapno palone uzyskane w instalacjach przemysłowych, wzajemne proporcje tych składników różnią się nieznacznie od teoretycznych. Ponadto podstawowy zestaw surowcowy może być modyfikowany różnymi dodatkami, odpowiedzialnymi za nadanie pożądanych cech gotowym wyrobom. Do suchych składników zestawu surowcowego dodaje się wodę w ilości niezbędnej do całkowitej hydratacji zawartych w wapnie palonym wolnych tlenków CaO i MgO do postaci wodorotlenków oraz do ich nawilżenia do wilgotności formierczej na poziomie 4-6%. Następnie uzyskaną masę produkcyjną poddaje się procesowi prasowania w celu uformowania półfabrykatów o wymaganych kształtach i wymiarach, które dla uzyskania końcowych parametrów technicznych poddaje się obróbce w autoklawie.
W opisie patentowym PL 185500 B1 ujawniono autoklawizowany materiał budowlany wytworzony z masy składającej się z piasku kwarcowego i wapna palonego, zawierającej domieszkę mineralną w postaci metakaolinitu w ilości 1-10% wagowych, która wpływa na zmniejszenie porowatości materiału, a tym samym zwiększenie jego wytrzymałości.
Wynalazek znany z opisu patentowego PL 198350 B1 rozwiązuje problem poprawy cech wytrzymałościowych wyrobów wapienno-piaskowych. Masa obok podstawowych surowców: piasku kwarcowego w ilości 45-90% oraz wapna palonego w ilości 6-9% zawiera dodatek mineralny w postaci mielonego wapienia w ilości 7-23% wagowych i/lub mielonego chalcedonitu w ilości 4 do 46% wagowych.
Ze zgłoszenia PL 388779 A1 znane są wyroby wapienno-piaskowo-popiołowe sporządzone z mieszaniny surowcowej składającej się z piasku kwarcowego w ilości 20,5-61,5% wagowych, wapna palonego w ilości 5,5-8,0% wagowych oraz z dodatku mineralnego w postaci mielonych popiołów dennych w ilości 20,5-61,5% wagowych, stanowiących odpad powstający przy spalaniu w kotłach fluidalnych paliw stałych, korzystnie z węgla kamiennego. Wyroby wykazują wytrzymałość na ściskanie co najmniej o 45% wyższą w stosunku do wyrobów tradycyjnych.
Ze zgłoszenia nr PL 396498 A1 znana jest masa składająca się z piasku kwarcowego oraz wapna palonego i wody, która zawiera dodatek w postaci krzemianu litu w ilości 0,5-1,5% wagowych.
Ze zgłoszenia CN 1050174 A znany jest sposób wytwarzania cegieł wapienno-piaskowych z następujących składników: piasku w ilości 65-80% wagowych, wapna w ilości 12-25% wagowych w przeliczeniu na aktywne CaO oraz dodatków w ilości poniżej 30% wagowych, w postaci odpadów takich jak np. popioły węglowe lub pyły wulkaniczne, których 5% cząstek jest większa niż 2 mm, a 15% cząstek jest mniejsza niż 0,1 mm.
Z opisu patentowego RU 2383511 C1 znana jest kompozycja do produkcji autoklawizowanych wyrobów wapienno-piaskowych, zawierająca 6-8% wagowych wapna, 84-88% wagowych piasku kwarcowego oraz dodatku w ilości 6-8% wagowych w postaci zawiesiny następujących tlenków alkalicznych w % wagowych: AI2O3 - 48,10, Fe2O3 - 0,8; CaO - 2,0; MgO - 4,4, SO3 - 1,6 Cl - 0,75 Na2O + teO 13,0 stanowiących odpady z przemysłu metalurgicznego.
Z opisu patentowego RU 2308431 C1 znana jest mieszanka do wytwarzania cegieł wapiennopiaskowych zawierająca 5-10% wagowych wapna niegaszonego, 0,5-2,0% wagowych dodatku alkalicznego w postaci odpadu pochodzącego z procesu produkcji tlenku glinu, 38-63,5% wagowych piasku o wielkości ziaren poniżej 2 mm. Dodatek alkaliczny zawiera siarczan sodu w ilości co najmniej 60% wagowych, węglan sodu w ilości nie większej niż 30% wagowych, tlenek krzemu w ilości nie większej niż 0,5% wagowych, tlenek żelaza w ilości nie większej niż 0,4% wagowych, tlenek glinu w ilości nie większej niż 3,0% wagowych. Zawartość wilgoci w mieszance nie przekracza 30% wagowych. Korzystnie jako dodatek stosuje się również popiół lotny w ilości 30-40% wagowych.
PL 230 731 Β1
Celem wynalazku jest opracowanie zestawu surowcowego przeznaczonego do otrzymywania autoklawizowanych wyrobów wapienno-piaskowych o polepszonych cechach użytkowych tj. podwyższonej wytrzymałości na ściskanie i podwyższonej trwałości, w rozumieniu odporności chemicznej i mrozoodporności.
Zgodnie z wynalazkiem, zestaw surowcowy przeznaczony do otrzymywania autoklawizowanych wyrobów wapienno-piaskowych zawiera piasek kwarcowy pochodzenia naturalnego w ilości 21-63% wagowych, wapno palone niegaszone otrzymane w warunkach przemysłowych w ilości 7-8% wagowych, dodatek mineralny w ilości 21-63% wagowych oraz wodę w ilości 7-9% wagowych.
Istotą rozwiązania jest to, że zestaw surowcowy jako dodatek mineralny zawiera łupek węglowy, uprzednio prażony w temperaturze 450-800°C w czasie 2,5-3 godzin, rozdrobniony do uziarnienia poniżej 200 pm.
Korzystnie zestaw zawiera prażony łupek węglowy w ilości powyżej 41% wagowych.
Dzięki wprowadzeniu do zestawu surowcowego o tradycyjnym składzie dodatku mineralnego, w postaci prażonego łupku węglowego wykazującego wysoką aktywność pucolanową uzyskaną podczas obróbki termicznej w odpowiednio dobranych warunkach, uzyskuje się poprawę cech wytrzymałościowych oraz podwyższenie trwałości autoklawizowanych wyrobów wapienno-piaskowych. Łupek węglowy w stanie pierwotnym posiada zwięzłą strukturę złożową i po wydobyciu oraz oddzieleniu od węgla, nie wykazuje właściwości pucolanowych. Nabywa je dopiero wskutek obróbki termicznej w temperaturze 450-800°C, korzystnie 700°C. Podczas obróbki następuje dehydroksylacja obecnych w materiale minerałów ilastych zwłaszcza kaolinitu i illitu, w wyniku czego następuje zaburzenie pierwotnej struktury tych minerałów i tworzą się produkty przejściowe o budowie amorficznej. W konsekwencji uzyskane materiały już w temperaturze otoczenia i w obecności wody wykazują dużą łatwość wchodzenia w reakcję chemiczną z wodorotlenkiem wapnia powstałym w wyniku hydratacji wapna palonego. Pomiędzy krzemem, glinem lub żelazem występującymi w pucolanie w formach amorficznych, a jonami Ca2+ pochodzącymi z dysocjacji wodorotlenku wapnia, tworzą się produkty wykazujące właściwości wiążące z grupy uwodnionych krzemianów, glinokrzemianów, glinianów lub glinożelazianów wapnia. Dodatkowo produkty te razem z podstawowymi produktami syntezy powstającymi w podstawowym układzie reakcyjnym, będą wchodzić w skład substancji wiążącej poszczególne ziarna mineralnego wypełniacza. Zatem wskutek wyższego stopnia przereagowania surowców wyjściowych otrzymuje się większą ilość produktów syntezy, a w konsekwencji tego obserwuje się poprawę właściwości mechanicznych oraz trwałości gotowych wyrobów, a zwłaszcza odporności chemicznej i mrozoodporności.
Zaletą wynalazku jest również fakt, że umożliwia on zagospodarowanie uciążliwych dla środowiska odpadów górniczych, które najczęściej jako bezużyteczne zalegają na składowiskach.
Pełne zrozumienie wynalazku umożliwi poznanie opisów przykładowych procesów technologicznych, określonych w poniższych przykładach wykonania.
Przykład 1
Zestaw surowcowy przeznaczony do otrzymywania autoklawizowanych wyrobów wapienno-piaskowych zawiera:
62,9% wagowych piasku kwarcowego pochodzenia naturalnego o gęstości objętościowej 1760 kg/m3;
7,7% wagowych wapna palonego niegaszonego otrzymanego w warunkach przemysłowych, charakteryzującego się czasem gaszenia 11,6 minut, przy temperaturze gaszenia 72°C oraz sumaryczną zawartością (CaO + MgO)aktywne = 96,6%,
8,4% wagowych wody destylowanej;
21,0% wagowych łupku węglowego stanowiącego odpad górniczy towarzyszący pokładom węgla kamiennego w Kopalni „Bogdanka”, prażonego w temperaturze 700°C w czasie 3 godzin, o aktywności pucolanowej wg ASTM C379 - 65 (1): SiO2 - 18,22; AI2O3 - 13,56; Σ 31,78 i o składzie chemicznym przedstawionym w tabeli 1.
Suche składniki homogenizowano najpierw na sucho, a następnie dodawano wodę i mieszano, aż do uzyskania masy produkcyjnej, z której formowano kształtki w postaci walców o średnicy i wysokości 25 mm. Formowanie prowadzono metodą osiowego, dwustronnego i dwustopniowego prasowania z międzystopniowym odpowietrzaniem przy ciśnieniu dla pierwszego stopnia prasowania 10 MPa, a drugiego 20 MPa. Następnie kształtki poddano obróbce hydrotermalnej w autoklawie w temperaturze 180°C, pod ciśnieniem nasyconej pary wodnej 1,002 MPa w czasie 8 godzin.
PL 230 731 Β1
TABELA 1
Analizowany składnik Zawartość, % wagowe
Straty prażenia (1000°/1 h) 2,20
SiO2 56,12
AI2O3 27,70
Fe2O3 0,21
FeO 6,00
TiO2 1,40
CaO 1,42
MgO 0,90
Na2O 0,40
K2O 2,28
SO3 0,32
S2' 0,05
Cat (węgiel całkowity) w tym: Corg. (węgiel organiczny) C węglanowy 1,00 0,90 0,10
Jednocześnie, aby ocenić wpływ dodatku aktywowanego termicznie łupku węglowego na jakość tworzyw wapienno-piaskowych, przygotowano kształtki tworzywa referencyjnego z mieszaniny surowcowej o tradycyjnym składzie zawierającej:
83,9% wagowych piasku kwarcowego pochodzenia naturalnego o gęstości objętościowej 1760 kg/m3;
7,7% wagowych wapna palonego niegaszonego otrzymywanego w warunkach przemysłowych, charakteryzującego się czasem gaszenia 11,6 minut, przy temperaturze gaszenia 72°C oraz sumaryczną zawartością (CaO + MgO)aktywne = 96,6%.
8,4% wagowych wody destylowanej.
Wyniki badań podstawowych cechy użytkowych kształtek zawierających aktywowany łupek węglowy oraz kształtek referencyjnych przedstawiono w tabeli 2.
TABELA 2
Badana wielkość Materiał według wynalazku Materiał referencyjny
Aktywność masy (zawartość CaOaktywne w przeliczeniu na suche składniki), % 6,7 7,3
Gęstość w stanie suchym (wg normy PN-EN 772-13), kg/m3 1,90 1,86
Wytrzymałość na ściskanie, MPa 19,6 19,2
Absorpcja wody (nasiąkliwość), % 13,5 11,8
Porowatość otwarta, % 25,7 22,0
Przykład 2
Zestaw surowcowy przeznaczony do otrzymywania autoklawizowanych wyrobów wapienno-piaskowych zawiera:
41,95% wagowych piasku kwarcowego pochodzenia naturalnego o gęstości objętościowej 1760 kg/m3;
PL 230 731 Β1
7,70% wagowych wapna palonego niegaszonego otrzymanego w warunkach przemysłowych, charakteryzującego się czasem gaszenia 11,6 minut, przy temperaturze gaszenia 72°C oraz sumaryczną zawartością (CaO + MgO)aktywne = 96,6%;
8,40% wagowych wody destylowanej;
41,95% wagowych łupku węglowego o składzie i właściwościach przedstawionych w przykładzie 1.
Następnie z zestawu przygotowano kształtki postępując jak w przykładzie 1.
Wyniki badań podstawowych cechy użytkowych kształtek zawierających aktywowany łupek węglowy oraz kształtek referencyjnych przedstawiono w tabeli 3.
TABELA 3
Badana wielkość Materiał według wynalazku Materiał referencyjny
Aktywność masy (zawartość CaOaktywne w przeliczeniu na suche składniki), % 6,8 7,3
Gęstość w stanie suchym (wg normy PN-EN 772-13), kg/m3 1,91 1,86
Wytrzymałość na ściskanie, MPa 27,3 19,2
Absorpcja wody (nasiąkliwość), % 14,7 11,8
Porowatość otwarta, % 27,6 22,0
Przykład 3
Zestaw surowcowy przeznaczony do otrzymywania autoklawizowanych wyrobów wapienno-piaskowych zawiera:
21,0% wagowych piasku kwarcowego pochodzenia naturalnego o gęstości objętościowej 1760 kg/m3;
7,7% wagowych wapna palonego niegaszonego otrzymanego w warunkach przemysłowych, charakteryzującego się czasem gaszenia 11,6 minut, przy temperaturze gaszenia 72°C oraz sumaryczną zawartością (CaO + MgO)aktywne = 96,6%;
8,4% wagowych wody destylowanej;
62,9% wagowych łupku węglowego o składzie i właściwościach przedstawionych w przykładzie 1.
Następnie z zestawu przygotowano kształtki postępując jak w przykładzie 1.
Wyniki badań podstawowych cechy użytkowych kształtek zawierających aktywowany łupek węglowy oraz kształtek referencyjnych przedstawiono w poniższej tabeli 4.
TABELA 4
Badana wielkość Materiał według wynalazku Materiał referencyjny
Aktywność masy (zawartość CaOaktywne w przeliczeniu na suche składniki), % 6,8 7,3
Gęstość w stanie suchym (wg normy PN-EN 772-13), kg/m3 1,83 1,786
Wytrzymałość na ściskanie, MPa 37,6 19,2
Absorpcja wody (nasiąkliwość), % 17,0 11,8
Porowatość otwarta, % 30,7 22,0

Claims (2)

  1. Zastrzeżenia patentowe
    1. Zestaw surowcowy przeznaczony do otrzymywania autoklawizowanych wyrobów wapienno-piaskowych, zawierający piasek kwarcowy pochodzenia naturalnego w ilości 21-63% wagowych, wapno palone niegaszone otrzymane w warunkach przemysłowych w ilości 7-8% wagowych, dodatek mineralny w ilości 21-63% wagowych oraz wodę w ilości 7-9% wagowych, znamienny tym, że jako dodatek mineralny zawiera łupek węglowy uprzednio prażony w temperaturze 450-800°C w czasie 2,5-3 godzin, rozdrobniony do uziarnienia poniżej 200 μm.
  2. 2. Zestaw według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera prażony łupek węglowy w ilości powyżej 41% wagowych.
PL407793A 2014-04-03 2014-04-03 Zestaw surowcowy przeznaczony do otrzymywania autoklawizowanych wyrobów wapienno-piaskowych PL230731B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL407793A PL230731B1 (pl) 2014-04-03 2014-04-03 Zestaw surowcowy przeznaczony do otrzymywania autoklawizowanych wyrobów wapienno-piaskowych

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL407793A PL230731B1 (pl) 2014-04-03 2014-04-03 Zestaw surowcowy przeznaczony do otrzymywania autoklawizowanych wyrobów wapienno-piaskowych

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL407793A1 PL407793A1 (pl) 2015-10-12
PL230731B1 true PL230731B1 (pl) 2018-12-31

Family

ID=54266779

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL407793A PL230731B1 (pl) 2014-04-03 2014-04-03 Zestaw surowcowy przeznaczony do otrzymywania autoklawizowanych wyrobów wapienno-piaskowych

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL230731B1 (pl)

Cited By (2)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
PL447614A1 (pl) * 2024-01-25 2025-07-28 Kghm Polska Miedź Spółka Akcyjna Sposób oraz kompozycja do wytwarzania formowanych autoklawizowanych materiałów budowlanych
PL447613A1 (pl) * 2024-01-25 2025-07-28 Kghm Polska Miedź Spółka Akcyjna Sposób przetwarzania odpadu flotacyjnego na materiał budowlany formowany oraz kompozycja do wytwarzania materiałów budowlanych formowanych

Cited By (3)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
PL447614A1 (pl) * 2024-01-25 2025-07-28 Kghm Polska Miedź Spółka Akcyjna Sposób oraz kompozycja do wytwarzania formowanych autoklawizowanych materiałów budowlanych
PL447613A1 (pl) * 2024-01-25 2025-07-28 Kghm Polska Miedź Spółka Akcyjna Sposób przetwarzania odpadu flotacyjnego na materiał budowlany formowany oraz kompozycja do wytwarzania materiałów budowlanych formowanych
PL248844B1 (pl) * 2024-01-25 2026-02-02 Kghm Cuprum Spolka Z Ograniczona Odpowiedzialnoscia Centrum Badawczo Rozwojowe Sposób oraz kompozycja do wytwarzania formowanych autoklawizowanych materiałów budowlanych

Also Published As

Publication number Publication date
PL407793A1 (pl) 2015-10-12

Similar Documents

Publication Publication Date Title
Cheah et al. The hybridizations of coal fly ash and wood ash for the fabrication of low alkalinity geopolymer load bearing block cured at ambient temperature
Amin et al. Artificial pozzolanic cement pastes containing burnt clay with and without silica fume: physicochemical, microstructural and thermal characteristics
US10800704B2 (en) Fly ash-based geopolymer concrete and method of formation
CN103319105A (zh) 一种无机防水胶凝材料及其制造方法
EP3241812A1 (en) Mortar or concrete produced with a hydraulic binder
Hossain et al. Development of sustainable calcium silicate board: Utilization of different solid wastes
Christy et al. Greener building material with fly ash
Castaldelli et al. Preliminary studies on the use of sugar cane bagasse ash (SCBA) in the manufacture of alkali activated binders
Brandštetr et al. Properties and use of solid residue from fluidized bed coal combustion
CN102643107B (zh) 一种免煅烧脱硫石膏基陶粒混凝土多孔砖
WO2016059231A1 (en) Method for making fly ash
KR20170028236A (ko) 천연광석 분말을 포함하는 친환경 미장용 첨가제와 그것을 이용한 미장용 시멘트 및 몰탈
KR101416005B1 (ko) 비소성 무기결합제를 활용한 친환경블록 및 그 제조방법
KR100759855B1 (ko) 플라이애쉬를 사용한 비소성 무기결합재
PL230731B1 (pl) Zestaw surowcowy przeznaczony do otrzymywania autoklawizowanych wyrobów wapienno-piaskowych
Škvára et al. Czech fluid sulfocalcic ash and fly ash
KR101611441B1 (ko) 천연광석 분말을 포함하는 친환경 미장용 첨가제와 그것을 이용한 미장용 시멘트 및 몰탈
KR101619175B1 (ko) 페트로 코우크스 탈황석고를 활용한 심층혼합공법용 고화재 조성물
PL230095B1 (pl) Sposób wytwarzania materiału budowlanego o właściwościach termoizolacyjnych
Lamidi et al. Evaluation of rice husk ash and bone ash mixed as partial replacement of cement in concrete
El-Fadaly et al. Eco-friendly cement from ceramic waste geopolymarization
RU2497767C1 (ru) Способ получения цемента
RU2440946C2 (ru) Сырьевая смесь для изготовления керамических теплоэффективных стеновых изделий
PL228420B1 (pl) Mieszanina surowcowa przeznaczona na autoklawizowane wyroby wapienno-piaskowe
PL217874B1 (pl) Mieszanina surowcowa do wytwarzania autoklawizowanych wyrobów wapienno-piaskowo-popiołowych