PL232814B1 - Pochodne 1,2,4-triazynowe, ich zastosowanie i zawierająca je kompozycja farmaceutyczna - Google Patents

Abstract

Przedmiotem niniejszego wynalazku są inhibitory replikacji i HIV o wzorze (I) zdefiniowanym w zgłoszeniu, ich zastosowanie jako leku, sposób ich wytwarzania oraz zawierające je kompozycje farmaceutyczne.

Description

Przedmiotem niniejszego wynalazku są pochodne 1,2,4-triazynowe, ich zastosowanie i zawierająca je kompozycja farmaceutyczna. Wynalazek dotyczy dziedziny profilaktyki i leczenia zakażenia HIV.

Związki o pokrewieństwie strukturalnym ze związkami według niniejszego wynalazku są znane ze stanu techniki. W Huaxue Xuebao (1987), 45 (2), 185-190 i J. Chem. Soc., Perkin Transactions 1. Organie i Bio-organic Chemistry (1972-1999) (1982), 5,1251-1254, opisano wytwarzanie pochodnych 1,2,4-triazynowych.

Związki według niniejszego wynalazku różnią się od związków znanych ze stanu techniki strukturą, aktywnością farmakologiczną i/lub siłą działania farmakologicznego. Związki według niniejszego wynalazku są wysoce aktywne w zakresie hamowania replikacji ludzkiego wirusa niedoboru odporności (ΗIV), korzystnie, są wysoce aktywne w zakresie hamowania replikacji szczepów zmutowanych lub szczepów HIV wykazujących oporność wielolekową, to znaczy szczepów, które nabyły odporność na jeden lub więcej niż jeden znany ze stanu techniki lek NNRTI (nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy).

Przedmiotem wynalazku jest pochodna 1,2,4-triazynowa o wzorze

lub jej farmaceutycznie dopuszczalna sól addycyjna, w którym wartość n wynosi 0 lub 2;

wartość m wynosi 0 lub 2;

R¹ oznacza atom wodoru;

R² oznacza atom chlorowca lub grupę Ci-6-alkilową;

R^2a oznacza grupę cyjanową, grupę Ci-6-alkiloksylową, grupę Ci-6-alkilową podstawioną grupą cyjanową, lub grupę C2-6-alkenylową podstawioną grupą cyjanową;

Xi oznacza -NH-, -O- lub -S-;

R³ oznacza grupę cyjanową, grupę Ci-6-alkilową, grupę mono- lub di(Ci-4-alkilo)aminokarbonylową; grupę Ci-6-alkilową podstawioną grupą cyjanową; grupę C2-6-alkenylową podstawioną grupą cyjanową lub aminokarbonylową lub mono- lub di(Ci-4-alkilo)aminokarbonylową lub -C(=O)-NR⁹R¹⁰; atom chlorowca; grupę Ci-6-alkiloksylową ewentualnie podstawioną grupą cyjanową;

R⁴ oznacza atom chlorowca, grupę Ci-6-alkilową, grupę Ci-6-alkiloksylową, grupę Ci-6-alkilową podstawioną grupą cyjanową;

R⁵ oznacza atom wodoru, atom chlorowca lub grupę Ci-6-alkilową;

R⁹ i R¹⁰ mogą razem tworzyć dwuwartościowy rodnik o wzorze -CH2-CH2-CH2-CH2- (d-1) lub -CH2-CH2-O-CH2-CH2- (d—3).

Korzystnie, związek według wynalazku ma wzór

R⁴ R¹

w którym R¹, R^2a, R³, R⁴, R⁵ i Χ1 są takie, jak zdefiniowano wyżej. Korzystnie, związek według wynalazku ma wzór

w którym R¹, R², R^2a, R³, R⁵ i Χ1 są takie, jak zdefiniowano wyżej.

PL 232 814 B1

Przedmiotem wynalazku jest również związek jak wyżej określono do zastosowania jako lek.

Wynalazek dotyczy również zastosowania związku według wynalazku do wytwarzania leku do leczenia lub profilaktyki zakażenia HIV.

Przedmiotem wynalazku jest ponadto kompozycja farmaceutyczna zawierająca farmaceutycznie dopuszczalny nośnik i składnik aktywny, charakteryzująca się tym, że składnikiem aktywnym jest terapeutycznie skuteczna ilość związku według wynalazku.

W rozumieniu niniejszego opisu grupa Ci-4-alkilowa (jako grupa lub część grupy) oznacza nasycone rodniki węglowodorowe o łańcuchu prostym lub rozgałęzionym, zawierające od 1 do 4 atomów węgla, takie jak grupa metylowa, etylowa, propylowa, 1-metyloetylowa, butylowa; grupa C1-6-alkilowa (jako grupa lub część grupy) oznacza nasycone rodniki węglowodorowe o łańcuchu prostym lub rozgałęzionym, zawierające od 1 do 6 atomów węgla, takie jak grupa zdefiniowana dla grupy C1-4-alkilowej oraz grupy: pentylowa, heksylowa, metylobutylowa i tym podobne; grupa C2-6-alkenylowa oznacza rodniki węglowodorowe o łańcuchu prostym lub rozgałęzionym, zawierające od 2 do 6 atomów węgla i wiązanie podwójne, takie jak grupy: etenylowa, propenylowa, butenylowa, pentenylowa, heksenylowa i tym podobne. Jak to napisano powyżej, termin (=O) tworzy cząstkę karbonylową, gdy jest połączony z atomem węgla. Termin „atom chlorowca” jest ogólnym określeniem atomów fluoru, chloru, bromu i jodu.

Gdy jakakolwiek zmienna występuje więcej niż jeden raz w dowolnym składniku, każda definicja jest niezależna.

Linie przeprowadzone od podstawnika do układów pierścieniowych wskazują, że wiązanie może być dołączone do dowolnego z korzystnych atomów pierścienia.

Do użytku terapeutycznego, solami związków według wynalazku są te sole, w których przeciwjon jest farmaceutycznie dopuszczalny. Można jednak również stosować sole kwasów i zasad, które nie są farmaceutycznie dopuszczalne, do wytwarzania lub oczyszczania związku farmaceutycznie dopuszczalnego. Wszystkie farmaceutycznie dopuszczalne sole są objęte zakresem niniejszego wynalazku.

Farmaceutycznie dopuszczalne sole addycyjne, ujęte powyżej, mają obejmować terapeutycznie czynne, nietoksyczne, kwasowe sole addycyjne, jakie mogą utworzyć związki według wynalazku. Te ostatnie można, korzystnie, wytwarzać przez potraktowanie postaci zasadowej takimi odpowiednimi kwasami, jak kwasy nieorganiczne, na przykład kwasy chlorowcowodorowe, takie jak kwas solny, bromowodorowy i tym podobne; kwas siarkowy, azotowy, fosforowy i tym podobne; lub kwasy organiczne, na przykład kwas octowy, propanoesowy, hydroksyoctowy, 2-hydroksypropanoesowy, 2-oksopropanoesowy, szczawiowy, malonowy, bursztynowy, maleinowy, fumarowy, jabłkowy, winowy, 2-hydroksy-1,2,3-propanotrikarboksylowy, metanosulfonowy, etanosulfonowy, benzenosulfonowy, 4-metylobenzenosulfonowy, cykloheksanosulfamowy, 2-hydroksybenzoesowy, 4-amino-2-hydroksybenzoesowy i tym podobne kwasy. Odwrotnie, postać soli można przekształcać do postaci wolnej zasady przez potraktowanie zasadami.

Związki według wynalazku, zawierające protony kwasowe, można przekształcać do terapeutycznie czynnych nietoksycznych soli metali lub aminowych soli addycyjnych przez potraktowanie odpowiednimi zasadami organicznymi i nieorganicznymi. Do odpowiednich postaci soli zasadowych należą na przykład sole amonowe, sole metali alkalicznych i metali ziem alkalicznych, na przykład sole litu, sodu, potasu, magnezu, wapnia i tym podobne, sole zasad organicznych, na przykład pierwszo-, drugoi trzeciorzędowe aminy alifatyczne i aromatyczne, takie jak metyloamina, etyloamina, propyloamina, izopropyloamina, cztery izomery butyloaminy, dimetyloamina, dietyloamina, dietanoloamina, dipropyloamina, diizopropyloamina, di-n-butyloamina, pirolidyna, piperydyna, morfolina, trimetyloamina, trietyloamina, tripropyloamina, chinuklidyna, pirydyna, chinolina i izochinolina, benzatyna, N-metylo-D-glukamina, 2-amino-2-(hydroksymetylo)-1,3-propanediol, sole hydrabaminy i sole z aminokwasami, takimi jak na przykład arginina, lizyna i tym podobne. Odwrotnie, postać soli można przekształcać do postaci wolnego kwasu przez potraktowanie kwasem.

Termin „sól addycyjna” obejmuje również wodziany i postacie addycyjne z rozpuszczalnikiem, które związki według wynalazku mogą wytworzyć. Przykładami takich postaci są na przykład wodziany, alkoholany i tym podobne.

Gdziekolwiek w niniejszym opisie mowa jest o tym, że podstawniki można dobierać niezależnie od siebie z listy różnych definicji, zakres wynalazku obejmuje wszystkie możliwe kombinacje, które są chemicznie możliwe lub prowadzą do wytworzenia chemicznie stabilnych cząsteczek.

Wytwarzanie związków według wynalazku przedstawiono na przykładzie wytwarzania związków o wzorach I, I-a i I-b. Na poniższych schematach -a1=a2-a3=a4- stanowi rodnik dwuwartościowy o wzorze -CH=CH-CH=CH-, -a-b1=b2-b3=b4- stanowi rodnik dwuwartościowy o wzorze -CH=CH-CH=CH-.

PL 232 814 Β1

Ogólnie, związki o wzorze (I) można wytwarzać przez poddanie reakcji substancji pośredniej o wzorze (II), w którym Wi oznacza odpowiednią grupę opuszczającą, taką jak na przykład atom chlorowca, na przykład chloru, i tym podobne, z substancją pośrednią o wzorze (III) w obecności odpowiedniego kwasu, takiego jak na przykład kwas kamforosulfonowy, i odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład tetrahydrofuran lub alkohol, na przykład 2-propanol.

Związki, w których Xi oznacza atom tlenu, o wzorze (l-b), można wytwarzać przez poddanie reakcji substancji pośredniej o wzorze (VI), w którym W2 oznacza odpowiednią grupę opuszczającą, taką jak na przykład atom chlorowca, na przykład chloru, i tym podobne, z substancją pośrednią o wzorze (VII) w obecności odpowiedniej zasady, takiej jak na przykład K2CO3 lub t-butotlenek potasu (KO t-Bu), i odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład aceton lub tetrahydrofuran.

(VI)

(I-b) (VU)

Związki o wzorze (l-b) można także wytwarzać przez poddanie reakcji substancji pośredniej o wzorze (IV) z substancją pośrednią o wzorze (VII) w obecności POCI3, odpowiedniej zasady, takiej jak na przykład K2CO3 lub t-butotlenek potasu (KO t-Bu), i odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład aceton lub tetrahydrofuran.

	Λ ·< A® -	Λ f «AJ
0V)	(VU)	α-ω

Związki według wynalazku, można także wytwarzać przez wzajemne przekształcanie związków według wynalazku w znanych ze stanu techniki reakcjach transformacji.

Związki według wynalazku można przekształcać do odpowiednich postaci N-tlenków znanymi ze stanu techniki sposobami przekształcania trójwartościowego azotu do postaci N-tlenku. Taką reakcję N-oksydacji można zwykle przeprowadzić przez poddanie reakcji materiału wyjściowego według wynalazku z odpowiednim nadtlenkiem organicznym lub nieorganicznym. Do odpowiednich nadtlenków nieorganicznych należą na przykład nadtlenek wodoru, nadtlenki metali alkalicznych lub metali ziem alkalicznych, na przykład nadtlenek sodu, nadtlenek potasu; odpowiednie nadtlenki organiczne mogą zawierać peroksykwasy, takie jak na przykład kwas benzenokarboperoksowy lub podstawiony chlorowcem kwas benzenokarboperoksowy, na przykład kwas 3-chlorobenzenokarboperoksowy, kwasy peroksoalkanoesowe, na przykład kwas peroksooctowy, alkilohydroperoksydy, na przykład tert-butylohydroperoksyd. Odpowiednimi rozpuszczalnikami są na przykład woda, niższe alkohole, na przykład etanol i tym podobne, węglowodory, na przykład toluen, ketony, na przykład 2-butanon, chlorowcowane węglowodory, na przykład dichlorometan, i mieszaniny takich rozpuszczalników.

Związki według wynalazku, w których wartość m wynosi zero, można przekształcać do związku według wynalazku, w którym wartość m jest różna od zera, a R⁴jest atomem chlorowca, przez reakcję z odpowiednim środkiem wprowadzającym atom chlorowca, takim jak na przykład N-chlorosukcynymid lub N-borosukcynymid, lub ich połączenia, w obecności odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład kwas octowy.

PL 232 814 Β1

Związki według wynalazku, w którym R³ stanowi atom chlorowca, można przekształcać do związku według wynalazku, w którym R³ oznacza grupę C2-6-alkenylową podstawioną grupą cyjanową lub -C(=O)-NR⁹R¹⁰, przez reakcję z odpowiednim C2-6-alkenem, podstawionym jednym lub więcej niż jednym podstawnikiem dobranym niezależnie od siebie spośród grupy cyjanowej lub -C(=O)-NR⁹R¹⁰ w obecności odpowiedniej zasady, takiej jak na przykład Ν,Ν-dietyloetanoamina, odpowiedniego katalizatora, takiego jak na przykład octan palladu w obecności trifenylofosfiny, i odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład N,N-dimetyloformamid.

Niektóre związki według wynalazku i niektóre substancje pośrednie według niniejszego wynalazku mogą zawierać asymetryczny atom węgla. Czyste, stereochemicznie izomeryczne postacie tych związków i substancji pośrednich można wytwarzać z zastosowaniem sposobów znanych ze stanu techniki. Na przykład diastereoizomery można rozdzielać metodami fizycznymi, takimi jak wybiórcza krystalizacja, lub technikami chromatograficznymi, takimi jak dystrybucja przeciwprądowa, chromatografia cieczowa i tym podobne. Enancjomery można wytwarzać z mieszanin racemicznych przez przekształcenie mieszanin racemicznych odpowiednimi środkami rozdzielającymi, takimi jak na przykład kwasy chiralne, do mieszanin diastereomerycznych soli lub związków; następnie fizycznie rozdziela się te mieszaniny diastereomerycznych soli lub związków na przykład przez wybiórczą krystalizację lub techniki chromatografii, takie jak na przykład chromatografia cieczowa i tym podobne; na koniec przekształca się rozdzielone sole lub związki diastereomeryczne do odpowiednich enancjomerów. Czyste stereochemicznie izomeryczne postacie można również wytwarzać z czystych stereochemicznie izomerycznych postaci odpowiednich substancji pośrednich i materiałów wyjściowych, pod warunkiem, że reakcje będą przebiegać stereospecyficznie.

Innym sposobem rozdzielania enancjomerycznych postaci związków według wynalazku i substancji pośrednich jest chromatografia cieczowa, korzystnie, chromatografia cieczowa z achiralną fazą stacjonarną.

Niektóre związki pośrednie i materiały wyjściowe są znanymi związkami, dostępnymi na rynku lub możliwymi do wytworzenia sposobami znanymi ze stanu techniki.

Substancje pośrednie o wzorach (II) można wytwarzać przez poddanie reakcji substancji pośredniej o wzorze (VIII) w której W1 jest takie, jak zdefiniowano powyżej, z substancją pośrednią o wzorze (IX) w obecności odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład tetrahydrofuran, i ewentualnie w obecności odpowiedniej zasady, takiej jak na przykład Na2CC>3.

(νίΠ) (IX)

ι

Substancje pośrednie o wzorach (VIII), w których Wi stanowi atom chloru i R⁵ stanowi atom chloru, o wzorze (VIll-a), można wytwarzać przez poddanie reakcji substancji pośredniej o wzorze (X) z POCI3 i PCb w obecności odpowiedniej zasady, takiej jak na przykład N,N-dietyloanilina.

(Vm-a)

Substancje pośrednie o wzorach (X) można wytwarzać przez poddanie reakcji 1,2,4-triazyno-3,5(2H,4H)dionu z Br2 w obecności odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład H2O.

PL 232 814 Β1

Substancje pośrednie o wzorach (III) lub (V), w których R¹ stanowi atom wodoru, o wzorach (lll-a) i (V-a), można wytwarzać przez poddanie reakcji substancji pośredniej o wzorze (XI) lub (XII) z odpowiednim środkiem redukującym, takim jak Fe, w obecności NhhCI i odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład tetrahydrofuran, H2O i alkohol, na przykład metanol i tym podobne.

redukcja (m-a) redukcja (ΧΠ) (V-a)

Substancje pośrednie o wzorach (lll-a) lub (V-a), w których R^2a i odpowiednio R³ oznacza grupę C2-6-alkilową podstawioną grupą cyjanową, o wzorach (lll-a-1) i (V-a-1), można wytwarzać przez poddanie reakcji substancji pośredniej o wzorze (Xl-a) i odpowiednio (Xll-a) z Pd/C w obecności odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład alkohol, na przykład etanol i tym podobne.

-alkcny!o-CN _redtllt<.j_a^ ,ι-ίΜ.

redukcja

Substancje pośrednie o wzorach (III), (V) lub (VII), w których odpowiednio R^2a i R³ stanowi atom chlorowca, o wzorach (lll-b), (V-b) i (Vll-a), można przekształcać do substancji pośredniej o wzorze, odpowiednio, (III), (V) lub (VII), w których, odpowiednio, R^2a i R³ stanowi grupa C2-6-alkenylowa, podstawiona grupą C(=O)NR⁹R¹⁰, o wzorach (III-c), (V-c) i (VIl-b), przez reakcję z substancją pośrednią o wzorze (XIII) w obecności Pd(OAc)2, P(o-Tol)3, odpowiedniej zasady, takiej jak na przykład N,N-dietyloetanamina, i odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład CH3-CN.

PL 232 814 Β1

ΗΝ ι

(m-b) + Η—C_ri0taiyKX=O>NR*R¹⁰(χηΐ)

(V-b) (ΧίΙΙ)

₊ Η—CrtfdkenyM^^yNR^¹⁰ -► (Χ1Η) (V1H) + Ifr-O_realkBn^C(=O>NR*R^w-------*-

(halo = atom chlorowca)

Substancje pośrednie o wzorach (lll-c), (V-c) i (Vll-b) można także wytwarzać przez poddanie reakcji substancji pośredniej o wzorze (lll-f), (V-f) i (VII-c) z H-NR⁹R¹⁰ w obecności chlorku oksalilowego i w obecności odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład Ν,Ν-dimetyloformamid, CH2CI2 i tetrahydrofuran.

H—NR^SRⁱ⁰

Y¹ ®Sc·^C₁-_ćaIte:iyrC(=O)-NR⁹R.¹⁰ β*—«^(R· )n (Htc)

H—NR’R¹⁰ (V-i)

C_rćaltenyl-C(=O)-NR⁹R^t0 (R⁴L (V-c) ^^2-^3^11^1-0(=0)-011

J ΤθΗ (Rjeo ₊ H—NR⁹R^ID (YJl-c)

Substancje pośrednie o wzorach (lll-f), (V-f) i (Vll-c) można wytwarzać przez poddanie reakcji substancji pośredniej o wzorze (lll-b), (V-b) i (VIl-a) z H-C2-6-alkenylo-C(=0)-OH w obecności Pd(OAc)2, P(o-Tol)3, odpowiedniej zasady, takiej jak na przykład Ν,Ν-dietyloetanoamina, i odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład CH3-CN.

PL 232 814 Β1 achało r·' -i_a3 ₊ H-“C₂-₆alUnyl-C(=O>OH a‘=>(R²)₀

(ΠΜ) (ΠΙ-b) halo i

-y«HR· + H—Cj-saltenyl-C(=O>-OH « (V-b)

Cj-flaIkenyl-C(=O>-OH

J hydrat¹ •K <V._O

₊ H—C₂-₆aIkeny!-C(-0)-0H (VR-a)

C^lkenyl-C^O-OH

K

V°H b³^ (VH-c)

Substancje pośrednie o wzorach (lll-b), (V-b) i (Vll-a) można również przekształcać do substancji pośrednich o wzorach, odpowiednio, (III), (V) lub (VII), w których odpowiednio R^2a i R³ stanowi grupa C2-6-alkenylowa podstawiona grupą CN, o wzorach (lll-g), (V-g) i (VII-d), przez reakcję z grupą H-C2-6-alkenylo-CN w obecności Pd(OAc)2, P(o-Tol)3, odpowiedniej zasady, takiej jak na przykład N,N-dietyloetanoamina, i odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład CH3-CN.

R¹ p· Λ³ + H—C^alkenyl-CN (ntb)

Ξ—Cr-₆aUreny1-CN (V-b)

₊ H—Cj-jatkenyl-CN

R¹

απ-g)

(YH-d)

Substancje pośrednie o wzorach (lll-b), (V-b) i (Vll-a) można również przekształcać do substancji pośredniej o wzorze (lll-b)', (V-b)' i (Vll-a)' przez reakcję z tributylo(1-etoksyetenylo)wodorkiem cyny w obecności Pd(OAc)2, P(o-Tol)3, odpowiedniej zasady, takiej jak na przykład N,N-dietyloetanoamina, i odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład CH3-CN.

PL 232 814 Β1

(ΠΙ-b)

(V-b)’

(VII-a)'

Substancje pośrednie o wzorach (lll-b)', (V-b)' i (Vll-a)' można przekształcać do substancji pośredniej o wzorze (lll-g-1), (V-g-1) i (VIl-d-1) przez reakcję z dietylocyjanometylofosfonianem w obecności odpowiedniej zasady, takiej jak na przykład NaOCH3, i odpowiedniego rozpuszczalnika takiego jak na przykład tetrahydrofuran.

W

Substancje pośrednie o wzorach (XIII) można wytwarzać przez poddanie reakcji substancji pośredniej o wzorze (XIII'), w którym W3 stanowi odpowiednia grupa opuszczająca, taka jak na przykład atom chlorowca, na przykład chloru, z H-NR⁹R¹⁰ w obecności odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład dietyloeter i tetrahydrofuran.

H—₊ ► H—C_J-_salkenyl<X=O>NR*R^I®

W (ΧΠΙ)

PL232 814B1

Substancje pośrednie o wzorach (lll-b) i (V-b) można również przekształcać do substancji pośredniej o wzorach, odpowiednio, (lll-d) i (V-d) przez reakcję z substancją pośrednią o wzorze (XIV) w obecności Pd₂(dba)3, P(t-Bu)3, NasPCM i odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład toluen. Substancje pośrednie o wzorach, odpowiednio (lll-d) i (V-d) można następnie przekształcać do substancji pośredniej o wzorach, odpowiednio, (lll-e) i (V-e) przez reakcję z NaCI w obecności odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład H₂O i dimetylosulfotlenek.

Substancje pośrednie o wzorach (XI) lub (XII), w których, odpowiednio, R^2a i R³ stanowi grupa cyjanowinylowa, o wzorach (Xl-b) i (Xll-b), można wytwarzać przez poddanie reakcji substancji pośredniej o wzorach, odpowiednio, (XV) i (XVI), z dietylocyjanometylofosfonianem w obecności odpowiedniej zasady, takiej jak na przykład NaOChh, i odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład tetrahydrofuran.

(XV)

(ΧΜβ

(xvi)

(ΧΠ-b)

Substancje pośrednie o wzorach (XI) lub (XII), w których R^2a i R³ oznaczają -C(CH3)=CH-CN, o wzorach (Xl-c) i (Xll-c), można wytwarzać przez poddanie reakcji substancji pośredniej o wzorach, odpowiednio, (XV) i (XVI') z dietylocyjanometylofosfonianem w obecności odpowiedniej zasady, takiej jak na przykład NaOChh, i odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład tetrahydrofuran.

W (XI~c)

(XVI') , C(CH₃)=CH-CN ιΛ|?>⁴ (R\

Substancje pośrednie o wzorach (XV) i (XVI) można wytwarzać przez poddanie reakcji substancji pośredniej o wzorach, odpowiednio, (XVII) i (XVIII) z odpowiednim środkiem utleniającym, takim jak na przykład MnO₂, w obecności odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład aceton.

PL 232 814 Β1

	*
<XVH)	(XV)
A™. —	CH=O /¼
(xvm)	(XVI)

Substancje pośrednie o wzorach (XVII) i (XVIII) można wytwarzać przez poddanie reakcji substancji pośredniej o wzorach, odpowiednio, (XIX) i (XX) z NaBhk w obecności etylochloromrówczanu, odpowiedniej zasady, takiej jak na przykład Ν,Ν-dietyloetanamina, i odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład tetrahydrofuran.

°^1Ν¥Γ^^οσΗ “'May* oax) (xvii)

COOH “X (XX) (XVDD

Substancje pośrednie o wzorach (XI) i (XII), w których, odpowiednio, R^2a i R³ oznaczają grupę hydroksylową, o wzorach, odpowiednio, (Xl-d) i (Xll-d), można przekształcać do substancji pośredniej o wzorach, odpowiednio, (XI) i (XII), w których, odpowiednio, R^2a i R³ oznaczają grupę Ci-6-alkiloksylową, w których grupa Ci-6-alkilowa może ewentualnie być podstawiona grupą cyjanową, a odpowiednio R^2a i R³ oznaczone są przez P, i o wzorach, odpowiednio, (Xl-e) i (Xll-e), przez reakcję z substancją pośrednią o wzorze (XXI), w którym W4 stanowi odpowiednia grupa opuszczająca, taka jak na przykład atom chlorowca, na przykład chloru, i tym podobne, w obecności Nal, odpowiedniej zasady, takiej jak na przykład K2CO3, i odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład aceton.

P-W₄ (XXD oa-e) (ΧΠ-d)

P-W₄ (XXI) (ΧΠ-e)

Substancje pośrednie o wzorach (XI) i (XII) można wytwarzać przez poddanie reakcji substancji pośredniej o wzorach, odpowiednio, (XXII) i (XXIII) z NaNO3 w obecności CH3SO3H.

PL232 814B1

	NaNO, _	OJSL ,----a1*
(ΧΧΠ)		(XI)
R3		R3
A	NaNOj	!?''Κ ► b2
(XXIII)		<XH)

Substancje pośrednie o wzorach (IV), w których R⁵ stanowi atom wodoru, odpowiednio, grupa Ci-6-alkilowa, o wzorach, odpowiednio, (IV-a) i (IV-b), można wytwarzać przez poddanie reakcji substancji pośredniej o wzorze (XXIV) z etyloglioksalanem i odpowiednio Ci-6-alkilopirogronianem w obecności odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład alkohol, na przykład metanol.

(XXIV) (TV-b)

Substancje pośrednie o wzorach (IV-a) można przekształcać do substancji pośredniej o wzorze (IV), w którym R⁵ oznacza atom bromu, przy czym substancja pośrednia ma wzór (IV-c), przez reakcję z Br2 w obecności odpowiedniej zasady, takiej jak na przykład Ν,Ν-dietyloetanamina, i odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład dimetylosulfotlenek.

Substancje pośrednie o wzorach (IV-c) można przekształcać do substancji pośredniej o wzorze (VI), w którym R⁵ i W2 oznaczają atom chloru, przy czym substancja pośrednia ma wzór (Vl-a), przez reakcję z POCI3.

POĄ -------->.

Substancje pośrednie o wzorach (XXIV) można wytwarzać przez poddanie reakcji substancji pośredniej o wzorze (XXV) z hydrazyną w obecności odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład Ν,Ν-dimetyloformamid i alkohol, na przykład metanol.

PL 232 814 Β1

(XXV)

Οσον)

Substancje pośrednie o wzorach (XXV) można wytwarzać przez poddanie reakcji substancji pośredniej o wzorze (XXVI) z CH3I w obecności odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład aceton.

	CH,! .nyrf
(XXVI)	(XXV)

Substancje pośrednie o wzorach (XXVI), w których R¹ oznacza atom wodoru, o wzorach (XXVI-a), można wytwarzać przez poddanie reakcji substancji pośredniej o wzorze (XXVII) z amoniakiem w obecności odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak na przykład alkohol, na przykład metanol.

(XXVTT) (XXVI-a)

Związki według wynalazku wykazują właściwości przeciwretrowirusowe (właściwości hamowania odwrotnej transkryptazy), zwłaszcza w stosunku do ludzkiego wirusa niedoboru odporności (ΗIV), który jest czynnikiem etiologicznym nabytego zespołu niedoboru odporności (AIDS) u człowieka. Wirus HIV preferencyjnie zakaża ludzkie limfocyty T-4 i niszczy je lub zmienia ich fizjologiczną czynność, zwłaszcza koordynowanie układu odpornościowego. W wyniku tego liczba limfocytów T4 u zakażonego pacjenta zmniejsza się, ponadto limfocyty te zachowują się nieprawidłowo. Układ odpornościowy staje się niezdolny do zwalczania infekcji i nowotworów i osoba zakażona HIV ginie zwykle z powodu zakażeń oportunistycznych, takich jak zapalenie płuc, lub nowotworu. Do innych chorób związanych z HIV należą małopłytkowość, mięsak Kaposiego i zakażenie ośrodkowego układu nerwowego, charakteryzujące się postępującą demielinizacją, prowadzącą do otępienia i takich objawów, jak postępująca dyzartria, ataksja i dezorientacja. Zakażenie HIV wiązano także z obwodową neuropatią, postępującą uogólnioną limfadenopatią (ang. progressive generalized lymphadenopathy - PGL) i zespołem związanym z AIDS (ARO).

Związki według niniejszego wynalazku wykazują również aktywność w stosunku do opornych na leki (na wiele leków) szczepów HIV, korzystnie, w stosunku do opornych na leki (na wiele leków) szczepów HIV-1, korzystniej związki według niniejszego wynalazku wykazują aktywność przeciwko szczepom HIV, korzystnie szczepom HIV-1, które nabyły oporność przeciwko jednemu lub więcej niż jednemu znanemu ze stanu techniki nienukleozydowemu inhibitorowi odwrotnej transkryptazy. Do znanych ze stanu techniki nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy należą nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy inne niż związki według niniejszego wynalazku, znane specjalistom, korzystnie, wprowadzone na rynek nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy. Związki według niniejszego wynalazku wykazują ponadto niewielkie powinowactwo wiązania z ludzką kwaśną glikoproteiną a-1 lub nie wykazują takiego powinowactwa; ludzka kwaśna glikoproteiną a-1 nie wpływa lub wpływa tylko w nieznacznym stopniu na aktywność związków według niniejszego wynalazku przeciwko HIV.

Ze względu na swe właściwości przeciwretrowirusowe, korzystnie, aktywność przeciwko HIV, korzystnie, aktywność przeciwko HIV-1, związki według wynalazku i ich farmaceutycznie dopuszczalne sole addycyjne są korzystne w leczeniu osób zakażonych HIV i w zapobieganiu tym zakażeniom. Ogólnie, związki według niniejszego wynalazku mogą być korzystne w leczeniu zwierząt stałocieplnych, zakażonych wirusami, których istnienie zależy od enzymu odwrotnej transkryptazy, lub dla których ten

PL 232 814 B1 enzym jest mediatorem. Do chorób, którym można zapobiegać lub które można leczyć związkami według niniejszego wynalazku, zwłaszcza chorób związanych z HIV i innymi retrowirusami patogennymi, należą AIDS, zespół związany z AIDS (ARC), postępująca uogólniona limfadenopatia (PGL), jak również wywoływane przez retrowirusy przewlekłe choroby ośrodkowego układu nerwowego, takie jak na przykład spowodowane przez HIV otępienie i stwardnienie rozsiane.

Związki według niniejszego wynalazku lub ich dowolną podgrupę można zatem stosować jako leki przeciwko wyżej wymienionym chorobom. Takie zastosowanie jako leku obejmuje podawanie osobnikom zakażonym HIV ilości skutecznej do zwalczenia chorób związanych z HIV i innymi retrowirusami patogennymi, korzystnie, z HIV-1. W szczególności, związki według wynalazku można stosować do wytwarzania leku do leczenia lub profilaktyki zakażeń HIV.

Ze związków według niniejszego wynalazku lub ich dowolnej podgrupy można wytwarzać różne postacie farmaceutyczne do celów podawania. Jako odpowiednie można wymienić wszystkie kompozycje, zwykle stosowane do ogólnoustrojowego podawania leków. W celu wytworzenia kompozycji farmaceutycznych według niniejszego wynalazku, skuteczną ilość danego związku, ewentualnie w postaci farmaceutycznie dopuszczalnej soli addycyjnej, jako składnik czynny, łączy się w mieszaninie z farmaceutycznie dopuszczalnym nośnikiem, który może być obecny w rozmaitych postaciach, w zależności od postaci preparatu, która ma być podawana. Te kompozycje farmaceutyczne są korzystne w postaciach dawek jednostkowych, nadających się, korzystnie, do podawania doustnego, doodbytniczego lub przez wstrzyknięcie pozajelitowe. Na przykład przy wytwarzaniu kompozycji w doustnej postaci dawkowej można stosować dowolne z pospolitych substancji farmaceutycznych, takie jak woda, glikole, oleje, alkohole i tym podobne w przypadku ciekłych preparatów do podawania doustnego, takich jak zawiesiny, syropy, eliksiry, emulsje i roztwory, lub nośniki stałe, takie jak skrobia, cukry, kaolin, rozcieńczalniki, środki poślizgowe, wiążące, rozsadzające i tym podobne w przypadku proszków, pigułek, kapsułek i tabletek. Z uwagi na łatwość podawania, tabletki i kapsułki są najkorzystniejszymi doustnymi jednostkowymi postaciami dawkowymi; w ich przypadku oczywiście stosuje się stałe nośniki farmaceutyczne. W przypadku kompozycji pozajelitowych do nośników będzie zwykle należała, przynajmniej w większej części, woda, chociaż można stosować także inne składniki, na przykład po to, żeby zwiększyć rozpuszczalność. Można na przykład wytwarzać roztwory do wstrzyknięć, w których nośnikiem jest roztwór soli fizjologicznej, roztwór glukozy lub mieszanina soli fizjologicznej i glukozy. Można również wytwarzać zawiesiny do wstrzyknięć, w których stosuje się nośniki ciekłe, środki zawieszające i tym podobne. Niniejszy wynalazek obejmuje także preparaty w postaci stałej, które mają być przekształcane tuż przed użyciem w preparaty w postaci ciekłej. W kompozycjach nadających się do podawania przezskórnego nośnik ewentualnie zawiera środek zwiększający penetrację i/lub odpowiedni środek zwilżający, ewentualnie połączony z odpowiednim dowolnego typu środkiem dodatkowym, w mniejszej ilości, przy czym ten środek dodatkowy nie wywiera istotnego szkodliwego wpływu na skórę. Te środki dodatkowe mogą ułatwiać podawanie preparatu na skórę i/lub mogą ułatwiać wytwarzanie pożądanych kompozycji. Kompozycje te można podawać na różne sposoby, na przykład w postaci plastra przezskórnego, preparatu typu „spot-on lub maści. Związki według niniejszego wynalazku można również podawać wziewnie lub przez wdmuchiwanie, sposobami i przez preparaty znane ze stanu techniki w odniesieniu do podawania tą drogą. Tak więc ogólnie związki według niniejszego wynalazku można podawać do płuc w postaci roztworu, zawiesiny lub suchego proszku. Do podawania związków według niniejszego wynalazku można wykorzystać każdy system, opracowany do podawania roztworów, zawiesin lub suchych proszków doustnie, wziewnie przez nos lub wdmuchiwanie.

W celu zwiększenia rozpuszczalności związków według wynalazku w skład kompozycji można włączać odpowiednie składniki, na przykład cyklodekstryny. Do odpowiednich cyklodekstryn należą a, β, γ-cyklodekstryny lub ich etery i mieszane etery, w których jedna lub więcej niż jedna z grup hydroksylowych jednostek anhydroglukozy jest podstawiona grupą C1-6-alkilową, korzystnie metylową, etylową lub izopropylową, na przykład losowo metylowana β-CD; hydroksy-C1-6-alkilową, korzystnie hydroksyetylową, hydroksypropyIową lub hydroksybutylową; karboksy-C1-6-alkilową, korzystnie karboksymetylową lub karboksyetylową; C1-6-alkilokarbonylową, korzystnie acetylową. Szczególnie korzystne jako substancje kompleksujące i/lub zwiększające rozpuszczalność są β-CD, losowo metylowane β-CD, 2,6-dimetylo-|i-CD, 2-hydroksyetylo-|i-CD, 2-hydroksyetylo-|i-CD, 2-hydroksypropylo-|i-CD i (2-karboksymetoksy)propylo-|i-CD, korzystnie 2-hydroksypropylo-|i-CD (2-HP-|'-CD).

Termin „eter mieszany” oznacza pochodne cyklodekstryny, w których co najmniej dwie cyklodekstrynowe grupy hydroksylowe są eterowane różnymi grupami, takimi jak na przykład grupa hydroksypropylowa i hydroksyetylowa.

PL 232 814 B1

Jako miernik średniej liczby moli jednostek alkoksylowych na mol anhydroglukozy stosuje się średnie podstawienie molarne (M.S.). Średni stopień podstawienia (D.S.) oznacza średnią liczbę podstawionych grup hydroksylowych na jednostkę anhydroglukozy. Wartości M.S. i D.S. można ustalać różnymi technikami analitycznymi, takimi jak magnetyczny rezonans jądrowy (NMR), spektroskopia masowa (MS) i spektroskopia podczerwieni (IR). W zależności od zastosowanej techniki, dla danej pochodnej cyklodekstryny można uzyskać nieco różne wartości. Korzystnie, przy pomiarze techniką spektroskopii masowej, wartość M.S. wynosi od 0,125 do 10, a D.S. - od 0,125 do 3.

Inne korzystne kompozycje do podawania doustnego lub doodbytniczego zawierają cząstki utworzone ze stałej dyspersji, zawierającej związek według wynalazku i jeden lub więcej niż jeden odpowiedni, farmaceutycznie dopuszczalny polimer rozpuszczalny w wodzie.

Termin „stała dyspersja” w dalszym ciągu niniejszego opisu oznacza układ w stanie stałym (w odróżnieniu od stanu ciekłego lub gazowego), zawierający co najmniej dwie składowe, w przypadku związku według wynalazku i polimeru rozpuszczalnego w wodzie, przy czym jedna ze składowych jest rozproszona mniej więcej równomiernie w drugiej składowej (lub: w pozostałych składowych, w przypadku, gdy stosuje się także dodatkowe farmaceutycznie dopuszczalne środki, znane ze stanu techniki, takie jak środki zwiększające plastyczność, konserwujące i tym podobne). Gdy rozproszenie składowych jest takie, że układ jest chemicznie i fizycznie jednorodny lub homogenny lub składa się z jednej fazy, zgodnie z definicją termodynamiczną, taką dyspersję stałą będzie się nazywać „roztworem stałym”. Roztwory stałe są korzystnymi układami fizycznymi, ponieważ zawarte w nich składowe są zwykle łatwo dostępne dla organizmu, do którego się je podaje. Tę korzystną właściwość można zapewne wyjaśnić łatwością tworzenia przez takie roztwory stałe roztworów ciekłych po zetknięciu z ośrodkiem ciekłym, takim jak soki żołądkowo-jelitowe. Łatwość rozpuszczania można przynajmniej częściowo przypisać temu, że energia niezbędna do rozpuszczenia składowych roztworu stałego jest mniejsza, niż w przypadku rozpuszczania składowych krystalicznej lub mikrokrystalicznej fazy stałej.

Termin „dyspersja stała obejmuje również dyspersje mniej jednorodne, niż roztwory stałe. Takie dyspersje nie są chemicznie i fizycznie jednolite lub zawierają więcej niż jedną fazę. Na przykład termin „dyspersja stała” odnosi się również do układu, zawierającego domeny lub niewielkie regiony, w których bezpostaciowy, mikrokrystaliczny lub krystaliczny związek według wynalazku lub bezpostaciowy, mikrokrystaliczny lub krystaliczny polimer rozpuszczalny w wodzie, lub oba te związki, są rozproszone mniej więcej jednolicie w innej fazie, zawierającej polimer rozpuszczalny w wodzie lub związek według wynalazku, lub roztwór stały, zawierający związek według wynalazku i polimer rozpuszczalny w wodzie. Domeny te są regionami w obrębie dyspersji stałej, zaznaczonymi pewnymi cechami fizycznymi, o małych rozmiarach, i są równo i losowo rozproszone w dyspersji stałej.

Znane są rozmaite techniki wytwarzania dyspersji stałych, w tym topienie i wyciskanie, suszenie rozpryskowe i odparowywanie roztworu.

Proces odparowywania roztworu obejmuje następujące etapy: a) rozpuszczenia związku według wynalazku i polimeru rozpuszczalnego w wodzie w odpowiednim rozpuszczalniku, ewentualnie w podwyższonej temperaturze; b) ogrzewania roztworu uzyskanego w punkcie a), ewentualnie w próżni, aż do odparowania rozpuszczalnika. Roztwór można również rozlewać na dużej powierzchni, tworząc cienką warstwę, i odparować z niej rozpuszczalnik.

W technice suszenia rozpryskowego, dwa składniki także rozpuszcza się w odpowiednim rozpuszczalniku, po czym uzyskany roztwór natryskuje się przez dyszę aparatu do suszenia rozpryskowego i następnie z powstałych kropelek odparowuje się rozpuszczalnik w wysokiej temperaturze.

Korzystną techniką wytwarzania dyspersji stałych jest proces topienia i wyciskania, obejmujący następujące etapy:

a) zmieszania związku według wynalazku i odpowiedniego polimeru rozpuszczalnego w wodzie

b) ewentualnie domieszania środków dodatkowych do tak uzyskanej mieszaniny

c) ogrzewania i obróbki tak uzyskanej mieszaniny do momentu jednolitego stopienia

d) przeciskania tak wytworzonej stopionej substancji przez jedną lub więcej dysz i

e) schłodzenia stopionej substancji aż do jej zestalenia.

Terminy „stopiona substancja”, „topić”, „topienie” należy interpretować w szerokim znaczeniu. Oznaczają one nie tylko zmianę ze stanu stałego na ciekły, lecz odnoszą się również do przejścia w stan szklisty lub gumowaty, w którym możliwe jest mniej lub bardziej jednolite osadzenie jednego ze składników mieszaniny w innym. W szczególnych przypadkach, jeden składnik ulega stopieniu, a drugi (lub: inne) rozpuszcza się (rozpuszczają się) w nim, tworząc roztwór, który po schłodzeniu może utworzyć roztwór stały o korzystnych właściwościach rozpuszczania.

PL 232 814 B1

Po wytworzeniu w wyżej omówiony sposób dyspersji stałych, uzyskane produkty ewentualnie miele się i przesiewa.

Produkt w postaci dyspersji stałej można mleć lub miażdżyć do cząstek o średnicy poniżej 600 μm, korzystnie poniżej 400 μm i najkorzystniej poniżej 125 μm.

Z cząstek wytworzonych w sposób opisany powyżej można następnie wytwarzać konwencjonalnymi technikami farmaceutyczne postacie dawkowe, takie jak tabletki i kapsułki.

Należy zauważyć, że specjalista będzie w stanie zoptymalizować parametry opisanej powyżej metody wytwarzania dyspersji stałej, dobierając na przykład najbardziej odpowiedni rozpuszczalnik, temperaturę roboczą, rodzaj aparatury, prędkość suszenia rozpryskowego, przepustowość urządzenia do topienia i wyciskania.

Polimery rozpuszczalne w wodzie zawarte w cząstkach są to polimery, których pozorna lepkość, po rozpuszczeniu w temperaturze 20°C w roztworze wodnym w stężeniu 2% (masa/obj.) wynosi od 1 do 5000 mPa, korzystniej od 1 do 700 mPa, najkorzystniej od 1 do 100 mPa. Do korzystnych polimerów rozpuszczalnych w wodzie należą alkilocelulozy, hydroksyalkilocelulozy, hydroksyalkiloalkilocelulozy, karboksyalkilocelulozy, sole metali alkalicznych karboksyalkiloceluloz, karboksyalkiloalkilocelulozy, estry karboksyalkilocelulozy, skrobia, pektyny, pochodne chityny, di-, oligo- i polisacharydy, takie jak trehaloza, kwas alginowy lub ich sole metali alkalicznych i sole amonowe, karaginiany, galaktomannany, tragakanta, agar-agar, guma arabska, guma guar i żywice ksantanowe, kwasy poliakrylowe i ich sole, kwasy polimetakrylowe i ich sole, kopolimery metakrylanu, poliwinyloalkohol, poliwinylopirolidon, kopolimery poliwinylopirolidonu z octanem winylowym, połączenia poliwinyloalkoholu i poliwinylopirolidonu, tlenki polialkilenowe i kopolimery tlenku etylenu i tlenku propylenu. Do korzystnych polimerów rozpuszczalnych w wodzie należą hydroksypropylometylocelulozy.

Jako polimer rozpuszczalny w wodzie do wytwarzania wyżej wymienionych cząstek można również stosować jedną lub więcej niż jedną cyklodekstrynę, jak to opisano w WO 97/18839. Do cyklodekstryn należą farmaceutycznie dopuszczalne niepodstawione i podstawione cyklodekstryny znane ze stanu techniki, bardziej szczegółowo α, β lub γ cyklodekstryny lub ich farmaceutycznie dopuszczalne pochodne.

Do podstawionych cyklodekstryn, które można stosować do wytwarzania wyżej wymienionych cząstek, należą polietery opisane w patencie Stanów Zjednoczonych 3,459,731. Innymi podstawionymi cyklodekstrynami są etery, w których atom wodoru z jednej lub więcej niż jednej .grupy hydroksylowej zastąpiono grupą C1-6-alkilową, hydroksy-C1-6-alkilową, karboksy-C1-6-alkilową lub C1-6-alkiloksykarbonylo-C1-6-alkilową lub ich mieszanymi eterami. W szczególności takimi podstawionymi cyklodekstrynami są etery, w których atom wodoru jednej lub więcej niż jednej grupy hydroksylowej cyklodekstryny zastąpiono grupą C1-3-alkilową, hydroksy-C2-4-alkilową lub karboksy-C1-2-alkilową, bardziej szczegółowo, grupą metylową, etylową, hydroksyetylową, hydroksypropylową, hydroksybutylową, karboksymetylową lub karboksyetylową.

Szczególnie korzystne są etery β-cyklodekstryny, na przykład dimetylo^-cyklodekstryna, opisane w Drugs of the Future, t. 9, nr 8, str. 577-578 przez M. Nogradi (1984) i polietery, na przykład hydroksypropylo^-cyklodekstryna i hydroksyetylo^-cyklodekstryna. Taki eter alkilowy może być eterem metylowym o stopniu podstawienia wynoszącym od około 0,125 do 3, na przykład około 0,3-2. Takie cyklodekstryny hydroksypropylowe można na przykład tworzyć w reakcji między β-cyklodekstryną a tlenkiem propylenu; ich wartość MS może wynosić około 0,125-10, na przykład około 0,3-3.

Innym typem podstawionych cyklodekstryn są sulfobutylocyklodekstryny.

Stosunek związku według wynalazku do polimeru rozpuszczalnego w wodzie może być bardzo różny i może wynosić na przykład od 1/100 do 100/1. Korzystny stosunek związku według wynalazku do cyklodekstryny wynosi od około 1/10 do 10/1, korzystniej, od około 1/5 do 5/1.

Korzystne może być ponadto wytwarzanie ze związków według wynalazku preparatu w postaci nanocząstek, na których powierzchni absorbowany jest środek modyfikujący powierzchnię w ilości wystarczającej do utrzymania średniej skutecznej wielkości cząstek poniżej 1000 nm. Do korzystnych środków modyfikujących powierzchnię należą, jak się uważa, środki fizycznie przywierające do powierzchni związku według wynalazku, niewiążące się jednak chemicznie z tym związkiem.

Korzystne środki modyfikujące powierzchnię można dobierać spośród znanych organicznych i nieorganicznych zaróbek farmaceutycznych. Do takich zaróbek należą różne polimery, oligomery o małej masie cząsteczkowej, produkty naturalne i środki powierzchniowo czynne. Do korzystnych środków modyfikujących powierzchnię należą niejonowe i anionowe środki powierzchniowo czynne.

PL 232 814 B1

Innym korzystnym sposobem wytwarzania związków według wynalazku jest wytwarzanie kompozycji farmaceutycznych, w których związki według wynalazku wchodzą w skład polimerów hydrofilowych, i nakładanie takiej mieszaniny jako powłoki na wiele drobnych paciorków, co pozwala uzyskać kompozycję, którą można korzystnie wytwarzać i która nadaje się do wytwarzania farmaceutycznych postaci dawkowych do podawania doustnego.

Paciorki takie zawierają środkowy rdzeń, zaokrąglony lub kulisty, powłokę z polimeru hydrofilowego, związek według wynalazku i ewentualnie warstwę powlekającą uszczelnienie.

Znanych jest wiele rozmaitych materiałów, które można stosować jako rdzenie paciorków, pod warunkiem, że materiały te są farmaceutycznie dopuszczalne i mają odpowiednie wymiary i twardość. Przykładami takich materiałów są polimery, substancje nieorganiczne, substancje organiczne oraz sacharydy i ich pochodne.

Szczególnie korzystne jest wytwarzanie tych kompozycji farmaceutycznych w postaci dawek jednostkowych dla ułatwienia podawania i ujednolicenia dawkowania. Postać dawek jednostkowych w rozumieniu niniejszego opisu oznacza fizycznie odrębne jednostki, które można zastosować jako dawki jednostkowe, przy czym każda jednostka zawiera z góry określoną ilość składnika czynnego, obliczoną tak, żeby wywołać pożądane działanie terapeutyczne w połączeniu z niezbędnym nośnikiem farmaceutycznym. Przykładami takich dawek jednostkowych są tabletki (w tym tabletki podzielne lub powlekane), kapsułki, pigułki, torebki proszku, opłatki, czopki, roztwory i zawiesiny do wstrzyknięć i tym podobne, oraz segregowane wielokrotności tych dawek jednostkowych.

Specjalista z zakresu leczenia zakażeń HIV będzie w stanie określić skuteczną dzienną ilość na podstawie przedstawionych tu testów. Ogólnie uważa się, że skuteczna dawka dzienna będzie wynosić od 0,01 mg/kg do 50 mg/kg masy ciała, korzystniej od 0,1 mg/kg do 10 mg/kg masy ciała. Korzystne może być podawanie niezbędnej dawki w dwóch, trzech, czterech lub więcej dawkach podzielonych w odpowiednich odstępach czasu w ciągu dnia. Takie dawki podzielone można wytwarzać jako postacie dawek jednostkowych, zawierających na przykład od 1 do 1000 mg, korzystnie od 5 do 200 mg składnika czynnego na postać dawki jednostkowej.

Dokładna dawka i częstość podawania zależy od tego, który konkretnie związek według wynalazku jest używany, jaką chorobę się leczy, jakie jest jej nasilenie oraz wiek, masa ciała i ogólny stan zdrowia danego pacjenta oraz od innych ewentualnie przyjmowanych przez niego leków, jak to dobrze wiedzą specjaliści. Ponadto oczywiste jest, że skuteczną dawkę dzienną można zmniejszać lub zwiększać w zależności od odpowiedzi leczonego pacjenta i/lub w zależności od oceny lekarza zalecającego leczenie związkami według niniejszego wynalazku. Podane powyżej zakresy skutecznej dawki dziennej są zatem jedynie zaleceniami, nie zaś jakimkolwiek ograniczeniem zakresu czy zastosowania wynalazku.

Związki według niniejszego wynalazku można stosować samodzielnie lub w połączeniu z innymi środkami terapeutycznymi, takimi jak leki przeciwwirusowe, antybiotyki, immunomodulatory i szczepionki, w leczeniu zakażeń wirusowych. Można je również stosować samodzielnie lub w połączeniu z innymi środkami profilaktycznymi do zapobiegania zakażeniom wirusowym. Związki według niniejszego wynalazku można stosować w szczepionkach i sposobach ochrony osobników przed zakażeniami wirusowymi przez dłuższy czas. Związki można stosować w takich szczepionkach oddzielnie lub wraz z innymi związkami według niniejszego wynalazku lub wraz z innymi środkami przeciwwirusowymi, zgodnie z konwencjonalnym wykorzystaniem inhibitorów odwrotnej transkryptazy w szczepionkach. I tak związki według niniejszego wynalazku można łączyć z farmaceutycznie dopuszczalnymi środkami dodatkowymi, konwencjonalnie stosowanymi w szczepionkach, i podawać w ilościach profilaktycznie skutecznych w celu zabezpieczenia osobnika przez dłuższy czas przed zakażeniem.

Połączenie jednego lub więcej niż jednego dodatkowego związku przeciwretrowirusowego i związku według wynalazku można stosować jako lek. W jednym preparacie można łączyć ze sobą różne leki z farmaceutycznie dopuszczalnymi nośnikami. Tymi innymi związkami przeciwretrowirusowymi mogą być znane związki przeciwretrowirusowe, takie jak assuramina, pentamidyna, tymopentyna, kastanospermina, dekstran (siarczan dekstranu), foskarnet sodu (fosfonomrówczan trisodowy) nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, takie jak na przykład zydowudyna (3'-azydo-3'-deoksytymidyna, AZT), didanozyna (2',3'-dideoksyinozyna; ddl), zalcytabina (dideoksycytydyna, ddC) lub lamiwudyna (2',3'-dideoksy-3',5-tiacytydyna, 3TC), stawudyna (2',3'-didehydro-3'-deoksytymidyna, d4T), abakawir i tym podobne; nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, takie jak newirapina (11-cyklopropylo-5,11-dihydro-4-metylo-6H-dipirydo-[3,2-b:2',3'-e][1,4]diazepinon-6), efawirenz, delawirdyna,

PL232 814B1

TMC-120, TMC-125 i tym podobne; fosfonianowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, na przykład tenofowir i tym podobne; związki TIBO typu (tetrahydroimidazo[4,5,1-jk][1,4]-benzodiazepino-2-(1H)-on i tion, na przykład (S)-8-chloro-4,5,6,7-tetrahydro-5-metylo-6-(3-metylo-2-butenylo)imidazo-[4,5,1jk][1,4]benzodiazepino-2-(1H)-tion; związki typu a-APA (a-anilinofenyloacetamid), na przykład a- [(2-nitrofenylo)amino]-2,6-dichlorobenzenoacetamid i tym podobne; inhibitory białek transaktywujących, takie inhibitory TAT, na przykład RO-5-3335 lub inhibitory REV i tym podobne; inhibitory proteaz, na przykład indynawir, rytonawir, sakwinawir, lopinawir (ABT-378), nelfinawir, amprenawir, TMC-126, BMS-232632, WX-175 i tym podobne; inhibitory fuzji, na przykład T-20, T-1249 i tym podobne; antagoniści receptora CXCR4, na przykład AMD-3100 i tym podobne; inhibitory integrazy wirusowej; nukleotydopodobne inhibitory odwrotnej transkryptazy, na przykład tenofowir i tym podobne; inhibitory reduktazy rybonukleotydowej, na przykład hydroksymocznik i tym podobne.

Można spotęgować działanie terapeutyczne związków według niniejszego wynalazku przez podawanie ich wraz z innymi środkami przeciwwirusowymi, ukierunkowanymi na inne zdarzenia w cyklu życiowym wirusa. Terapia łączona, opisana powyżej, wywiera synergistyczne działanie na zahamowanie replikacji HIV, ponieważ każda składowa działa na inne miejsce replikacji HIV. Zastosowanie takich połączeń może zmniejszyć dawki podawanego konwencjonalnego środka przeciwretrowirusowego niezbędne do uzyskania danego działania terapeutycznego lub profilaktycznego w porównaniu z podawaniem tego środka w monoterapii. Połączenia te mogą zmniejszyć lub wyeliminować zdarzenia niepożądane, związane z konwencjonalną terapią jednym lekiem przeciwretrowirusowym, jednocześnie nie zakłócając działania przeciwwirusowego środków. Takie połączenia zmniejszają możliwość powstania oporności na terapię jednym lekiem, zmniejszając jednocześnie ewentualne działania toksyczne. Połączenia te mogą również zwiększać skuteczność środka konwencjonalnego bez zwiększania związanej z nim toksyczności.

Związki według niniejszego wynalazku można również podawać w połączeniu ze środkami immunomodulującymi, takimi jak lewamizol, bropirymina, przeciwciało przeciwko ludzkiemu interferonowi alfa, interferon alfa, interleukina 2, enkefalina metioninowa, dietyloditiokarbaminian, czynnik martwicy nowotworu, naltrekson i tym podobne; antybiotyki, na przykład izetioran pentamidyny i tym podobne; środki cholinergiczne, na przykład takryna, rywastygmina, donepezil, galantamina i tym podobne; blokery kanałów NMDA, np. memantyna, w celu profilaktyki lub zwalczania zakażeń i chorób lub objawów chorób związanych z zakażeniami HIV, takich jak AIDS i ARC, na przykład otępienie. Związek według wynalazku można również łączyć z innym związkiem według wynalazku.

Chociaż niniejszy wynalazek skupia się na zastosowaniu związków według niniejszego wynalazku do profilaktyki lub leczenia zakażeń HIV, związki według niniejszego wynalazku można także stosować jako środki hamujące inne wirusy zależne od odwrotnych transkryptaz w odniesieniu do niezbędnych zdarzeń w ich cyklu życiowym.

Poniższe przykłady mają na celu ilustrację niniejszego wynalazku.

Część doświadczalna

W dalszym ciągu niniejszego opisu, „DMSO” definiuje się jako dimetylosulfotlenek, „TFA” - jako kwas trójfluorooctowy, „DMF” jako N, N-dimetyloformamid, a „THF” jako tetrahydrofuran.

A. Wytwarzanie związków pośrednich

Przykład A1

a) Wytwarzanie substancji pośredniej 1

4-izotiocyjanianobenzonitryl (9,95 g) zawieszono w metanolu (100 ml) i dodano 26% wodny NH3 (50 ml). Mieszaninę reakcyjną umieszczono w chłodnicy i odfiltrowano, przepłukano metanolem i Et2O (2x) i wysuszono w temperaturze 35°C pod zmniejszonym ciśnieniem. Wydajność: 9,99 g (90,9%) substancji pośredniej 1.

b) Wytwarzanie substancji pośredniej 2

PL 232 814 Β1

Do substancji pośredniej 1 (9,99 g) dodano CH3I (3,87 ml) i aceton (150 ml). Mieszaninę reakcyjną mieszano przez 3 dni. Mieszaninę reakcyjną umieszczono w chłodnicy przez 2 godziny, po czym odfiltrowano. Filtrat przepłukano acetonem i wysuszono. Wydajność: 17,03 g (95,3%) substancji pośredniej 2.

c) Wytwarzanie substancji pośredniej 3

Do substancji pośredniej 2 (17,03 g) dodano wodzian hydrazyny (3,11 ml) i metanol (150 ml). Mieszaninę reakcyjną mieszano przez 3 dni w temperaturze 20°C, stosując ujście gazu. Uzyskano: substancję pośrednią 3. Mieszaninę reakcyjną zastosowano w następnych etapach reakcji, opisanych w A2. a) i b).

Przykład A2

a) Wytwarzanie substancji pośredniej 4

Do dwóch trzecich (2/3) mieszaniny reakcyjnej uzyskanej w A1. c) dodano etyloglioksalan 50% w toluenie (14,11 ml) i mieszaninę reakcyjną mieszano w temperaturze 20°C przez noc. Rozpuszczalnik odparowano i pozostałość wysuszono w wysokiej próżni. Dodano DMF (150 ml) i mieszaninę ogrzewano w temperaturze 80°C przez noc. DMF odparowano i pozostałość wysuszono w wysokiej próżni. Pozostałość mieszano w metanolu (150 ml) i umieszczono na noc w chłodnicy. Osad odfiltrowano.

Wydajność: 1,80 g (23,7%) substancji pośredniej 4.

b) Wytwarzanie substancji pośredniej 5

Do jednej trzeciej (1/3) mieszaniny reakcyjnej wytworzonej w A1. c) dodano metylopirogronian (3,22 ml) i mieszaninę reakcyjną mieszano w temperaturze 20°C przez noc. Rozpuszczalnik odparowano i pozostałość wysuszono w wysokiej próżni. Dodano DMF (150 ml) i mieszaninę ogrzewano w temperaturze 80°C przez noc. DMF odparowano i pozostałość wysuszono w wysokiej próżni. Pozostałość mieszano w metanolu (75 ml) i umieszczono na noc w chłodnicy. Osad odfiltrowano. Wydajność: 1,60 g (39,6%) substancji pośredniej 5.

Przykład A3

a) Wytwarzanie substancji pośredniej 6

Do kolby w atmosferze argonu dodano substancję pośrednią 4 (0,00469 mol), DMSO (25 ml), Br2 (0,00704 mol) i Et3N (0,00704 mol). Mieszaninę mieszano w temperaturze pokojowej przez noc. Dodano wodę i mieszaninę mieszano przez 20 minut. Mieszaninę reakcyjną poddano obróbce, uzyskując 0,30 g substancji pośredniej 6. Substancję stałą wysuszono w temperaturze 75°C przez 16 godzin przy 200 mm Hg.

b) Wytwarzanie substancji pośredniej 7

PL232 814B1

Do naczynia pod ciśnieniem w atmosferze argonu dodano substancję pośrednią 6 (0,000616 mol) i POCh (6 ml). Mieszaninę ogrzewano w łaźni olejowej w temperaturze 110°C przez 30 minut, schłodzono, wlano na lód, mieszano przez 5 minut i przefiltrowano. Wydajność: 0,14 g substancji pośredniej 7. Substancję stałą wysuszono przy 200 mm Hg przez 3 dni w temperaturze pokojowej.

Przykład A4

a) Wytwarzanie substancji pośredniej 8

3,5-dimetylobenzenoacetonitryl (3,0 g) rozpuszczono w MeSChH (10 ml) i schłodzono do temperatury 0°C. Dodano szybko NaNC>3 (1,76 g) w temperaturze 0°C. Po 2 godzinach mieszaninę reakcyjną wlano do lodu-hbO, energicznie mieszając. Produkt ekstrahowano EtOAc. Ekstrakt przepłukano nasyconym wodnym NaHCCh (2x), wysuszono solą fizjologiczną i Na2SC>4 i oczyszczono mieszaniną EtOAc i n-heptanu na żelu krzemionkowym. Wydajność: 2,00 g (51%) substancji pośredniej 8.

b) Wytwarzanie substancji pośredniej 9

NH4CI (2,53 g) rozpuszczono w H2O (20 ml) i dodano Fe (1,59 g). Substancję pośrednią 8 (1,80 g) rozpuszczono w metanolu (40 ml) i do wodnego roztworu dodano THF (20 ml). Mieszaninę reakcyjną mieszano w temperaturze 70°C przez 2-4 godziny. Rozpuszczalniki organiczne usunięto. Pozostałość mieszano w EtOAc i EtOAc zdekantowano; procedurę tę powtórzono dwukrotnie. Połączone ekstrakty organiczne wysuszono solą fizjologiczną i Na3SO4 i odparowano. Wydajność: 1,35 g substancji pośredniej 9 (89%).

Przykład A5

a) Wytwarzanie substancji pośredniej 10

10,0 g kwasu 3,5-dimetylo-4-nitrobenzoesowego i 7,10 ml (1 równoważnik) Et3N rozpuszczono w 40 ml suchego THF i schłodzono do temperatury -5°C. Przez 10 minut dodawano roztwór 5,14 ml etylochloromrówczanu. Mieszaninę mieszano przez 0,5 godziny w temperaturze 20°C. Et3N-HCI odfiltrowano i dodano kroplami roztwór THF (30 minut) do wodnego roztworu (50 ml) 4,07 g NaBH4. Tę mieszaninę mieszano przez 4 godziny w temperaturze 20°C i reakcję przerwano, dodając 1 N HCI do uzyskania pH=2. THF odparowano, pozostałość rozpuszczono w EtOAc, przepłukano nasyconym wodnym NaHCO3 i solą fizjologiczną i wysuszono na Na2SO4. Po odparowaniu, pozostałość oczyszczono przez chromatografię na kolumnie krzemionkowej za pomocą heptanu/EtOAc: 3/1. Uzyskano substancję pośrednią 10 (68%).

b) Wytwarzanie substancji pośredniej 11

4,3 g substancji pośredniej 10 rozpuszczono w 100 ml acetonu i dodano 8,25 g (4 równoważniki) MnC>2. Po 3-dniowym mieszaniu w temperaturze 20°C, dodano jeszcze 2,06 g MnC>2. Mieszanie prowadzono przez kolejne 2 dni. Następnie MnC>2 odfiltrowano, dodano 100 ml heptanu i roztwór ponownie przefiltrowano i odparowano. Pozostałość rozpuszczono w CH2CI2 i przefiltrowano. Rozpuszczalnik odparowano. Wydajność: 3,18 g (75%) substancji pośredniej 11.

PL 232 814 Β1

c) Wytwarzanie substancji pośredniej 12 (E) i 13 (Z)

Substancja pośrednia 12 Substancja pośrednia 13

2,68 g substancji pośredniej 11 i 2,65 g dietylocyjanometylofosfonianu rozpuszczono w 50 ml suchego THF i dodano do zawiesiny 5,99 g NaOMe w 30 ml suchego THF w temperaturze 0°C. Mieszaninę reakcyjną mieszano przez 1 godzinę w temperaturze 0°C. Reakcję w mieszaninie przerwano, dodając 0,1 NHCI, i rozpuszczalnik odparowano. Dodano EtOAc. Uzyskany roztwór przepłukano nasyconym wodnym NaHCCh i wysuszono kolejno solą fizjologiczną i Na2SC>4, po czym odparowano. Pozostałość oczyszczono przez chromatografię na kolumnie krzemionkowej, stosując jako eluent heptan/EtOAc: 5/1. Całkowita wydajność substancji pośredniej 12 (E) i 13 (Z) wynosiła 62%; stosunek substancji pośrednich 12 i 13 = 89/11.

Przykład A6-1

a) Wytwarzanie substancji pośredniej 14

2,00 g substancji pośredniej 12 rozpuszczono w 20 ml THF i dodano do roztworu 2,65 g NH4CI w 20 ml H2O. Dodano 40 ml MeOH i 1,66 g Fe. Reakcję mieszano w temperaturze 50°C przez 4 godzin, po czym schłodzono do temperatury otoczenia. Materiał stały odfiltrowano i filtrat rozcieńczono EtOAc, przepłukano nasyconym wodnym NaHCO3 i wysuszono solą fizjologiczną i Na2SO4. EtOAc odparowano. Wydajność: 99% substancji pośredniej 14.

b) Wytwarzanie substancji pośredniej 15

1) 1,68 g substancji pośredniej 12 uwodorniono, stosując 0,88 g 5% Pd/C w 200 ml EtOH. Po 4 godzinach Pd/C odfiltrowano, filtrat odparowano i odpędzono CH2CI2, uzyskując substancję pośrednią 15 z wydajnością 93%.

2) Substancję pośrednią 14 (3,44 g, 20 mmol) rozpuszczono w EtOH (20 ml). Dodano 10% Pd/C (0,300 g) i mieszaninę uwodorniono przez 24 godzin w temperaturze pokojowej, po czym przefiltrowano na Celite. Rozpuszczalnik odparowano. Wydajność: 3,21 g substancji pośredniej 15 (92%).

Przykład A6-2

a) Wytwarzanie substancji pośredniej 30

Pd(OAc)2 (0,1 równoważnika), P(o-Tol)3 (0,2 równoważnika), Et3N (1,5 równoważnika), 4-bromo-2-metoksy-6-metylobenzenaminę (1,0 g; 4,63 mmol) i cynian tributylo(l-etoksyetenylowy) (1,0 równoważnika; 1,37 ml) rozpuszczono w suchym MeCN (15 ml). Przez zawiesinę przepuszczano pęcherzyki

PL232 814B1

Ν2 przez co najmniej 20 minut. Następnie zamontowano chłodnicę, w ściśle azotowej atmosferze. Mieszaninę reakcyjną ogrzewano w temperaturze 70°C przez noc. Mieszaninę reakcyjną pozostawiono do schłodzenia do temperatury 20°C, rozcieńczono CH2CI2, przepłukano nasyconym wodnym NaHCCh (2x) i wysuszono solą fizjologiczną i Na2SC>4. Pozostałość sonikowano w eterze diizopropylowym i odfiltrowano. Wydajność: 0,22 g substancji pośredniej 30 (26%).

b) Wytwarzanie substancji pośredniej 29

1-(4-amino-3-chloro-5-metylofenylo)etanon (181 mg) (wytworzony zgodnie z A6-2a)) dodano do NaOMe (133 mg) w suchym THF (3 ml; 2,5 równoważnika). Następnie dodano dietylocyjanometylofosfonian (0,193 ml; 1,2 równoważnika). Mieszaninę mieszano w temperaturze pokojowej. Dodano więcej odczynnika fosfonianowego (0,075 ml; 0,47 równoważnika) dodano i dodatkową ilość NaOMe (53 mg; 1,0 równoważnika). Następnego dnia dodano jeszcze raz te same ilości odczynników. Mieszaninę reakcyjną rozcieńczono EtOAc i przepłukano nasyconym wodnym NaHCO3 i solą fizjologiczną. Frakcję organiczną wysuszono na Na2SO4 i odparowano. Pozostałość mieszano i sonikowano w diizopropyloeterze/heptanie 1/1 i odfiltrowano. Wydajność: 0,11 g substancji pośredniej 29 (54%).

Przykład A7

Wytwarzanie substancji pośredniej 16

Chlorek akryloilowy (2,0 ml) rozpuszczono w suchym Et2O (20 ml) i schłodzono do temperatury 0°C. Dodano kroplami dwa równoważniki piperydyny w Et2O (20 ml). Reakcję mieszano przez 1 godzinę. Osad odfiltrowano i przepłukano eterem. Frakcję organiczną przepłukano 0,5% KHSO4 i nasyconym wodnym NaHCO3 i wysuszono solą fizjologiczną i Na2SO4. Rozpuszczalnik usunięto. Wydajność: 2,02 g (59%) substancji pośredniej 16.

Przykład A8

a) Wytwarzanie substancji pośredniej 17

Pd(OAc)2 (222 mg), P(o-Tol)3 (604 mg), Et3N (2,07 ml), 4-bromo-2,6-dimetylofenol (2,0 g) i akrylamid (1,06 g) rozpuszczono w MeCN (15 ml) i przez mieszaninę reakcyjną przepuszczano pęcherzyki N2 przez co najmniej 20 minut. Następnie zamontowano chłodnicę w ścisłej atmosferze azotu. Mieszaninę reakcyjną ogrzewano w temperaturze 70°C przez noc. Mieszaninę reakcyjną pozostawiono do schłodzenia do temperatury 20°C, rozcieńczono CH2CI2, przepłukano nasyconym wodnym NaHCCh (2x) i wysuszono solą fizjologiczną i Na2SC>4. Pozostałość sonikowano w eterze diizopropylowym i odfiltrowano. Wydajność: 0,76 g substancji pośredniej 17 (40%).

PL 232 814 Β1

b) Wytwarzanie substancji pośredniej 18

Pd (OAc) 2 (186 mg), P(o-Tol)3 (505 mg), Et3N (1,73 ml), 4-bromo-2,6-dichlorobenzenoaminę (2,0 g) i akrylamid (885 mg) rozpuszczono w MeCN (15 ml) i przez mieszaninę reakcyjną przepuszczano pęcherzyki N2 przez co najmniej 20 minut. Następnie zamontowano chłodnicę w ścisłej atmosferze azotu. Mieszaninę reakcyjną ogrzewano w temperaturze 70°C przez noc. Mieszaninę reakcyjną pozostawiono do schłodzenia do temperatury 20°C, rozcieńczono CH2CI2, przepłukano nasyconym wodnym NaHCCh (2x) i wysuszono solą fizjologiczną i Na2SO4. Pozostałość sonikowano w eterze diizopropylowym i odfiltrowano. Wydajność: 0,55 g substancji pośredniej 18 (30%).

c-1) Wytwarzanie substancji pośredniej 31.

Pd(OAc)2 (0,1 równoważnika), P(o-Tol)3 (0,2 równoważnika), Et3N (1,5 równoważnika), 4-bromo-2,6-dimetylobenzenamine (3,0 g; 14,99 mmol) i kwas 2-propanoesowy (2,06 ml) rozpuszczono w suchym MeCN (25 ml) i przez mieszaninę reakcyjną przepuszczano pęcherzyki N2 przez co najmniej 20 minut. Następnie zamontowano chłodnicę w ścisłej atmosferze azotu. Mieszaninę reakcyjną ogrzewano w temperaturze 70°C przez noc. Mieszaninę reakcyjną pozostawiono do schłodzenia do temperatury 20°C, rozcieńczono CH2CI2, przepłukano nasyconym wodnym NaHCCh (2x) i wysuszono solą fizjologiczną i Na2SC>4. Pozostałość sonikowano w eterze diizopropylowym i odfiltrowano. Wydajność: 0,76 g substancji pośredniej 31 (40%) (E+Z).

c-2) Wytwarzanie substancji pośredniej 28

Kwas 3-(4-hydroksy-3,5-dimetylofenylo)-2-propanoesowy (1/0 g) zawieszono w CH2CI2 (10 ml) i dodano 1,2 równoważnika chlorku oksalilowego i następnie 3 krople DMF. Mieszaninę mieszano przez noc w temperaturze pokojowej, podzielono na dwie równe porcje i rozpuszczalnik odparowano. Oleistą pozostałość odpędzono toluenem. Pozostałość ponownie rozpuszczono w suchym THF (6 ml) i nałożono kroplami na metyloaminę w THF (2 M, 3,9 ml, 3 równoważniki) i mieszano przez noc w temperaturze otoczenia. Mieszaninę reakcyjną rozcieńczono EtOAc, przepłukano nasyconym wodnym NaHCCh i wysuszono (sól fizjologiczna, Na2SC>4) EtOAc odparowano i pozostałość sonikowano w eterze diizopropylowym, zawierającym kilka ml EtOAc. Pozostałość odfiltrowano i wysuszono. Wydajność: 0,24 g substancji pośredniej 28 (44%).

PL232 814B1

c) Wytwarzanie substancji pośredniej 32

Reakcja zachodzi w zamkniętym naczyniu w piecu mikrofalowym. Pd(OAc)1 (0,1 równoważnika), P(o-Tol)3 (0,2 równoważnika), Et3N (1,5 równoważnika), 4-bromo-2-metoksy-6-metylobenzenamine (2,16 g; 10 mmol) i 2-metylo-2-propenonitryl (1,5 równoważnika) rozpuszczono w MeCN (20 ml). Przez zawiesinę przepuszczano pęcherzyki N2 przez co najmniej 20 minut. Mieszaninę reakcyjną ogrzewano w temperaturze 150°C przez 10 minut. Mieszaninę reakcyjną pozostawiono do schłodzenia do temperatury 20°C, rozcieńczono EtOAc, przepłukano nasyconym wodnym NaHCCh (2x) i wysuszono solą fizjologiczną i Na2SO4. Pozostałość zastosowano w chromatografii błyskowej (eluent: H/EA 4:1). Wydajność: 0,46 g substancji pośredniej 32 (23%) (Z-izomer).

Przykład A9

Wytwarzanie substancji pośredniej 20

CN'

CICH2CN (0,80 ml), K2CO3 (2,31 g), Nal (126 mg) i 3,5-dimetylo-4-nitrofenol (wytworzony zgodnie z A4, a) (1,4 g) rozpuszczono w acetonie (40 ml). Mieszaninę mieszano przez noc w temperaturze 50°C. Pozostałość odfiltrowano i aceton odparowano. Pozostałość rozpuszczono w EtOAc, przepłukano nasyconym wodnym NaHCO3 i wysuszono solą fizjologiczną i Na2SO4. EtOAc odparowano. Wydajność: 1,91 g substancji pośredniej 20 (99%).

Przykład A10

a) Wytwarzanie substancji pośredniej 21

CH,

4-bromo-2,6-dimetylobenzenaminę (1,0 g), etylocyjanooctan (0,59 ml), Pd2(dba)3 (0,058 mg), P(t-Bu)3 (0,049 ml) i Na3PO4 (2,46 g) rozpuszczono w suchym toluenie (25 ml) i przemywano 30 minut N2. Mieszaninę reakcyjną mieszano przez noc w temperaturze 70°C. Mieszaninę reakcyjną pozostawiono do schłodzenia do temperatury 20°C i odfiltrowano. Toluen oczyszczono na krzemionce, stosując 5% EtOAc w toluenie. Produkt sonikowano w eterze diizopropylowym/n-heptanie i odfiltrowano. Wydajność: 0,45 g substancji pośredniej 21 (65%).

b) Wytwarzanie substancji pośredniej 22

CH.

Substancję pośrednią 21 (450 mg) rozpuszczono w DMSO (16 ml) i H2O (1 ml). Dodano NaCI (0,74 g). Mieszaninę reakcyjną ogrzewano przez 3 godziny w temperaturze 140°C, po czym schłodzono do temperatury 20°C i rozcieńczono Et2O. Roztwór organiczny przepłukano solą fizjologiczną (4x) i wysuszono na Na2SO4. Połączone ekstrakty z soli fizjologicznej ekstrahowano Et2O i połączono z pierwszą frakcją Et2O. Et2O odparowano. Wydajność: 0,26 g substancji pośredniej 22 (84%).

PL 232 814 Β1

Przykład A11

a) Wytwarzanie substancji pośredniej 23

Mieszaninę 25 g 6-azauracylu, bromu (25 ml) i wody (250 ml) mieszano w temperaturze pokojowej przez 30 godzin. Osad odfiltrowano. Filtrat zatężono i drugi osad zebrano przez filtrację. Obie frakcje osadu połączono i wysuszono. Wydajność: 38,3 g substancji pośredniej 23 (92%) (temperatura topnienia 231-234°C).

b) Wytwarzanie substancji pośredniej 24

Do 18 g substancji pośredniej 23 w 150 ml oksychlorku fosforu dodano 39,2 g pięciochlorku fosforu i 38 ml Ν,Ν-dietyloaniliny. Mieszaninę mieszano w temperaturze 120°C przez 5 godzin, po czym nadmiar rozpuszczalnika odparowano. Pozostałość kilkakrotnie ekstrahowano czterochlorkiem węgla. Po odparowaniu rozpuszczalnika, pozostałość umieszczono w lodówce, gdzie uległa zestaleniu. Wydajność: 13 g substancji pośredniej 24 (temperatura topnienia 57-60°C).

Przykład A12

a) Wytwarzanie substancji pośredniej 25

Do roztworu substancji pośredniej 24 (0,560 g) w suchym THF (30 ml) w temperaturze -78°C w atmosferze azotu dodano, 2,4,6-trimetyloanilinę (0,418 g). Mieszaninę reakcyjną pozostawiono do osiągnięcia temperatury pokojowej i dalej mieszano przez noc w tej temperaturze. Rozpuszczalnik odparowano. Uzyskaną pozostałość zawieszono w wodnym roztworze Na2CC>3 i ekstrahowano chlorkiem metylenu. Roztwór chlorku metylenu wysuszono na MgSCM i odparowano. Pozostałość poddano chromatografii na kolumnie z żelem krzemionkowym, stosując jako eluent chlorek metylenowy. Wydajność: 0,467 g substancji pośredniej 25 (55%).

b) Wytwarzanie substancji pośredniej 26

Do roztworu substancji pośredniej 24 (0,560 g) w suchym THF (30 ml) w temperaturze -78°C w atmosferze azotu dodano 2,4,6-trimetylobenzenetiol (0,457 g) i węglan sodu (0,318 g). Mieszaninę reakcyjną pozostawiono do osiągnięcia temperatury pokojowej i dalej mieszano przez noc w tej temperaturze. Rozpuszczalnik odparowano. Uzyskaną pozostałość zawieszono w wodzie i ekstrahowano chlorkiem metylenu. Roztwór chlorku metylenu wysuszono na MgSCM i odparowano. Pozostałość poddano chromatografii na kolumnie z żelem krzemionkowym, stosując jako eluent chlorek metylenowy. Wydajność: 0,612 g substancji pośredniej 26 (68%).

PL232 814B1

Przykład A13

2,6-difluorobenzenaminę (3,0 g, 22,56 mmol) rozpuszczono w kwasie octowym (10 ml). Do roztworu dodano jednochlorek jodu (3,581 g, 22,56 mmol). Mieszaninę mieszano przez 15 minut w temperaturze pokojowej. Po odparowaniu rozpuszczalnika, pozostałość potraktowano wodnym roztworem węglanu sodu. Wodny roztwór ekstrahowano dichlorometanem. Ekstrakt organiczny wysuszono na MgSCM i odparowano. Wydajność: 95% substancji pośredniej 33.

Przykład A14

a) Wytwarzanie substancji pośredniej 34

1-metoksy-3,5-dimetylobenzen (4,12 g, 30 mmol) rozpuszczono w kwasie octowym (20 ml). Do tego roztworu dodano kroplami mieszaninę kwasu azotowego (1,26 ml, 30 mmol) i stężonego kwasu siarkowego (1/9 ml, 35 mmol). Mieszaninę ogrzewano w temperaturze 70°C przez 15 minut. Po schłodzeniu, dodano wodę i mieszaninę ekstrahowano dichlorometanem. Ekstrakt organiczny wysuszono i odparowano. Uzyskaną pozostałość oczyszczono przez chromatografię kolumnową (30% heptan w CH2CI2). Wydajność: 1,91 g substancji pośredniej 34 (35%).

b) Wytwarzanie substancji pośredniej 35

Do roztworu substancji pośredniej 34 (1,81 g, 10 mmol) w etanolu (20 ml) dodano dwuwodzian chlorku cyny (II) (11,51 g, 50 mmol) i mieszaninę poddawano zawrotowi przez noc. Po schłodzeniu do mieszaniny reakcyjnej dodano lód, po czym całości nadano odczyn zasadowy, dodając 2N NaOH. Mieszaninę przefiltrowano i filtrat zatężono pod zmniejszonym ciśnieniem. Wodny roztwór ekstrahowano dichlorometanem (4 x 30 ml). Warstwy organiczne połączono, wysuszono na bezwodnym MgSCM i rozpuszczalnik usunięto pod zmniejszonym ciśnieniem. Pozostałość oczyszczono w chromatografii na kolumnie z żelem krzemionkowym (CH2CI2 jako eluent). Wydajność: 1,18 g substancji pośredniej 35 (78%).

B. Wytwarzanie związków końcowych

Przykład B1

a) Wytwarzanie związku 1

'Ν'

PL 232 814 Β1

Do substancji pośredniej 4 (wytworzonej zgodnie z A2. a) (0,0019 mol) w atmosferze argonu w POCh (4 ml) dodano N(n-Pr)3 (0,39 ml). Mieszaninę reakcyjną mieszano w temperaturze pokojowej przez jedną godzinę. Dodano 4-amino-3,5-dimetylobenzonitryl (0,0028 mol) i mieszanie w temperaturze pokojowej prowadzono jeszcze przez 16 godzin. Mieszaninę reakcyjną wlano na lód, ekstrahowano CH2CI2 i odparowano. Pozostałość oczyszczono przez chromatografię błyskową, eluując 0,5% MeOH:CH2Cl2, i uzyskano 0,27 g pozostałości. Pozostałość oczyszczono przez HPLC z odwróconymi fazami (gradient 0,1% TFA w wodzie i 0,1% TFA w CH3CN). Wydajność: 0,030 g związku 1.

b) Wytwarzanie związku 36

OCHj CN

Substancję pośrednią 4 (100 mg) dodano do 3 ml POCh w temperaturze 0°C. Dodano 2,4,6-trimetoksybenzenaminę (0,13 g) i mieszaninę reakcyjną mieszano przez 3-5 dni. Przez pierwsze kilka godzin łaźnię lodową pozostawiono do stopienia. Następnie zawiesinę POCh wlano kroplami do 200 ml energicznie mieszanego eteru diizopropylowego. Materiał stały odfiltrowano i przepłukano eterem diizopropylowym. Pozostałość natychmiast mieszano w EtOAc/nasyconym wodnym NaHCO3 (1/1) (200 ml) przez 1 godzinę. EtOAc wysuszono, stosując kolejno sól fizjologiczną i Na3SO4, i odparowano. Pozostałość oczyszczono przez TLC preparatywną, stosując jako eluent CFhCh/MeOH (95/5), lub przez strącenie w CFhCh/MeOH. Wydajność: 0,01 g związku 36 (8%).

c) Wytwarzanie związku 58

Substancję pośrednią 5 (wytworzoną według A2.b) (100 mg) dodano do 3 ml POCh w temperaturze 0°C.

Dodano substancję pośrednią 31 (wytworzoną według A8. c-1) (0,17 g) i mieszaninę reakcyjną mieszano przez 3-5 dni. Przez pierwsze kilka godzin łaźnię lodową pozostawiono do stopienia. Mieszaninę reakcyjną wlano na heptan. Heptan zdekantowano. Pozostałość dodano natychmiast w dużym nadmiarze 0,5 NNH3 w dioksanie, zawierającym równoważników DIPEA (diizopropyloetyloaminy). Mieszaninę mieszano przez noc. Pozostałość odfiltrowano i mieszano w EtOAc/nasyconym wodnym NaHCO3. Frakcję organiczną wysuszono (sól fizjologiczna, Na2SO4) i odparowano. Produkt oczyszczono przez TLC preparatywną, stosując jako eluent CFFCh/MeOH 9/1. Wydajność: 0,01 g związku 58 (3%).

PL232 814B1

Przykład B2

a) Wytwarzanie związku 3

Do kolby w atmosferze argonu dodano substancję pośrednią 7 (wytworzoną według A3.b) (0,000489 mol), K2CO3 (0,00244 mol), aceton (2 ml) i 4-hydroksy-3,5-dimetylobenzonitryl (0,000733 mol). Mieszaninę mieszano w temperaturze pokojowej przez noc. Mieszaninę reakcyjną odparowano i dodano wodę. Mieszaninę ekstrahowano CH2CI2, wysuszono na Na2SC>4 i odparowano. Fazę wodną ponownie ekstrahowano, wysuszono i odparowano. Obie frakcje połączono i oczyszczono przez chromatografię błyskową (0,2% metanoLChbCb). Próbkę rekrystalizowano w CH3CN i przefiltrowano. Wydajność: 0,05 g związku 3. Substancję stałą wysuszono przy 0,2 mm Hg przez 16 godzin w temperaturze pokojowej.

b) Wytwarzanie związku 48

Pierwszy etap: Substancję pośrednią 5 (wytworzoną według A2. b) (100 mg) dodano do 3 ml POCI3 w temperaturze 0°C. Mieszaninę reakcyjną mieszano przez noc. Przez pierwsze kilka godzin łaźnię lodową pozostawiono do stopienia. Następnie zawiesinę POCI3 wlano kroplami do 200 ml energicznie mieszanego n-heptanu. Materiał stały odfiltrowano i przepłukano heptanem (2x). Pozostałość natychmiast mieszano w EtOAc z kruszonym lodem przez 5 minut. EtOAc wysuszono, stosując kolejno sól fizjologiczną i Na2SC>4, i odparowano. Pozostałość sonikowano w n-heptanie i odfiltrowano. Chlorek triazyny wytworzony w ten sposób stosowano w następnym etapie.

Drugi etap: KO-tBu (27 mg) rozpuszczono w THF (6 ml) i dodano do roztworu substancji pośredniej 17 (1,5 równoważnika; stosunek do wyżej wytworzonego chlorku triazyny) (wytworzonej według A8. a). Po 1 godzinie roztwór 60 mg chlorku triazyny wytworzonego w powyższy sposób w THF dodano do deprotonowanego fenolu i mieszaninę mieszano przez 3 dni. Następnie mieszaninę reakcyjną wlano na EtOAc/H2O/sól fizjologiczną 2/1/1 (200 ml). Frakcję organiczną wysuszono (sól fizjologiczna i Na2SC>4) i odparowano. Produkt strącano w acetonie i odfiltrowano. Pozostałość oczyszczono przez TLC preparatywną, stosując jako eluent CH2Cl2/n-heptan/EtOAc/MeOH : 50/30/20/2. Wydajność: 0,05 g związku 48 (41%).

Przykład B3

a) Wytwarzanie związku 44

Mieszaninę substancji pośredniej 25 (wytworzonej według A12.a) (0,425 g), 4-aminobenzonitryl (0,272 g) i kwas kamforosulfonowy (CSA) (0,249 g) poddawano zawrotowi przez 48 godzin w THF. Po

PL 232 814 Β1 odparowaniu rozpuszczalnika, pozostałość zawieszono w wodnym roztworze Na2CC>3 i ekstrahowano CH2CI2. Roztwór dichlorometanu wysuszono na MgSCM i odparowano. Uzyskaną pozostałość oczyszczono przez chromatografię kolumnową, stosując jako eluent 10% octan etylowy. Wydajność: 0,454 g związku 44.

b) Wytwarzanie związku 79

Φ

Mieszaninę (wytworzonego według A12. b) -1 równoważnik), substancji pośredniej (wytworzonej według A6-1. b)) (1,5 równoważnika) i kwasu kamforosulfonowego (0,7 równoważnika) poddawano zawrotowi przez noc w THF (łaźnia olejowa 120°C). Po odparowaniu pozostałość zawieszono w wodnym roztworze Na2CC>3 i ekstrahowano (3-krotnie) dichlorometanem. Po wysuszeniu na MgSCM i odparowaniu ekstraktu dichlorometanu pozostałość oczyszczono przez chromatografię kolumnową, stosując jako eluent 10% octan etylowy w dichlorometanie. Wydajność: 33% związku końcowego 79 (temperatura topnienia 266-267°C.

Przykład B5

a) Wytwarzanie związku 74

W dwuszyjkowej kolbie, zabezpieczonej folią aluminiową i zaopatrzonej w kondensator, rozpuszczono związek 83 (wytworzony według B3. b) (0,200 g; 0,53 mol) w kwasie octowym (5 ml). Dodano N-chlorosukcynymid (0,212 g, 1,60 mmol). Mieszaninę odgazowano i ogrzewano w temperaturze 120°C. Po odparowaniu, pozostałość rozpuszczono w octanie etylowym. Roztwór przepłukano wodnym roztworem Na2CC>3 i wody, wysuszono na MgSCM i odparowano. Pozostałość poddano chromatografii na kolumnie z żelem krzemionkowym (10% EtOAc w CH2CI2). Wydajność 24% związku końcowego 74 (temperatura topnienia 256-257°C).

b) Wytwarzanie związku 75

W dwuszyjkowej kolbie, zabezpieczonej folią aluminiową i zaopatrzonej w kondensator, rozpuszczono związek 83 (wytworzony według B3. b) (0,207 g, 0,55 mmol) w kwasie octowym. Dodano N-bromosukcynymid (0,198 g, 1,1 mmol). Mieszaninę odgazowano i ogrzewano w temperaturze 110°C

PL232 814B1 przez 15 minut. Po odparowaniu pozostałość rozpuszczono w octanie etylowym. Roztwór przepłukano kolejno wodnym roztworem Na2CC>3 i wodą, po czym wysuszono na MgSCM i odparowano. Pozostałość rozpuszczono w kwasie octowym w kolbie dwuszyjkowej, zabezpieczonej folią aluminiową i zaopatrzonej w kondensator (jak wyżej). Dodano N-chlorosukcynymid (0,111 g, 0,83 mmol). Mieszaninę odgazowano i ogrzewano w temperaturze 110°C przez 15 minut. Po odparowaniu pozostałość rozpuszczono w octanie etylowym. Roztwór przepłukano kolejno wodnym roztworem Na2CC>3 i wodą, po czym wysuszono na MgSCM, odparowano i pozostałość oczyszczono przez chromatografię na kolumnie z żelem krzemionkowym (10% EtOAc w CH2CI2). Wydajność: ostateczny związek 75 (0,110 g, wydajność 41%) (temperatura topnienia 252-254°C).

Przykład B6

Wytwarzanie związku 62

Do roztworu DMF związku końcowego 82 (wytworzonego według B3. b) (0,450 g, 0,928 mmol) dodano akrylonitryl (0,12 ml, 1,856 mmol), trietyloaminę (0,26 ml, 1,856 mmol), octan palladu (0,0111 g, 0,023 mmol) i trifenylofosfinę (0,0123 g, 0,046 mmol). Po odgazowaniu mieszaniny reakcyjnej przemyto ją azotem i kolbę zamknięto przegrodą. Następnie jej zawartość mieszano przez noc w temperaturze 100°C. Po schłodzeniu mieszaninę reakcyjną rozcieńczono dichlorometanem. Roztwór CH2CI2 solution przepłukano wodą (3-krotnie) i wysuszono na MgSCM, po czym odparowano. Po odparowaniu, pozostałość oczyszczono przez chromatografię kolumnową na kolumnie z żelem krzemionkowym (10% EtOAc w CH2CI2). Wydajność: związek końcowy 62 (0,207 g, wydajność 54%) (temperatura topnienia 276-277°C).

W tabeli 1 wymieniono związki wytworzone według jednego z powyższych przykładów (nr przykładu).

PL 232 814 Β1

Tabela 1

Nr związku	Nr przykładu	Raa	R^°		Xj	R5	z	Dane fizyczne
1	BI. a	CN	H	H	NH	H	χτ CH,
7	Bl.b	CN	H	H	NH	H	TO
8	Bl.b	CN	H	H	NH	H	χχ CHj
9	Bl.b	CN	H	H	NH	H	χχ CHj
10	Bl.b	CN	H	H	NH	H	χτ cl
14	Bl.b	CN	H	H	NH	H	CHj
15	Bl.b	CN	H	H	NH	H	;ęr CHj
24	Bl.b	CN	H	H	NH	H	χ/ CH>
17	Bl.b	CN	H	H	NH	H	χΛ CHj
36	Bl.b	CN	H	H	NH	H
37	Bl.b	CN	H	H	NH	H	pr/r1 CHj
41	Bl.b	CN	H	H	NH	H	Γ pęr CHj
43	Bl.b	CN	H	H	NH	H	χτ CHj
52	Bl.b	CN	H	H	NH	H	X?< CHj
51	Bl.b	CN	H	H	NH	H	pę^^Kj Clij
2	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3	χΧ CHj

PL232 814B1

Nr związku	Nr przykładu		r™		X1	R*	z	Dane fizyczne
5	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3	χτ CHa
11	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3
12	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3	CH,
13	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3	CHj
16	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3	pęc ctłj
18	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3
19	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3		(Z)
20	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3	CHi
22	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3	CHj
23	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3
25	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3	fH| ęHj V.
27	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3
31	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3
33	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3	jy ^CH,
34	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3	Cl
35	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3	^CH3
38	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3	CHj

PL 232 814 Β1

Nr związku	Nr przykładu	Rza |	R®	Rzc	*1		z	Dane fizyczne
39	BI .b	CN	H	H	NH	ch3	CHj
40	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3
42	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3	Oby™ CHj
55	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3	CHł 'PT CH1	(RS)
58	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3
60	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3	.CN ΪΗ,	(E)
61	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3	CHa 134 ct	(E)
65	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3	_F» pp^ Cl	(E)
66	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3	CHj ,CN P? °'CH,
70	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3
68	Bi. b	CN	H	H	NH	ch3	°>:h,	(Ξ)
67	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3		(E)
71	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3	%η3
69	Bl.b	CN	H	H	NH	ch3	CH]	(E)
54	B3.a	CN	H	H	NH	Cl	;ęr CHj
44	B3.a	CN	H	H	NH	Cl	H^xpxCHj CH,

PL232 814B1

Nr związku	Nr przykładu	R		RJc	Xi	R°	z	Dane fizyczne
47	B2.b	CN	H	H	0	ch3	CH,
48	B2.b	CN	H	H	0	ch3	i?
50	B2.b	CN	H	H	0	ch3	CH,
56	B2 .b	CN	H	H	0	ch3
57	B2.b	CN	H	H	0	ch3	CHj
3	B2.b	CN	H	H	0	Cl	CH,
46	B3.a	CN	H	H	s	Cl	'ΧΓ ca,
72	B3.b	CN	ch3	ch3	NH	Cl	fi
45	B3.b	ch3	ch3	ch3	NH	Cl	μΓ
64	B3.b	-och3	ch3	ch3	NH	Cl
79	B3.b	-ch2-ch2-cn	ch3	ch3	NH	Cl		(E+Z)
74	B5. a	-CH2—CH2-CN	Cl	Cl	NH	Cl
73	B5. a	-ch2-ch2-cn	Br	Br	NH	Cl
75	B5.b	-ch2-ch2-cn	Cl	Br	NH	Cl
62	B6	-CH=CH-CN	F	F	NH	Cl	μΤ	(E)
76	B6	-CH=CH-CN	Cl	Cl	NH	Cl		(E)
78	B6	-CH=CH-CN	Br	Br	NH	Cl		(E+Z)
77	B6	-CH=CH-CN	Cl	Br	NH	Cl		(E)
53	B3.b	-CH=CH-CN	ch3	ch3	NH	Cl
80	B6	-CH=CH-CN	och3	ch3	NH	Cl	μΤ
63	B3.b	I	F	F	NH	Η

PL 232 814 Β1

C. Część analityczna

1. Temperatura topnienia

Tabela 2

Temperatura topnienia związków według niniejszego wynalazku

Związek	Wynik (°C)
3	>300
44	272-273
46	295-296
53	274-276
54	281-282
62	276-277
63	305-306
72	260-261
73	256-257
74	254-257
75	252-254
80	>338
79	266-267

2. Wyniki [MH+] [MH+] jest to masa związku protonowanego (widmo masowe jonizacji chemicznej)

Tabela 3:

Związek	[MH+ ]
45	365
64	381
76	442
77	486
78	512

D. Przykład farmakologiczny

Badano aktywność farmakologiczną związków według niniejszego wynalazku jednym z następujących testów (wskazanych w tabeli 4 w kolumnie po prawej stronie).

Test A

Do oceny in vitro środków przeciwko HIV zastosowano szybki, czuły i automatyczny test. Przekształcona HIV-1 linia komórek T4 - MT-4 - dla której uprzednio wykazano (Koyanagi i wsp., Int. J. Cancer, 35, 445-451,1985) dużą podatność i permisywność dla zakażenia, służyła jako docelowa linia komórkowa. Za punkt końcowy uznano indukowany przez HIV efekt cytopatyczny. Żywotność komórek zakażonych HIV i zakażonych w sposób pozorowany oceniano spektrofotometrycznie przez redukcję in situ bromku 3-(4,5-dimetylotiazolilo-2)-2,5-difenylotetrazolu (MTT). 50% cytotoksyczne stężenie (CC50 w M) zdefiniowano jako stężenie związku, zmniejszające absorbancję próbki o pozorowanym zakażeniu o 50%. Procentową ochronę uzyskiwaną przez związek w komórkach zakażonych HIV obliczono według następującego wzoru:

(ODT)hIV—(ODC)mv/(ODc)zak pozor - (ODC)hiv i wyrażono w %, przy czym (ODT)hiv jest to gęstość optyczna mierzona przy danym stężeniu związku badanego w komórkach zakażonych HIV; (ODC)hiv jest to gęstość optyczna mierzona dla nieleczonych komórek kontrolnych, zakażonych HIV; (ODC)zak pozor jest to gęstość optyczna mierzona dla nieleczonych komórek kontrolnych, poddanych pozorowanemu zakażeniu. Wszystkie wartości gęstości optycznej oznaczano w 540 nm. Dawkę zapewniającą 50% ochrony według powyższego wzoru zdefiniowano jako 50% stężenie hamujące (IC50 w M). Stosunek CC50 do IC50 zdefiniowano jako indeks wybiórczości (selectivity index - SI).

PL232 814B1

Test B

Przekształcona HIV-1 linia komórek T4 - MT-4 - dla której uprzednio wykazano (Koyanagi i wsp., Int. J. Cancer, 36,445-451,1985) dużą podatność i permisywnośćdla zakażenia, służyła jako docelowa linia komórkowa. W tych komórkach, poddanych obróbce GFP (i swoistym dla HIV promotorem), mierzono fluorometrycznie trwające zakażenie HIV. Cytotoksyczność mierzono w tych samych warunkach, poddanych jednak obrónce GFP pod działaniem konstytutywnego promotora. Zakażenie (lub jego hamowanie) zakażenia HIV w komórkach i fluorescencję komórek o zakażeniu pozornym oceniano na podstawie fluorescencyjnego sygnału GFP, wytwarzanego przez dwie powyższe linie komórkowe. 50% stężenie skuteczne (EC50 w M) definiowano jako stężenie związku, zmniejszające fluorescencję komórek zakażonych HIV o 50%. 50% stężenie cytotoksyczne (CC50 w μΜ) definiowano jako stężenie związku zmniejszającego fluorescencję komórek z zakażeniem pozorowanym o 50%.

Wtabeli 4 podano wartości pICso (-loglCso) dla związków według wynalazku. Na przykład wartość PIC50 dla związku o wartości IC50 równej 10 ⁹ M wynosi 9.

Tabela 4

Nr związku	PIC50 (M)	pCCso	pSI	Test 1
1	8,7	<4,0	<-4,7	A
2	9,0	<4,0	< -5, 0	A
3	8,3	<4,0	<-4,3	A
5	8,7	<4,0	<-4,7	A
7	9,3	5,5	<-3,8	A
8	7,3	<4,0	<-3,3	A
9	7,8	<4,0	<-3,8	A
10	7,6	<4,5	<-3,1	A
11	9,2	5,5	<-3,7	A
12	8,9	4,0	<-4,9	A
13	8,2	<4,0	<-4,2	A
14	8,8	<4,0	<-4,8	A
15	8,8	<4,0	<-4,8	A
16	8,7	4,2	-4,5	A
17	8,0	<4,0	<-4,0	A
18	8,1	<4,0	<-4,1	A
19	9,0	4, 6	-4,4	A
20	8,6	<4, 6	<-4,0	A
22	7,1	<4, 6	<-2,5	A
23	8,9	6, 4	-2,5	A
24	8,8	<4,6	<-4,2	A
25	8,6	4,4	-4,3	A
27	8,3	<4,0	<-4,3	A
31	7,5	<4,0	<-3,5	A
33	8, 6	5,4	-3,2	A

PL 232 814 Β1

Nr związku	pic50(m)	PCC50	PSI	Test
34	8, 6	5,0	-3,6	A
35	8,2	<4,6	<-3, 6	A
36	9,3	<4,0	<-5,3	A
37	7,0	4,3	2,7	A
38	8,9	4,7	4,2	A
39	7,2	<4,0	<-3,2	A
40	8, 6	5,0	-3, 6	A
41	7,6	<4, 6	<-3,0	A
42	9,1	4,8	-4,3	A
43	8,1	<4, 6	<-3,5	A
44	8,6	<4, 6	<-4,0	A
45	7,6	<4,6	<-3,0	A
46	7,9	<4,6	<-3,3	A
47	8,1	<4,6	<-3,5	A
48	9,2	4,6	-4,6	B
50	8,9	4,7	-4,2	B
51	7,2	5,1	-2,1	B
52	8,6	<4,6	<-4,0	B
53	8,5	4,9	-3, 6	B
54	9,2	4,9	-4,3	B
55	9,2	5,2	-4,0	B
56	9,2	4,8	-4,4	B
57	9,1	4,7	-4,4	B
58	6, 6	5,0	-1,6	B
60	8,9	6, 0	-2,9	B
61	8,6	5,4	-3,2	B
62	8,5	4,6	-3,9	B
63	8,2	4,9	-3,3	B
64	8,6	4,7	-3, 9	B
65	9,2	5,3	-3,9	B
66	9,2	5,7	-3,5	B
67	8,5	4,9	-3,5	B
68	8,6	5,2	-3,4	B
69	8,7	5,7	-3,0	B
70	9, 0	6,2	-2,8	B
71	8,5	5,1	-3,4	B
72	7,1	<4,6	<-2,5	B
73	8,5	<4,6	<-3, 9	B
74	8,3	<4, 6	<-3,7	B
75	8,5	<4,6	<-3,9	B
76	8, 6	<4,6	<-4,0	B
77	8,5	5,0	-3,5	B
78	8,6	5,1	-3,5	B

Claims (6)

1. Pochodna 1,2,4-triazynowa o wzorze lub jej farmaceutycznie dopuszczalna sól addycyjna, w którym wartość n wynosi 0 lub 2;

wartość m wynosi 0 lub 2;

R¹ oznacza atom wodoru;

R² oznacza atom chlorowca lub grupę Ci-6-alkilową;

R^2a oznacza grupę cyjanową, grupę Ci-6-alkiloksylową, grupę Ci-6-alkilową podstawioną grupą cyjanową, lub grupę C2-6-alkenylową podstawioną grupą cyjanową;

Xi oznacza -NH-, -O- lub -S-;

R³ oznacza grupę cyjanową, grupę Ci-6-alkilową, grupę mono- lub di(Ci-4-alkilo)aminokarbonylową; grupę Ci-6-alkilową podstawioną grupą cyjanową; grupę C2-6-alkenylową podstawioną grupą cyjanową lub aminokarbonylową lub mono- lub di(Ci-4-alkilo)aminokarbonylową lub -C(=O)-NR⁹R¹⁰; atom chlorowca; grupę Ci-6-alkiloksylową ewentualnie podstawioną grupą cyjanową;

R⁴ oznacza atom chlorowca, grupę Ci-6-alkilową, grupę Ci-6-alkiloksylową, grupę Ci-6-alkilową podstawioną grupą cyjanową;

R⁵ oznacza atom wodoru, atom chlorowca lub grupę Ci-6-alkilową;

R⁹ i R¹⁰ mogą razem tworzyć dwuwartościowy rodnik o wzorze

-CH2-CH2-CH2-CH2- (d—1) lub

-CH2-CH2-O-CH2-CH2- (d—3)

2. Związek według zastrz. 1 o wzorze

R· w którym R¹, R^2a, R³, R⁴, R⁵ i Χ1 są takie, jak zdefiniowano w zastrz. 1.

3. Związek według zastrz. 1 o wzorze rw którym R¹, R², R^2a, R³, R⁵ i Χ1 są takie, jak zdefiniowano zastrz. 1.

4. Związek określony w zastrz. 1 do zastosowania jako lek.

5. Zastosowanie związku określonego w zastrz. 1 do wytwarzania leku do leczenia lub profilaktyki zakażenia HIV.

6. Kompozycja farmaceutyczna zawierająca farmaceutycznie dopuszczalny nośnik i składnik aktywny, znamienna tym, że składnikiem aktywnym jest terapeutycznie skuteczna ilość związku określonego w zastrz. 1.