PL233938B1

PL233938B1 - Pochodne kwasu 3-fenylo-4-heksynowego jako agoniści GPR40

Info

Publication number: PL233938B1
Application number: PL424227A
Authority: PL
Inventors: Mateusz Mach; Radosław Dzida; Damian SMUGA; Damian Smuga; Filip STELMACH; Filip Stelmach; Mikołaj Matłoka; Katarzyna Bazydło; Krzysztof DUBIEL; Krzysztof Dubiel; Maciej Wieczorek; Jerzy Pieczykolan
Original assignee: CELON PHARMA Spólka Akcyjna; Celon Pharma Spółka Akcyjna
Priority date: 2018-01-08
Filing date: 2018-01-08
Publication date: 2019-12-31
Also published as: PL424227A1

Description

Opis wynalazku

Dziedzina techniki

Wynalazek dotyczy nowych związków, pochodnych kwasu 3-fenylo-4-heksynowego, wykazujących aktywność agonistów receptora GPR40, zawierających je kompozycji farmaceutycznych i ich zastosowania w leczeniu chorób, w których pośredniczy GPR40, w szczególności cukrzycy typu 2.

Stan techniki

Receptory sprzężone z białkami G (GPR) są to białka błonowe odpowiedzialne za przekazywanie sygnału przez podwójną warstwę lipidową do miejsc efektorowych we wnętrzu komórki. Uczestniczą w kaskadach sygnalizacyjnych, pośrednicząc w przekazywaniu informacji przez liczne zewnątrzkomórkowe cząsteczki sygnałowe: hormony, przekaźniki neuronalne, małe białka, krótkie łańcuchy peptydowe, aminy, lipidy, nukleotydy czy pochodne aminokwasów i kwasów tłuszczowych. Dla każdej z cząsteczek sygnałowych istnieje receptor bądź grupa receptorów mogąca wiązać daną cząsteczkę, inicjującą jednocześnie przekazanie sygnału przez błonę komórkową. Receptory GP odgrywają kluczową rolę w wielu procesach fizjologicznych regulujących prace komórki, jej metabolizm, wzrost i obronę immunologiczną.

Receptor GP40 (GPR40), znany też jako receptor wolnych kwasów tłuszczowych 1 (FFA1) jest receptorem sprzężonym z białkiem G, którego ekspresja ma miejsce w wysepkach trzustkowych beta, oraz w mniejszym stopniu w mózgu. Jest on receptorem aktywowanym przez kwasy tłuszczowe i pośredniczy w insulinotropowym działaniu kwasów tłuszczowych wywieranym bezpośrednio na komórki beta trzustki. Działanie insulinotropowe wywierane przez GPR40 jest zależne od stężenia glukozy. Jego aktywacja prowadzi do zwiększenia wydzielania insuliny przez komórki beta tylko w obecności podwyższonych poziomów glukozy, tym samym ryzyko hipoglikemii jest zmniejszone.

Trwają intensywne badania w celu znalezienia małocząsteczkowych ligandów GPR40 i ich farmakologicznego wykorzystania w terapii przede wszystkim cukrzycy typu 2 (Takafumi Hara, Ligands at Free Fatty Acid Receptor 1, Handbook of Experimental Pharmacology, Springer International Publishing AG 2016). Takie ligandy mogą być potencjalnie środkami przeciwcukrzycowymi regulującymi homeostazę glukozy, działającymi antyhiperglikemicznie i nie obarczonymi ryzykiem powodowania hipoglikemii. Pewne związki doprowadzono do fazy badań klinicznych, jednak mimo aktywności agonistycznej w stosunku do GPR40, w badaniach klinicznych związki okazywały się potencjalnie hepatotoksycznie lub wywierały inne działania uboczne, albo podwyższały poziom insuliny bez obniżania poziomu glukozy. Ponieważ GPR40 nie jest eksprymowany w wątrobie, mechanizm molekularny działania hepatotoksycznego nie jest prawdopodobnie związany z bezpośrednią aktywacją GPR40, lecz może zachodzić w kaskadzie sygnałowej uruchamianej po aktywacji w wyniku związania liganda. Mechanizm ten jest przypuszczalnie związany z działaniem hamującym transport kwasów żółciowych i zaburzeniem homeostazy kwasów żółciowych.

Znane dotychczas związki zawierają typowo jako wspólne elementy strukturalne kwasową grupę głowy, zwykle grupę karboksylową w szkielecie kwasu fenylopropanowego, uważaną za odpowiedzialną za wiązanie do receptora, oraz hydrofobową grupę ogona, zwykle fragment aromatyczny, połączoną z ugrupowaniem głowy przez linker, typowo o długości 2-4 atomów węgla, i korzystnie z połączeniem eterowym. W ten sposób syntetyczne modulatory naśladują strukturę kwasów tłuszczowych, naturalnych ligandów GPR40. W znanych związkach grupa ogona może być grupą monocykliczną lub bicykliczną.

W02004/041266 ujawnia jako regulatory funkcji GPR40 związki zdefiniowane ogólnie bardzo szeroko wyłącznie przez obecność grupy pierścienia aromatycznego i grupy zdolnej do uwalniania kationu, szczególnie grupy karboksylowej.

W02004/106276 ujawnia jako regulatory funkcji GPR40 kwasy karboksylowe w których grupa głowy jest grupą bicykliczną, o wzorze

D B ) Xd—COR’ w którym A może być pierścieniem benzenu, Xc może oznaczać atom tlenu, D może być pierścieniem fenylowym, tienylowym lubtiazolowym, Bjest 5-7 członowym pierścieniem niearomatycznym, Xd może oznaczać wiązanie, CH lub CH2.

PL 233 938 Β1

W02005/086661 ujawnia jako modulatory GPR40 m.in. kwasy karboksylowe oparte na szkielecie kwasu fenylopropanowego zawierające podstawnik etynylowy w pozycji beta względem grupy karboksylowej, o wzorze

gdzie R²⁵ jest atomem wodoru lub grupą alkilową, oksyalkilową, arylową lub heteroarylową, zwłaszcza metylową, a R²⁸ grupą fenylową lub benzylową, opcjonalnie podstawioną różnymi podstawnikami albo grupą pirydylową lub pirylową. Jednym z opisanych związków jest kwas (3S)-1-propyn-1-ylo-4-[[4’-(trifluorometylo)[1,1’-bifenyl]-3-ylo]metoksy]benzenopropanowy (AMG-837) o poniższym wzorze strukturalnym

Podano, że związek ten w I fazie badań klinicznych zwiększał poziom insuliny w osoczu, jednak nie obniżał poziomu glukozy („Free Fatty Acid Receptors” Handbook of Experimental Pharmacology, vol. 236, ISBN 978-3-319-50692-0, DOI 10.1007/978-3-319-50693-7, Springer International Publishing AG 2017, strona 11). Zaniechano dalszych badań rozwojowych.

W02005/063729 ujawnia jako modulatory GPR40 związki z głową niebicykliczną o wzorze

W02005/087710 ujawnia związki z bicykliczną grupą i linkerem azotowym głowy o wzorze

PL 233 938 Β1

W02008/001931 ujawnia jako modulatory funkcji GPR40 związki o wzorze

z bicykliczną grupą głowy, w którym R¹ jest grupą alkilosulfonylową, R jest grupą hydroksylową, a B jest korzystnie pierścieniem tetrahydropiranu. Jednym z opisanych związków jest kwas 2-[(3S)-6-[[3-[2,6-dimetylo-4-(3-metylosulfonylopropoksy)fenylo]fenylo]metoksy]-2,3-dihydro-1-benzofuran-3-ylo]octowy (fasiglifam, TAK-875) o poniższym wzorze strukturalnym

TAK-875 (Takeda)

C₂₉H_J2O₇S = 524.63

Związek ten w badaniach klinicznych 3 fazy wykazywał zdolność obniżania poziomu glukozy u chorych na cukrzycę typu 2. Jednakże zaprzestano dalszego rozwoju związku ze względu na działania uboczne na wątrobę, związane z działaniem hamującym transport kwasów żółciowych i zaburzeniem homeostazy kwasów żółciowych (A. Mancini et al., „GPR40 agonists forthe treatment of type 2 diabetes: life after “TAKing” a hit”, Diabetes Obesity and Metabolism 2015 vol. 17 str. 622-629).

WO2013/128378 ujawnia jako modulatory funkcji GPR40 związki oparte na szkielecie kwasu fenylopropanowego, mające podstawnik heterocykliczny, np. oksetanylowy, w pozycji beta względem grupy karboksylowej.

WO2011/046851 ujawnia jako aktywatory GPR40 związki kwasy karboksylowe oparte na szkielecie kwasu fenylopropanowego zawierające podstawnik etynylowy w pozycji beta względem grupy karboksylowej i podstawnik spiropiperydynowy fragmentu aromatycznego ogona, o wzorze

WO2013/025424 ujawnia aktywatory GPR40 oparte na szkielecie kwasu fenylopropanowego zawierające podstawnik etynylowy w pozycji beta względem grupy karboksylowej i jako fragment aromatyczny 1-(tiofen-2-ylometylo)-1,2,3,4-tetrahydrochinolinę.

WO2015/105786 ujawnia aktywatory GPR40 oparte na szkielecie kwasu fenylopropanowego zawierające podstawnik etynylowy w pozycji beta względem grupy karboksylowej i jako fragment aromatyczny bicykliczne ugrupowanie triazolopirydyny.

W02012/011125 ujawnia aktywatory GPR40 oparte na szkielecie kwasu fenylopropanowego zawierające podstawnik cyjanowy w pozycji beta względem grupy karboksylowej i fragment aromatyczny z funkcjonalnością oksymu.

PL 233 938 Β1

WO2010/143733 ujawnia aktywatory GPR40 o wzorze

w których linker eterowy zastąpiony jest linkerem aminowym, Y oznacza CH2, NH lub O, Z oznacza CH lub N, a X oznacza CH2 lub razem z R¹ może tworzyć pierścień alicykliczny.

WO2013/0125732 inhibitory O-acetylotransferazy greliny (GOAT) o wzorze

US2009/0111859 ujawnia jako inhibitory GPR40 związki o wzorze

US2008/0090840 ujawnia jako inhibitory GPR40 związki o wzorze

R'‘* R⁵

PL 233 938 Β1

US2008/0176912 ujawnia jako inhibitory GPR40 związki o wzorze

w których Q oznacza fenyl lub 5-członowy pierścień heteroaromatyczny.

WO2012/136221 ujawnia jako inhibitory GPR40 związki o wzorze

US2012/004166 ujawnia aryloksyalkileno podstawione pochodne kwasu hydroksyfenyloheksynowego o poniższym wzorze, w którym A oznacza (C6-C10)aryl, (C3-C1O)cykloalkil albo 4 do 12-członowy heterocykl, a konkretnie fenyl lub pirydyl.

HI

OH

KJ.’

Mają one działanie aktywujące receptor GPR40, obniżające poziom glukozy we krwi i mogą mieć zastosowanie w leczeniu cukrzycy.

Istnieje zapotrzebowanie na nowe związki wykazujące zdolność aktywowania receptora GPR40 o potencjalnym zastosowaniu w leczeniu chorób metabolicznych, w szczególności cukrzycy typu 2, korzystnie bez wywierania działań wątrobowych, w szczególności bez hamowania wydzielania kwasów żółciowych. Rozwiązanie tych problemów jest celem niniejszego wynalazku.

Podsumowanie wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest związek o wzorze ogólnym (I)

(l) w którym:

- R oznacza:

PL 233 938 B1 prostą lub rozgałęzioną, pierwszorzędową lub drugorzędową acykliczną grupę węglowodorową C3-C15, która może być nasycona lub nienasycona, lub prostą lub rozgałęzioną, pierwszorzędową lub drugorzędową acykliczną grupę węglowodorową C3-C15, która może być nasycona lub nienasycona i w której jeden lub więcej niż jeden z atomów wodoru jest zastąpione atomem fluoru;

- X oznacza atom wodoru lub atom chlorowca, oraz jego sole, zwłaszcza sole dopuszczalne farmaceutycznie, z wyłączeniem kwasu 3-(4-{[(2E,3Z)-2-propylidenopent-3-en-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowego.

Kwas 3-(4-{[(2E,3Z)-2-propylidenopent-3-en-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy jest związkiem umieszczonym w bazie danych National Center for Biotechnology Information. PubChem Substance Database; SID=344303732, https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/substance/344303732 (dostęp 20 października 2017). Nie podano żadnych informacji o jego aktywności biologicznej czy zastosowaniu.

Inaczej niż związki - modulatory GPR40 znane ze stanu techniki, związki według wynalazku nie posiadają pierścienia aromatycznego lub (hetero)cyklicznego w grupie ogona, wykazując przy tym zdolność oddziaływania z receptorem GPR40. Związki według wynalazku nie wykazują zdolności hamowania transporterów kwasów żółciowych, w związku z czym mogą być wolne od działania hepatotoksycznego.

Związki według wynalazku mogą być, jako związki z wolną grupą karboksylową, cieczami (syropami, olejami) w warunkach normalnych, w związku z czym nie pojawia się ryzyko ich krystalizacji w hepatocytach, co ma miejsce w przypadku wcześniej znanych aktywatorów GPR40 o wysokiej masie molowej, jak w przypadku TAK-875: (Wolenski F,S., 2017, “Fasiglifam (TAK-875) Alters Bile Acid Homeostasis in Rats and Dogs: A Potential Cause of Drug Induced Liver Injury”, TOXICOLOGICAL SCIENCES, 157(1), 2017, 50-61).

Jednocześnie te same związki mogą być przeprowadzane w odpowiednie, akceptowalne farmaceutycznie stałe sole, które ze względu na swój stan skupienia są wygodniejszą oraz praktyczniejszą formą wytwarzania oraz oczyszczania związków według wynalazku do postaci aktywnego składnika kompozycji farmaceutycznej.

Związki według wynalazku posiadają zmniejszoną w stosunku do związku referencyjnego (fasiglifam, TAK-875) masę cząsteczkową (molową, MW) uzyskując często przy tym porównywalną lub wyższą aktywność (wartość EC50) niż tenże związek. Oznacza to lepszą „wydajność cząsteczkową” (parametr LE - z ang. ligand efficiency). Innymi słowy - stosując mniejszą liczbę atomów do konstrukcji cząsteczki - ligandu - agonisty GPR40, niż w związku referencyjnym, można uzyskać dzięki związkom według wynalazku porównywalny lub lepszy efekt biologiczny. Oznacza to także z jednej strony lepszą ekonomię otrzymywania, a z drugiej, potencjalnie mniejszą ilość możliwych skutków ubocznych, ze względu na powiązany ze spadkiem masy cząsteczkowej jednoczesny spadek lipofilowości uzyskiwanych związków.

Związki o wzorze (I) jako ligandy receptora GPR40 wykazują zdolność modulowania aktywności receptora GPR40 (są agonistami) i mogą znaleźć zastosowanie w leczeniu chorób, w których mediatorem jest GPR40.

Wynalazek obejmuje w kolejnym aspekcie także związek o wzorze (I) zdefiniowanym powyżej do stosowania jako lek.

Wynalazek obejmuje w kolejnym aspekcie także kompozycję farmaceutyczną, zawierającą związek o wzorze (I) zdefiniowanym powyżej.

Wynalazek obejmuje także w kolejnym aspekcie zastosowanie związku o wzorze (I) zdefiniowanym powyżej do wytwarzania leku do stosowania w leczeniu chorób, w których mediatorem jest GPR40.

Wynalazek obejmuje także w kolejnym aspekcie sposób leczenia chorób w których mediatorem jest GPR40 u podmiotu, obejmujący podawanie skutecznej ilości związku o wzorze (I) zdefiniowanym powyżej.

Wynalazek obejmuje także w kolejnym aspekcie związek o wzorze (I) zdefiniowanym powyżej do stosowania w sposobie leczenia chorób u podmiotu których mediatorem jest GPR40.

Choroby, w których mediatorem jest GPR40 obejmują choroby nowotworowe i choroby metaboliczne, w tym takie choroby jak cukrzyca, cukrzyca typu 2, otyłość, hiperglikemia, nietolerancja glukozy, oporność na insulinę, hiperinsulinemia, hipercholesterolemia, oraz zespół metaboliczny.

Szczegółowy opis wynalazku

Korzystne wykonania wynalazku są ujawnione w poniższym szczegółowym opisie oraz w załączonych zastrzeżeniach. Zdefiniowano tu bardziej szczegółowo różne aspekty wynalazku. Każdy z tak

PL 233 938 Β1 zdefiniowanych aspektów może być łączony z dowolnym innym aspektem lub aspektami, chyba że wyraźnie wskazano inaczej. W szczególności, dowolna z cech wskazanych jako preferowane lub korzystne może być połączona z dowolną inną cechą lub cechami wskazanymi jako korzystne lub preferowane.

Odniesienie w całym opisie do „jednego z wykonań” lub „wykonania” oznacza, że określona cecha, struktura lub charakterystyka opisana w połączeniu z tym wykonaniem jest zawarta w co najmniej jednym wykonaniu niniejszego wynalazku. Tak więc wystąpienia zwrotów „w jednym z wykonań” lub „w wykonaniu” w różnych miejscach tego opisu niekoniecznie odnoszą się do tego samego wykonania, ale mogą. Ponadto, szczególne cechy, struktury lub charakterystyki mogą być łączone w jakikolwiek odpowiedni sposób, co jest oczywiste dla znawcy w tej dziedzinie tego ujawnienia, w jednym lub większej liczbie wykonań. Ponadto, chociaż niektóre opisane tu wykonania obejmują niektóre, ale nie inne cechy zawarte w innych wykonaniach, kombinacje cech z różnych wykonań mają być objęte zakresem wynalazku i tworzą różne przykłady wykonania, co jest zrozumiałe przez osoby w dziedzinie. Na przykład w poniższych zastrzeżeniach, dowolne z zastrzeganych wykonań, mogą być używane w dowolnej kombinacji.

Przedmiotem wynalazku w pierwszym aspekcie jest związek o wzorze ogólnym (I)

(0 w którym

R oznacza:

prostą lub rozgałęzioną, pierwszorzędową lub drugorzędową acykliczną grupę węglowodorową C3-C15, która może być nasycona lub nienasycona, lub prostą lub rozgałęzioną, pierwszorzędową lub drugorzędową acykliczną grupę węglowodorową C3-C15, która może być nasycona lub nienasycona i w której jeden lub więcej niż jeden z atomów wodoru przy nasyconym lub nienasyconym atomie węgla jest zastąpiony atomem fluoru;

- X oznacza atom wodoru lub atom chlorowca, oraz jego sole, zwłaszcza sole dopuszczalne farmaceutycznie.

We wzorze (I) * oznacza centrum prochiralne.

W jednym z wykonań R oznacza prostą lub rozgałęzioną acykliczną grupę węglowodorową C4-C12, która może być nasycona lub nienasycona.

W jednym z wykonań R oznacza prostą lub rozgałęzioną nasyconą acykliczną grupę węglowodorową C3-C15, zwłaszcza C4-C12.

Korzystną prostą nasyconą grupą alkilową jest grupa n-butylowa.

Korzystną rozgałęzioną nasyconą grupą alkilową jest grupa 3-metylobutylowa.

Inną korzystną prostą nasyconą grupą alkilową jest grupa n-pentylowa.

Inną korzystną prostą nasyconą grupą alkilową jest grupa n-heksylowa.

Inną korzystną prostą nasyconą grupą alkilową jest grupa n-heptylowa.

Inną korzystną rozgałęzioną nasyconą grupą alkilową jest grupa izobutylowa.

Inną korzystną rozgałęzioną nasyconą grupą alkilową jest grupa sec-butylowa.

Inną korzystną rozgałęzioną nasyconą grupą alkilową jest grupa 2-metylo-1 -butylowa.

Inną korzystną rozgałęzioną nasyconą grupą alkilową jest grupa 2-etylo-1-butylowa.

Inną korzystną rozgałęzioną nasyconą grupą alkilową jest grupa 2-pentylowa.

Inną korzystną rozgałęzioną nasyconą grupą alkilową jest grupa 3-metylo-2-butylowa.

W jednym z wykonań R oznacza prostą lub rozgałęzioną nienasyconą acykliczną grupę węglowodorową C3-C15, zwłaszcza C4-C12.

Prosta lub rozgałęziona nienasycona acykliczna grupa węglowodorowa C3-C15, zwłaszcza C4-C12, może zawierać jedno wiązanie podwójne lub więcej niż jedno wiązanie podwójne w układzie

PL 233 938 Β1 sprzężonym lub niesprzężonym w konfiguracji stereochemicznej E lub Z. Korzystnie, wspomniana grupa węglowodorowa C3-C15 zawiera dwa wiązania podwójne w układzie niesprzężonym lub sprzężonym. Prosta lub rozgałęziona nienasycona acykliczna grupa węglowodorowa C3-C15, zwłaszcza C4-C12, może zawierać jedno lub więcej niż jedno wiązanie potrójne, korzystnie jedno wiązanie potrójne.

Korzystnymi nienasyconymi acyklicznymi grupami węglowodorowymi C3-C15 są grupy (2E)-2-heksen-1 -ylowa, (2E,4E)-2,4-heksadien-1 -ylowa, 3-metylo-2-buten-1 -ylowa, 3-metylo-3-buten-1 -yIowa, 2,3-dimetylo-2-buten-1-ylowa, i (2E)-3,7-dimetylo-2,6-oktadien-1 -ylowa.

Wjednym z wykonań jeden lub więcej niż jeden z atomów wodoru przy nasyconym lub nienasyconym atomie węgla grupy węglowodorowej C3-C15 może być zastąpiony jednym lub więcej niż jednym atomem fluoru, na przykład jeden, dwa lub trzy atomy wodoru przy tym samym atomie węgla mogą być zastąpione jednym, dwoma lub trzema atomami fluoru, tworząc odpowiednio grupę CH2F, CHF2 lub grupę CF3.

Przykłady częściowo fluorowanych oraz perfluorowanych komercyjnie dostępnych związków (alkoholi oraz halogenków alkilowych), które mogą być zastosowane jako źródło do otrzymania acyklicznej, częściowo fluorowanej lub perfluorowanej grupy R związku o wzorze ogólnym (I) przedstawia Tabela 1. Dla znawcy jest oczywiste, że motywy strukturalne częściowego podstawienia atomem lub atomami fluoru dla krótszych fragmentów, jakie przedstawia Tabela 1, mogą być analogicznie wielokrotnie powtarzane dla dowolnego elementu strukturalnego acyklicznej grupy węglowodorowej C3-C15.

TABELA 1:

Struktura	Numer CAS lub dostawca	Nazwa
	Sigma - Aldrich	3-Fluoro-1-propanol
F I^F F	76-37-9	2,2,3,3 -Tetraf luoro-1 -propanol
r*F F	Sigma - Aldrich	3,3,3-T rif luoro-1 -propanol
F F. i F	422-05-9	2,2,3,3,3-Pentafluoro-1-propanol
F F.l F Γτ T F F	754-34-7	Jodek perfluoropropylowy
W	Sigma - Aldrich	4,4,4-T rif luoro-2-butanol
F. χ — OH I^F F	461-18-7	4,4,4-Trifluoro-1-butanol
OH Γ-f F ‘	Sigma - Aldrich	4,4,4-Trifluoro-2-metylo-1 butanol

PL 233 938 Β1 cd. tabeli 1

F F. I PF F	'''OH	Sigma - Aldrich	3,3,4,4,4-Pentafluoro-l -butanol
F F 1 ^Fxi F'^XT^S<' f Pr F	F sL·-¹ F	423-39-2	Nonafluoro-1 -jodobutan
^F's_iX^F F<T„F Pf F	^OH	Sigma - Aldrich	3,4,4,4-Tetrafluoro-3- (trif luorometylo)butan-1 -ol
F F.1 F Pf T F F	''OH	375-01-9	2,2,3>3,4,4,4-Heptafluoro-1butanol
F J F Pf T F F	^OH	382-31-0	2,2,3,4,4,4-Heksafluoro-1 butanol
1 F^Tpi^' F L-F Ρ'-'^ρ	OH	102710-48-5	4,4,4-Trifluoro-3- (trifluorometylo)-2-buten-1 -ol
F Ρ'Τ'-γί^·''·· F L-F F-''\_F	OH	656-80-4	5,5,5-Trifluoro-4- trifluorometylo-3-penten-2-ol
F	„OH	123028-48-8	Alkohol (Z)-3-metylo-2,3difluoroallilowy
F F	„OH	123028-47-7	Alkohol (f)-3-metylo-2,3difluoroallilowy
I F	\x-^OH	123028-51-3	Alkohol (E)-3-butylo-2,3difluoroallilowy
F	OH ^F	123028-52-4	Alohol (Z)-3-butylo-2,3difluoroallilowy
_F Ύ T^F F	'OH	91600-37-2	2,4,4,4-Tetrafluoro-2-buten-1-ol
^FV^FF<T	'OH	59867-95-7	4,4,4-Trifluoro-3-metylo-2buten-1-ol

PL 233 938 Β1 cd. tabeli 1

	104715-02-8	(Z)-1 -Bromo-3-(difluorometylo)- 2-buten
F. Br F	104715-03-9	(f)-1-Bromo-3-(difluorometylo)- 2-buten
F F F X Γ-F ] F F F	72990-82-0	trans-1 -Bromoheptafluoro-2buten
F. Br F	31450-13-2	1,1,1-Trifluoro-4-bromo-2-buten
F	113439-92-2	4,4,4-Trifluoro-2-butyn-1 -ol
F JL F DF F	103245-51-8	6,6,7,7,7-Pentafluoro-2,2- dimetylo-4-heptyn-3-ol
Pt F	27611-20-7	5,5,5-Trifluoro-3-pentyn-1-ol

W jednym z wykonań X oznacza atom wodoru.

W innym wykonaniu X oznacza atom chlorowca, w szczególności korzystnie atom fluoru. Definicje

Stosowany tu termin „alkil” sam lub jako część innego podstawnika odnosi się do grupy węglowodorowej o łańcuchu prostym lub rozgałęzionym połączonym pojedynczymi wiązaniami węgiel-węgiel mającej wskazaną w definicji liczbę atomów węgla. Liczba podana po symbolu atomu węgla odnosi się do liczby atomów węgla, które ta grupa może zawierać. Zatem na przykład C1-C4 alkil oznacza alkil od 1 do 4 atomów węgla i obejmuje metyl, etyl, n-propyl, i-propyl, n-butyl, i-butyl, i sec-butyl. C3-C15 alkil oznacza alkil o 3 do 15 atomów węgla, a C4-C10 alkil oznacza alkil o 4 do 10 atomów węgla.

Grupami alkilowymi nasyconymi C3-C15 są propyl, izopropyl, butyl, izobutyl, sec-butyl, n-pentyl, 3-metylobut-1-yl, 2-metylobut-1-yl, pent-2-yl, pent-3-yl, 3-metylo-but-2-yl, 2,2-dimetyloprop-1-yl (neopentyl), n-heksyl, heks-2-yl, heks-3-yl, 2-metylopent-1-yl, 3-metylopent-1-yl, 4-metylopent-1-yl, 3-metylopent-2-yl, 4-metylopent-2-yl, 2-metylopent-3-yl, 2,2-dimetylobut-1-yl, 2,3-dimetylobut-1-yl, 3,3-dimetylobut-1 -yl, 3,3-dimetylobut-2-yl, 2-etylobut-1-yl, oraz analogiczne możliwe izomery C7-C15 z wyłączeniem grup trzeciorzędowych.

Grupami alkilowymi nienasyconymi C3-C15 są allil, 2-propyn-1-yl, 3-buten-1-yl, (2E)-2-buten-1-yl, (2Z)-2-buten-1-yl, 3-buten-2-yl, 3-butyn-1-yl, 2-butyn-1-yl, 3-butyn-2-yl, 4-penten-1-yl, (3E)-3-penten-1-yl, (3Z)-3-penten-1-yl, (2E)-2-penten-1-yl, (2Z)-2-penten-1-yl, (2E)-2,4-pentadien-1-yl, (2Z)-2,4-pentadien-1-yl, 3-metylo-3-buten-1-yl, 3-metylo-2-buten-1-yl, 2-metylo-3-buten-1-yl, (2E)-2-metylo-2-buten-1-yl, (2Z)-2-metylo-2-buten-1-yl, 2-metylidenobutan-1-yl, 4-penten-2-yl, (3E)-3-penten-2-yl, (3Z)-3-penten-2-yl, 3-metylo-3-buten-2-yl, 1-penten-3-yl, 1,4-pentadien-3-yl, 4-pentyn-1-yl, 3-pentyn-1-yl, 2-pentyn-1-yl, (2E)-pent-2-en-4-yn-1-yl, (2Z)-pent-2-en-4-yn-1-yl, pent-4-en-2-yn-1-yl, 2-metylo-3-butyn-1-yl, 2-metylideno-3-butyn-1-yl, 4-pentyn-2-yl, 3-pentyn-2-yl, 1-pentyn-3-yl, 1,4-pentadiyn-3-yl, 5-heksen-1-yl, (4E)-4-heksen-1-yl, (4Z)-4-heksen-1-yl, (3E)-3-heksen-1-yl, (3Z)-3-heksen-1-yl, (2E)-2-heksen-1-yl, (2Z)-2-heksen-1-yl, (3E)-3,5-heksadien-1-yl, (3Z)-3,5-heksadien-1-yl, (2E,4E)-2,4-heksadien-1-yl, (2Z,4Z)-2,4-heksadien-1-yl, (2E,4Z)-2,4-heksadien-1-yl, (2Z,4E)-2,4-heksadien-1-yl, (2E)-2,5-heksadien-1-yl, (2Z)-2,5-heksadien-1-yl, 5-heksen-2-yl, (4E)-4-heksen-2-yl, (4Z)-4-heksen-2-yl, (3E)-3-heksen-2-yl, (3Z)-3-heksen-2-yl, (3E)-3,5-heksadien-2-yl, (3Z)-3,5-heksadien-2-yl, 5-heksen-312

PL 233 938 B1

-yl, (4E)-4-heksen-3-yl, (4Z)-4-heksen-3-yl, 1-heksen-3-yl, 1,5-heksadien-3-yl, (4E)-1,4-heksadien-3-yl, 2-metylo-4-penten-1-yl, (3E)-2-metylo-3-penten-1-yl, (3Z)-2-metylo-3-penten-1-yl, (2E)-2-metylo-2-penten-1-yl, (2Z)-2-metylo-2-penten-1-yl, 2-metylidenopentan-1-yl, (2E)-2-metylo-2,4-pentadien-1-yl, (2Z)-2-metylo-2,4-pentadien-1-yl, 2-metylideno-4-penten-1-yl, (3E)-2-metylideno-3-penten-1-yl, (3Z)-2-metylideno-3-penten-1-yl, 3-metylo-4-penten-1-yl, (3E)-3-metylo-3-penten-1-yl, (3Z)-3-metylo-3-penten-1-yl, (2E)-3-metylo-2-penten-1-yl, (2Z)-3-metylo-2-penten-1-yl, 3-metylidenopentan-1-yl, 3-metyliden-4-penten-1-yl, (2E)-3-metylo-2,4-pentadien-1-yl, (2Z)-3-metylo-2,4-pentadien-1-yl, 4-metylo-4-penten-1-yl, 4-metylo-3-penten-1-yl, (2E)-4-metylo-2-penten-1-yl, (2Z)-4-metylo-2-penten-1-yl, (2E)-4-metylo-2,4-pentadien-1-yl, (2Z)-4-metylo-2,4-pentadien-1-yl, 3-metylo-4-penten-2-yl, (3E)-3-metylo-3-penten-2-yl, (3Z)-3-metylo-3-penten-2-yl, 3-metylidenopentan-2-yl, 3-metylideno-4-penten-2-yl, 4-metylo-4-penten-2-yl, 4-metylo-3-penten-2-yl, 4-metylo-1-penten-3-yl, 2-metylo-1-penten-3-yl, 2-metylo-1,4-pentadien-3-yl, 2,2-dimetylo-3-buten-1-yl, 2,3-dimetylo-3-buten-1-yl, 2,3-dimetylo-2-buten-1-yl, 3-metylo-2-metylidenobutan-1-yl, 3-metylo-2-metylideno-3-buten-1-yl, 2-etylo-3-buten-1-yl, (2E)-2-etylo-2-buten-1-yl, (2Z)-2-etylo-2-buten-1-yl, (2E)-2-etylideno-3-buten-1-yl, (2Z)-2-etylideno-3-buten-1-yl, 2-etenylo-3-buten-1-yl, 5-heksyn-1-yl, 4-heksyn-1-yl, 3-heksyn-1-yl, 2-heksyn-1-yl, 3,5-heksadiyn-1-yl, 2,5-heksadiyn-1-yl, 2,4-heksadiyn-1-yl, (3E)-heks-3-en-5-yn-1-yl, (3Z)-heks-3-en-5-yn-1-yl, (2E)-heks-2-en-5-yn-1-yl, (2Z)-heks-2-en-5-yn-1-yl, (2E)-heks-2-en-4-yn-1-yl, heks-5-en-3-yn-1-yl, heks-5-en-2-yn-1-yl, (4E)-heks-4-en-2-yn-1-yl, (4Z)-heks-4-en-2-yn-1-yl, 5-heksyn-2-yl, 4-heksyn-2-yl, 3-heksyn-2-yl, 3,5-heksadiyn-2-yl, (3E)-heks-3-en-5-yn-2-yl, (3Z)-heks-3-en-5-yn-2-yl, heks-5-en-3-yn-2-yl, 5-heksyn-3-yl, 4-heksyn-3-yl, 1-heksyn-3-yl, 1,5-heksadiyn-3-yl, 1,4-heksadiyn-3-yl, heks-1-en-5-yn-3-yl, heks-5-en-1-yn-3-yl, (4E)-heks-4-en-1-yn-3-yl, (4Z)-heks-4-en-1-yn-3-yl, heks-1-en-4-yn-3-yl, 2-metylo-4-pentyn-1-yl, 2-metylo-3-pentyn-1-yl, (2E)-2-metylopent-2-en-4-yn-1-yl, (2Z)-2-metylopent-2-en-4-yn-1-yl,

2-metylideno-4-pentyn-1-yl, 2-metylideno-3-pentyn-1-yl, 3-metylo-4-pentyn-1-yl, 3-metylideno-4-pentyn-1-yl, (2E)-3-metylopent-2-en-4-yn-1-yl, (2Z)-3-metylopent-2-en-4-yn-1-yl, 4-metylo-2-pentyn-1-yl,

4-metylopent-4-en-2-yn-1-yl, 3-metylo-4-pentyn-2-yl, 3-metylidenpent-4-yn-2-yl, 4-metylo-1-pentyn-3-yl, 2-metylopent-1-en-4-yn-3-yl, 2,2-dimetylo-3-butyn-1-yl, 2-etylo-3-butyn-1-yl, 2-etynylo-3-butyn-1-yl, (2E)-2-etynylo-2-buten-1-yl, (2Z)-2-etynylo-2-buten-1-yl, 2-etynylo-3-buten-1-yl, oraz analogiczne możliwe izomery C7-C15 z wyłączeniem grup trzeciorzędowych.

Halogen oznacza atom fluoru (F), chloru (Cl), bromu (Br) lub jodu (I), zwłaszcza fluoru.

Związki o wzorze (I) zawierające grupę karboksylową mogą tworzyć sole z metalami, sole amoniowe i sole zasadami organicznymi, w tym ale nie wyłącznie, sole dopuszczalne farmaceutycznie oraz sole z żywicami jonowymiennymi o charakterze zasadowym (np. cholestyramina). Sole z metalami obejmują w szczególności sole z metalami alkalicznymi, w tym sól sodową, potasową i litową, sole z metalami ziem alkalicznych, w tym w szczególności sól wapniową, sól magnezową i sól barową. Sole z zasadami organicznymi obejmują sole z aminami, w szczególności aminami alifatycznymi, jak sól z trimetyloaminą, trietyloaminą, cykloheksyloaminą, te/Y-butyloaminą, L-argininą, W-(fenylometylo)benzenoetyloaminą, W,W-dibenzyloetylenodiaminą, choliną, 2-(dimetyloamino)etanolem, dietanoloamina, dietyloamina, 2-(dietyloamino)etanolem, etanoloaminą, etylenodiaminą, N-metyloglukaminą, hydrabaminą, L-lizyną, morfoliną, 4-(2-hydroksyetylo)morfoliną, piperazyną, 1-(2-hydroksyetylo)pirolidyną, trietanoloaminą, 2-amino-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diolem, aminami aromatycznymi, jak sól z aniliną, metyloaniliną, naftyloaminą, czy też z aminami heterocyklicznymi, jak np. 1 H-imidazolem lub pirydyną. Należy rozumieć, że zakresem wynalazku są objęte również sole inne niż dopuszczalne farmaceutycznie, które mogą być użyteczne zwłaszcza jako produkty pośrednie w procesach wytwarzania, wyodrębniania i oczyszczania związków według wynalazku. Sole związków o wzorze (I), można wytwarzać poprzez bezpośrednie połączenie związków o wzorze (I) z aminą organiczną (alifatyczną, aromatyczną, heterocykliczną) w protycznym lub aprotycznym rozpuszczalniku lub mieszaninie rozpuszczalników, np. acetonie, acetonitrylu, toluenie. W przypadku samoczynnej krystalizacji w takich warunkach osad soli odsącza się i suszy. W przypadku braku spontanicznej krystalizacji roztwór soli można zatężyć lub całkowicie odparować. Istnieje także możliwość dokonania takiego procesu bezrozpuszczalnikowo poprzez bezpośrednie ucieranie odpowiednich składników. Sole nieorganiczne związków o wzorze (I) można dodatkowo uzyskać poprzez rozpuszczenie wyjściowego kwasu w wodnym lub zawierającym wodę roztworze odpowiedniego wodorotlenku, np. sodowego, potasowego lub w obecności amoniaku oraz także w obecności odpowiednich nietrwałych węglanów oraz wodorowęglanów metali alkalicznych. Z takiego roztworu, tak jak w przypadku amin organicznych można uzyskać oczekiwaną sól, lub też można go połączyć z inną solą (nieorganiczną lub organiczną), która w reakcji wymiany doprowadzi do powstania pożądanej soli. W przypadku reaktywnych metali, jak np. sód czy potas, istnieje możliwość uzyskania

PL 233 938 B1 odpowiedniej soli poprzez reakcję związku o wzorze (I) bezpośrednio z metalem, w obecności inertnego rozpuszczalnika lub też bez niego. Sole związków o wzorze (I), można przekształcić w związki o wzorze (I) z wolną grupą karboksylową poprzez zakwaszenie roztworu soli kwasem, np. solnym, siarkowym, fosforowym, cytrynowym; połączone z ekstrakcją stosownym rozpuszczalnikiem organicznym, np. eterem dietylowym, octanem etylu, chloroformem, chlorkiem metylenu. W procesie tym sól związku o wzorze (I) przechodzi do fazy organicznej, którą następnie rozdziela się, suszy i zatęża.

Związek według wynalazku zawiera centrum prochiralne na atomie węgla, do którego przyłączony jest podstawnik propyn-1-ylowy (metyloacetylenowy). W związku z tym związek może istnieć w postaci enancjomerów, mieszanin enancjomerów o różnym stosunku, w szczególności mieszanin racemicznych (racematów). Należy rozumieć, że enancjomer związku o wzorze (I) będzie zasadniczo optycznie czysty, ale zwykle będzie zawierać pewien udział procentowy enancjomeru przeciwnego, jak na przykład do 10%, 5%, 3%, 2%, 1% lub 0,5% enancjomeru przeciwnego.

Związek według wynalazku może także zawierać dalsze centra prochiralne obecne w grupie alkilowej C3-C15 i może w związku z tym występować w postaci enancjomerów, mieszanin enancjomerów o różnym stosunku, w szczególności mieszanin racemicznych (racematów), a także w postaci diastereoizomerów i ich mieszanin.

Enancjomery związku o wzorze (I) można otrzymać na drodze syntezy asymetrycznej wychodząc z odpowiedniego chiralnego związku wyjściowego. Alternatywnie, enancjomery związku o wzorze (I) można otrzymać przez rozdział mieszaniny racemicznej stosując metody znane fachowcom, w tym przez cieczową chromatografię preparatywną HPLC, rozdział chromatograficzny HPLC z użyciem chiralnej fazy stacjonarnej lub przez utworzenie optycznie czynnych pochodnych diastereomerycznych z pomocami chiralnymi i krystalizację frakcjonowaną par diastereoizomerycznych i usunięcie pomocy chiralnej. Przykładowo, mieszaniną racemiczną może być rozdzielona za pomocą chiralnej HPLC na dwa enancjomery, enancjomer A o krótszym czasie retencji i enancjomer B o dłuższym czasie retencji. Czas retencji w procesie chromatografii chiralnej w określonym układzie fazy stacjonarnej i eluenta jest parametrem fizycznym identyfikującym enancjomer. Stereochemia absolutna enancjomeru może być następnie określona przy użyciu znanych metod.

Szczególne związki według wynalazku są wybrane z grupy składającej się z poniższych związków oraz ich soli, zwłaszcza dopuszczalnych farmaceutycznie soli:

1) Kwas (3S)-3-(4-propoksyfenylo)heks-4-ynowy

2) Kwas (3R)-3-(4-propoksyfenylo)heks-4-ynowy

3) Kwas (3S)-3-(4-butoksyfenylo)heks-4-ynowy

4) Kwas (3R)-3-(4-butoksyfenylo)heks-4-ynowy

5) Kwas (3S)-3-[4-(pentyloksy)fenylo]heks-4-ynowy

6) Kwas (3R)-3-[4-(pentyloksy)fenylo]heks-4-ynowy

7) Kwas (3S)-3-[4-(heksyloksy)fenylo]heks-4-ynowy

8) Kwas (3R)-3-[4-(heksyloksy)fenylo]heks-4-ynowy

9) Kwas (3S)-3-[4-(heptyloksy)fenylo]heks-4-ynowy

10) Kwas (3R)-3-[4-(heptyloksy)fenylo]heks-4-ynowy

11) Kwas (3S)-3-(4-{[(2E)-3,7-dimetylookta-2,6-dien-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

12) Kwas (3R)-3-(4-{[(2E)-3,7-dimetylookta-2,6-dien-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

13) Kwas (3S)-3-(4-{[(3R)-3,7-dimetylookta-6-en-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

14) Kwas (3R)-3-(4-{[(3R)-3,7-dimetylookta-6-en-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

15) Kwas (3S)-3-(4-{[(3S)-3,7-dimetylookta-6-en-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

16) Kwas (3R)-3-(4-{[(3S)-3,7-dimetylookta-6-en-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

17) Kwas (3S)-3-(4-{[(2Z)-3,7-dimetylookta-2,6-dien-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

18) Kwas (3R)-3-(4-{[(2Z)-3,7-dimetylookta-2,6-dien-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

19) Kwas (3R)-3-(4-{[(2E,6E)-3,7,11-trimetylododeka-2,6,10-trien-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

20) Kwas (3S)-3-(4-{[(2E,6E)-3,7,11-trimetylododeka-2,6,10-trien-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

21) Kwas (3S)-3-[4-(2-metylopropoksy)fenylo]heks-4-ynowy

22) Kwas (3R)-3-[4-(2-metylopropoksy)fenylo]heks-4-ynowy

23) Kwas (3S)-3-(4-{[(2R)-3-metylobutan-2-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

24) Kwas (3R)-3-(4-{[(2R)-3-metylobutan-2-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

25) Kwas (3S)-3-(4-{[(2S)-3-metylobutan-2-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

26) Kwas (3R)-3-(4-{[(2S)-3-metylobutan-2-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

27) Kwas (3S)-3-{4-[(2R)-butan-2-yloksy]fenylo}heks-4-ynowy

PL 233 938 B1

28) Kwas (3R)-3-{4-[(2R)-butan-2-yloksy]fenylo}heks-4-ynowy

29) Kwas (3S)-3-{4-[(2S)-butan-2-yloksy]fenylo}heks-4-ynowy

30) Kwas (3R)-3-{4-[(2S)-butan-2-yloksy]fenylo}heks-4-ynowy

31) Kwas (3S)-3-{4-[(2S)-pentan-2-yloksy]fenylo}heks-4-ynowy

32) Kwas (3R)-3-{4-[(2S)-pentan-2-yloksy]fenylo}heks-4-ynowy

33) Kwas (3S)-3-{4-[(2R)-pentan-2-yloksy]fenylo}heks-4-ynowy

34) Kwas (3R)-3-{4-[(2R)-pentan-2-yloksy]fenylo}heks-4-ynowy

35) Kwas (3S)-3-[4-(pentan-3-yloksy)fenylo]heks-4-ynowy

36) Kwas (3R)-3-[4-(pentan-3-yloksy)fenylo]heks-4-ynowy

37) Kwas (3S)-3-{4-[(2E)-heks-2-en-1-yloksy]fenylo}heks-4-ynowy

38) Kwas (3R)-3-{4-[(2E)-heks-2-en-1-yloksy]fenylo}heks-4-ynowy

39) Kwas (3S)-3-{4-[(2E,4E)-heksa-2,4-dien-1-yloksy]fenylo}heks-4-ynowy

40) Kwas (3R)-3-{4-[(2E,4E)-heksa-2,4-dien-1-yloksy]fenylo}heks-4-ynowy

41) Kwas (3S)-3-[4-(pent-4-en-1-yloksy)fenylo]heks-4-ynowy

42) Kwas (3R)-3-[4-(pent-4-en-1-yloksy)fenylo]heks-4-ynowy

43) Kwas (3S)-3-[4-(pent-3-yn-1-yloksy)fenylo]heks-4-ynowy

44) Kwas (3R)-3-[4-(pent-3-yn-1-yloksy)fenylo]heks-4-ynowy

45) Kwas (3S)-3-[4-(pent-2-yn-1-yloksy)fenylo]heks-4-ynowy

46) Kwas (3R)-3-[4-(pent-2-yn-1-yloksy)fenylo]heks-4-ynowy

47) Kwas (3R)-3-[4-(3-metylobutoksy)fenylo]heks-4-ynowy

48) Kwas (3S)-3-[4-(3-metylobutoksy)fenylo]heks-4-ynowy

49) Kwas (3S)-3-[4-(2-etylobutoksy)fenylo]heks-4-ynowy

50) Kwas (3R)-3-[4-(2-etylobutoksy)fenylo]heks-4-ynowy

51) Kwas (3R)-3-[4-(2,2-dimetylopropoksy)fenylo]heks-4-ynowy

52) Kwas (3S)-3-[4-(2,2-dimetylopropoksy)fenylo]heks-4-ynowy

53) Kwas (3S)-3-[4-(3,3-dimetylobutoksy)fenylo]heks-4-ynowy

54) Kwas (3R)-3-[4-(3,3-dimetylobutoksy)fenylo]heks-4-ynowy

55) Kwas (3S)-3-{4-[(3-metylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowy

56) Kwas (3R)-3-{4-[(3-metylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowy

57) Kwas (3S)-3-{4-[(3-metylobut-3-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowy

58) Kwas (3R)-3-{4-[(3-metylobut-3-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowy

59) Kwas (3R)-3-{2-fluoro-4-[(3-metylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowy

60) Kwas (3S)-3-{2-fluoro-4-[(3-metylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowy

61) Kwas (3S)-3-{4-[(2,3-dimetylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowy

62) Kwas (3R)-3-{4-[(2,3-dimetylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowy

63) Kwas (3S)-3-{4-[(2R)-2-metylobutoksy]fenylo}heks-4-ynowy

64) Kwas (3R)-3-{4-[(2R)-2-metylobutoksy]fenylo}heks-4-ynowy

65) Kwas (3S)-3-{4-[(2S)-2-metylobutoksy]fenylo}heks-4-ynowy

66) Kwas (3R)-3-{4-[(2S)-2-metylobutoksy]fenylo}heks-4-ynowy

67) Kwas (3S)-3-{4-[(2R)-2,3-dimetylobutoksy]fenylo}heks-4-ynowy

68) Kwas (3R)-3-{4-[(2R)-2,3-dimetylobutoksy]fenylo}heks-4-ynowy

69) Kwas (3S)-3-{4-[(2S)-2,3-dimetylobutoksy]fenylo}heks-4-ynowy

70) Kwas (3R)-3-{4-[(2S)-2,3-dimetylobutoksy]fenylo}heks-4-ynowy

71) Kwas (3S)-3-(4-{[(3R)-3-metylopentyl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

72) Kwas (3R)-3-(4-{[(3R)-3-metylopentyl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

73) Kwas (3S)-3-(4-{[(3S)-3-metylopentyl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

74) Kwas (3R)-3-(4-{[(3S)-3-metylopentyl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

75) Kwas (3S)-3-[4-(4,4,4-trifluorobutoksy)fenylo]heks-4-ynowy

76) Kwas (3R)-3-[4-(4,4,4-trifluorobutoksy)fenylo]heks-4-ynowy

77) Kwas (3S)-3-{4-[(5,5,5-trifluoropentyl)oksy]fenylo}heks-4-ynowy, i

78) Kwas (3R)-3-{4-[(5,5,5-trifluoropentyl)oksy]fenylo}heks-4-ynowy.

W kolejnym aspekcie przedmiotem wynalazku jest zatem związek o wzorze (I) zdefiniowanym jak powyżej według dowolnych z przedstawionych wykonań do stosowania jako lek.

W kolejnym aspekcie przedmiotem wynalazku jest także kompozycja farmaceutyczna, zawierająca jako składnik czynny związek o wzorze ogólnym (I) takim jak określono powyżej według dowolnych z przedstawionych wykonań, w mieszaninie z dopuszczalnymi farmaceutycznie substancjami pomocniczymi.

PL 233 938 Β1

Związki o wzorze (I) zdefiniowanym powyżej mogą znaleźć zastosowanie do leczenia chorób, w którym mediatorem jest GPR40.

Przedmiotem wynalazku jest zatem związek o wzorze (I) zdefiniowanym jak powyżej do stosowania w metodzie leczenia chorób, w którym mediatorem jest GPR40 u ssaków, w tym ludzi.

Przedmiotem wynalazku jest także zastosowanie związku o wzorze (I) takim jak określono powyżej do wytwarzania leku do leczenia chorób, w którym mediatorem jest GPR40 u ssaków, w tym ludzi.

Przedmiotem wynalazku jest także sposób leczenia chorób, w którym mediatorem jest GPR40 u ssaków, w tym ludzi, polegający na podawaniu skutecznej terapeutycznie ilości związku o wzorze ogólnym (I) takim jak określono powyżej lub kompozycji farmaceutycznej zawierającej związek o wzorze (I) takiej jak określono powyżej.

Związki według wynalazku można wytworzyć sposobem przedstawionym na Schemacie 1.

Schemat 1

PL 233 938 Β1

Związek o wzorze (I), w którym R ma znaczenie zdefiniowane uprzednio, można wytworzyć poprzez reakcję hydrolizy grupy estrowej w związku o wzorze (II), przedstawionej jako etap (S10) na schemacie 1.

COOG

W związku o wzorze (II) G, wraz z atomem tlenu, przez który jest połączony, oznacza użyteczną syntetycznie resztę alkoholową grupy estrowej. Szczególnie korzystne są estry obarczone niską masą molową, np. grupy alkilowe o długości łańcucha C1-C4, ponieważ posiadają niską masę molową i są opłacalne ekonomicznie oraz takie, które ze względu na korzystne właściwości fizykochemiczne, np. zdolność do krystalizacji, mogą być zastosowane w procesie wytwarzania i jednocześnie ułatwić proces izolacji lub oczyszczania.

Produktem hydrolizy, w zależności od zastosowanych warunków, może być związek o wzorze (I) z wolną grupą karboksylową lub związek w postaci soli, na przykład soli metalu. Typowo reakcja hydrolizy prowadzona jest w protycznym rozpuszczalniku, np. w alkoholu, takim jak metanol, etanol, i-propanol, często z dodatkiem wody oraz innych rozpuszczalników poprawiających rozpuszczalność, takich jak np. tetrahydrofuran, acetonitryl, Ν,Ν-dimetyloformamid, dioksan, w środowisku zasadowym wobec np. wodorotlenków metali, takich jak np. LiOH, NaOH, KOH, w szerokim zakresie temperatur zależnym od zastosowanych rozpuszczalników; typowo w temperaturze od 0 do 100°C. W takim środowisku powstaje odpowiednia sól związku (I), która może być ostateczną postacią związku lub też może zostać przekształcona w wolny kwas albo może też zostać przekształcona, na drodze wymiany (przedstawiona jako etap (S11) na Schemacie 1), w inną sól, np. magnezową lub wapniową. W przypadku uzyskania wolnego kwasu reakcja z etapu (S11) oznacza proces wytwarzania odpowiedniej soli bezpośrednio z wolnego kwasu z wykorzystaniem jakiejkolwiek stosownej metody znanej z literatury fachowej. Na przykład sól związku (I) można uzyskać bezpośrednio z wolnego kwasu po połączeniu go z odpowiednią aminą, wodorotlenkiem, wodorkiem, solą metalu lub samym metalem np. sodem.

Związek o wzorze (II), w którym G, wraz z atomem tlenu, przez który jest połączony, oznacza użyteczną syntetycznie resztę alkoholową grupy estrowej, można wytworzyć w reakcji eteryfikacji, przedstawionej jako etap (S9) na Schemacie 1, pomiędzy związkiem (III) a związkiem R-LG (IV), w którym R ma znaczenie zdefiniowane uprzednio dla związku o wzorze ogólnym (I), a LG oznacza grupę odchodzącą. Grupą odchodzącą może być atom halogenu, np. atom chloru, bromu, jodu lub też grupa estrowa jak np. grupa metanosulfonowa, p-toluenosulfonowa, trifluorometanosulfonowa. W takich przypadkach reakcja prowadzona jest w aprotycznym rozpuszczalniku organicznym, takim jak np. aceton, acetonitryl, dimetyloformamid, w obecności związku zdolnego do neutralizacji powstającego formalnie w reakcji ubocznego kwasu LG-H. Takimi związkami może być np. węglan potasu, węglan cezu, aminy organiczne czy też związki metaloorganiczne, takie jak np. n-butylolit czy też wodorek sodu. Grupą odchodzącą (LG) może być także grupa hydroksylowa. W takich przypadkach związek o wzorze (II) może być wydajnie otrzymany np. w warunkach reakcji Mitsunobu. Reakcje otrzymywania związku (II) mogą być prowadzone w szerokim zakresie temperaturowym, zależnym od zastosowanego rozpuszczalnika; typowo w temperaturze od 0 do 100°C. Tak więc korzystnie związkiem R-LG jest C3-C15 alkohol lub halogenek C3-C15 alkilowy, dla których to związków R ma znaczenie zdefiniowane uprzednio dla związku o wzorze ogólnym (I), a LG oznacza odpowiednio grupę hydroksylową lub atom halogenu. Jednocześnie związek o wzorze ogólnym (II) może być otrzymany wg każdego innego stosownego sposobu wytwarzania eterów znanego z literatury fachowej. Ze względu na fakt, że te same reakcje, które wykorzystywane są do tworzenia wiązania eterowego, mogą być także stosowane do wytwarzania estrów, istnieje możliwość uzyskania związku (II) bezpośrednio ze związku (V), w którym PG oznacza

PL 233 938 B1 atom wodoru, na drodze reakcji przedstawionej jako etap (S9a) na Schemacie 1. Taki proces może mieć korzystne uzasadnienie ekonomiczne i wtedy podstawnik G jest identyczny z podstawnikiem R.

Reakcja przedstawiona jako etap (S8) na Schemacie 1 przedstawia sposób otrzymania związku (III) ze związku (V). Przede wszystkim związana jest ona z wytworzeniem estru, w którym G, wraz z atomem tlenu, przez który jest połączony, oznacza użyteczną syntetycznie resztę alkoholową grupy estrowej. Szczególnie korzystne są estry obarczone niską masą molową, np. o długości łańcucha C1-C4, ponieważ posiadają niską masę molową i są opłacalne ekonomicznie oraz takie, które ze względu na korzystne właściwości fizykochemiczne, np. zdolność do krystalizacji, mogą być zastosowane w procesie wytwarzania i jednocześnie ułatwić proces izolacji lub oczyszczania. Związek (III) można wytworzyć w wyniku typowych sposobów otrzymywania estrów z wolnego kwasu, np. bezpośrednio - poprzez reakcję równowagową w obecności nadmiaru alkoholu, korzystnie z równoczesnym usuwaniem wody lub też stosując każdą inną metodę wytwarzania estrów, znaną z literatury fachowej poprzez dobór odpowiednich warunków oraz ekwiwalentów syntetycznych powyższych alkoholi, która to doprowadzi do uzyskania pożądanego estru. Drugim aspektem reakcji z etapu (S8) jest uzyskanie wolnej grupy fenolowej w związku (III). O ile proces ten, w zależności od zastosowanej grupy zabezpieczającej PG, nie nastąpił już wcześniej, to musi być on zrealizowany najpóźniej w tym etapie, ponieważ jest on konieczny do zrealizowania procesu z etapu (S9). Korzystnie usunięcie grupy zabezpieczającej PG oraz proces tworzenia stosownego estru można zrealizować jednocześnie. Wiadomo na przykład, że tetrahydropiranyl lub etery sililowe, które mogą być wykorzystane w procesie wytwarzania jako grupa zabezpieczająca PG, ulegają hydrolizie np. w metanolu w środowisku kwaśnym, np. w obecności chlorowodoru. Warunki te, z drugiej strony, mogą być wystarczające do wytworzenia estru metylowego.

Proces z etapu (S7) związany jest z rozdziałem chiralnym racematu (VI) i uzyskaniem jednego z aktywnych antypodów optycznych, przedstawionego wzorem (V). Proces ten można zrealizować korzystnie na etapie, w którym wolna grupa karboksylowa związku (VI) daje możliwość, z wykorzystaniem optycznie czystych amin, uzyskania diastereoizomerycznych soli, następnie ich oczyszczenia w wyniku frakcjonowanej krystalizacji, po czym, po zakwaszeniu, otrzymania związku (V) w postaci wzbogaconej w pożądany izomer optyczny. Jest to klasyczna metoda znana z literatury fachowej. Innym sposobem wytworzenia związku (V) jest rozdział chromatograficzny z wykorzystaniem chiralnych faz stacjonarnych. Takie rozdziały mogą być prowadzone zarówno w celach analitycznych jak i preparatywnych. Należy podkreślić, że w celu wytworzenia związku (I) etap rozdziału na antypody optyczne może być, jako element syntetyczny, zrealizowany w analogiczny sposób na dowolnym z etapów (S4) - (S11) od momentu wystąpienia w procesie wytwarzania chiralnego atomu węgla oznaczonego gwiazdką (*). Należy także zakładać, że wg metod znanych z literatury fachowej, istnieje możliwość, na drodze odpowiedniej reakcji chemicznej lub enzymatycznej, wtórnej racemizacji mieszaniny wzbogaconej w nieaktywny farmakologicznie izomer optyczny i w ten sposób zwiększenia wydajności otrzymywania izomeru pożądanego. Jeżeli okaże się, że każdy z dwóch antypodów optycznych ma pożądane działanie farmakologiczne, realizacja wynalazku przewiduje, że rozdział optyczny nie zostanie dokonany i związek (I) będzie stosowany jako racemat lub po stosownym wzbogaceniu w jeden izomer optyczny będzie stosowany jako mieszanina izomerów optycznych, przy czym właściwa ostateczna ich proporcja może być kontrolowana przez dodanie odpowiedniej ilości jednego z izomerów lub mieszaniny izomerów optycznych w uprzednio ustalonej proporcji.

Mniej aktywne izomery optyczne związków według wynalazku o wzorze (I) są istotne także ze względu na fakt, iż w momencie wybrania optymalnego sposobu wytwarzania oraz ostatecznego składu kompozycji aktywnych składników farmaceutycznych, stają się one jednocześnie wzorcami analitycznymi tego procesu, umożliwiającymi kontrolę czystości optycznej pod względem jakościowym oraz ilościowym.

Związek (VI) wytwarzany jest na drodze reakcji dekarboksylacji, przedstawionej jako etap (S6) na Schemacie 1, jednej z grup karboksylowych związku (VII). Proces ten zazwyczaj wymaga podwyższonej temperatury, w granicach od 50 do 200°C i może być prowadzony w różnych rozpuszczalnikach organicznych protycznych i aprotycznych, z dodatkiem wody jak i również bezrozpuszczalnikowo. Może być katalizowany poprzez kwasy lub zasady a także poprzez obecność soli metali i obniżone ciśnienie.

Etap wytwarzania (S5) związany jest z hydrolizą fragmentów Zi oraz Z2 w związku (VIII) i otrzymaniem związku dikarboksylowego (VII). Może być ona przeprowadzona w warunkach takich jak opisanych już wcześniej dla etapu (S10).

PL 233 938 B1

Istotą procesu z etapu (S4) jest usunięcie grupy zabezpieczającej PG w związku (IX) i otrzymanie związku (VIII). W zależności od zastosowanego rodzaju grupy zabezpieczającej, może być on przeprowadzony w warunkach znanych z literatury fachowej, stosownych dla reaktywności wprowadzonej grupy PG. Na przykład zabezpieczenie estrowe w celu usunięcia wymaga protycznych warunków zasadowych, zabezpieczenie tetrahydropiranylowe protycznych warunków kwaśnych, zabezpieczenie w postaci eteru sililowego - protycznych warunków kwaśnych lub w obecności związku, będącego źródłem anionów fluorkowych F^-. Należy zaznaczyć, że usunięcie grupy zabezpieczającej, w zależności od ekonomii procesu wytwarzania, może być dokonane także na dowolnym późniejszym etapie od (S4) do (S8) lub może nie być usuwane w ogóle w przypadku gdy PG tworzy ze związkiem (IX) wiązanie eterowe i PG jest tożsama z podstawnikiem R. W takiej szczególnej sytuacji związek (V) może być identyczny ze związkiem (I) lub może się nim stać, formalnie, w wyniku przemian z etapu (S9a)/(S10)/(S11).

Etap (S3) wytwarzania związku (IX) obejmuje reakcję addycji związku metaloorganicznego (X) do związku (XI). Proces ten jest silnie egzotermiczny i wymaga chłodzenia do temperatury od -76 do +50°C. Ze względu na nietrwałość związku (X) etap (S3) powinien być realizowany w warunkach bezwodnych, w rozpuszczalniku aprotycznym, np. tetrahydrofuranie, korzystnie w atmosferze obojętnego gazu, np. argonu lub azotu. Związek metaloorganiczny (X) jest komercyjnie dostępny w postaci bromku 1-propynylomagnezowego. Możliwe są jednak także inne rodzaje związków metaloorganicznych, które mogłyby być wykorzystane do wytwarzania związku (IX), np. 1-propynylolit. Związki metaloorganiczne mogą być przygotowywane wcześniej i przechowywane jako roztwory lub też otrzymywane in situ, bezpośrednio przed reakcją. W wyniku reakcji addycji związku metaloorganicznego (X) do związku (XI) w produkcie (IX) powstaje chiralny atom węgla, oznaczony gwiazdką (*). Od tego momentu możliwe jest więc przeprowadzenie rozdziału na antypody optyczne, które zostało opisane już wcześniej. Istnieje także możliwość uzyskania związku (IX) na drodze enancjoselektywnej reakcji addycji związku metaloorganicznego i w ten sposób uzyskanie mieszaniny od razu wzbogaconej w pożądany izomer optyczny. Taki proces można zrealizować poprzez związek pośredni (XII), (w którym Z razem z atomem tlenu oznacza resztę alkoholową grupy estrowej) który to można otrzymać wg procesu dekarboksylacji (S6a), opisanej np. w Mohite, A.R., Mete, T.B., Bhat, R.G., An Expedient Stereoselective Synthesis of (Ε)-α,β-Unsaturated Esters and Thioesters Using FeCl3.6H2O, Tetrahedron Letters (2017), a następnie poddać jednej z reakcji opisanej np. w PATAl's Chemistry of Functional Groups in 2009 by John Wiley & Sons, Ltd. str. 772-800; DOT. 10.1002/9780470682531.pat0416.

Wytwarzanie związku (XI) ze związku (XIII) obejmuje etap (S2) zabezpieczenia grupy fenolowej (PG = H). Istnieje szerokie spektrum grup zabezpieczających PG, które to mogą być wykorzystane do tego procesu, np. grupy acylowe (estry), zabezpieczenie tetrahydropiranylowe (acetalowe), etery sililowe, czy też etery (np. grupa metoksylowa, etoksylowa), często stosowane do zabezpieczania układów fenolowych. Ponieważ w związku (I) R, razem z atomem tlenu, przez który jest połączony, formalnie także tworzy wiązanie eterowe, może się zdarzyć tak, że PG w związku (XI) będzie tożsame z R w związku (I) i w takim przypadku etap deprotekcji funkcji fenolowej nie będzie konieczny. Innymi słowy fragment R w związku (I), razem z atomem tlenu utworzy eterowe wiązanie zabezpieczające już na etapie (S2), mimo, iż nie będzie ono należeć do grupy typowych eterów zabezpieczających znanych z literatury fachowej. Ze względu na różny charakter możliwych grup zabezpieczających, sposób ich uzyskiwania oraz odzyskiwania wolnej funkcji fenolowej jest różny, aczkolwiek dobrze opisany w literaturze, np. P.J. Kocienski, Protecting Groups, 3rd Edition, Hydroxyl Protecting Groups, str. 187. Grupa zabezpieczająca PG może być wprowadzona do etapu wytwarzania związku (I) na niniejszym etapie jak też może być obecna już wcześniej, np. w związku (XV) jako substracie reakcji z etapu (S1). Grupa zabezpieczająca PG może ulegać deprotekcji na różnych etapach syntetycznych niniejszego schematu wytwarzania związku (I). Istotne jest, żeby była ona obecna w związku pośrednim (XI), przed wykonaniem reakcji metaloorganicznej z etapu (S3) oraz żeby została ona usunięta ze związku (V) przed realizacją reakcji eteryfikacji z etapu (S9). Dlatego też na Schemacie 1 umieszczono zapisy kiedy grupa zabezpieczająca PG musi być obecna w związku pośrednim na danym etapie wytwarzania lub też może jej już nie być (PG = H).

Etap (S1) dotyczy sposobu wytwarzania związku (XIII) z komercyjnie dostępnych związków (XIV) oraz (XV) na drodze, znanej z literatury fachowej, reakcji kondesacji Knovenagel'a. Związek (XV) jest aldehydem, w którym X oznacza atom wodoru lub atom fluorowca w pozycji 2 (orto). Ponadto w pozycji 4 aldehyd ten zawiera funkcję fenolową (para-OH), która od początku syntezy może być zabezpieczona odpowiednią grupą zabezpieczającą (PG) lub też na niniejszym etapie syntetycznym może pozostawać niezabezpieczona (PG = H). Związek (XIV) jest klasycznym C-H kwasem, w którym Zi oraz Z2 razem

PL 233 938 B1 z atomami tlenu, z którymi są połączone, oznaczają reszty alkoholowe tworzonych grup estrowych. Zi oraz Z2 mogą być takie same lub różne, korzystnie takie same. W szczególności Zi oraz Z2 mogą łączyć się ze sobą tworząc związek cykliczny. Przykładami związku (XIV) może być malonian dietylu lub kwas Meldrum'a. Etap (S1) może następować samoczynnie lub być katalizowany zasadami w odpowiednim rozpuszczalniku organicznym protycznym lub aprotycznym. Ponieważ reakcja Knovenagel'a może zachodzić w sposób równowagowy, korzystny jest taki dobór rozpuszczalników, który spowoduje samoczynną krystalizację produktu i w ten sposób oczyszczenie i jednocześnie usunięcie produktu ze stanu równowagi.

Sposób wytwarzania związku (I), przedstawiony na Schemacie 1, zakłada wytworzenie jednego centrum chiralności, oznaczonego gwiazdką (*). Dlatego też związek (I) może być otrzymany jako racemat, czysty enancjomer lub mieszanina enancjomerów. W przypadku jednak wytwarzania soli, do utworzenia których potrzeba więcej niż jednego anionu pochodzącego ze związku (I), w związku finalnym obecne będzie także więcej niż jedno centrum chiralności i wtedy taki związek należy traktować jako czysty diastereoizomer lub mieszaninę diastereoizomeryczną. Taka sama sytuacja może się zdarzyć, jeżeli fragment R w związku (I) zawierać będzie jedno lub więcej chiralnych atomów węgla. Występowanie więcej niż jednego centrum chiralności w związku (I) nie wpływa jednak na sposób jego wytwarzania, ponieważ w przypadku mieszanin diastereoizomerycznych można stosować takie same metody oczyszczania jak dla mieszanin enancjomerycznych, opisanych wcześniej.

Należy zaznaczyć, że przedstawiony na Schemacie 1 sposób otrzymywania związku (I) jest przykładowym sposobem realizacji niniejszego wynalazku. Jeżeli zaistnieje uzasadnienie ekonomiczne przedstawione etapy mogą być odpowiednio zamieniane oraz łączone z pominięciem etapów izolacji związków pośrednich.

Przedmiotem wynalazku jest także kompozycja farmaceutyczna, zawierająca jako składnik czynny związek o wzorze ogólnym (I) takim jak określono powyżej, w mieszaninie z dopuszczalnymi farmaceutycznie substancjami pomocniczymi.

Jeżeli zaistnieje korzystne ze względów terapeutycznych uzasadnienie farmakologiczne, realizacja niniejszego wynalazku nie wyklucza także zastosowania w kompozycji farmaceutycznej więcej niż jednego aktywnego związku o wzorze ogólnym (I).

Związki o wzorze (I) mogą być podawane w leczeniu w postaci zawierającej je kompozycji farmaceutycznej lub preparatu farmaceutycznego.

W leczeniu wyżej wymienionych chorób związki o wzorze (I) według wynalazku mogą być podawane jako związek chemiczny, ale zwykle będą stosowane w postaci kompozycji farmaceutycznych, zawierających związek według wynalazku lub jego dopuszczalną farmaceutycznie sól tak jak określone powyżej jako substancję czynną, w połączeniu z dopuszczalnymi farmaceutycznie nośnikami i substancjami pomocniczymi.

W leczeniu wyżej wymienionych schorzeń kompozycje farmaceutyczne według wynalazku będą mogły być podawane dowolną drogą, korzystnie drogą doustną, pozajelitową lub wziewną i będą miały postać preparatu przeznaczoną do stosowania w medycynie, zależną od zamierzonej drogi podawania.

Kompozycje do podawania drogą doustną będą mogły mieć postać preparatów stałych lub ciekłych. Preparaty stałe mogą mieć postać na przykład tabletek lub kapsułek wytworzonych w konwencjonalny sposób z dopuszczalnych farmaceutycznie składników nieczynnych, takich jak środki wiążące (np. preżelatynizowana skrobia kukurydziana, poliwinylopirolidon lub hydroksypropylometyloceluloza); środki wypełniające (np. laktoza, sacharoza, karboksymetyloceluloza, celuloza mikrokrystaliczna lub wodorofosforan wapnia); środki smarne (np. stearynian magnezu, talk lub krzemionka); środki rozsadzające (np. krospowidon, skrobia kukurydziana lub sodowy glikolan skrobi); środki zwilżające (np. laurylo-siarczan sodu). Tabletki mogą być powlekane sposobami dobrze znanymi w sztuce powłoczkami zwykłymi, powłoczkami opóźniającymi/kontrolującymi uwalnianie, lub powłoczkami dojelitowymi. Preparaty ciekłe do podawania doustnego mogą mieć postać na przykład roztworów, syropów lub zawiesin, lub mogą mieć postać suchego produktu do rekonstytucji wodą lub innym odpowiednim nośnikiem przed użyciem. Takie preparaty ciekłe można wytworzyć zwykłymi środkami z dopuszczalnych farmaceutycznie składników nieczynnych, takich jak środki zawieszające (np. syrop sorbitolowy, pochodne celulozy lub uwodornione tłuszcze jadalne); środki emulgujące (np. lecytyna lub guma akacjowa); podłoża niewodne (np. olej migdałowy, estry olejów, alkohol etylowy lub frakcjonowane oleje roślinne); oraz konserwanty (np. p-hydroksybenzoesany metylu lub propylu lub kwas sorbowy). Preparaty mogą także zawierać odpowiednie układy buforujące, środki smakowo-zapachowe, barwiące i słodzące.

PL 233 938 B1

Preparaty do podawania doustnego można formułować odpowiednio metodami znanymi specjalistom dla otrzymania kontrolowanego uwalniania związku czynnego.

Droga pozajelitowa podawania obejmuje podawanie drogą wstrzyknięć domięśniowych i dożylnych oraz wlewów (infuzji) dożylnych. Kompozycje do podawania drogą pozajelitową mogą mieć postać jednostkowej postaci dawkowanej, np. w ampułkach lub w pojemnikach wielodawkowych, z dodatkiem konserwantu. Kompozycje mogą mieć postacie takie jak zawiesiny, roztwory lub emulsje w nośnikach olejowych lub wodnych, i mogą zawierać środki do formulacji, takie jak środki zawieszające, stabilizujące i/lub dyspergujące. Alternatywnie, składnik czynny może mieć postać proszku do rekonstytucji przed użyciem w odpowiednim nośniku, np. jałowej wodzie wolnej od pirogenów.

Kompozycje do podawania drogą wziewną będą mogły mieć postać inhalacyjną i być podawane w nebulizacji. Preparaty takie zawierają związek czynny oraz substancje pomocnicze podawane w postaci aerozolu czyli układu zawieszonych w gazie drobnych cząstek substancji płynnej lub w stałej o dużym rozdrobnieniu. Substancjami pomocniczymi stosowanymi w nebulizacji mogą być chlorek sodu jako substancja doprowadzająca do izotonii, kwasy i wodorotlenki nieorganiczne jako regulatory pH i stabilizatory, chlorek benzalkoniowy jako środek konserwujący, cytrynian sodu jako substancja buforująca, polisorbat 80 jako surfaktant, etanol i glikol propylenowy jako kosolwent i siarczany (VI) jako antyoksydanty. Preparaty do podawania drogą wziewną mogą mieć postać inhalatora ciśnieniowego lub inhalatora podającego substancję w postaci proszku.

Sposób leczenia przy użyciu związków według tego wynalazku będzie polegał na podawaniu skutecznej leczniczo ilości związku według wynalazku, korzystnie w postaci kompozycji farmaceutycznej, podmiotowi potrzebującemu takiego leczenia.

Proponowana dawka związków według wynalazku wynosi od 0,1 do około 1000 mg na dzień, w dawce pojedynczej lub w dawkach podzielonych. Dla znawcy będzie oczywiste, że dobór dawki koniecznej do osiągnięcia pożądanego efektu biologicznego będzie zależeć od szeregu czynników, na przykład konkretnego związku, zastosowania, sposobu podania, wieku i stanu pacjenta i że dokładna dawka zostanie ostatecznie ustalona zależnie od uznania prowadzącego lekarza.

Przykłady

Poniższe przykłady mają znaczenie ilustratywne i prezentują ogólnie stosowane metody syntezy związków pośrednich wykorzystanych do otrzymania związków według wynalazku.

W poniższych przykładach zastosowano następujące skróty, które mają następujące znaczenie:

NMR - wynik spektroskopii magnetycznego rezonansu jądrowego (δ oznacza wartość przesunięcia danego sygnału, wyrażonego w ppm). Dla widm 1H NMR jako wzorzec wewnętrzny stosowano tetrametylosilan (TMS). Dla widm ¹³C NMR jako referencję stosowano wartość przesunięcia sygnału pochodzącego od rozpuszczalnika, która dla deuterochloroformu (CDCh) wynosi 77.16 ppm, dla heksadeuterodimetylosulfotlenku (DMSO-d6) wynosi 39.52 mmp.

MS oznacza wynik spektrometrii mas wyrażony jako stosunek m/z. Pomiary wykonywane były w technice jonizacji elektrospray (ESI) a wytworzone jony obserwowane były jako jony dodatnie (ESI +) lub jony ujemne (ESI^-). Symbol M dla każdego związku oznaczono jon molekularny, uzyskany dla badanej cząsteczki bez fragmentacji.

HPLC oznacza wysokosprawną chromatografię cieczową.

TLC oznacza cienkowarstwową chromatografię płytkową.

Związki referencyjne:

Jako związki referencyjne użyto dwóch związków: TAK-875 (fasiglifam, Przykład R1) oraz AMG837 (Przykład R2). TAK-875 jest związkiem, który spośród znanych agonistów receptora GPR40 awansował do III fazy badań klinicznych, w związku z czym jest przykładem często omawianym literaturowo i stanowi dobre tło dla eksperymentów porównawczych. Z kolei AMG-837 jest wykazuje największe podobieństwo do związków z wynalazku pod względem budowy fragmentu głowy.

Związek R1: Kwas 2-[(3S)-6-({3-[4-(3-metanosulfonylopropoksy)-2,6-dimetylofenylo]fenylo}metoksy)-2,3-dihydro-1-benzofuran-3-ylo]octowy (TAK-875, fasiglifam)

PL 233 938 Β1

TAK-875 (fasiglifarn)

C_J9H_3IO₇S = 524.63

Został otrzymany wg metody opisanej w „Discovery of TAK-875: A Potent, Selective, and Orally Bioavailable GPR40 Agonisf’, ACS Medicinal Chemistry Letters, 2010, 1, str. 290-294. Analiza spektralna otrzymanego związku była w pełni zgodna z danymi literaturowymi:

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.50 - 7.30 (m, 2H), 7.16 (s, 1H), 7.12 - 6.98 (m, 2H), 6.64 (s, 2H), 6.51 -6.46 (m, 2H), 5.06 (s, 2H), 4.76 (t, J = 9.1 Hz, 1H), 4.29 (dd, J = 9.2, 6.1 Hz, 1H), 4.12 (t, J = 5.7 Hz, 2H), 3.90 - 3.65 (m, 1H), 3.40 - 3.14 (m, 2H), 2.97 (s, 3H), 2.81 (dd, J= 16.9, 5.3 Hz, 1H), 2.61 (dd, J= 16.9, 9.3 Hz, 1H), 2.41 -2.29 (m, 2H), 1.99 (s,6H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 177.45, 161.08, 159.95, 157.09, 140.93, 137.63, 137.12, 134.82, 129.16, 128.70, 128.59, 125.65, 124.35, 121.25, 113.21, 107.41, 97.52, 77.50, 70.28, 65.35, 51.85, 40.85, 39.42, 37.52, 22.72, 21.18.

MS (ESI+): m/z = 547.2 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 523.1 [M-H]^-, 559.1 [M+CI]-.

Związek R2: Kwas (3S)-3-[4-({3-[4-(trifluorometylo)fenylo]fenylo}metoksy)fenylo]heks-4-ynowy (AMG-837)

AMG-837

II

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E1 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (0,733 g, 3,36 mmola, Przykład 115), 1-[3-(chlorometylo)fenylo]-4-(trifluorometylo)benzenu (1,0 g, 3,69 mmola, Przykład 11) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Następnie zastosowano warunki z Przykładu F1, uzyskany produkt (1,4 g) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 1,35 g (91,8% łącznej wydajności) produktu w postaci amorficznego ciała stałego.

Dane spektralne zgodne z danymi literaturowymi: James Y. Hamilton, „Iridium-Catalyzed Enantioselective Allylic Alkynylation, Angewandte Chemie Int. Ed. Eng. 52 (9) (2013), str. 7532-7535:

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.68 (s, 4H), 7.65 (s, 1H), 7.55 (dt, J = 6.8, 2.2 Hz, 1H), 7.51 - 7.44 (m, 2H), 7.34 - 7.28 (m, 2H), 6.98 - 6.92 (m, 2H), 5.10 (s, 2H), 4.10 - 4.00 (m, 1H), 2.76 (ddd, J = 22.5, 15.7, 7.6 Hz, 2H), 1.83 (d, J = 2.4 Hz, 3H).

Związki pośrednie:

Związki pośrednie do wytwarzania związków według wynalazku otrzymano w sposób opisany poniżej.

Przykłady pośrednie, których numer poprzedzony jest literą I, odnoszą się do fragmentów syntetycznych związanych z syntezą fragmentu głowy lub fragmentu ogona związków według wynalazku.

Przykłady pośrednie, których numer poprzedzony jest literą E, odnoszą się do związków estrowych, będących bezpośrednimi prekursorami odpowiednich związków finalnych.

Przykład 11: 1-[3-(Chlorometylo)fenylo]-4-(trifluorometylo)benzen

PL 233 938 Β1 {3-[4-(Trifluorometylo)fenylo]fenylo}metanol, otrzymany w Przykładzie I2 (1,5g, 5,95 mmola), został rozpuszczony pod osłoną argonu w 10 ml bezwodnego dichlorometanu, do którego w trakcie mieszania powoli wkroplono 1,29 ml (17,8 mmola) chlorku tionylu. Mieszanie kontynuowano przez noc po czym rozpuszczalniki oraz nadmiar chlorku tionylu oddestylowano pod zmniejszonym ciśnieniem. Po oczyszczeniu chromatograficznym (żel krzemionkowy 60, uziarnienie 230-400 mesh, faza: od n-heksan 100% do n-heksan-dichlorometan 4:1), uzyskano bezbarwne ciało stałe (1,04 g, 65% wydajności).

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.69 (s, 4H), 7.61 (s, 1H), 7.55 (dt, J = 7.3, 1.8 Hz, 1H), 7.50 - 7.40 (m, 2H), 4.65 (s, 2H).

Przykład I2: {3-[4-(trifluorometylo)fenylo]fenylo}metanol

Został otrzymany wg metody opisanej w J. B. Houze i inni „AMG 837: A potent, orally bioavailable

GPR40 agonisf; Bioorganic and Medicinal Chemistry Letters. 22 (2012) str. 1267-1270. Dane spektralne związku zgodne z danymi literaturowymi, np. WO 2005/118542 A1, przykład 11 na str. 50:

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.68 (s, 4H), 7.60 (s, 1H), 7.51 (dt, J = 7.5, 1.6 Hz, 1H), 7.48 - 7.36 (m, 2H), 4.76 (s, 2H).

Przykład I3: 5-[(4-hydroksyfenylo)metylideno]-2,2-dimetylo-1,3-dioksano-4,6-dion o

HO

C₁₃H_tlO₅ = 248.23

W reaktorze o pojemności 10 L umieszczono 5,0 L wody, komercyjnie dostępny 4-hydroksybenzaldehyd (500,0 g, 3,89 mola, CAS [128-08-0]) oraz komercyjnie dostępny 2,2-dimetylo-1,3-dioksano-4,6-dion (700 g, 4,76 mola, CAS [2033-24-1]), dodano 700 ml toluenu i mieszano przez w temperaturze od 20 do 33°C przez 6 godzin. W tym czasie tworzy się intensywnie żółty osad, który po ostudzeniu reaktora do temperatury pokojowej odsącza się, przemywa wodą i następnie suszy w suszarce próżniowej (+50°C, 5 mbar) do stałej masy. Koniec reakcji ustala się przy pomocy analizy TLC (heptan-octan etylu 3:1) wykazującej brak substratu (4-hydroksybenzaldehydu). Wydajność: 960 g (97,4%).

Temperatura topnienia: 192,5-193,4°C (z rozkładem).

¹H NMR (300 MHz, DMSO-d₆) δ: 10.95 (s, 1H); 8.26 (s, 1H); 8.23 - 8.13 (m, 2H); 6.97 - 6.86 (m, 2H); 1.73 (s, 6H).

¹³C NMR (75 MHz, DMSO-d₆)5: 163,67; 163,39; 160,27; 157,03; 137,94; 123,06; 115,84; 109,89; 103,94; 26,87.

Przykład I4: 5-[(2-fluoro-4-hydroksyfenylo)metylideno]-2,2-dimetylo-1,3-dioksano-4,6-dion

^ci3^HnFO_s = 266.22

Produkt w ilości 18,2 g (98% wydajności) otrzymano z komercyjnie dostępnego 2-Fluoro-4-hydroksybenzaldehydu (10,0 g, 70 mmoli, CAS [348-27-6]) oraz komercyjnie dostępnego 2,2-dimetylo1,3-dioksano-4,6-dion (12,1 g, 82,5 mmola, CAS [2033-24-1]) w analogiczny sposób jak w Przykładzie I3.

¹H NMR (300 MHz, DMSO-d₆) δ: 11.23 (s, 1H), 8.35 (s, 1H), 8.21 (t, J = 8.9 Hz, 1H), 6.73 (ddd, J= 15.1, 10.8, 2.4 Hz, 2H), 1.75 (s, 6H).

¹⁹F NMR (282 MHz, DMSO-d₆) δ: -106.10 (dd, J = 12.7, 9.0 Hz).

¹³C NMR (75 MHz, DMSO-d₆, DEPT 135°) δ: 147.32 (d, Jc-f = 5.9 Hz), 134.68, 112.38, 102.67 (d, Jc-f = 24.6 Hz), 26.87 (s).

PL 233 938 Β1

Przykład I5: 5-[1 (R/S)-(4-hydroksyfenylo)but-2-yn-1-ylo]-2,2-dimetylo-1,3-dioksano-4,6-dion

5-[(4-Hydroksyfenylo)metylideno]-2,2-dimetylo-1,3-dioksano-4,6-dion, otrzymany w Przykładzie I3, (2,5 g, 10,1 mmola) rozpuszczono w suchym tetrahydrofuranie (40 ml), pod osłoną argonu. W trakcie mieszania oraz chłodzenia do 0°C dodano 4-metylomorfolinę (1,23 g, 12,2 mmola) i powoli wkroplono chlorek acetylu (0,8 ml, 11,1 mmola). Następnie, po 30 min. mieszania w temperaturze pokojowej, utworzony chlorowodorek 4-metylomorfoliny odsączono na lejku Buchnera i przemyto 10 ml suchego tetrahydrofuranu. Otrzymany przesącz ochłodzono ponownie do 0°C i pod osłoną argonu wkroplono 22,0 ml komercyjnie dostępnego bromku 1-propynylomagnezowego (0,5 M roztwór w tetrahydrofuranie, 22,0 ml, 11,0 mmola, CAS [16466-97-0]) i następnie mieszano przez 30 min. w temperaturze pokojowej. Po tym czasie do mieszaniny reakcyjnej dodano 20 ml 2M wodnego roztworu wodorotlenku sodu i mieszaninę reakcyjną ogrzewano przez kolejne 30 min. do temperatury 60°C. Następnie mieszaninę reakcyjną ponownie wychłodzono do 0°C i zakwaszono poprzez dodanie 10 ml 5M wodnego roztworu kwasu solnego. Produkt reakcji został wydzielony poprzez dodanie wody (50 ml) i ekstrakcję toluenem z dodatkiem (10% v/v) octanu etylu. Warstwa organiczna została przemyta 1% roztworem kwasu solnego, solanką, wysuszona i odparowana. Uzyskano 3,0 g produktu w postaci bursztynowego oleju (wydajność ilościowa).

MS (ESI+): m/z = 311.1 [M+Na]-. MS (ESI-): m/z = 287.1 [M-H]-.

Przykład I6: 5-[1 (R/S)-(2-fluoro-4-hydroksyfenylo)but-2-yn-1-ylo]-2,2-dimetylo-1,3-dioksano-4,6-dion

C₁₆H₁₅FO_s= 306.29

Produkt reakcji został otrzymany w warunkach jak w Przykładzie I5 z otrzymanego w Przykładzie I4 5-[(2-fluoro-4-hydroksyfenylo)metylideno]-2,2-dimetylo-1,3-dioksano-4,6-dionu (8,2 g, 30,8 mmola), 4-metylomorfoliny (4,6 g, 45,5 mmola), chlorku acetylu (3,0 ml, 41,8 mmola), komercyjnie dostępnego bromku 1-propynylomagnezowego (0,5M roztwór w tetrahydrofuranie, 67,1 ml, 33,5 mmola, CAS [16466-97-0]).

MS (ESI+): m/z = 329.1 [M+Na]-. MS (ESI-): m/z = 305.1 [M-H]-.

Przykład I7: Kwas (3R/S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowy

5-[1 (R/S)-(4-hydroksyfenylo)but-2-yn-1-ylo]-2,2-dimetylo-1,3-dioksano-4,6-dion, otrzymany w Przykładzie I5, (64,0 g, 222 mmola) rozpuszczono w mieszaninie /V,/V-dimetyloformamidu (300 ml) oraz wody (30 ml) i ogrzewano w temperaturze 90°C przez 18 godzin. W tym czasie proces dekarboksylacji można obserwować poprzez wydzielające się z roztworu reakcyjnego bąbelki dwutlenku węgla. Po ostudzeniu produkt, rozcieńczeniu wodą (1 L), solanką (0,5 L) i zakwaszeniu (100 ml 5% wodnego roztworu

PL 233 938 Β1 kwasu solnego), produkt reakcji wyekstrahowano eterem t-butylowo-metylowym (4 x 0,5 L). Fazę organiczną rozdzielono, przemyto solanką, osuszono, zatężono i uzyskaną pozostałość oczyszczano chromatograficznie (żel krzemionkowy 60, uziarnienie 230-400 mesh, faza: heptan-octan etylu od 10:1 do 1:3). Uzyskano 33,2 g jasnego syropu (73% wydajności).

MS (ESI-): m/z = 203.1 [M-H]-, 239.0 [M+CI]-.

Przykład I8: Kwas (3R/S)-3-(2-fluoro-4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowy

HO'

ΌΗ

C₁₂H_tlFO₃ = 222.21

Produkt reakcji został otrzymany w warunkach jak w Przykładzie 17 z 5-[1 (R/S)-(2-fluoro-4-hydroksyfenylo)but-2-yn-1-ylo]-2,2-dimetylo-1,3-dioksano-4,6-dionu, uzyskanego w Przykładzie I6, (6,0 g, 19,6 mmola). Wydajność: 4,3 g syropu (99% wydajności).

MS (ESI-): m/z = 221.1 [M-H]-, 257.1 [M+CI]-.

Przykład I9: Sól (1S,2R)-1-amino-2,3-dihydro-1H-inden-2-olowa kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego

HO'

HO

C₂₁H„NO₄= 353.41

Racemiczny kwas (3R/S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowy, otrzymany w Przykładzie 17, (187,4 g, 0,918 mola) rozpuszczono w 2,0 L acetonitrylu i w trakcie mieszania i ogrzewania do 70°C dodano komercyjnie dostępnego (1 S,2R)-(-)-cis-1-aminoindan-2-olu (69,8 g, 0,467 mola, CAS [126456-43-7]). Mieszanie i ogrzewanie do tej samej temperatury kontynuowano przez kolejne 4 godziny, po czym zawiesinę soli produktu pozostawiono do wystygnięcia do temperatury pokojowej. Przed sączeniem zawiesinę ochłodzono do +5°C, osad odsączono i przemyto 2 x200 ml zimnego (0°C) acetonitrylu. Otrzymany osad zalano 1,1 L mieszaniny acetonitryl/woda 10:1 i mieszano oraz ogrzewano w temperaturze 70°C, po czym ochłodzono i odsączono przemywając zimnym acetonitrylem, uzyskując kryształ o wyższej czystości optycznej. Ostatni proces powtarzano analogicznie jeszcze dwukrotnie, rekrystalizując uzyskany produkt kolejno z 0,8 oraz 0,6 L mieszaniny acetonitryl-woda 10:1. Ostatecznie uzyskano sól o czystości optycznej >98% nadmiaru diastereoizomerycznego jako bezbarwne ciało stałe, w ilości 102,4 g (63% wydajności). Czystość optyczną określono na podstawie chiralnego HPLC (kolumna Chiralpak Daicel IB-U 100 x 3,0 mm; 1,6 ąm; faza izokratyczna 92:8 (heksan + 0,2% TFA : etanol + 0,2% TFA); niniejszy izomer dominujący Rt = 5,67 min. (zawartość 99,2%); izomer przeciwny Rt = 4,94 min. (zawartość 0,8%)). Na podstawie danych literaturowych: Shawn D. Walker “Development of a Scalable Synthesis ofa GPR40 Receptor Agonisf, Organie Process Research and Development, 15, (2011), str. 570-580 oraz aktywności pochodnych tego związku wobec receptora GPR40 in vitro, konfigurację niniejszego izomeru optycznego kwasu 3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego oznaczono jako izomer S.

¹H NMR (300 MHz, DMSO-d₆) δ: 7.45 - 7.35 (m, 1H), 7.28 - 7.17 (m, 3H), 7.17 - 7.06 (m, 2H), 6.73 - 6.62 (m, 2H), 4.41 (td, J = 5.6, 3.2 Hz, 1H), 4.27 (d, J = 5.4 Hz, 1H), 3.90 (td, J = 7.4, 2.5 Hz, 1H), 3.03 (dd, J= 16.2, 5.8 Hz, 1H), 2.84 (dd, J= 16.2, 3.1 Hz, 1H), 2.39 (ddd, J = 22.0, 14.9, 7.1 Hz, 2H), 1.76 (d,J = 2.4 Hz, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, DMSO-d₆)5: 174.32, 155.94, 141.28, 140.83, 132.55, 128.16, 128.03, 126.41, 124.90, 114.98 (x2), 82.18, 77.05, 71.30, 57.52, 45.69, 39.07, 33.42, 3.35.

Przykład 110: Sól (1R,2S)-1-amino-2,3-dihydro-1H-inden-2-olowa kwasu (3R)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego

PL 233 938 Β1

C₂₁H₁₃NO₄ = 353.41

Związek otrzymano w sposób analogiczny jak w Przykładzie 19 stosując racemiczny kwas (3R/S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowy, otrzymany w Przykładzie 17, (120,0 g, 0.588 mola) komercyjnie dostępnego (1R,2S)-cis-1-aminoindan-2-olu (43,8 g, 0.294 mola, CAS [136030-00-7]) oraz proporcje rozpuszczalników proporcjonalne do zastosowanych reagentów. Wydajność: 57,2 g (55% wydajności) bezbarwnego ciała stałego o czystości optycznej >98% nadmiaru diastereoizomerycznego. Ponieważ związki z Przykładu I9 oraz Przykładu 110 są wzajemnymi enancjomerami ich dane spektralne są identyczne. Na tej samej podstawie konfigurację niniejszego izomeru optycznego kwasu 3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego oznaczono jako izomer R.

Przykład 111: Kwas (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowy

Sól (1 S,2R)-1-amino-2,3-dihydro-1H-inden-2-olowa kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego, otrzymaną w Przykładzie I9, (35,3 g, 0,1 mola) w trakcie mieszania zalano w temperaturze pokojowej 200 ml 1M roztworu kwasu solnego oraz 100 ml eteru tert-butylowo metylowego. Po 30 minutach sól substratu ulega roztworzeniu, przy czym chlorowodorek aminy pozostaje rozpuszczony w fazie wodnej a wolny kwas produktu przechodzi do fazy organicznej. Fazy wodna i organiczna rozdzielono. Fazę wodną ekstrahowano dodatkowo 3 x 50 ml eteru t-butylowo metylowego. Fazy organiczne połączono, przemyto solanką, osuszono i zatężono, otrzymując ilościowo (20,4 g) produkt o danych spektralnych identycznych z Przykładem I7. Brak wtórnej racemizacji potwierdzono poprzez powtórne wykonanie analizy HPLC na złożu chiralnym, jak w Przykładzie I9. Czystość optyczna >98% e.e.

Przykład 112: Kwas (3R)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowy

C_nHiA = 204.22

Produkt otrzymano w sposób ilościowy z soli (1R,2S)-1-amino-2,3-dihydro-1H-inden-2-olowa kwasu (3R)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego, otrzymanej w Przykładzie 110, stosując warunki i metody z Przykładu 111.

Przykład 113: Kwas (3R)-3-(2-fluoro-4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowy

C₁₂H_uFOj = 222.21

PL 233 938 Β1

Racemiczny kwas (3R/S)-3-(2-fluoro-4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowy, otrzymany w Przykładzie I8, został rozdzielony na enancjomery optyczne przy pomocy rozdziału HPLC na złożu chiralnym z zastosowaniem semipreparatywnej kolumny Chiralpak Daicel IG 250 x 30 mm; 5,0 gm oraz izokratycznej fazy 92:8 (heksan + 0,2% TFA : etanol + 0,2% TFA). Kontrola rozdziału odbywała się z zastosowaniem analogicznych warunków w odniesieniu do zastosowanej fazy mobilnej oraz analitycznej kolumny Chiralpak Daicel IG-3 250 x 2,1 mm; 3,0 μΠΊ. Czas retencji dla niniejszego izomeru Rt = 3,551 min. Na podstawie aktywności pochodnych tego związku wobec receptora GPR40 in vitro, konfigurację niniejszego izomeru optycznego kwasu 3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego oznaczono jako izomer R. Otrzymano 50 mg związku o czystości optycznej >98% e.e. o danych spektralnych identycznych z Przykładem I8.

Przykład 114: Kwas (3S)-3-(2-fluoro-4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowy

Produkt w ilości 45 mg o czystości >98% e.e. otrzymano jak w Przykładzie 113. Czas retencji dla niniejszego izomeru Rt = 3,118 min. (kolumna analityczna Chiralpak Daicel IG-3 250 x 2,1 mm; 3,0 μπι, izokratyczna faza 92:8 (heksan + 0,2% TFA : etanol + 0,2% TFA). Na podstawie aktywności pochodnych tego związku wobec receptora GPR40 in vitro, konfigurację niniejszego izomeru optycznego kwasu 3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego oznaczono jako izomer S.

Przykład 115: Ester metylowy kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego

C_i3H₁₄O, = 218.25

Sól (1 S,2R)-1-amino-2,3-dihydro-1H-inden-2-olowa kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego, otrzymaną w Przykładzie I9, (25,1 g, 71 mmoli), zalano 125 ml zimnego (+4°C) roztworu gazowego chlorowodoru w metanolu (58 g gazowego HCI/865 ml metanolu) i mieszano przez 18 godzin w temperaturze 25°C. W tym czasie cały substrat ulega roztworzeniu. Roztwór reakcyjny został odparowany do momentu pojawienia się białego osadu, który został zalany 200 ml eteru t-butylowo metylowego. Powstały osad chlorowodorku aminy został odsączony i przemyty eterem t-butylowo metylowym (50 ml) i heptanem (50 ml). Przesącz został przeniesiony do rozdzielacza i przemyty wodą (2 x 100 ml), 6% wodnym roztworem wodorowęglanu sodu, solanką, wysuszony i zatężony. Uzyskano ilościowo produkt w postaci jasnożółtego syropu w ilości 15,5 g.

Ten sam produkt można uzyskać stosując powyższe warunki oraz jako substrat kwas (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowy z Przykładu 111.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.25 - 7.18 (m, 2H), 6.81 - 6.73 (m, 2H), 5.73 (s (br), 1H), 4.04 (ddd, J = 8.2, 4.9, 2.4 Hz, 1H), 3.67 (s, 3H), 2.71 (qd, J = 15.2, 7.7 Hz, 2H), 1.82 (d, J = 2.4 Hz, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ 172.21,154.90, 133.12, 128.60, 115.56, 79.70, 79.02, 52.01,43.58, 33.58, 3.76.

MS (ESI+): m/z = 241.1 [M+Na]⁺.

Przykład 116: Ester metylowy kwasu (3R)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego

= 218.25

PL 233 938 Β1

Produkt otrzymano stosując jako substrat sól (1R,2S)-1-amino-2,3-dihydro-1H-inden-2-olowa kwasu (3R)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego, otrzymaną w Przykładzie 110, oraz warunki z Przykładu 115. Dane spektralne identyczne z Przykładem 115.

Przykład 117: Ester metylowy kwasu (3R)-3-(2-fluoro-4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego

Produkt otrzymano, stosując jako substrat kwas (3R)-3-(2-fluoro-4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowy, otrzymany w Przykładzie 113, oraz warunki z Przykładu 115.

MS (ESI+): m/z = 259.1 [M+Na]⁺.

Przykład 118: Ester metylowy kwasu (3S)-3-(2-fluoro-4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego

^ci3^Hi3^FO3- 236.24

Produkt otrzymano, stosując jako substrat kwas (3S)-3-(2-fluoro-4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowy, otrzymany w Przykładzie 114, oraz warunki z Przykładu 115.

MS (ESI+): m/z = 259.1 [M+Na]-.

Przykład 119: Ester etylowy kwasu 2,3-dimetylobut-2-enowego

C₈H₁₄O₂- 142.20

W suchym tetrahydrofuranie (65 ml), pod osłoną argonu umieszczono komercyjnie dostępny 2-fosfonopropionan trietylowy (22,5 ml, 103 mmole, CAS[3699-66-9]), schłodzono do -76°C i w trakcie mieszania powoli wkroplono 2,5M roztwór w heksanach n-butylolitu (39,2 ml, 98 mmoli). Po wytrąceniu się bezbarwnego osadu mieszaninę reakcyjną pozostawiono do ogrzania się do temperatury 0°C. Do mieszaniny reakcyjnej wkroplono aceton (14,4 ml, 196 mmoli) i zawartość naczynia reakcyjnego mieszano w temperaturze pokojowej przez 24 godziny. Produkt reakcji izolowano poprzez dodanie 100 ml 3% wodnego roztworu kwasu siarkowego oraz ekstrakcję eterem dietylowym. Warstwę organiczną rozdzielono, przemyto dwukrotnie wodą, 6% wodnym roztworem wodorowęglanu sodu, solanką, osuszono i zatężono na wyparce w temperaturze 30°C i ciśnieniu 400 mbar. Pozostałość destylowano pod zmniejszonym ciśnieniem zbierając frakcję produktu, destylującą w zakresie temperatur 59-62°C oraz zakresie ciśnienia 5,3-5,6 mbar. Otrzymano 11,2 g bezbarwnej cieczy (80% wydajności).

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 4.19 (q, J = 7.1 Hz, 2H), 2.00 (d, J = 1.3 Hz, 3H), 1.85 (s, 3H), 1.80 (s, 3H), 1.30 (t, J = 7.1 Hz, 3H.

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 169.90, 142.77, 122.76, 60.09, 22.92, 22.45, 15.75, 14.43.

Przykład I20: 2,3-dimetylobut-2-en-1-ol

C₆H₁₂O = 100.16

PL 233 938 Β1

W 10 ml suchego tetrahydrofuranu, pod osłoną argonu umieszczono glinowodorek litu (5,69 g, 142 mmole), dodano 200 ml eteru tert-butylowo metylowego i powoli wkraplano roztwór estru etylowy kwasu 2,3-dimetylobut-2-enowego, otrzymanego w Przykładzie 119, (18,4 g, 129 mmoli), rozpuszczonego w 30 ml eteru tert-butylowo metylowego w takim tempie, żeby utrzymywać mieszaninę reakcyjną tuż poniżej temperatury wrzenia. Po zakończeniu wkraplania zawartość naczynia reakcyjnego mieszano jeszcze przez 10 minut, po czym wychłodzono do 0°C i nadmiar glinowodorku litowego rozłożono przez stopniowe dodanie lodu (10 g). Mieszaninę reakcyjną rozcieńczono kolejną porcją eteru tert-butylowo metylowego (200 ml) a nierozpuszczalne sole glinowe roztworzono poprzez dodanie 0,5 L 50% wodnego roztworu wodorotlenku sodowego. Mieszaninę reakcyjną przeniesiono do rozdzielacza. Warstwę organiczną rozdzielono, przemyto 50% wodnym roztworem wodorotlenku sodowego (100 ml), 6% wodnym roztworem wodorosiarczanu potasowego, solanką i wysuszono. Produkt izolowano poprzez destylację pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymano 8,2 g bezbarwnej cieczy (63% wydajności), destylującej w zakresie temperatur 48-49°C przy ciśnieniu 2,9 mbar.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 4.12 (s, 2H), 1.74 (s, 6H), 1.69 (s, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 129.16, 127.47, 63.89, 20.88, 20.00, 16.60.

Przykład 121: (2R/S)-2,3-dimetylobutan-1 -ol

C₆H₁₄O = 102.18

Komercyjnie dostępny 2,3-dimetylo-1-buten (6 ml, 4,08 g, 47 mmoli, CAS [56378-0]) rozpuszczono w suchym tetrahydrofuranie (10 ml) i podczas chłodzenia do 0°C oraz mieszania dodano porcjami 100 ml 0,5M roztworu w tetrahydrofuranie 9-Borabicyklo[3.3.1]nonanu (9-BBN, 50 mmoli). Następnie zawartość naczynia reakcyjnego mieszano w temperaturze pokojowej przez 2,5 godziny. Ponownie mieszaninę reakcyjną ochłodzono do 0°C i ostrożnie wkroplono 60 ml 3M wodnego roztworu wodorotlenku sodu oraz 60 ml 30% wodnego roztworu wody utlenionej, po czym mieszanie kontynuowano przez kolejne 1,5 godziny w temperaturze otoczenia. Produkt reakcji izolowano poprzez ekstrakcję eterem dietylowym (100 ml). Warstwę organiczną rozdzielono, przemyto 5% wodnym roztworem siarczynu sodowego, solanką, osuszono i zatężono w temperaturze 40°C przy ciśnieniu 100 mbar. Pozostałość destylowano pod zmniejszonym ciśnieniem. Produkt, będący bezbarwną cieczą w ilości 2,0 g, (42% wydajności) zebrano jako frakcję destylującą w temperaturze 50°C przy ciśnieniu 3 mbar.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 3.59 (dd, J = 10.6, 5.9 Hz, 1H), 3.44 (dd, J = 10.6, 7.0 Hz, 1H), 1.70 (dtd, J = 13.7, 6.8, 5.1 Hz, 1H), 1.59 - 1.42 (m, 1H), 0.92 (d, J = 6.8 Hz, 3H), 0.86 (d, J = 7.0 Hz, 3H), 0.84 (d, J= 7.0 Hz, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 66.64, 41.56, 28.99, 20.73, 18.12, 12.65.

Przykład I22: 1-Bromo-4-(2,2-dimetylopropoksy)benzen

Alkohol neopentylowy (2,2-dimetylo-1 -propanol, 2,93 ml, 27 mmoli) rozpuszczono w 50 ml suchego /V,/V-dimetyloformamidu, ochłodzono do 0°C i podczas mieszania dodano trietyloaminę (3,78 ml, 27 mmoli) oraz powoli wkroplono chlorek metanosulfonowy (1,94 ml, 25 mmoli). Po tym jak powstał osad chlorowodorku trietyloaminy zawartość naczynia reakcyjnego mieszano jeszcze przez 30 min. bez chłodzenia, po czym dodano komercyjnie dostępny 4-Bromofenol (3,53 g, 20 mmoli, CAS [106-41-2]), jodek tetrabutyloamoniowy (0,923 g, 2,5 mmola) węglan cezu (18,5 g, 56,2 mmola) i reakcję ogrzewam do 80°C przedmuchując jednocześnie argonem przez 15 minut. Następnie temperaturę mieszaniny reakcyjnej zwiększono do 130°C i mieszano przez 18 godzin. Po ochłodzeniu produkt reakcji wyizolowano poprzez dodanie wody (150 ml) i ekstrakcję eterem dietylowym. Warstwę organiczną rozdzielono, przemyto wodą (2 x 50 ml), solanką (50 ml), wysuszono, zatężono i oczyszczano chromatograficznie (żel krzemionkowy 60, uziarnienie 230-400 mesh, faza: heptan-octan etylu od 20:1 do 8:1). Uzyskano 3,66 g bezbarwnego oleju (75% wydajności).

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.37 - 7.30 (m, 2H), 6.79 - 6.72 (m, 2H), 3.53 (s, 2H), 1.01 (s, 9H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 158.86, 132.26, 116.46, 112.58, 78.27, 32.03, 26.71.

PL 233 938 Β1

Przykład I23: 4-(2,2-dimetylopropoksy)benzaldehyd o

C_iaH_uO₂ = 192.25

Otrzymany w Przykładzie 122 1-Bromo-4-(2,2-dimetylopropoksy)benzen (4,54 g, 18,7 mmola) w atmosferze argonu rozpuszczono w 15 ml suchego tetrahydrofuranu i ochłodzono do 0°C. W tej temperaturze dodano 1,3M roztwór w tetrahydrofuranie kompleksu chlorku litu z chlorkiem izopropylomagnezowym (1,64 ml, 6,91 mmola) i po 20 minutach dodano 2,5M roztwór n-butylolitu w heksanach (1,7 ml, 13,8 mmola) i mieszano przez 1 godzinę w tej samej temperaturze. Po tym czasie dodano 4 ml suchego /V,/V-dimetyloformamidu i mieszano w niezmienionej temperaturze przez kolejną godzinę. Reakcję zakończono poprzez dodanie wody (50 ml). Produkt reakcji wyizolowano poprzez ekstrakcję mieszaniną octanu etylu oraz eteru dietylowego w proporcji 1:1. Warstwę organiczną rozdzielono, przemyto wodą (2 x50 ml), solanką (50 ml), wysuszono, zatężono i oczyszczano chromatograficznie (żel krzemionkowy 60, uziarnienie 230-400 mesh, faza: heptan-octan etylu od 20:1 do 4:1). Uzyskano 3,40 g bezbarwnego oleju (95% wydajności).

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 9.87 (s, 1H), 7.86 - 7.78 (m, 2H), 7.05 - 6.96 (m, 2H), 3.67 (s, 2H), 1.05 (s, 9H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 190.75, 164.66, 131.97, 129.81, 114.83, 78.19, 31.91,26.55.

Przykład I24:1,3-Diester metylowy kwasu 2-{[4-(2,2-dimetylpropoksy)fenylo]metylideno}propanodiowego ^C17^H21°s = 306.35

Otrzymany w Przykładzie I23 4-(2,2-dimetylopropoksy)benzaldehyd (3,59 g, 18,7 mmola) rozpuszczono w benzenie (25 ml), dodano malonian dimetylu (2,24 ml, 19,6 mmola), piperydynę (0,184 ml, 1,87 mmola), kwas octowy (0,101 ml, 1,77 mmola) i całość mieszano i ogrzewano do wrzenia z równoczesnym usuwaniem wydzielającej się w reakcji wody (nasadka Dean-Stark’a) przez 18 godzin. Następnie mieszaninę reakcyjną odparowano i oczyszczano chromatograficznie (żel krzemionkowy 60, uziarnienie 230-400 mesh, faza: heptan-octan etylu od 20:1 do 4:1). Uzyskano 1,86 g bezbarwnego syropu (31% wydajności).

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.71 (s, 1H), 7.40 - 7.34 (m, 2H), 6.92 - 6.86 (m, 2H), 3.86 (s, 3H), 3.83 (s, 3H), 3.61 (s, 2H), 1.03 (s, 9H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 167.70, 164.93, 161.85, 142.81, 131.60, 125.10, 122.67, 114.99, 78.05, 52.63, 52.53, 31.93, 26.61.

Przykład I25: 1,3-Diester metylowy kwasu 2-[(1R/S)-1-[4-(2,2-dimetylopropoksy)fenylo]but-2-yn-1-ylo]propanodiowego

C_I0H_1SO_S = 346.42

Produkt reakcji w ilości 850 mg (91% wydajności) otrzymano z 1,3-diesteru metylowego kwasu 2-{[4-(2,2-dimetylpropoksy)fenylo]metylideno}propanodiowego, otrzymanego w Przykładzie I24, (830 mg, 2,71 mmola) oraz warunków zastosowanych w Przykładzie I5, pomijając pierwszy etap acetylowania i stosując pozostałe reagenty proporcjonalnie do użytego substratu.

PL 233 938 Β1

MS (ESI+): m/z = 715.3 [2M+Na]⁺.

P rzykład I26: Kwas 2-[(1 R/S)-1 -[4-(2,2-dimetylopropoksy)fenylo]but-2-yn-1 -ylo]propanodiowy

Otrzymany w Przykładzie I25 1,3-diester metylowy kwasu 2-[(1R/S)-1-[4-(2,2-dimetylopropoksy)fenylo]but-2-yn-1-ylo]propanodiowego (850 mg, 2,45 mmola) rozpuszczono w mieszaninie tetrahydrofuranu (20 ml) oraz metanolu (10 ml) i dodano 1,03 g (24,5 mmola) monowodzianu wodorotlenku litu, rozpuszczonego w 10 ml wody i zawartość naczynia reakcyjnego mieszano w temperaturze 25°C przez 18 godzin. Powstawanie produktu kontrolowano przy pomocy TLC (100% octanu etylu - zanika substrat (Rf = 0,8) i powstaje nowy produkt o zdecydowanie większej polarności (Rf = 0,05)). Produkt reakcji izolowano po zakwaszeniu mieszaniny reakcyjnej 3% wodnym roztworem kwasu siarkowego i wyczerpującej ekstrakcji octanem etylu z dodatkiem 5% obj. metanolu. Połączone fazy organiczne przemyto solanką, osuszono i zatężono. Uzyskany surowy produkt w postaci żółtego oleju oraz ilości 730 mg (94% wydajności) stosowano do następnego etapu reakcji bez oczyszczania.

Przykład E1: Ester metylowy kwasu (3S)-3-(4-propoksyfenylo)heks-4-ynowego

Otrzymany w Przykładzie 115 ester metylowy kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (125 mg, 0,573 mmola), komercyjnie dostępny 1-bromopropan (0,52 ml, 5,73 mmola, CAS [106-94-5]) rozpuszczono w suchym Λ/,Λ/’-dimetyloformamidzie (10 ml), dodano węglan cezu (377 mg, 1,15 mmola) i mieszano w 50°C przez 18 godzin. Reakcję przerwano poprzez dodanie wody (50 ml). Produkt ekstrahowano eterem dietylowym oraz octanem etylu w proporcji 1:1 (50 ml). Warstwę organiczną przemyto 3% wodnym roztworem kwasu siarkowego, wodą, solanką osuszono i zatężono. Produkt oczyszczano chromatograficznie (żel krzemionkowy 60, uziarnienie 230-400 mesh, faza: heptan-octan etylu od 100:1 do 20:1). Uzyskano 130 mg bezbarwnego syropu (87% wydajności).

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.32 - 7.21 (m, 2H), 6.90 - 6.77 (m, 2H), 4.11 - 3.99 (m, 1H), 3.89 (t, J = 6.0 Hz, 2H), 3.66 (s, 3H), 2.82 - 2.58 (m, 2H), 1.82 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.85 - 1.72 (m, 2H), 1.02 (t, J= 7.4 Hz, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 171.66, 158.30, 133.12, 128.36, 114.67, 79.82, 78.78, 69.63, 51.74, 43.53, 33.57, 22.70, 10.61,3.72.

MS (ESI+): m/z = 283.1 [M+Na]⁺, 299.1 [M+K]⁺.

Przykład E2: Ester metylowy kwasu (3S)-3-[4-(heksyloksy)fenylo]heks-4-ynowego

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E1 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (125 mg, 0,573 mmola, Przykład 115), komercyjnie

PL 233 938 Β1 dostępnego 1-bromoheksanu (0,82 ml, 5,73 mmola, CAS [111-25-1] oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 132 mg (76% wydajności) produktu w postaci syropu.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.31 - 7.22 (m, 2H), 6.89 - 6.77 (m, 2H), 4.05 (ddq, J = 9.3, 7.2, 2.3 Hz, 1H), 3.92 (t, J = 6.6 Hz, 2H), 3.65 (s, 3H), 2.70 (qd, J = 15.2, 7.7 Hz, 2H), 1.82 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.80 - 1.71 (m, 2H), 1.52 - 1.38 (m, 2H), 1.38 - 1.24 (m, 4H), 0.90 (t, J = 7.0 Hz, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 171.67, 158.32, 133.11, 128.36, 114.68, 79.83, 78.78,68.14, 51.74, 43.54, 33.58, 31.70, 29.38, 25.85, 22.71, 14.12, 3.73.

MS (ESI+): m/z = 325.2 [M+Na]⁺, 341.1 [M+K]⁺.

Przykład E3: Ester metylowy kwasu (3S)-3-[4-(heptyloksy)fenylo]heks-4-ynowego

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E1 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (125 mg, 0,573 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego 1-bromoheptanu (0,9 ml, 5,73 mmola, CAS [629-04-9]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 153 mg (84% wydajności) produktu w postaci syropu.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.31 - 7.23 (m, 2H), 6.87 - 6.79 (m, 2H), 4.05 (ddq, J = 9.4, 4.8, 2.4 Hz, 1H), 3.92 (t, J = 6.6 Hz, 2H), 3.65 (s, 3H), 2.70 (qd, J = 15.2, 7.7 Hz, 2H), 1.82 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.87 - 1.69 (m, 2H), 1.52 - 1.22 (m, 8H), 0.89 (t, J = 6.0 Hz, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 171.65, 158.31,133.09, 128.35, 114.66, 79.82, 78.76,68.12, 51.72, 43.53, 33.57, 31.89, 29.40, 29.16, 26.12, 22.70, 14.15, 3.71.

MS (ESI+): m/z = 317.2 [M+H]⁺, 339.2 [M+Na]⁺, 355.2 [M+K]⁺.

Przykład E4: Ester metylowy kwasu (3S)-3-[4-(3-metylobutoksy)fenylo]heks-4-ynowego

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E1 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (2,05 g, 9,39 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego 1-bromo-3-metylobutanu (1,58 ml, 13,1 mmola, CAS [107-82-4]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 2,47 g (91% wydajności) produktu w postaci syropu.

MS (ESI+): m/z = 311.2 [M+Na]⁺.

Przykład E5: Ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(3-metylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowego

PL 233 938 Β1

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E1 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (3,03 g, 13,9 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego 1-bromo-3-metylo-2-butenu (2,25 ml, 19,4 mmola, CAS [870-63-3]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 3,93 g (99% wydajności) produktu w postaci syropu.

MS (ESI+): m/z = 309.1 [M+Na]⁺, 325.1 [M+K]⁺.

Przykład E6: Ester metylowy kwasu (3R)-3-{4-[(3-metylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowego ^c18^H22°3 = 286.37

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E1 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3R)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (0,303 g, 1,39 mmola, Przykład 116), komercyjnie dostępnego 1-bromo-3-metylo-2-butenu (0,225 ml, 1,94 mmola, CAS [870-63-3]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 0,331 g (83% wydajności) produktu w postaci syropu.

MS (ESI+): m/z = 309.1 [M+Na]⁺, 325.1 [M+K]⁺.

Przykład E7: Ester metylowy kwasu (3/?)-3-{2-fluoro-4-[(3-metylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowego o

C_wH_mFO,= 304.36

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E1 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3R)-3-(2-fluoro-4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (50 mg, 0,212 mmola, Przykład 117), komercyjnie dostępnego 1-bromo-3-metylo-2-butenu (0,25 ml, 2,2 mmola, CAS [870-63-3]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 32 mg (49% wydajności) produktu w postaci syropu.

MS (ESI+): m/z = 327.1 [M+Na]⁺.

Przykład E8: Ester metylowy kwasu (3S)-3-{2-fluoro-4-[(3-metylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowego

C_leH₂₁FO₃ = 304.36

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E1 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(2-fluoro-4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (45 mg, 0,191 mmola, Przykład 118), komercyjnie dostępnego 1-bromo-3-metylo-2-butenu (0,25 ml, 2,2 mmola, CAS [870-63-3]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 44 mg (76% wydajności) produktu w postaci syropu.

MS (ESI+): m/z = 327.1 [M+Na]⁺.

PL 233 938 Β1

Przykład E9: Ester metylowy kwasu (3S)-3-[4-(2-etylobutoksy)fenylo]heks-4-ynowego

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E1 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (0,30 g, 1,37 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego 1-bromo-2-etylobutanu (0,397 ml, 2,75 mmola, CAS [3814-34-4]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 0,37 g (89% wydajności) produktu w postaci oleju.

MS (ESI+): m/z = 325.2 [M+Na]⁺.

Przykład E10: Ester metylowy kwasu (3S)-3-[4-(4,4,4-trifluorobutoksy)fenylo]-heks-4-ynowego

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E1 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (300 mg, 1,37 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego 1-bromo-4,4,4-trifluorobutanu (0,431 ml, 3,44 mmola, CAS [406-81-5]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 451 mg (100% wydajności) produktu w postaci oleju.

MS (ESI+): m/z = 351.1 [M+Na]⁺.

Przykład E11: Ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(5,5,5-trifluoropentyl)oksy]fenylo}heks-4-ynowego

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E1 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (300 mg, 1,37 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego 5-bromo-1,1,1-trifluoro pentan u (0,488 ml, 3,44 mmola, CAS [54932-74-0]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 470 mg (100% wydajności) produktu w postaci oleju.

MS (ESI+): m/z = 365.1 [M+Na]⁺.

PL 233 938 Β1

Przykład E12: Ester metylowy kwasu (3S)-3-[4-(2-metylopropoksy)fenylo]heks-4-ynowego

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E1 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (400 mg, 1,83 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego 1-bromo-2-metylpropanu (1,01 g, 7,36 mmola, CAS [78-77-3]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 460 mg (92% wydajności) produktu w postaci oleju.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.30 - 7.22 (m, 2H), 6.87 - 6.79 (m, 2H), 4.09 - 4.00 (m, 1H), 3.69 (d, J = 6.5 Hz, 2H), 3.66 (s, 3H), 2.70 (qd, J= 15.2, 7.7 Hz, 2H), 2.14-1.99 (m, 1H), 1.82 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.01 (d, J = 6.7 Hz, 6H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 171.70, 158.45, 133.11, 131.02, 128.36, 114.72, 79.84, 78.79, 74.61,51.76, 43.54, 33.59, 28.39, 19.37, 3.73.

MS (ESI+): m/z = 297.1 [M+Na]⁺.

Przykład E13: Ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(2R/S)-2-metylobutoksy]fenylo}heks-4-ynowego

Otrzymany w Przykładzie 115 ester metylowy kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (300 mg, 1,37 mmola), rozpuszczono pod osłoną argonu w 10 ml suchego tetrahydrofuranu, dodano trifenylofosfinę (728 mg, 2,75 mmola), komercyjnie dostępny 2-metylo-1 -butanol (0,754 ml, 6,87 mmola, CAS [137-32-6]) i w trakcie mieszania dodawano azodikarboksylan diizopropylowy (0,674 ml, 3,44 mmola) w takim tempie, żeby utrzymywać mieszaninę reakcyjną tuż poniżej temperatury wrzenia. Po zakończonym wkraplaniu mieszaninę reakcyjną ogrzewano jeszcze przez 30 minut w temperaturze 50°C, po czym reakcję zakończono poprzez dodanie 30 ml wody. Produkt ekstrahowano eterem dietylowym oraz octanem etylu w proporcji 1:1 (50 ml). Warstwę organiczną przemyto wodą, solanką osuszono i zatężono. Produkt oczyszczano chromatograficznie (żel krzemionkowy 60, uziarnienie 230-400 mesh, faza: heptan-octan etylu od 100:1 do 20:1). Uzyskano 312 mg jasnożółtego syropu (79% wydajności).

MS (ESI+): m/z = 311.1 [M+Na]⁺.

Przykład E14: Ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(2S)-2-metylobutoksy]fenylo}heks-4-ynowego

PL 233 938 Β1

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E13 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (400 mg, 1,83 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego (S)-2-metylo-1 -butanolu (1,0 ml, 9,12 mmola, CAS [1565-80-6]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 150 mg (29% wydajności) produktu w postaci oleju.

MS (ESI+): m/z = 311.1 [M+Na]⁺.

Przykład E15: Ester metylowy kwasu (3S)-3-(4-{[(2E)-3,7-dimetylookta-2,6-dien-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowego

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E13 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (400 mg, 1,83 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego trans-3,7-dimetylo-2,6-oktadien-1-olu (geraniolu, 0,566 g, 3,67 mmola, CAS [1565-80-6]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 364 mg (56% wydajności) produktu w postaci oleju.

MS (ESI+): m/z = 377.2 [M+Na]⁺.

Przykład E16: Ester metylowy kwasu (3R)-3-(4-{[(2E)-3,7-dimetylookta-2,6-dien-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowego

C„H_J0O₃= 354.48

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E13 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3R)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (400 mg, 1,83 mmola, Przykład 116), komercyjnie dostępnego trans-3,7-dimetylo-2,6-oktadien-1-olu (geraniolu, 0,566 g, 3,67 mmola, CAS [1565-80-6]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 292 mg (45% wydajności) produktu w postaci oleju.

MS (ESI+): m/z = 377.2 [M+Na]⁺.

P rzy kład E17: Ester metylowy kwasu (3S)-3-(4-{[(2Z)-3,7-dimetylookta-2,6-dien-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowego

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E13 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (400 mg, 1,83 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego (Z)-3,7-dimetylo-2,6-oktadien-1-olu (nerolu, 0,874 g, 5,5 mmola, CAS [106-25-2] oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 364 mg (56% wydajności) produktu w postaci oleju.

MS (ESI+): m/z = 377.2 [M+Na]⁺.

PL 233 938 Β1

Przykład E18: Ester metylowy kwasu (3S)-3-(4-{[(3R)-3,7-dimetylookta-6-en-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowego

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E13 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (400 mg, 1,83 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego (R)-(+)-citronellolu (0,584 g, 3,67 mmola, CAS [1117-61-9]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 330 mg (51% wydajności) produktu w postaci oleju.

MS (ESI+): m/z = 379.2 [M+Na]⁺.

Przykład E19: Ester metylowy kwasu (3S)-3-(4-{[(3S)-3,7-dimetylookta-6-en-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowego

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E13 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (400 mg, 1,83 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego (S)-(-)-citronellolu (0,877 g, 5,5 mmola, CAS [7540-51-4]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 395 mg (61% wydajności) produktu w postaci oleju.

MS (ESI+): m/z = 379.2 [M+Na]⁺.

Przykład E20: Ester metylowy kwasu (3R/S)-3-(4-{[(2E,6E)-3,7,11-trimetylododeka-2,6,10-trien-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowego

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E13 z zastosowaniem estryfikowanego w warunkach z Przykładu 115 kwasu (3R/S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (150 mg, 0,687 mmola), komercyjnie dostępnego trans,trans-farnezolu (0,271 g, 1,17 mmola, CAS 106-28-5]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 204 mg (70% wydajności) racemicznego produktu w postaci oleju.

MS (ESI+): m/z = 445.3 [M+Na]⁺.

PL 233 938 Β1

Przykład E21: Ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(2,3-dimetylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowego

^Cis^hm°s = 300.39

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E13 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (1,6 g, 7,33 mmola, Przykład 115), 2,3-dimetylobut-2-en-1-olu (1,47 g, 14,7 mmola, otrzymany w Przykładzie I20) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 850 mg (39% wydajności) produktu w postaci oleju.

MS (ESI+): m/z = 323.2 [M+Na]⁺, 623.3 [2M+Na]⁺.

Przykład E22: Ester metylowy kwasu (3S)-3-[4-(pent-3-yn-1-yloksy)fenylo]heks-4-ynowego

C_laH₂₀O₃ = 284.35

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E13 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (140 mg, 0,641 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego 3-pentyn-1-olu (0,540 g, 6,41 mmola, CAS [10229-10-4]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 109 mg (60% wydajności) produktu w postaci oleju.

MS (ESI+): m/z = 307.1 [M+Na]⁺.

Przykład E23: Ester metylowy kwasu (3S)-3-[4-(pent-2-yn-1-yloksy)fenylo]heks-4-ynowego

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E13 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (300 mg, 1,37 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego 2-pentyn-1-olu (0,590 g, 6,87 mmola, CAS [6261-22-9]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 139 mg (36% wydajności) produktu w postaci oleju.

MS (ESI+): m/z = 307.1 [M+Na]⁺.

Przykład E24: Ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(2E)-heks-2-en-1-yloksy]fenylo}heks-4-ynowego

PL 233 938 Β1

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E13 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (300 mg, 1,37 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego trans-2-heksen-1-olu (0,725 g, 6,87 mmola, CAS [928-95-0]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 256 mg (62% wydajności) produktu w postaci oleju.

MS (ESI+): m/z = 323.2 [M+Na]⁺.

Przykład E25: Ester metylowy kwasu (3S)-3-[4-(pent-4-en-1-yloksy)fenylo]heks-4-ynowego

C_teH„O₃ = 286.37

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E13 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (300 mg, 1,37 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego 4-penten-1-olu (0,237 g, 2,75 mmola, CAS [821-09-0]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 291 mg (74% wydajności) produktu w postaci oleju.

MS (ESI+): m/z = 309.1 [M+Na]⁺.

Przykład E26: Ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(2E,4E)-heksa-2,4-dien-1-yloksy]fenylo}heks-4-ynowego o

C_wH„O₃ = 298.38

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E13 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (300 mg, 1,37 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego trans, trans-2,4-heksadien-1-olu (0,167 g, 1,65 mmola, CAS [17102-64-6]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 342 mg (83% wydajności) produktu w postaci syropu.

MS (ESI+): m/z = 321.1 [M+Na]⁺.

Przykład E27: Ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(2R/S)-pentan-2-yloksy]fenylo}heks-4-yno wego o

(* racemat) C_ieH_M0₃ = 288.38

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E13 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (300 mg, 1,37 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego 2-pentanolu (0,148 g, 1,65 mmola, CAS [6032-29-7]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 312 mg (79% wydajności) produktu w postaci syropu.

MS (ESI+): m/z = 311.1 [M+Na]⁺.

PL 233 938 Β1

Przykład E28: Ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(2R/S)-3-metylopentyl]oksy}fenylo)heks-4-ynowego (» racemat) C₁₉H₂₆O₃ = 302.41

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E13 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (300 mg, 1,37 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego 3-metylo-1-pentanolu (0,248 g, 2,75 mmola, CAS [589-35-5]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 332 mg (80% wydajności) produktu w postaci syropu.

MS (ESI+): m/z = 325.2 [M+Na]⁺.

Przykład E29: Ester metylowy kwasu (3S)-3-[4-(pentan-3-yloksy)fenylo]heks-4-ynowego o

C_1BH»O3= ²⁸⁸³⁸

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E13 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (140 mg, 0,641 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego 3-pentanolu (0,577 g, 6,41 mmola, CAS [584-02-1]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 100 mg (54% wydajności) produktu w postaci syropu.

MS (ESI+): m/z = 311.1 [M+Na]⁺.

Przykład E30: Ester metylowy kwasu (3S)-3-[4-(3,3-dimetylobutoksy)fenylo]heks-4-ynowego ^c19^HJ6°3 = 302.41

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E13 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (178 mg, 0,816 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego 3,3-dimetylo-1 -butanolu (0,344 g, 3,26 mmola, CAS [624-95-3]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 120 mg (49% wydajności) produktu w postaci syropu.

MS (ESI+): m/z = 325.2 [M+Na]⁺.

PL 233 938 Β1

Przykład E31: Ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(2R/S)-2,3-dimetylobutoksy]fenylo}heks-4-ynowego

(* racemat) 0₁₉Η_Ζ60,= 302.41

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E13 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (1,4 g, 6,41 mmola, Przykład 115), (2R/S)-2,3-dimetylobutan-1-olu (1,30 g, 12,7 mmola, otrzymany w Przykładzie 121) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 1200 mg (62% wydajności) produktu w postaci oleju.

MS (ESI+): m/z = 325.2 [M+Na]⁺.

Przykład E32: Ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(3-metylobut-3-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowego

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E13 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (450 mg, 2,06 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego 3-metylo-3-buten-1-olu (0,512 g, 5,94 mmola, CAS [763-32-6]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 370 mg (63% wydajności) produktu w postaci syropu.

MS (ESI+): m/z = 309.1 [M+Na]⁺.

Przykład E33: Ester metylowy kwasu (3S)-3-(4-{[(2R/S)-3-metylobutan-2-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowego

(* racemat) C₁₈H_2łO₃= 288.38

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E13 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (500 mg, 2,29 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego 3-metylo-2-butanolu (0,453 g, 5,04 mmola, CAS [598-75-4]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 407 mg (62% wydajności) produktu w postaci syropu.

MS (ESI+): m/z = 311.2 [M+Na]⁺.

PL 233 938 Β1

Przykład E34: Ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(2R)-butan-2-yloksy]fenylo}heks-4-ynowego

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E13 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (500 mg, 2,29 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego (S)-(+)-2-butanolu (0,401 g, 5,36 mmola, CAS [4221-99-2]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 415 mg (66% wydajności) produktu w postaci syropu.

MS (ESI+): m/z = 297.1 [M+Na]⁺.

Przykład E35: Ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(2S)-butan-2-yloksy]fenylo}heks-4-ynowego

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E13 z zastosowaniem estru metylowego kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego (500 mg, 2,29 mmola, Przykład 115), komercyjnie dostępnego (R)-(-)-2-butanolu (0,401 g, 5,36 mmola, CAS [14898-79-4]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 369 mg (59% wydajności) produktu w postaci syropu.

MS (ESI+): m/z = 297.1 [M+Na]⁺.

Przykład E36: Ester butylowy kwasu (3S)-3-(4-butoksyfenylo)heks-4-ynowego

Otrzymany w Przykładzie 111 kwas (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowy (244 mg, 1,19 mmola), komercyjnie dostępny 1-bromobutan (0,9 ml, 8,36 mmola, CAS [109-65-9]) rozpuszczono w suchym Λ/,Λ/’-dimetyloformamidzie (10 ml), dodano węglan cezu (1,0 g, 3,04 mmola) i mieszano w 50°C przez 18 godzin. Reakcję przerwano poprzez dodanie wody (50 ml). Produkt ekstrahowano eterem dietylowym oraz octanem etylu w proporcji 1:1 (50 ml). Warstwę organiczną przemyto 3% wodnym roztworem kwasu siarkowego, wodą, solanką osuszono i zatężono. Produkt oczyszczano chromatograficznie (żel krzemionkowy 60, uziarnienie 230-400 mesh, faza: heptan-octan etylu od 100:1 do 20:1). Uzyskano 275 mg jasnożółtego syropu (73% wydajności).

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.31 - 7.22 (m, 2H), 6.87 - 6.79 (m, 2H), 4.18 - 3.99 (m, 1H), 4.07 (t, J = 6.6 Hz, 2H), 3.94 (t, J = 6.6 Hz, 2H), 2.69 (qd, J = 15.0, 7.7 Hz, 2H), 1.82 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.81 - 1.69 (m, 2H), 1.62 - 1.42 (m, 4H), 1.41-1.23 (m, 2H), 0.96 (t, J = 7.4 Hz, 3H), 0.91 (t, J = 7.3 Hz, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 171.42, 158.29, 133.13, 128.40, 114.64, 79.89, 78.76, 67.81,64.53, 43.81,33.69, 31.47, 30.78, 19.38, 19.19, 13.97, 13.82, 3.77.

MS (ESI+): m/z = 339.1 [M+Na]⁺, 355.2 [M+K]⁺, 655.4 [2M+Na]⁺.

Przykład E37: Ester pentylowy kwasu (3S)-3-[4-(pentyloksy)fenylo]heks-4-ynowego

PL 233 938 Β1

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E36 z zastosowaniem kwasu (3S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego, (142 mg, 0,697 mmola, Przykład 111), komercyjnie dostępnego 1-bromopentanu (615 mg, 4,07 mmola, CAS [110-53-2]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 225 mg (94% wydajności) produktu w postaci oleju.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.31 - 7.22 (m, 2H), 6.87 - 6.79 (m, 2H), 4.06 (t, J = 6.7 Hz, 2H), 4.10-3.99 (m, 1H), 3.92 (t, J = 6.3 Hz, 2H), 2.69 (qd, J= 15.0, 7.7 Hz, 2H), 1.82 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.80 - 1.71 (m, 2H), 1.66 - 1.52 (m, 2H), 1.51-1.21 (m, 8H), 0.98 - 0.82 (m, 6H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 171.42, 158.28, 133.13, 128.40, 114.63, 79.90, 78.75, 68.11,64.84, 43.80, 33.68, 29.11,28.44, 28.34, 28.13, 22.59, 22.44, 14.15, 14.08, 3.78.

MS (ESI+): m/z = 367.2 [M+Na]⁺.

Przykład E38: Ester 3-metylobutylowy kwasu (3R/S)-3-[4-(3-metylobutoksy)fenylo]heks-4-ynowego

(* racemat) C₂₂H₃₂O₃ = 344.49

Produkt został otrzymany w warunkach jak z Przykładu E36 z zastosowaniem kwasu (3R/S)-3-(4-hydroksyfenylo)heks-4-ynowego, (200 mg, 0,979 mmola, Przykład I7), komercyjnie dostępnego 1-bromo-3-metylobutanu (0,3 ml, 2,45 mmola, CAS [107-82-4]) oraz pozostałych reagentów i rozpuszczalników użytych w odpowiedniej proporcji. Otrzymano ilościowo 327 mg produktu w postaci oleju.

MS (ESI+): m/z = 367.2 [M+Na]⁺, 711.5 [2M+Na]⁺.

Związki finalne:

Wybrane przykłady otrzymywania finalnych związków według wynalazku przedstawiono poniżej.

Przykłady związków finalnych, których numer poprzedzony jest literą F, odnoszą się do związków według wynalazku w postaci wolnych kwasów.

Przykłady związków finalnych, których numer poprzedzony jest literą S, odnoszą się do związków według wynalazku w postaci soli.

Przykład F1: Kwas (3S)-3-(4-propoksyfenylo)heks-4-ynowy

Otrzymany w Przykładzie E1 ester metylowy kwasu (3S)-3-(4-propoksyfenylo)heks-4-ynowego (130 mg, 0,499 mmola) rozpuszczono w 20 ml tetrahydrofuranu, 10 ml metanolu i w trakcie mieszania dodano 120 mg (2,86 mmola) monowodzianu wodorotlenku litu, po czym mieszaninę reakcyjną ogrzewano do 40°C i mieszano 18 godzin. Reakcję przerwano poprzez dodanie eteru dietylowego (20 ml) oraz zakwaszenie 3% wodnym roztworem kwasu siarkowego (20 ml) a produkt ekstrahowano octanem etylu (2 x 20 ml). Warstwę organiczną rozdzielono, przemyto solanką i wysuszono. Po odparowaniu pozostałość oczyszczano chromatograficznie (żel krzemionkowy 60, uziarnienie 230-400 mesh, faza: heptan-octan etylu od 5:1 do 1:1). Uzyskano 73 mg produktu (59% wydajności) w postaci bezpostaciowego ciała stałego.

PL 233 938 Β1 ¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.32 - 7.26 (m, 2H), 6.89 - 6.81 (m, 2H), 4.04 (ddq, J = 8.8, 4.7, 2.2 Hz, 1H), 3.89 (t, J = 6.6 Hz, 2H), 2.75 (qd, J = 15.7, 7.6 Hz, 2H), 1.83 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.86 - 1.72 (m, 2H), 1.02 (t, J = 7.4 Hz, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 177.38, 158.36, 132.87, 128.41,114.74, 79.61,79.11,69.67, 43.46, 33.26, 22.71, 10.65, 3.79.

MS (ESI+): m/z = 269.1 [M+Na]⁺, 285.1 [M+K]⁺, 515.2 [2M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 281.1 [M+CI]-, 491.2 [2M-H]-.

Przykład F2: Kwas (3S)-3-(4-butoksyfenylo)heks-4-ynowy

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester butylowy kwasu (3S)-3-(4-butoksyfenylo)heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E36, (245 mg, 0,774 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 178 mg (88% wydajności) produktu w postaci oleju.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.33 - 7.22 (m, 2H), 6.89 - 6.80 (m, 2H), 4.10 - 3.98 (m, 1H), 3.94 (t, J = 6.5 Hz, 2H), 2.75 (qd, J = 15.7, 7.6 Hz, 2H), 1.83 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.81 - 1.69 (m, 2H), 1.56 1.40 (m, 2H), 0.96 (t, J = 7.4 Hz, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 177.42, 158.36, 132.83, 128.40, 114.71,79.60, 79.10, 67.83, 43.46, 33.25, 31.45, 19.38, 13.97, 3.78.

MS (ESI+): m/z = 283.1 [M+Na]⁺, 299.1 [M+K]⁺, 543.3 [2M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 259.1 [M-H]-,

295.1 [M+CI]-, 519.3 [2M-H]-.

Przykład F3: Kwas (3S)-3-[4-(pentyloksy)fenylo]heks-4-ynowy

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester pentylowy kwasu (3S)-3-[4-(pentyloksy)fenylo]heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E37, (210 mg, 0,61 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 130 mg (78% wydajności) produktu w postaci oleju.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.31 - 7.25 (m, 2H), 6.88 - 6.81 (m, 2H), 4.09 - 3.99 (m, 1H), 3.93 (t, J = 6.0 Hz, 2H), 2.75 (qd, J = 15.6, 7.6 Hz, 2H), 1.83 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.80 - 1.72 (m, 2H), 1.49 1.30 (m, 4H), 0.93 (t, J = 7.1 Hz, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 177.23, 158.36, 132.85, 128.41,114.72, 79.62, 79.10, 79.12, 68.15, 43.45, 33.27, 29.11,28.34, 22.60, 14.16, 3.80.

MS (ESI+): m/z = 297.1 [M+Na]⁺, 313.1 [M+K]⁺, 571.3 [2M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 273.1 [M-H]-,

309.1 [M+CI]-, 547.3 [2M-H]-.

Przykład F4: Kwas (3S)-3-[4-(heksyloksy)fenylo]heks-4-ynowy

PL 233 938 Β1

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-[4-(heksyloksy)fenylo]heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E2, (140 mg, 0,463 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 75 mg (56% wydajności) produktu w postaci amorficznego ciała stałego.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.31 - 7.24 (m, 2H), 6.89 - 6.79 (m, 2H), 4.09 - 3.99 (m, 1H), 3.93 (t, J = 6.6 Hz, 2H), 2.75 (qd, J = 15.7, 7.6 Hz, 2H), 1.83 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.82 - 1.70 (m, 2H), 1.51 1.37 (m, 2H), 1.38 - 1.23 (m, 4H), 0.90 (t, J = 7.0 Hz, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 177.20, 158.39, 132.85, 128.41,114.74, 79.62, 68.18, 43.45, 33.28, 31.73, 29.39, 25.87, 22.75, 14.17, 3.80.

MS (ESI+): m/z = 311.2 [M+Na]⁺, 327.1 [M+K]⁺, 599.3 [2M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 287.2 [M-Hp,

323.1 [M+CI]-, 575.3 [2M-H]-.

Przykład F5: Kwas (3S)-3-[4-(heptyloksy)fenylo]heks-4-ynowy

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-[4-(heptyloksy)fenylo]heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E3, (142 mg, 0,449 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 108 mg (80% wydajności) produktu w postaci amorficznego ciała stałego.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.32 - 7.24 (m, 2H), 6.89 - 6.80 (m, 2H), 4.04 (ddd, J = 8.7, 5.6, 2.4 Hz, 1H), 3.93 (t, J = 6.6 Hz, 2H), 2.75 (ddd, J = 22.4, 15.7, 7.6 Hz, 2H), 1.83 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.87 1.69 (m, 2H), 1.50 - 1.22 (m, 8H), 0.89 (t, J = 6.0 Hz, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 177.22, 158.39, 132.85, 128.41,114.74, 79.62, 79.12, 68.17, 43.45, 33.28, 31.93, 29.42, 29.20, 26.16, 22.75, 14.22, 3.80.

MS (ESI+): m/z = 325.2 [M+Na]⁺, 341.2 [M+K]⁺, 627.4 [2M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 337.2 [M+CI]-, 603.4 [2M-H]-.

Przykład F6: Kwas (3S)-3-(4-{[(2E)-3,7-dimetylookta-2,6-dien-1 -yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

C_laH_J8O₃= 340.46

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-(4-{[(2E)-3,7-dimetylookta-2,6-dien-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E15, (350 mg, 0,987 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 246 mg (73% wydajności) produktu w postaci oleju.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.33 - 7.24 (m, 2H), 6.91 - 6.83 (m, 2H), 5.48 (td, J = 6.5, 1.1 Hz, 1H), 5.14 - 5.04 (m, 1H), 4.51 (d, J = 6.5 Hz, 2H), 4.05 (ddd, J = 8.6, 6.6, 2.4 Hz, 1H), 2.75 (qd, J = 15.7, 7.6 Hz, 2H), 2.20 - 2.02 (m, 4H), 1.83 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.73 (s, 3H), 1.68 (s, 3H), 1.61 (s, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 176.96, 158.12, 141.31, 132.97, 131.94, 128.41, 123.95, 119.65, 114.92, 79.61,79.13, 65.03, 43.41,39.69, 33.28, 26.44, 25.82, 17.84, 16.78, 3.81.

MS (ESI+): m/z = 363.2 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 375.2 [M+CI]-.

PL 233 938 Β1

Przykład F7: Kwas (3R)-3-(4-{[(2E)-3,7-dimetylookta-2,6-dien-1 -yl]oksy}fenylo)-heks-4-ynowy

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3R)-3-(4-{[(2E)-3,7-dimetylookta-2,6-dien-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E16, (280 mg, 0,790 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 169 mg (63% wydajności) produktu w postaci oleju. Dane spektralne identyczne z Przykładem F6.

Przykład F8: Kwas (3S)-3-(4-{[(3R)-3,7-dimetylookta-6-en-1 -yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-(4-{[(3R)-3,7-dimetylookta-6-en-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E18, (300 mg, 0,842 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 190 mg (66% wydajności) produktu w postaci oleju.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.32 - 7.23 (m, 2H), 6.88 - 6.80 (m, 2H), 5.15 - 5.06 (m, 1H), 4.10 3.92 (m, 3H), 2.75 (ddd, J = 22.4, 15.7, 7.6 Hz, 2H), 2.10 - 1.91 (m, 2H), 1.83 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.88 - 1.75 (m, 1H), 1.68 (d, J = 1.1 Hz, 3H), 1.60 (d, J = 0.8 Hz, 3H), 1.74 - 1.50 (m, 2H), 1.46 - 1.32 (m, 1H), 1.28 - 1.14 (m, 1H), 0.94 (d, J = 6.5 Hz, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 177.23, 158.38, 132.89, 131.40, 128.41, 124.84, 114.77, 79.63, 79.12, 66.46, 43.46, 37.28, 36.30, 33.29, 29.69, 25.84, 25.60, 19.69, 17.80, 3.78.

MS (ESI+): m/z = 365.2 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 377.2 [M+CI]-.

Przykład F9: Kwas (3S)-3-(4-{[(3S)-3,7-dimetylookta-6-en-1 -yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-(4-{[(3S)-3,7-dimetylookta-6-en-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E19, (300 mg, 0,842 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 170 mg (59% wydajności) produktu w postaci oleju. Dane spektralne identyczne z Przykładem F8.

PL 233 938 Β1

Przykład F10: Kwas (3S)-3-(4-{[(2Z)-3,7-dimetylookta-2,6-dien-1 -yl]oksy}fenylo)-heks-4-ynowy ‘OH

C_i2H₁₈O₃ = 340.46

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-(4-{[(2Z)-3,7-dimetylookta-2,6-dien-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E17, (350 mg, 0,987 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 231 mg (69% wydajności) produktu w postaci oleju.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.31 - 7.25 (m, 2H), 6.89 - 6.82 (m, 2H), 5.49 (td, J = 6.7, 1.4 Hz, 1H), 5.16 - 5.05 (m, 1H), 4.48 (dd, J = 6.7, 1.0 Hz, 2H), 4.05 (ddq, J = 8.8, 4.7, 2.3 Hz, 1H), 2.75 (ddd, J = 22.4, 15.7, 7.6 Hz, 2H), 2.17-2.07 (m, 4H), 1.83 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.79 (dd, J = 2.3, 1.0 Hz, 3H), 1.68 (d, J = 0.9 Hz, 3H), 1.60 (d, J = 1.0 Hz, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 177.08, 158.10, 141.71, 132.99, 132.29, 128.41, 123.80, 120.55, 114.91,79.62, 79.13, 64.67, 43.43, 33.28, 32.56, 26.73, 25.83, 23.62, 17.80, 3.76.

MS (ESI+): m/z = 363.2 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 375.2 [M+CI]-.

Przykład F11: Kwas (3R/S)-3-(4-{[(2E,6E)-3,7,11-trimetylododeka-2,6,10-trien-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

ΌΗ (* racemat) C_I7H₃₆O₃ = 408.57

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3R/S)-3-(4-{[(2E,6E)-3,7,11-trimetylododeka-2,6,10-trien-1-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E20, (198 mg, 0,469 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 42 mg (22% wydajności) racemicznego produktu w postaci oleju.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.34 - 7.23 (m, 2H), 6.93 - 6.81 (m, 2H), 5.48 (dt, J = 6.5, 3.3 Hz, 1H), 5.17 - 5.04 (m, 2H), 4.51 (d, J = 6.5 Hz, 2H), 4.10 - 4.00 (m, 1H), 2.75 (ddd, J = 22.4, 15.7, 7.6 Hz, 2H), 2.20 - 1.93 (m, 8H), 1.83 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.73 (d, J = 1.1 Hz, 3H), 1.68 (d, J = 1.1 Hz, 3H), 1.60 (s, 6H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 176.85, 158.12, 141.34, 135.55, 132.98, 131.45, 128.40, 124.46, 123.83, 119.64, 114.91, 79.61, 79.12, 65.02, 43.40, 39.83, 39.69, 33.28, 26.85, 26.36, 25.83, 17.83, 16.80, 16.16, 3.80.

MS (ESI+): m/z = 431.3 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 443.2 [M+CI]-.

Przykład F12: Kwas (3S)-3-[4-(2-metylopropoksy)fenylo]heks-4-ynowy

OH

C₁₆H_mO₃ = 260.33

PL 233 938 Β1

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-[4-(2-metylopropoksy)fenylo]heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E12, (430 mg, 1,57 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 356 mg (87% wydajności) produktu w postaci amorficznego ciała stałego.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.31 - 7.25 (m, 2H), 6.88 - 6.80 (m, 2H), 4.04 (ddq, J = 9.0, 7.0, 2.3 Hz, 1H), 3.69 (d, J = 6.5 Hz, 2H), 2.75 (ddd, J = 22.4, 15.7, 7.6 Hz, 2H), 2.07 (tq, J = 13.3, 6.6 Hz, 1H), 1.82 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.01 (d, J = 6.7 Hz, 6H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 177.30, 158.52, 132.86, 128.40, 114.79, 79.64, 79.10, 74.64, 43.45, 33.29, 28.40, 19.39, 3.78.

MS (ESI+): m/z = 283.1 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 295.1 [M+CI]-.

Przykład F13: Kwas (3S)-3-(4-{[(2R/S)-3-metylobutan-2-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy (* race mat) C_l7H₁₂O₃= 274.36

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-(4-{[(2R/S)-3-metylobutan-2-yl]oksy}fenylo)heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E33, (360 mg, 1,248 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 266 mg (78% wydajności) produktu w postaci oleju.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.31 - 7.22 (m, 2H), 6.87 - 6.79 (m, 2H), 4.12 - 4.07 (m, 1H), 4.10 (t, J = 6.0, 1H), 2.75 (qd, J= 15.7, 7.6 Hz, 2H), 1.91 (qd, J = 12.5, 6.8 Hz, 1H), 1.83 (d, J = 2.4, 3H), 1.21 (d, J = 6.2 Hz, 3H), 0.96 (dd, J = 8.7, 6.8 Hz, 6H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 177.18, 157.69, 132.78, 128.44, 116.17, 79.68, 79.08, 78.71,43.48, 33.31,33.14, 18.64, 17.89, 16.19, 3.77.

MS (ESI+): m/z = 297.1 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 309.1 [M+CI]-.

Przykład F14: Kwas (3S)-3-{4-[(2R)-butan-2-yloksy]fenylo}heks-4-ynowy

OH

C_ieH_MO₃ = 260.33

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(2R)-butan-2-yloksy]fenylo}heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E34, (400 mg, 1,458 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 345 mg (91% wydajności) produktu w postaci oleju.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.30 - 7.22 (m, 2H), 6.87 - 6.79 (m, 2H), 4.26 (h, J = 6.1 Hz, 1H), 4.04 (ddq, J = 8.8, 4.7, 2.2 Hz, 1H), 2.75 (qd, J = 15.6, 7.6 Hz, 2H), 1.83 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.81-1.52 (m, 2H), 1.27 (d, J = 6.1 Hz, 3H), 0.96 (t, J = 7.4 Hz, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 177.13, 157.51,132.87, 128.45, 116.16, 79.67, 79.09, 75.31,43.47, 33.31,29.35, 19.43, 9.91,3.76.

MS (ESI+): m/z = 283.1 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 395.1 [M+CI]-.

PL 233 938 Β1

Przykład F15: Kwas (3S)-3-{4-[(2S)-butan-2-yloksy]fenylo}heks-4-ynowy o

ΌΗ ^C16^H20°₃ = “0.33

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(2S)-butan-2-yloksy]fenylo}heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E35, (345 mg, 1,262 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 278 mg (85% wydajności) produktu w postaci oleju. Analiza spektralna identyczna z Przykładem F14.

Przykład F16: Kwas (3S)-3-{4-[(2R/S)-pentan-2-yloksy]fenylo}heks-4-ynowy o

OH (* racemat) C₁₂H₂₂O₃ = 274,36

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(2R/S)-pentan-2-yloksy]fenylo}heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E27, (250 mg, 0,867 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 124 mg (52% wydajności) produktu w postaci oleju.

MS (ESI+): m/z = 297.1 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 309.1 [M+CI]-.

Przykład F17: Kwas (3S)-3-[4-(pentan-3-yloksy)fenylo]heks-4-ynowy

ΌΗ

C₁₇H₂₂O₃ = 274.36

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-[4-(pentan-3-yloksy)fenylo]heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E29, (185 mg, 0,641 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 75 mg (43% wydajności) produktu w postaci oleju.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.31 - 7.23 (m, 2H), 6.88 - 6.80 (m, 2H), 4.12 - 3.99 (m, 2H), 2.75 (qd, J = 15.7, 7.6 Hz, 2H), 1.83 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.72 - 1.60 (m, 4H), 0.94 (t, J = 7.4 Hz, 6H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 176.84, 157.98, 132.73, 128.44, 116.16, 80.40, 79.66, 79.10, 43.41, 33.28, 26.21,9.75, 3.81.

MS (ESI+): m/z = 397.1 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 309.1 [M+CI]-.

Przykład F18: Kwas (3S)-3-{4-[(2E)-heks-2-en-1 -yloksy]fenylo}heks-4-ynowy o

ΌΗ

C_leH„O₃= 286,37

PL 233 938 Β1

Produkt został otrzymany stosując warun ki z Przykład u F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(2E)-heks-2-en-1-yloksy]fenylo}heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E24, (240 mg, 0,799 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 149 mg (65% wydajności) produktu w postaci amorficznego ciała stałego.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.31 - 7.24 (m, 2H), 6.90 - 6.83 (m, 2H), 5.89 - 5.77 (m, 1H), 5.74 5.62 (m, 1H), 4.45 (dd, J = 5.8, 1.0 Hz, 2H), 4.04 (ddd, J = 8.7, 6.6, 2.4 Hz, 1H), 2.75 (qd, J = 15.6, 7.6 Hz, 2H), 2.12 - 2.01 (m, 2H), 1.83 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.50 - 1.36 (m, 2H), 0.91 (t, J = 7.4 Hz, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 177.17, 157.98, 135.67, 133.06, 128.41, 125.03, 114.99, 79.57, 79.16, 69.03, 43.44, 34.54, 33.27, 22.27, 13.81, 3.80.

MS (ESI+): m/z = 309.1 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 321.1 [M+CI]-.

Przykład F19: Kwas (3S)-3-{4-[(2E,4E)-heksa-2,4-dien-1 -yloksy]fenylo}heks-4-ynowy

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(2E,4E)-heksa-2,4-dien-1-yloksy]fenylo}heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E26, (6,44 g, 21,6 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 3,3 g (54% wydajności) stałego osadu.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.35 - 7.21 (m, 2H), 6.94 - 6.78 (m, 2H), 6.31 (dd, J = 15.2, 10.6 Hz, 1H), 6.08 (ddd, J = 14.7, 10.5, 1.4 Hz, 1H), 5.86 - 5.65 (m, 2H), 4.52 (d, J = 6.0 Hz, 2H), 4.10 - 3.97 (m, 1H), 2.75 (qd, J = 15.7, 7.6 Hz, 2H), 1.83 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.77 (d, J = 6.7 Hz, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 176.87, 157.95, 133.93, 133.17, 130.87, 130.77, 128.45, 125.09, 115.03, 79.58, 79.19, 68.67, 43.40, 33.30, 18.24, 3.79.

MS (ESI+): m/z = 307.1 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 319.1 [M+CI]-.

Przykład F20: Kwas (3S)-3-[4-(pent-4-en-1 -yloksy)fenylo]heks-4-ynowy

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-[4-(pent-4-en-1-yloksy)fenylo]heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E25, (250 mg, 0,783 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 191 mg (80% wydajności) produktu w postaci amorficznego ciała stałego.

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 176.49, 158.26, 137.94, 133.01, 128.42, 115.30, 114.74, 79.65, 79.07, 67.32, 43.38, 33.28, 30.24, 28.56, 3.79.

MS (ESI+): m/z = 295.1 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 307.1 [M+CI]-.

Przykład F21: Kwas (3S)-3-[4-(pent-3-yn-1 -yloksy)fenylo]heks-4-ynowy

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-[4-(pent-3-yn-1-yloksy)fenylo]heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E22, (90 mg, 0,317 mmola) oraz

PL 233 938 Β1 pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 25 mg (29% wydajności) produktu w postaci amorficznego ciała stałego.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.28 (d, J = 8.7 Hz, 2H), 6.86 (d, J = 8.7 Hz, 2H), 4.09 - 3.99 (m, 3H), 2.75 (qd, J = 15.7, 7.6 Hz, 2H), 2.60 (td, J = 7.2, 2.7 Hz, 2H), 1.83 (d, J = 2.3 Hz, 3H), 1.79 (t, J = 2.5Hz, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 176.64, 157.83, 133.41,128.50, 114.95, 79.57, 79.21,77.47, 75.18, 66.85, 43.34, 33.32, 19.95, 3.78, 3.64.

MS (ESI+): m/z = 293.1 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 305.1 [M+CI]-.

Przykład F22: Kwas (3S)-3-[4-(pent-2-yn-1 -yloksy)fenylo]heks-4-ynowy

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-[4-(pent-2-yn-1-yloksy)fenylo]heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E23, (130 mg, 0,458 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 70 mg (60% wydajności) produktu w postaci ciała stałego.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.34 - 7.27 (m, 2H), 6.96 - 6.88 (m, 2H), 4.64 (t, J = 2.1 Hz, 2H), 4.05 (ddd, J = 8.6, 6.6, 2.4 Hz, 1H), 2.75 (qd, J= 15.7, 7.6 Hz, 2H), 2.23 (qt, J = 7.4, 2.1 Hz, 2H), 1.83 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.14 (t, J= 7.5 Hz, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 177.27, 157.12, 133.62, 128.41,115.13, 89.66, 79.49, 79.23, 74.32, 56.68, 43.42, 33.26, 13.72, 12.63, 3.78.

MS (ESI+): m/z = 293.1 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 305.1 [M+CI]-.

Przykład F23: Kwas (3R/S)-3-[4-(3-metylobutoksy)fenylo]heks-4-ynowy

(* racemat) C_l7H₂₂O., e 274.36

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester 3-metylobutylowy kwasu (3R/S)-3-[4-(3-metylobutoksy)fenylo]heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E38, (327 mg, 0,949 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 210 mg (81% wydajności) racemicznego produktu w postaci stałej. Analiza spektralna identyczna z Przykładem F24.

Przykład F24: Kwas (3S)-3-[4-(3-metylobutoksy)fenylo]heks-4-ynowy

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-[4-(3-metylobutoksy)fenylo]heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E4, (2,47 g, 8,56 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 1,8 g (77% wydajności) produktu w postaci krystalicznego ciała stałego (temp, topnienia: 26,4-27,1 °C, po rekrystalizacji z n-pentanu).

PL 233 938 Β1 ¹H NMR (300 MHz, CDCI₃) δ: 7.27 (d, J = 8.7 Hz, 2H), 6.84 (d, J = 8.7 Hz, 2H), 4.13 - 4.00 (m, 1H), 3.96 (t, J = 6.6 Hz, 2H), 2.75 (qd, J = 15.7, 7.6 Hz, 2H), 1.83 (d, J = 2.3 Hz, 3H), 1.97 - 1.74 (m, 1H), 1.66 (q, J = 6.7 Hz, 2H), 0.95 (d, J = 6.6 Hz, 6H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCI3) δ: 177.44, 158.35, 132.84, 128.40, 114.72, 79.61, 79.11,66.50, 43.47,

38.13, 33.25, 25.17, 22.71, 3.79.

MS (ESI+): m/z = 297.1 [M+Na]⁺, 571.3 [2M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 309.1 [M+CI], 547.3 [2M-H]'.

Przykład F25: Kwas (3S)-3-[4-(2-etylobutoksy)fenylo]heks-4-ynowy o

OH

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-[4-(2-etylobutoksy)fenylo]heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E9, (350 mg, 1,15 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 290 mg (87% wydajności) produktu w postaci oleju.

¹H NMR (300 MHz, CDCI3) δ: 7.32 - 7.23 (m, 2H), 6.89 - 6.81 (m, 2H), 4.09 - 3.99 (m, 1H), 3.82 (d, J = 5.7 Hz, 2H), 2.75 (qd, J = 15.7, 7.6 Hz, 2H), 1.83 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.71 - 1.58 (m, 1H), 1.55 1.36 (m, 4H), 0.92 (t, J = 7.4 Hz, 6H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCI3) δ: 176.92, 158.64, 132.77, 128.39, 114.75, 79.65, 79.10, 70.28, 43.40, 41.04, 33.29, 23.51, 11.27, 3.81.

MS (ESI+): m/z = 311.2 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 323.1 [M+CI]-.

Przykład F26: Kwas (3R/S)-3-[4-(2,2-dimetylopropoksy)fenylo]heks-4-ynowy

OH (* racemat) C_ł7H₂₂O₃= 274.36

Otrzymany w Przykładzie I25 1,3-diester metylowy kwasu 2-[(1R/S)-1-[4-(2,2-dimetylopropoksy)fenylo]but-2-yn-1-ylo]propanodiowego (730 mg, 2,29 mmola) rozpuszczono w 40 ml toluenu i mieszano oraz ogrzewano w temperaturze 100°C przez 18 godzin. Po odparowaniu pozostałość oczyszczano chromatograficznie (żel krzemionkowy 60, uziarnienie 230-400 mesh, faza: heptan-octan etylu od 5:1 do 1:1). Uzyskano 195 mg racemicznego produktu (30% wydajności) w postaci bezbarwnego wosku.

¹H NMR (300 MHz, CDCI3) δ: 7.34 - 7.22 (m, 2H), 6.90 - 6.80 (m, 2H), 4.10 - 3.98 (m, 1H), 3.56 (s, 2H), 2.75 (qd, J= 15.7, 7.6 Hz, 2H), 1.83 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.02 (s, 9H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCI3) δ: 177.30, 158.87, 132.76, 128.37, 114.75, 79.65, 79.08, 78.04, 43.43, 33.28, 32.01,26.75, 3.80.

MS (ESI+): m/z = 297.2 [M+Na]⁺, 571.3 [2M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 273.1 [M-H]-, 309.1 [M+CI]-, 547.3 [2M-H]-.

PL 233 938 Β1

Przykład F27: Kwas (3S)-3-[4-(3,3-dimetylobutoksy)fenylo]heks-4-ynowy

Ε,.Η,,Ο, = ²⁸8-38

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-[4-(3,3-dimetylobutoksy)fenylo]heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E30, (120 mg, 0,397 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 60 mg (53% wydajności) produktu w postaci oleju.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.34 - 7.23 (m, 2H), 6.92 - 6.80 (m, 2H), 4.09 - 3.95 (m, 1H), 4.00 (t, J = 9.0 Hz, 2H), 2.75 (qd, J = 15.7, 7.6 Hz, 2H), 1.83 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.71 (t, J = 7.3 Hz, 2H), 0.98 (s, 9H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 176.94, 158.31,132.87, 128.43, 114.77, 79.64, 79.13, 65.51,43.42, 42.55, 33.31,29.94, 29.89, 3.79.

MS (ESI+): m/z = 311.2 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 323.1 [M+CI]-.

Przykład F28: Kwas (3S)-3-{4-[(3-metylobut-2-en-1 -yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowy

C₁₇H_MO₃ = 272.34

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(3-metylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E5, (3,93 g, 13,7 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 1,65 g (44% wydajności) produktu w postaci krystalicznego ciała stałego (temp, topnienia: 52,1-53,1 °C, po rekrystalizacji z n-pentanu).

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.33 - 7.26 (m, 2H), 6.90 - 6.82 (m, 2H), 5.55 - 5.42 (m, 1H), 4.49 (d, J = 6.7 Hz, 2H), 4.10 - 3.98 (m, 1H), 2.75 (qd, J= 15.7, 7.6 Hz, 2H), 1.83 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.79 (s, 3H), 1.73 (s, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 176.49, 158.16, 138.19, 133.06, 128.43, 119.93, 114.96, 79.66,

79.14, 65.00, 43.37, 33.34, 25.93, 18.31,3.77.

MS (ESI+): m/z = 295.1 [M+Na]⁺, 567.2 [2M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 307.1 [M+CI]-.

Przykład F29: Kwas (3R)-3-{4-[(3-metylobut-2-en-1 -yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowy

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3R)-3-{4-[(3-metylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E6, (300 mg, 1,05 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 198 mg (69% wydajności) produktu w postaci ciała stałego. Analiza spektralna identyczna z Przykładem F28.

PL 233 938 Β1

Przykład F30: Kwas (3S)-3-{4-[(3-metylobut-3-en-1 -yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowy

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(3-metylobut-3-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E32, (370 mg, 1,29 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 275 mg (78% wydajności) produktu w postaci oleju.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.32 - 7.25 (m, 2H), 6.89 - 6.81 (m, 2H), 4.86 - 4.75 (m, 2H), 4.06 (t, J = 9.0 Hz, 2H), 4.10 - 4.00 (m, 1H), 2.75 (qd, J= 15.7, 7.6 Hz, 2H), 2.48 (t, J = 6.8 Hz, 2H), 1.83 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.81-1.78 (m, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 177.18, 158.15, 142.33, 133.10, 128.44, 114.85, 112.10, 79.60,

79.15, 66.68, 43.44, 37.34, 33.29, 22.96, 3.79.

MS (ESI+): m/z = 295.1 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 307.1 [M+CI]-.

Przykład F31: Kwas (3R)-3-{2-fluoro-4-[(3-metylobut-2-en-1 -yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowy

C₁₇H₁₉FO₃ = 290.33

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3R)-3-{2-fluoro-4-[(3-metylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E7, (32 mg, 0,105 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 25 mg (80% wydajności) produktu w postaci oleju.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.41 (t, J = 8.8 Hz, 1H), 6.69 (dd, J = 8.6, 2.5 Hz, 1H), 6.60 (dd, J = 12.2, 2.5 Hz, 1H), 5.52 - 5.41 (m, 1H), 4.47 (d, J = 6.7 Hz, 2H), 4.31 (ddd, J = 8.6, 6.2, 2.4 Hz, 1H), 2.84 - 2.68 (m, 2H), 1.84 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.80 (s, 3H), 1.74 (s, 3H).

¹⁹F NMR (282 MHz, CDCb) δ: -121.21 (dd, J = 12.2, 9.0 Hz).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 176.98, 160.50 (d, Jc-f = 244.5 Hz), 159.43 (d, Jc-f = 10.9 Hz), 138.79, 129.72 (d, Jc-f = 5.9 Hz), 119.45 (d, Jc-f = 14.3 Hz), 119.31, 110.81 (d, Jc-f = 2.8 Hz), 102.43 (d, Jc-f = 25.1 Hz), 79.15, 78.33, 65.25, 41.62, 27.39, 27.37 (d, Jc-f = 2.7 Hz), 18.33, 3.77.

MS (ESI+): m/z = 313.1 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 325.1 [M+CI]-.

Przykład F32: Kwas (3S)-3-{2-fluoro-4-[(3-metylobut-2-en-1 -yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowy

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-{2-fluoro-4-[(3-metylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E8, (44 mg, 0,145 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 32 mg (78% wydajności) produktu w postaci oleju. Analiza spektralna identyczna z Przykładem F31.

PL 233 938 Β1

Przykład F33: Kwas (3S)-3-{4-[(2,3-dimetylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowy

^ει.^Η22θ3 = 286.37

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(2,3-dimetylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E21, (1,0 g, 3,33 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 766 mg (80% wydajności) produktu w postaci oleju.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.36 - 7.22 (m, 2H), 6.91 - 6.80 (m, 2H), 4.47 (s, 2H), 4.14 - 3.94 (m, 1H), 2.75 (qd, J = 15.6, 7.5 Hz, 2H), 1.82 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.77 (s, 6H), 1.74 (s, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 176.28, 158.64, 133.07, 131.04, 128.41, 124.16, 115.07, 79.72, 79.14, 69.49, 43.35, 33.40, 21.09, 20.37, 16.79, 3.74.

MS (ESI+): m/z = 309.1 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 321.1 [M+CI]-.

Przykład F34: Kwas (3S)-3-{4-[(2R/S)-2-metylobutoksy]fenylo}heks-4-ynowy

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(2R/S)-2-metylobutoksy]fenylo}heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E13, (250 mg, 0,867 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 156 mg (66% wydajności) produktu w postaci oleju.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.31 - 7.24 (m, 2H), 6.88 - 6.81 (m, 2H), 4.10 - 3.99 (m, 1H), 3.75 (ddd, J = 26.8, 9.0, 6.3 Hz, 2H), 2.75 (qd, J = 15.7, 7.6 Hz, 2H), 1.92 - 1.77 (m, 1H), 1.83 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.64- 1.48 (m, 1H), 1.33-1.17 (m, 1H), 1.00 (d, J = 6.7 Hz, 3H), 0.94 (t, J = 7.5 Hz, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 177.13, 158.56, 132.80, 128.40, 114.76, 79.63, 79.10, 73.05, 43.43, 34.85, 33.28, 26.28, 16.68, 11.45, 3.80.

MS (ESI+): m/z = 297.1 [M+Na]⁺, 313.1 [M+K]⁺, 571.3 [2M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 273.1 [M-H]-, 309.1 [M+CI]-, 547.3 [2M-H]-.

Przykład F35: Kwas (3S)-3-{4-[(2S)-2-metylobutoksy]fenylo}heks-4-ynowy

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(2S)-2-metylobutoksy]fenylo}heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E14, (130 mg, 0,451 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 93 mg (75% wydajności) produktu w postaci oleju. Dane spektralne identyczne z Przykładem F34.

PL 233 938 Β1

Przykład F36: Kwas (3S)-3-{4-[(2R/S)-2,3-dimetylobutoksy]fenylo}heks-4-ynowy

(* racemat) C_lgH„O₃ = 288.38

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-[(2R/S)-2,3-dimetylobutoksy]fenylo}heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E31, (1200 mg, 3,97 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 923 mg (81% wydajności) produktu w postaci oleju.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.31 - 7.25 (m, 2H), 6.88 - 6.81 (m, 2H), 4.04 (ddq, J = 8.9, 4.7, 2.3 Hz, 1H), 3.92 - 3.83 (m, 1H), 3.78 - 3.68 (m, 1H), 2.75 (qd, J = 15.7, 7.6 Hz, 2H), 1.83 (d, J = 2.4 Hz, 3H), 1.88 - 1.73 (m, 2H), 0.95 (dd, J = 6.6, 2.0 Hz, 6H), 0.88 (d, J = 6.6 Hz, 3H).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 177.19, 158.57, 132.83, 128.40, 114.79, 79.65, 79.10, 71.72, 43.44, 38.80, 33.30, 29.44, 20.63, 18.38, 13.22, 3.79.

MS (ESI+): m/z = 311.1 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 323.1 [M+CI]-.

Przykład F37: Kwas (3S)-3-(4-{[(3R/S)-3-metylopentyl]oksy}fenylo)heks-4-ynowy

(* racemat) C_1BH_I4O₃ = 288.38

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-(4-{[(3R/S)-3-metylopentyl]oksy}fenylo)heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E28, (300 mg, 0,992 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 228 mg (80% wydajności) produktu w postaci oleju.

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 176.84, 158.37, 132.87, 128.41,114.74, 79.64, 79.10, 66.50, 43.41, 35.96, 33.29, 31.54, 29.65, 19.27, 11.40, 3.80.

MS (ESI+): m/z = 311.1 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 323.1 [M+CI]-.

Przykład F38: Kwas (3S)-3-[4-(4,4,4-trifluorobutoksy)fenylo]heks-4-ynowy

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-[4-(4,4,4-trifluorobutoksy)fenylo]heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E10, (300 mg, 0,914 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 203 mg (71% wydajności) produktu w postaci ciała stałego.

MS (ESI+): m/z = 337.1 [M+Na]⁺. MS (ESI-): m/z = 349.1 [M+CI]-.

PL 233 938 Β1

Przykład F39: Kwas (3S)-3-{4-[(5,5,5-trifluoropentyl)oksy]fenylo}heks-4-ynowy

Produkt został otrzymany stosując warunki z Przykładu F1, ester metylowy kwasu (3S)-3-{4-(5,5,5-trifluoropentyl)oksy]fenylo}heks-4-ynowego, uzyskany w Przykładzie E11, (450 mg, 1,314 mmola) oraz pozostałe reagenty i rozpuszczalniki użyte w odpowiedniej proporcji. Otrzymano 380 mg (88% wydajności) produktu w postaci amorficznego ciała stałego.

¹H NMR (300 MHz, CDCb) δ: 7.29 (t, J = 8.6 Hz, 2H), 6.84 (d, J = 8.7 Hz, 2H), 4.11 - 4.00 (m, 1H), 3.96 (t, J= 5.8 Hz, 2H), 2.75 (qd, J= 15.7, 7.6 Hz, 2H), 2.26 - 2.06 (m, 2H), 1.83 (d, J = 2.3 Hz, 3H), 1.93- 1.67 (m, 4H).

¹⁹F NMR (282 MHz, CDCb) δ: -66.36 (t, J= 10.9 Hz).

¹³C NMR (75 MHz, CDCb) δ: 177.10, 158.06, 133.24, 128.51,127.24 (q, Jc-f = 274.5 Hz), 114.70, 79.54, 79.20, 67.30, 43.30, 33.46 (q, Jc-f = 27.5 Hz), 33.27, 28.45, 19.05 (q, Jc-f = 3.1 Hz), 3.79.

MS (ESI+): m/z = 351.1 [M+Na]⁺. 367.1 [M+K]⁺. MS (ESI-): m/z = 327.1 [M-H]^-. 363.1 [M+CI]-, 655.2 [2M-H]-.

Przykład S1: Sól wapniowa kwasu (3S)-3-{4-[(2,3-dimetylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowego

C»H„CaO₆ = 610.79

Kwas (3S)-3-{4-[(2,3-dimetylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowy, uzyskany w Przykładzie 33, w warunkach normalnych jako olej, (3,52 g, 12,3 mmola) zostałrozpuszczony w wodzie (49 ml) w trakcie mieszania w temperaturze pokojowej i dodawania monowodzianu wodorotlenku litu (0,54 g, 12,9 mmola). Roztwór soli litowej ochłodzono do 15°C i w trakcie intensywnego mieszania dodano zimny (0°C) roztwór chlorku wapnia (0,72 g, 6,51 mmola) w 14 ml wody. Utworzony osad odsączono, przemyto lodowatą wodą i suszono pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymano ilościowo (3,179 g) bezbarwny osad, który topi się z rozkładem w zakresie 220-240°C.

Przykład S2: Sól te/Y-butyloamoniowa kwasu (3S)-3-{4-[(2,3-dimetylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowego

C₂₁H„NO₃ = 359.50

Kwas (3S)-3-{4-[(2,3-dimetylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowy, uzyskany w Przykładzie 33, w warunkach normalnych jako olej, (300 mg, 1,05 mmola) został rozpuszczony w 5 ml toluenu i w trakcie mieszania w temperaturze pokojowej dodano rozwór te/Y-butyloaminy (0,111 ml, 1,05 mola)

PL 233 938 Β1 w 5 ml acetonu. Osad pozostawia się do pełnego ukształtowania na 18 godzin (sezonowanie) po czym odsącza się na szklanym spieku, przemywa zimną mieszaniną toluenu i acetonu w proporcji 1:1, n-pentanem i suszy pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymano 321 mg (85% wydajności) bezbarwnego kryształu, którego temperatura topnienia wynosi 151,6-152,9°C (z rozkładem).

Przykład S3: Sól (1R,2S)-1-Amino-2-indanolowa kwasu (3S)-3-{4-[(2,3-dimetylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowego

C„H₃₃NO₄ = 435.56

Kwas (3S)-3-{4-[(2,3-dimetylobut-2-en-1-yl)oksy]fenylo}heks-4-ynowy, uzyskany w Przykładzie 33, w warunkach normalnych jako olej, (300 mg, 1,05 mmola) został rozpuszczony w 10 ml acetonitrylu i w trakcie mieszania dodano ciepły (50°C) rozwór (1R,2S)-1-amino-2-indanolu (150 mg, 0,985 mmola) w 5 ml acetonitrylu. Po 5 minutach mieszania, w miarę jak mieszanina reakcyjna osiąga temperaturę otoczenia tworzy osad, który odsącza się na szklanym spieku, przemywa zimnym acetonitrylem, n-pentanem i suszy pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymano 252 mg (55% wydajności) bezbarwnego kryształu, którego temperatura topnienia wynosi 137,8-139,1 °C (z rozkładem).

Działanie biologiczne związków:

Eksperyment B1: Analiza aktywacji receptora - pomiar stężenia jonów wapnia

Badanie aktywności agonistów receptora GPR40 prowadzone było na komercyjnej linii komórkowej CHO-K1 z nadekspresją ludzkiego receptora GPR40 oraz białka luminescencyjnego akworyny (Perkin Elmer), którego luminescencja wzrasta znacznie po związaniu jonów wapnia. Komórki zebrane z pasażu w ilości 2x10⁶ inkubowano 3 h w roztworze HBSS (GIBCO) z dodatkiem 0,015% BSA oraz 5 μΜ koelenterazyny (Promega), która stanowi grupę prostetyczną akworyny, niezbędną do reakcji bioluminescencji. Następnie komórki dozowane były przy użyciu dyspensera w ilości 5x10³ komórek/dołek do umieszczonej w komorze pomiarowej luminometru płytki wielodołkowej, w której uprzednio zostały przygotowane 2 x stężone roztwory testowanych związków chemicznych w buforze reakcyjnym HBSS w zakresie stężeń 0,01-10 μΜ. W wyniku pomiaru uzyskuje się krzywe zmian luminescencji komórek w czasie, których integracja pozwala obliczyć relatywną ilość jonów wapnia, która została uwolniona do cytozolu. Związki, które silnie aktywują receptor powodują wyrzut dużej ilości jonów wapnia do cytozolu i silną luminescencję komórek. Z uzyskanych wyników wyznaczono krzywe, które pozwalają wyznaczyć wartości EC50. Wyniki uzyskane w teście wyraża się jako procent aktywacji układu badawczego wywołanej przez wysokie stężenie kontroli pozytywnej - kwasu alfa-linolenowego.

Tak więc na podstawie wyznaczonych wartości EC50 można porównać bezpośrednio związki według wynalazku oraz związki referencyjne, np. przedstawione w Tabeli 2:

PL 233 938 Β1

TABELA 2:

Numer Przyktadu	Struktura	Wartość EC50 [nM]
R1	TAK-875 (fasiglifam) o^{x X}O \ _Λ ^-COOH C„H„O₇S = 524.63	320
R2	AMG-837	COOH 438.44	141
S1		\|\|\| o γχτ¹· C_J6H„CaO₆ = 610.79	Ca²’ 2	77

Ze względu na zmienne warunki otoczenia wykonywanego wielokrotnie Eksperymentu B1 oraz aby uniknąć ciągłego tabelarycznego odwoływania się do związków referencyjnych, aktywność związków według wynalazku została wyrażona według poniższego równania jako wartość %Ptak-87s:

EC50 TAK - 875 %PtAK-875 ~ rr----7--7--J------ ^X 1θθ%

EC50 Związku badanego

Powyższe równanie przedstawia więc, wyrażony w procentach, wzrost lub spadek aktywności związku według wynalazku w odniesieniu do związku referencyjnego, jakim jest związek TAK-875 (fasiglifam, Związek R1).

Poniższa Tabela 3 przedstawia uzyskane wartości %Ptak-875 dla związków z wynalazku, przy czym użyte oznaczenia (A), (B), (C), (D), (E) oznaczają następujące zakresy wartości %Ptak-87s:

(A) : > 120% Ptak-875 (B) : 81-120% Ptak-875 (C) : 51-80% Ptak-875 (D) : 21-50% Ptak-875 (E) : < 20% Ptak-875

Tabela 3 przedstawia jednocześnie, wyrażony w procentach, spadek masy cząsteczkowej (molowej, MW) związków według wynalazku w odniesieniu do związku referencyjnego, jakim jest związek TAK-875 (fasiglifam, Związek R1).

PL 233 938 Β1

PL 233 938 Β1 cd. tabeli 3

F6	C₂₂H_ISO₃ = 340.46	1 0 La„	A	-35,1%
n	^c12^H2B°3 = 340.46	0 'Ks^Loh	E	-35,1%
F8	C_mH₃₀O, = 342.4	1 o ^A_o„	B	-34,7%
F9	^C22^H _M°3= 3⁴²«	i 0 7	B	-34,7%
F10	^C22^H _Ie ^O3 = 341	'^Χ^·ΟΗ 3.46	C	-35,1%
F11	H o .. JE * ϋ 1 1 1 ίι oh {* racemat) C₂₇H_3SO₃ = 408.57	D	-22,1%
F12	lit o C,₆H_I0O₃ = 260.33	A	-50,4%

PL 233 938 Β1 cd. tabeli 3

F13	I (* racemat'	I . ^’-'Χ'ΌΗ C₁₇H₂jO₃ = 274.36	A	-47,7%
F14	I UJU C_lsH_2O0₃=2	0 .60.33	A	-50,4%
F15	I C_l6H₂₀O₃ = 2	0 ί 60.33	A	-50,4%
F16	Jt* \ (* racemat) C	,,H„(	I 0 >₃ = 274.36	A	-47,7%
F17	c„h₂₂o₃ =	0 '^X^^SOH 274.36	E	-47,7%
F18	I C₁₈H„O₃ = 2	I 0 86.37	A	-45,4%
F19	I C₁₈H₂₀O₃ = 284	I o 35	A	-45,8%

PL 233 938 Β1

Eksperyment B2: Glukozozależne wydzielanie insuliny na komórkach mysiej insulinomy MIN6.

Komórki MIN6 (mysia insulinoma) wysiano na płytce pokrytej PDL(poli-D-lizyną) w gęstości 5x10⁵/dołek i hodowano przez 48 godzin. Po upływie 48 h komórki były płukane 2x buforem KRBH (119 mM NaCI, 4,7 mM KOI, 1,2 mM KH2PO4,1,16 mM MgCb, 10 mM HEPES, 2,5 mM CaCI₂, 25,5 mM NaHCO₃, 0,1% BSA, pH 7,4) i inkubowane w buforze KRBH z dodatkiem 2 mM glukozy przez 2 h tak, żeby obniżyć wewnątrzkomórkowe stężenie glukozy. Związki badane były rozcieńczane do stężenia 10-40 uM w buforze KRBH z dodatkiem 20 mM glukozy a następnie dodawane do komórek i inkubowane przez 1 h w celu indukcji wydzielania insuliny. Kontrolę negatywną eksperymentu stanowi bufor KRBH

PL 233 938 Β1 z 2 mM glukozą. Stężenie wydzielonej insuliny oznaczane było przy pomocy kitu ELISA (Mercodia). Wyniki eksperymentu przedstawiono w Tabeli 4.

Tabela 4 przedstawia wartość MIN6insuiin @10uM dla wybranych związków z wynalazku. Wartość MIN6insuiin @10uM przedstawia krotność korzystnego wzrostu wyrzutu insuliny w odniesieniu do eksperymentu kontrolnego po dodaniu 10 uM porcji badanego związku.

Eksperyment B3: Test tolerancji glukozy in vivo wykonany na szczurach.

Aby ocenić wpływ związków na obniżenie glikemii in vivo przeprowadzono test tolerancji glukozy (TTG). Badanie przeprowadzono na samcach szczurów stada outbredowego Wistar HAN Crl:WI (HAN) z hodowli Charles River, masa ciała ok. 250-300 g, wiek 8-10 tyg. Szczury były głodzone przez 12 h (ze swobodnym dostępem do wody).

W punkcie czasowym t=0 otrzymały jednorazową dawkę związku podaną doustnie (sondą do żołądka) a następnie od razu (t=0) oraz po 6 h (t=6 h) dootrzewnowo (i.p.) bolus glukozy w dawce 2 mg/kg. W kolejnych punktach czasowych t=0 (bezpośrednio przed doustnym podaniem preparatów oraz przed dootrzewnowym podaniem glukozy, 0,25; 0,5; 1,2, 2,5; 3; 6; 6,25; 6,5; 7; 8; 9 h od każdego

PL 233 938 Β1 szczura została pobrana krew z żyły ogonowej do oznaczeń stężenia glukozy za pomocą glukometru Accu-chek (Roche Diagnost) oraz dodatkowo w czasie t=0,25; 0,5; 1,2, 2,5; 3 h krew z żyły ogonowej do oznaczeń stężenia insuliny testem ELISA (Mercodia).

Związki zostały przygotowane w nośniku 5% DMSO/40% PEG300/55% PBS i podane w dawce 10 mg/kg m.c. w objętości 0,5 ml/100 g m.c. szczura. Po 4 h od podania związku zwierzęta otrzymały standardowy pokarm do klatek. Zmniejszenie wartości AUC dla stężenia glukozy we krwi zostało zmierzone, a wyniki dla wybranych związków z wynalazku są przedstawione w Tabeli 5. Analizy dokonano w programie GraphPad prism.

TABELA 5:

Numer Przykładu	Struktura	Wartości AUC glukozy (0-540 min.)	Wartości AUC insuliny (0-180 min.)
-	Nośnik	44940,4	37,8
R1	TAK-875 (fastglifam) ^{0 0} *—COOH C_2gH₃₂O₇S = 524.63	30950,6	210,5
F6	II 0 i JL ij^⁰ C_aiH_2BO₃ =	25184,1	492,5
F24	I ^17^22θ3 ⁼	I 0 274.36	24289,7	329,0
F28	l ^C1,^H2O°3 = 27	I 0 2.34	28377,4	499,2
F33	I	I 0 La„ 286.37	19393,1	519,1

PL 233 938 Β1

Eksperyment B4: Inhibicja transporterów kwasów żółciowych w wątrobie.

Aby sprawdzić wpływ związku wiodącego na zahamowanie transporterów kwasów żółciowych i bilirubiny w wątrobie i porównać wyniki ze związkiem TAK-875, który znany jest z właściwości hepatotoksycznych w tym m.in. hamowania transporterów kwasów żółciowych w niskich stężeniach wykonano testy w firmie SOLVO Biotechnology. Przebadano związek wiodący na panelu 10 transporterów: BSEP, MRP2, MRP3, MRP4 testem inhibicji transportu pęcherzykowego (vesicular transport inhibition assay) oraz NTCP, OAT1, OAT2v1, OATP1A2, OATP1B1, OATP1B3 testem inhibicji wychwytu transportera (uptake s transporter inhibition assays).

Test inhibicji transportu pęcherzykowego przeprowadzono na pęcherzykach błonowych wyizolowanych ze ssaczych komórek HEK293 z nadekspresją ludzkich transporterów ABC. Związki były inkubowane z pęcherzykami oraz substratami dla badanych transporterów. Inkubację przeprowadzono w obecności 4 mM ATP lub AMP w celu rozróżnienia pomiędzy wychwytem za pośrednictwem transportera i pasywną dyfuzją do pęcherzyków. W przypadku MRP2 i MRP3 reakcje prowadzono w obecności 2 mM glutationu. Związki dodano do mieszaniny reakcyjnej w 0,75 μΙ rozpuszczalnika (1% końcowej objętości inkubacji). Mieszaniny reakcyjne preinkubowano przez 15 minut w 37±1°C. Reakcje rozpoczęto przez dodanie 25 μ112 mM MgATP (lub 12 mM AMP w buforze testowym, jako kontrola tła), wstępnie inkubowanych oddzielnie. Reakcje zatrzymano przez dodanie 200 μΙ lodowatego buforu do płukania i natychmiastową filtrację przez filtry z włókna szklanego zamontowane na 96-dołkowej płytce filtracyjnej. Filtry przepłukano (5 x200 μΙ lodowatego buforu do płukania), wysuszono i ilość substratu wewnątrz p rzef i Itrowa nych pęcherzyków określono metodą zliczania scyntylacyjnego w cieczy.

Test inhibicji wychwytu transportera przeprowadzono na komórkach ssaczych HEK293 z nadekspresją danego transportera. Komórki hodowano w 37±1°C i wysiewano na standardowe 96-dołkowe płytki do hodowli tkankowej w ilości 1x10⁵/dołek. Przed eksperymentem podłoże usunięto i komórki przemyto dwukrotnie 100 μΙ odpowiedniego buforu (HK pH 7,4 dla OATP1B1 i HBSS pH 7,4 dla NTCP, OAT1, OAT2v1, OATP1A2, OATP1B3). Doświadczenia z wychwytywaniem przeprowadzono w 37±1 °C w 50 μΙ odpowiedniego buforu zawierającego znakowany substrat i badany związek lub rozpuszczalnik. Stężenie rozpuszczalnika organicznego było takie samo we wszystkich dołkach i nie przekraczało 1,5% (v/v). Po doświadczeniu komórki przemyto dwukrotnie 100 μΙ zimnego odpowiedniego buforu i poddano lizie z 50 μΙ 0,1 M NaOH. Transport znakowanego radioaktywnie substratu oznaczano przez pomiar na liczniku scyntylacyjnym. Wyniki eksperymentu przedstawiono w Tabeli 6.

TABELA 6:

Transporter	IC50
Przykład S1: II 0 L ^Ca2 L J 2 C^H.jCaO* = 610.79	Związek R1: ΤΑΚ-Β75 (fasiglifam) ° COOH Cj₉H„O,S = S24.63
MRP2	n.d. *	48,1 μΜ
MRP3	n.d. *	31,8 μΜ
MRP4	131 μΜ	6,9 μΜ
BSEP	>100 uM	30 uM
OAT1	245 μΜ	34,8 μΜ
OAT2v1	>300 μΜ	62,8 μΜ
OATP1A2	118 μΜ	10,6 μΜ
OATP1B1	17,9 μΜ	0,49 μΜ
OATP1B3	42,9 μΜ	3,44 μΜ
NTCP	46,8 μΜ	53,1 μΜ

* Wartość n.d. oznacza brak inhibicji określonego receptora do poziomu stężenia 100 μΜ związku badanego.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Związek o wzorze ogólnym (I)

(l) w którym:

- R oznacza:

prostą lub rozgałęzioną, pierwszorzędową lub drugorzędową acykliczną grupę węglowodorową C3-C15, która może być nasycona lub nienasycona, lub prostą lub rozgałęzioną, pierwszorzędową lub drugorzędową acykliczną grupę węglowodorową C3-C15, która może być nasycona lub nienasycona i w której jeden lub więcej niż jeden z atomów wodoru jest zastąpione atomem fluoru;

- X oznacza atom wodoru lub atom chlorowca, oraz jego sole, zwłaszcza sole dopuszczalne farmaceutycznie, z wyłączeniem kwasu 3-(4-{[(2E,3Z)-2-propylidenopent-3-en-1-yl]oksy}fenylo)-heks-4-yn owego.
2. Związek według zastrz. 1, w którym R oznacza prostą lub rozgałęzioną nasyconą acykliczną grupę węglowodorową C3-C15, zwłaszcza C4-C12, która może być nasycona lub nienasycona.
3. Związek według zastrz. 2, w którym R oznacza prostą nasyconą acykliczną grupę węglowodorową C3-C15, zwłaszcza C4-C12.
4. Związek według zastrz. 2, w którym R oznacza rozgałęzioną nasyconą acykliczną grupę węglowodorową C3-C15, zwłaszcza C4-C12.
5. Związek według zastrz. 1, w którym R oznacza prostą nienasyconą acykliczną grupę węglowodorową C3-C15, zwłaszcza C4-C12.
6. Związek według zastrz. 5, w którym R oznacza rozgałęzioną nienasyconą acykliczną grupę węglowodorową C3-C15, zwłaszcza C4-C12.
7. Związek według zastrz. 1, w którym R oznacza prostą łub rozgałęzioną, pierwszorzędową lub drugorzędową acykliczną grupę węglowodorową C3-C15, zwłaszcza C4-C12, która może być nasycona lub nienasycona i w której jeden lub więcej niż jeden z atomów wodoru jest zastąpione atomem fluoru.
8. Związek według zastrz. 7, w którym R oznacza prostą nasyconą acykliczną grupę węglowodorową C3-C15, zwłaszcza C4-C12.
9. Związek według zastrz. 7, w którym R oznacza rozgałęzioną nasyconą acykliczną grupę węglowodorową C3-C15, zwłaszcza C4-C12.
10. Związek według zastrz. 7, w którym R oznacza prostą nienasyconą acykliczną grupę węglowodorową C3-C15, zwłaszcza C4-C12.
11. Związek według zastrz. 7, w którym R oznacza rozgałęzioną nienasyconą acykliczną grupę węglowodorową C3-C15, zwłaszcza C4-C12.
12. Związek według któregokolwiek z zastrz. 1 do 11, w którym X oznacza atom wodoru.
13. Związek według któregokolwiek z zastrz. 1 do 11, w którym X oznacza atom chlorowca, w szczególności atom fluoru.
14. Związek o wzorze (I) według któregokolwiek z zastrz. 1 do stosowania jako lek.