PL240029B1

PL240029B1 - N owe ciecze jonowe z kationem 1-alkilo-1-azonia-4-azabicyklo[ 2.2.2]oktanu oraz anionem pochodzenia naturalnego, sposób ich otrzymywania oraz zastosowanie jako antyfidanty

Info

Publication number: PL240029B1
Application number: PL430023A
Authority: PL
Inventors: Anna Turguła; Tomasz Klejdysz; Z Tomas Z Klejdys; Juliusz Pernak; K Juliusz Perna; Konrad Stęsik
Original assignee: Inst Ochrony Roslin Panstwowy Inst Badawczy W Poznaniu
Priority date: 2019-05-23
Filing date: 2019-05-23
Publication date: 2022-02-07
Also published as: PL430023A1

Abstract

Przedmiotem wynalazku są nowe ciecze jonowe z kationem 1-alkilo-1-azonia-4-azabicyklo[2.2.2]oktanu zawierającym w podstawieniu alkilowym parzystą ilość atomów węgla - od 4 do 18, o wzorze ogólnym 1, w którym A- oznacza anion kwasu pelargonowego o wzorze 2. Zgłoszenie obejmuje też sposób ich otrzymywania, który polega na tym, że bromek 1-alkilo-1-azonia-4-azabicyklo[2.2.2]oktanu, o wzorze ogólnym 3 rozpuszcza się w wodzie i wprowadza do kolumny wypełnionej silnie zasadową żywicą anionowymienną oraz wodą, dalej eluat zobojętnia się kwasem pelargonowym, rozpuszczonym uprzednio w metanolu, w stosunku stechiometrycznym wodorotlenek 1-alkilo-1-azonia-4-azabicyklo[2.2.2]oktanu do kwasu pelargonowego 1:1, dalej reakcję prowadzi się w wodzie w temperaturze korzystnie 20°C, w czasie od 20 do 30 minut, korzystnie przez 30 minut, po czym rozpuszczalnik odparowuje się pod obniżonym ciśnieniem, a powstały produkt suszy pod obniżonym ciśnieniem w temperaturze od 50 do 55°C, korzystnie 55°C. Przedmiotem zgłoszenia jest także zastosowanie nowych cieczy jonowych jako antyfidanty.

Claims

PL 240 029 B1

Uzyskane ciecze jonowe charakteryzowały się selektywną aktywnością antyfidantną wobec szkodników magazynowych. Zastosowane związki wykazywały największą skuteczność działania antyfidantną wobec larw skórka zbożowego i chrząszczy wołka zbożowego. W przypadku larw i chrząszczy trojszyka ulca środki wykazywały tylko słabą, średnią lub dobrą aktywność antyfidantną. Ciecze jonowe o podstawniku butylowym w strukturze kationu określono jako atraktanty pokarmowe względem larw i chrząszczy trojszyka ulca. Przebadane ciecze jonowe o długołańcuchowym podstawniku alkilowym w kationie charakteryzują się lepszym działaniem antyfidantnym niż związki o krótkim podstawieniu alkilowym. Wyjątek stanowią wyniki uzyskane dla chrząszczy wołka zbożowego, gdyż niemal wszystkie środki wykazują bardzo dobrą aktywność antyfidantną, a część z nich lepszą niż substancja wzorcowa - azadirachtyna.

Zastrzeżenia patentowe

1. Nowe ciecze jonowe z kationem 1-alkilo-1-azonia-4-azabicyklo[2.2.2]oktanu zawierającym w podstawieniu alkilowym parzystą ilość atomów węgla - od 4 do 18, o wzorze ogólnym 1, w którym A oznacza anion kwasu pelargonowego o wzorze 2.
2. Sposób otrzymywania nowych cieczy jonowych z kationem bicyklicznym określonych zastrzeżeniem 1, znamienny tym, że bromek 1-alkilo-1-azonia-4-azabicyklo[2.2.2]oktanu, o wzorze ogólnym 3 rozpuszcza się w wodzie i wprowadza do kolumny wypełnionej silnie zasadową żywicą anionowymienną oraz wodą, dalej eluat zobojętnia się kwasem pelargonowym, rozpuszczonym uprzednio w metanolu, w stosunku stechiometrycznym wodorotlenek 1-alkilo-1-azonia-4-azabicyklo[2.2.2]oktanu do kwasu pelargonowego 1 : 1, dalej reakcję prowadzi się w wodzie w temperaturze korzystnie 20°C, w czasie od 20 do 30 minut, korzystnie przez 30 minut, po czym rozpuszczalnik odparowuje się pod obniżonym ciśnieniem, a powstały produkt suszy pod obniżonym ciśnieniem w temperaturze od 50 do 55°C, korzystnie 55°C.
3. Sposób otrzymywania nowych cieczy jonowych z kationem bicyklicznym określonych zastrzeżeniem 1, znamienny tym, że bromek 1-alkilo-1-azonia-4-azabicyklo[2.2.2]oktanu, o wzorze ogólnym 3 rozpuszcza się w metanolu i miesza się z roztworem metanolowym wodorotlenku potasu, w stosunku molowym bromek 1-alkilo-1-azonia-4-azabicyklo[2.2.2]oktanu do wodorotlenku potasu 1 : 1, w temperaturze pokojowej, w czasie od 30 do 60 minut, korzystnie 60 minut, następnie mieszaninę zobojętnia się roztworem metanolowym kwasu pelargonowego w stosunku stechiometrycznym wodorotlenek 1-alkilo-1-azonia-4-azabicyklo[2.2.2]oktanu do kwasu 1 : 1, reakcję tę prowadzi się w metanolu w temperaturze 20°C, w czasie od 10 do 60 minut, korzystnie przez 60 minut, po czym rozpuszczalnik odparowuje się pod obniżonym ciśnieniem, następnie otrzymany produkt rozpuszcza się w mieszaninie aceton-metanol w stosunku 3 : 1 lub 3 : 2 (v/v), korzystnie 3 : 2 (v/v) w temperaturze od 30 do 50°C, korzystnie 50°C, po czym oddziela się powstały osad, dalej odparowuje rozpuszczalnik, a pozostałość suszy pod obniżonym ciśnieniem w temperaturze od 45 do 60°C, korzystnie 60°C.
4. Zastosowanie nowych cieczy jonowych określonych zastrzeżenie m 1, jako antyfidanty (deterenty pokarmowe).
5. Zastosowanie według zastrzeżenia 4, znamienne tym, że ciecze jonowe stosuje się w postaci czystej.
6. Zastosowanie według zastrzeżenia 4, znamienne tym, że ciecze jonowe stosuje się postaci roztworu metanolowego lub etanolowego o stężeniu co najmniej 0,05%.
7. Zastosowanie według zastrzeżenia 4, znamienne tym, że ciecze jonowe stosuje się postaci roztworu wodno-metanolowego lub wodno-etanolowego o stężeniu co najmniej 0,05%.