Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wytwarzania pregneindionów o wzorze Sposób wedlug wynalazku niniejszego polega ma tym,, ze dowolnego pochodzenia pregnenolony o wzorze C21HS202 poddaje sie dzialaniu srodków utleniajacych, zdol¬ nych do przeprowadzenia drugorzedbwej grupy alkoholowej w grupe ketonowa, w wyniku czego otrzymuje sie zwiazki o Wzo¬ rze C21H30O2.Jako srodki utleniajace wchodza w gre zwlaszcza zwiazki chromu szesciowarto¬ sciowego, jak bezwodnik kwasu chromowe¬ go i srodki podobne; najkorzystniej przy tym jesit pregnenJolofny poddawac reakcji w postaci zwiazków dwuchlorowcowych, a wiec zwiazków, w których wiazanie po¬ dwójne w pierscieniu jest zabezpieczone przejsciowo od dzialania srodka utleniaja¬ cego za pomoca przylaczonego chlorowca, jak np. bromu. Ponadto utlenianie pregne- nolonów mozna przeprowadzac równiez za pomoca takich srodków utleniajacych, któ¬ re nie atakuja zasadniczo podwójnegp wia¬ zania miedzy atomami wegla, np. za pomo¬ ca utleniajaco' dzialajacych tlenków meta¬ li, jak tlemlku miedzi i tlenków podobnych.Warunki reakcji, które nalezy zacho¬ wac przy przeprowaidizamiu tego rodzaju sposobów utleniania, sa opisane miedzy in¬ nymi w dziele Houben-Weyla „Methodbn der organischen Chemie", tom II, wydanie 1922, str. 41 i nastepne.Zabezpieczanie wiazania podwójnego przy utlenianiu najkorzystniej i najprosciej mozna przeprowadzac w ten sposób, iz na oksyketoin, np. w roztworze lodowatego kwasu octowego' lub chloroformu, dziala sie 1 molem bromu: Utworzony dwtubrorriefc po utlenieniu zostaje odbromowany, np. przez ogrzewanie przez czas krótki z pylem cyn¬ kowym w lodowatym kwasie octowym lub w inny sposób odpowiedni.Rózne stadia reakcji sa przedstawione za pomoca zaaniesizczanych ponizej wzo¬ rów, w których litery XX oznaczaja przy¬ laczony chlorowiec.C=Q chlorowcowanie fj odchlorowcowanie < 0= pregnendion Nastepujace przyklady sluza do wyja¬ snienia sposobu wedlug wynalazku.Przyklad I. 200 mg pregnenolonu (o punkcie topnienia! 189 — 190°C, I aD I = + 30° w alkoholu) rozpuszcza sie w 15 cm3 czystego lodowatego kwasu octowego i ochladzajac lodem wikrapla roztwór 101,2 mg bromu = 0,032 cm3 bromu w 5 cm3 lo¬ dowatego kwasu octowego, po czym zaidSaje roztworem kwasu chromowego w lodowa¬ tym kwasie octowym, w ilosci odpowiada¬ jacej 30,5 mg tlenu. Mieszanine reakcyjna pozostawia sie w spokoju w temperaturze 20°C w ciagu 48 godzin, po czym wlewa sie ja dk wody i wstrzasa z eterem. Roz¬ twór eterowy po przemyciu woda suszy sie nad siarczanem sodowym i po dodaniu nie- zniacznej ilosci pylku cynkowego odparo¬ wuje. Pozostalosc zadaje sie 0,5 g pylkucynkowego i po dodaniu 10 cm3 lodowate¬ go kwasu octowego ogrzewa w ciagu 10 mim. na kapieli wodnej. Roztwór rozcien¬ czony woda wstrzasa sie z eterem i sklad¬ niki rozpuszczalne w eterze przeklrystali- zowuje sie z rozcienczonego alkoholu.Przez zaszczepienie roztworu krystaliza- cyjnego krysztalkiem tegoz zwiazku i o- chladzatoie dJo —8°C ulatwia sie wydzie¬ lanie pregnendionfu. Wydajnosc otrzymane¬ go zwiazku wynosi 73 mg. Punkt topnienia 128,5^.Przyklad IL 70 mg pregnenolonu roz¬ puszczaj sie w 30 cm3 lodowatego kwasiu oc¬ towego i wkinatpla roztwór 35,3 mg bromu w 3 cm3 lodowatego kwasu octowego; na¬ stepuje szybkie odbarwienie sie roztworu reakcyjnego. Dwubromek pregnenolonu mozna wydlzielic z roztworu reakcyjnego za pomoca chloroformu; otrzymuje sie go przez przekrystaiizowanie z rozcienczone¬ go alkoholu w postaci bezbarwnych igiel o punkcie topnienia 104°C.W celu przeprowadzenia procesu utle¬ nienia: tego zwiazku wprowadza sie do roz¬ tworu, zawierajacego dwubromek pregne¬ nolonu, bezposrednio po bromowaniu i bez uprzedniego wydzielania dwubrotmku, wkraplajac na zimno roztwór trójtlenku chromu w 13 cm3 lodowatego kwasu octo¬ wego w ilosci, odpowiadajacej 3 atomom tleniu mai 1 mol dwubromku.Po 20-godzinnyni przechowywania w temperaturze 20°C roztwór reakcyjny wle¬ wa sie do wody i wstrzasa z eterem. Po od¬ parowaniu roztworu eterowego pozostaje bezbarwny olej, który ogrzewa sie z 2 cm3 lodowatego kwasu octowegoi i okolo 1 g pylku cynkowego w ciagu 10 mini. na kapie¬ li wodnej, po czym produkt reakcji straca sie woda, rozpuszcza w eterze i sublimuje w prózni pod cisnieniem 10~3 mm w tem¬ peraturze 130°C. Czysty produkt sublimo- wamy posiada wlasciwosc hormonu cialka zóltego (Corpus luteuim), po zmieszaniu z którym nie wykazuje obnizenia punktu topnienia. Wydajnosc wytworzonego zwiaz¬ ku wynosi okolo 45 — 50% czystego pre- gnenidionu w stosunku doi pregnienolomi.Przyklad1 III. Oksyketon zbromowany, otrzymany wedlug przykladu II, rozpusz¬ czal sie w roztworze benzenu i wstrzasa we¬ dlug sposobów znainych z wodnym, zakwa¬ szonym kwasem siarkowym roztworem nad¬ manganianu potasu, zdolnym do odszcze- pienia 3 atomów tlenu nai 1 mol zbromo^ wanego oksyketonu. Dalsza przeróbke u- skuteczmia sie w taki saim sposób, jak po¬ dano w przykladach poprzednich.Przyklad IV. Roztwór pregnenolonu w czystym kwasie octowym zadaje sie trój¬ tlenkiem chromu w lodowatym kwasie oc¬ towym w ilosci odpowiadajacej 3 atomom tlenu naJ 1 mol oksyketonu, przy czym na^ lezy baczyc, alby temperatura nie przekro¬ czyla 15°C. Mieszanine reakcyjna przecho¬ wuje sie 1 — 2 dni w chlodni, po czym roz¬ ciencza sie woda i rozpuszcza w eterze. Z roztworu eterowego wyciaga sie skladniki kwasne przez wstrzasanie z weglanem so¬ dowym, pozostale skladniki obojetne wy¬ kazuja po prtzekrystalizowaniu punkt top¬ nienia 120 — 125°C. Zwiazek ten otrzymu¬ je sie z wydajnoscia wynoszaca okolo 20%.Przyktaid V. Roztapial sie oksyketon pregnenolonu w szerokiej probówce w tem¬ peraturze kapieli olejowej lub metalo¬ wej = 280 — 300°C i zadaje pieciokrotna iloscia wagowa drobno sprosz|cbwalnJego tlenku miedzi w 3 lub 4 porcjach; Po uply¬ wie gadziny prodyd; reakcji wstrzasa sie kilkakrotnie z bezwodhym alkoholem mety¬ lowym, powstaly roztwór traktuje sie na zimno weglem zwierzecym i usuwa rozpu¬ szczalnik. Pozostaje taka sama mieszanina dwuketonów, jaka otrzymuje sie wedlug przyklaJdki IV. Wytworzony zwiazek otrzy¬ muje sie z wydajnoscia wynoszaca okolo 15%.Przyklad VI. Rozpuszcza sie oksyke¬ ton! pregnenolonu w 5%-owym alkoholo- — 3 —wym lugu potasowym i powoli w tempera¬ turze kapieli wodnej .traktuje 30%-owym roztworem perhydrolu w ilosci odpowia¬ dajacej 3 atomom tlenu ma 1 mol oksyke- tomu pregnenJolomL Temperature stopniowo podnosi sie, usuwa przez gotowanie nad¬ miar nadtlenku wodoru, nastepnie roztwór reakcyjny rozciencza sie woda i wyciaga e- terem. Wytworzony zwiazek otrzymuje sie z wydajnoscia wynoszaca okolo 10%, Przy tym mozna stosowac siarczan zelazowy ja¬ ko katalizator. • Przyklald VII. 1 g pregnenolonu roz¬ puszcza sie w mieszaninie 100 cm3 dwu- oksanu i 5 g stezanego lugu potasowego i zarabia z mieszanina 100 cm3 dwuoksanu i lfl g 30%-wegO' perhydrolu. Temperature ogrzewania podnosi sie stopniowo na ka¬ pieli woldhej, przy czym nadmiar nadtlenku wodtaru usuwa sie przez gotowanie, nastep¬ nie roztwór reakcyjny rozciencza sie woda i wyciaga eterem. Wytworzony zwiazek o- trzymuje sie z wydajnoscia wynoszaca oko¬ lo 10%. Przy tym procesie mozna stosowac siarczan zelazowy jako katalizator.Oczywiscie w mysl powyzej opisanego moga byc wprowadzone rózne zmiany w warunkach reakcji zgodnie z przedmiotem wynalazku niniejszego. PL PL