Przy reakcjach katalitycznych stosuje sie przewaznie masy kontaktowe, w których wla¬ sciwe, katalitycznie dzialajace substancje osa¬ dzone sa na nosnikach. Takie nosniki, które sto¬ suje sie np. do wyrobu mas kontaktowych do katalitycznego wytwarzania trójtlenku siarki, wytwarza sie zwykle w ziarnach o srednicy 6 do 10 mm i wiekszych, na które osadza sie w roz¬ maity sposób katalizator. Dzialanie katalizatora jest przy tym w znacznym stopniu zalezne od rodzaju, jakosci i wewnetrznej budowy uzytego nosnika, przy czym wlasciwosci te mozna zmie¬ niac zmieniajac sposób wytwarzania nosnika.Wobec duzego zuzycia masy kontaktowej moz¬ liwie prosty sposób wytwarzania nosnika staje sie koniecznoscia.Z patentu niemieckiego nr 613259 znany jest sposób wytwarzania wartosciowych nosników katalizatorów, stosowanych zwlaszcza do fabry¬ kacji kwasu siarkowego. Wedlug tego sposobu materialy zawierajace kwas krzemowy, pocho¬ dzenia naturalnego lub sztucznego, urabia sie na ciasto z pewna iloscia tworzacych krzemiany tlenków metali, zwlaszcza tlenku lub wodoro¬ tlenku glinu, formuje sie, kalcynuje i traktuje kwasem w celu wylugowania trójtlenku glinu.Okazalo sie celowe nie wymywac lotnych soli amonowych, które tworza sie przy stracaniu za pomoca amoniaku wodorotlenku glinu z rozpu¬ szczalnej soli glinowej, przy zadawaniu masy kontaktowej, lecz dodawac je razem do osadu.Ze jednak obecnosc soli amonowych z na¬ stepnym ieh ulatnianiem sie nie wystarcza, by stworzyc wysoko wartosciowy nosnik katalizato- rowy, dowodzi przyklad III wymienionego pa¬ tentu niemieckiego nr 613259. Wedlug tego przy¬ kladu otrzymuje sie przez przeróbke kwasu krzemowego z wodorotlenkiem glinu w tempe-raturze 700°C przy opuszczeniu wylugowywania kwasem 'tylko nie zadawalajace produkty. Nie ulega watpliwosci, ze w tej temperaturze znaj¬ dujacy sie w osadzie siarczan amonu calkowicie ulatnia sie.Dodawanie tlenków potasowcowych powodu¬ je po wylugowaniu kwasem tworzenie sie nos¬ nika o lepszej strukturze, posiada jednak niektó¬ re wady polaczone z uciazliwym wylugowywa- niem kalcynowanej masy.Stwierdzono, ze masy nosnikowe o bardzo dobrych wlasciwosciach otrzymuje sie z drobno zmielonych materialów, skladajacych sie prze¬ waznie z kwasu krzemowego, rozpulchniajac skawalone materialy przed przeróbka ponownie w taki scosób, by uzyskac mozliwie najmniejszy ciezar wlasciwy w stanie spulchnionym, po czym urabia sie proszek na ciasto bez stosowania spe¬ cjalnego srodka wiazacego, jedynie za pomoca tjak niewielkiej ilosci wody, jaka wystarcza do ksztaltowania masy. Nalezy przy tym. starac sie o mozliwie ostrozne traktowanie masy, tak by zachowala ona mozliwie najmniejszy pozor¬ ny ciezar wlasciwy. Nastepnie mase ksztaltuje sie, suszy, kalcynuje i wreszcie wylugowuje kwasem mineralnym. Naturalna krzemionka zawiera zawsze trójtlenek glinu i inne tlenki zasadowe, które nie moga oddzialywac na budo¬ we nosnika katalizatora, bez wzgledu na to, czy w pierwotnych zawierajacych dwutlenek krze¬ mu (S1O2) materialach znajdowaly sie one w wiekszych lub mniejszych ilosciach. Najlepiej uzywa sie materialów zawierajacych kwas krze¬ mowy o malej zawartosci tlenków zasadowych, np. potasowcowych, wapniowcowych, glinu lub zelaza (AI2O3, Fe20s), których wylugowywanie ^wymaga uzycia malej ilosci kwasu.Urzadzenia mechaniczne, za pomoca których przeprowadza sie sposót} wedlug wynalazku, sa bardzo proste. Swiezo rozpulchniony proszek urabia sie z woda na ciasto na przyklad w wiel¬ kiej dziezy recznie lub za pomoca mieszadla o napedzie mechanicznym. Unika sie przy tym zagniatania i urabia az wytworzy sie zescolona masa. Ciasto to doprowadza sie np. do ^ranula- tora, w -rodzaju wilka do miesa, w którym ma¬ sa przerabiana pod naciskiem slimacznicy, slu¬ zacej tylko do posuwania masy naprzód, jest doprowadzana do dziurkowanego denka z otwo¬ rami o pozadanej srednicy odpowiadajacej wiel¬ koscia wielkosci srednicy ziarn nosnika.Przy przejsciu masy przez te otwory dziala zamkniete w masie powietrze w pewnym stop¬ niu jako bufor^ przejmujacy przejsciowo wywie¬ rane cisnienie i rozluzniajacy mase z powrotem po wyjsciu jej z otworów przez rozprezenie i rozszerzajacy ponownie jej stloczone pory.Z otworów masa jest wyciskana w postaci nie¬ prawidlowych precików, które rozcina sie na pozadane ziarna za pomoca dowolnego przyrza¬ du tnacego. Nalezy przy tym unikac takich przyrzadów lub granulatorów, w których granu¬ lowanie przeprowadza sie przez przewracanie, wygniatanie, wstrzasanie itd., poniewaz takie zabiegi sprzyjaja zbijaniu sie i zageszczaniu ziarn, przez co obniza sie mocno stan rozluz¬ nienia masy.Sposób wytwarzania nosników katalizatoro- wych wedlug wynalazku jest o wiele prostszy i tanszy niz sposób znany, gdyz oszczedza sie dodawania wodorotlenku glinu i kwasu potrzeb¬ nego do jego wylugowywania. Uzyskuje sie przy tym mase kontaktowa, jezeli nie lepsza od wy¬ twarzanej dotychczasowym sposobem, to równo¬ rzedna z nia. Dodawanie roztworu soli amono¬ wej przy urabianiu dwutlenku krzemu jest plzy tym pozadane, ale niekonieczne.Przyklad. 2000 czesci wagowych drobno mielonej krzemionki rozpulchnia sie w mlynku i zaraz potem urabia na ciasto, w wielkiej dzie¬ zy przy umiarkowanym mieszaniu z 1200 cze¬ sciami wody i 500 czesciami siarczanu amonu.Skoro tylko utworzy sie masa ciastowata, prze¬ rabia sie ja w granulatorze bez stosowania spe¬ cjalnego cisnienia na preciki, które tuz u otwo¬ ru wyjsciowego granulatora tnie sie za pomtfca noza krzyzowego na ziarna o srednicy 5—8 mm.Tak otrzymane ziarna suszy sie i nastepnie w temperaturze 750 — 800°C kalcynuje. Otrzy¬ mane granulki traktuje sie bezposrednio po tym na goraco 30%-owym kwasem siarkowym i po zlaniu nadmiaru kwasu wymywa woda. Otrzy¬ muje sie w ten sposób ziarna, które po osadze¬ niu na nich wanadanu potasu stosuje sie do kon¬ taktowego utleniania SO2 na SOa przy uzyciu gazów zawierajacych 6% dwutlenku siarki. Wy¬ dajnosc utleniania wynosi okolo 98% trójtlenku siarki, czyli jest taka, jak przy uzyciu najlep¬ szych katalizatorów stosowanych dotychczas. PL PL