Opublikowano dnia 15 stycznia 1960 r. jr ASA \ § mm % POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42606 KI. 12 o, 11 Tarchominskie Zaklady Farmaceutyczne *) Tarohomin, Polska Sposób wytwarzania estrów kwasu malonowego Patent trwa od dnia 17 czerwca 1958 r.W opisie patentowym nr 40431 podano spo¬ sób wytwarzania malonianu dwuetylowego z kwasu monochlorooctowego przez zobojetnie¬ nie kwasu chlorooctowego, cyjanowanie, odpa¬ rowanie roztworu cyjanooctanu sodowego i pod¬ danie go hydrolizie i estryfikacji z alkoholem etylowym wobec stezonego kwasu siarkowego.Wedlug tego sposobu roztwór wodny miesza^ niny cyjanooctanu sodowego i chlorku sodo¬ wego otrzymany po procesie zobojetniania i cy- janowania, zateza sie pod próznia do takiej konsystencji by próbka zatezonej masy zastyga¬ la w granicach temperatur 35—80°C i do tak zatezonej goracej masy dodaje sie mieszajac alkoholu etylowego, a nastepnie rozpuszczalni¬ ka organicznego np. toluenu. Po ochlodzeniu mieszaniny do temperatury ponizej 40°C doda¬ je sie przy intensywnym chlodzeniu stezonego kwasu siarkowego, a nastepnie mieszanine ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna w tempera- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest mgr inz. Andrzej Sacha. turze wrzenia w ciagu kilku godzin, po czym otrzymany produkt przerabia sie dalej w zna¬ ny sposdb.Dalsze badania wykazaly, ze stosujac do pro¬ cesu estryfikacji zamiast alkoholu etylowego inne alkohole alifatyczne o ilosci atomów wegla od C± do C6 mozna otrzymac z dobra wydaj¬ noscia inne maloniany.Przyklad I. Do mieszaniny 143 g kwasu monochlorooctowego okolo 99%-ówego i okolo 230 g pokruszonego lodu dodaje sie powoli, jednoczesnie mieszajac, roztwór 30—40°/o-owy wodorotlenku sodowego, az do uzyskania pH = 8.Podczas zobojetniania temperatura mieszaniny reakcyjnej nie moze przekraczac + 25°C Równo¬ czesnie przygotowuje sie roztwór 76,5 g cyjan¬ ku sodowego (okolo 96°/o-owego) w okolo 125 ml wody przez mieszanie i ogrzewanie do tempe¬ ratury 50—60°C. Nastepnie do cieplego roztwo¬ ru cyjanku sodowego dodaje, sie roztwór chlo- rooctanu sodowego. Reakcja cyjanowania ma przebieg egzotermiczny i temperatura wzrasta.Nalezy ja utrzymac w granicach 65—756C od-powiednio regulujac za pomoca chlodzenia i tempa dodawania roztworu.Po dodaniu calej ilosci roztworu chlorooctanu sodowego mieszanine reakcyjna utrzymuje sie w temperaturze okolo 80°C w ciagu 1 godziny, po czym zateza ja pod zmniejszonym cisnieniem okolo 100—200 mm Hg, az do uzyskania masy o temperaturze zastygania w granicach 35—70°C.Wówczas do goracej masy o temperaturze 70°C lub nizszej, ale zawsze wyzszej od temperatury zastygania masy, dodaje sie powoli ciagle mie¬ szajac 280 ml alkoholu metylowego. Po obnize¬ niu sie temperatury masy o okolo 10°C, dalsze ilosci alkoholu dodaje sie przy równoczesnym ogrzewaniu w temperaturze bliskiej wrzenia alkoholu przy slabym refluksie. Dodawanie al¬ koholu nalezy przeprowadzac pod chlodnica zwrotna.Nastepnie mieszanine reakcyjna schladza sie, dodaje do niej w temperaturze okolo 50—60°C okolo 150 ml toluenu i schladza dalej az do tem¬ peratury 30—35°C. Uzyskuje sie doskonale roz¬ drobniona zawiesine soli, do której dodaje sie 220 ml stezonego kwasu siarkowego w tempe¬ raturze do 40°C, intensywnie chlodzac. Po do¬ daniu kwasu siarkowego temperature powoli podnosi sie i doprowadza ja w ciagu okolo 1 go¬ dziny do 79°C. W celu przeprowadzenia calko¬ witej estryfikacji utrzymuje sie temperature mieszaniny w granicach 77—81°C w ciagu pieciu godzin. Nastepnie mieszanine reakcyjna schla¬ dza sie do co najmniej 40°C i dodaje do niej mieszajac okolo 450 ml wody w celu rozpuszcze¬ nia soli nieorganicznych. Nastepuje rozwarstwie¬ nie mieszaniny, z której oddziela sie warstwe toluenoestrowa. Warstwe wodna ekstrahuje sie dodatkowa iloscia toluenu (2 X 50 ml) i ekstrakty laczy sie z warstwa estrowa. Ekstrakty po zobo¬ jetnieniu osusza sie bezwodnym siarczanem so¬ dowym i poddaje destylacji frakcjonowanej.Otrzymuje sie okolo 120 g malonianu dwume- tylowego, co stanowi okool 61°/» wydajnosci teo¬ retycznej, o gestosci d415= 1,1585 i refrakcji n20 = 1,4148, destylujacego w temperaturze 85—87717 lub 76—78712 mmHg.Przyklad II. 143 g kwasu monochloroocto- wego zobojetnia sie, a nastepnie cyjanuje w ta¬ ki sposób jak podano w .przykladzie I. Nastepnie roztwór zateza sie pod próznia az do uzyskania masy o temperaturze zastygania w granicach 35—80°C. Wówczas do goracej masy o tempe¬ raturze okolo 100°C dodaje sie powoli ciagle mieszajac 415 ml alkoholu n-butylowego.Nastepnie mieszanine reakcyjna schladza sie, dodaje do niej w temperaturze okolo 60°C okolo 150 ml toluenu i schladza dalej az do tempera¬ tury 30—35°C. Do uzyskanej zawiesiny soli do¬ daje sie intensywnie chlodzac 220 ml (okolo 400 g) stezonego kwasu siarkowego w tempera¬ turze do 40°C. Po dodaniu kwasu siarkowego temperature powoli podnosi sie i doprowadza ja w ciagu okolo 1 godziny do 90CC W celu prze¬ prowadzenia calkowitej estryfikacji utrzymuje sie temperature mieszaniny w granicach 90—d2°C w ciagu 5 godzin.Dalsze postepowanie zupelnie analogiczne jak w przykladzie I.Otrzymuje sie 250—260 g malonianu dwu-n-bu- tylowego, co stanowi 77—806/# wydajnosci teo¬ retycznej, o gestosci d415=-0,9870 i refrakcji n20 = 1,4263, destylujacego w temperaturze 142—146/17mmHg, lub 135—137°15mmHg. PL PL