Opublikowano dnia 14 marca 1960 r, Urzedu f-otentowegol [Polrtiej Bzuamclpliitei Uimil POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITE) LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42877 KI, "97 f. 7/01 Adam Drecki Warszawa, Polska Antoni Tarczewski Warszawa, Poiska 3la IW.Prefabrykowane sciany i szkielety o ustroju plaszczowym Patent trwa od dnia 10 stycznia 1959 r.Przedmiotem wynalazku jest obszerny w za¬ kresie mozliwych odmian system wykonania prefabrykowanych scian i szkieletów o ustroju plaszczowym.Dotychczasowe rozwiazania scian pelnych, a takze i szkieletów maja caly szereg dobrze zna¬ nych wad i usterek zarówno w zakresie budow¬ nictwa tradycyjnego jak i uprzemyslowionego.Rozwiazania te albo zuzywaja nadmierne ilosci materialu np. sciany z cegly, które nie pozwa¬ laja na wykonywanie lekkich wspólczesnych konstrukcji, albo tez wymagaja skomplikowane¬ go sprzetu ciezkiego montazowego, urzadzen duzych zakladów prefabrykacji, — jak to ma miejsce np. w przypadku budownictwa wiel¬ koplytowego, czy wielkoblokowego. Inne zagad¬ nienia jak wykonanie milionów metrów elewacji w dotychczas wykonanych budowlach stwarza dodatkowy bardzo trudny problem do rozwia¬ zania. Stosowanie plytek okladzinowych wyma¬ ga skomplikowanych szablonów i prowadnic oraz rusztowan. Wady te usuwaja prefabryko¬ wane sciany i szkielety o ustroju plaszczowym, które odznaczaja sie optymalnymi zaletami techniczno - ekonomicznymi i moga byó w pelni stosowane w dowolnych typach i dziedzinach budownictwa naziemnego, a nawet podziemne¬ go i Wodnego.Na rysunku fig. 1 przedstawia widok akso- nometryczny przykladowego elementu we¬ wnetrznego; fig. 2 — widok aksonometryczny przykladowego elementu zewnetrznego: fig. 3 — przekrój pionowy w widoku aksonometrycznym fragmentu sciany; fig. 4 — przekrój poziomy w widoku aksonometrycznym slupa zelbetowego Szkieletu; fig. 5 — przekrój pionowy rygla szkieletu nad otworem okiennym; fig. 6 — przekrój pionowy fragmentu scianki dzialowej miedzymieszkariiowej, a fig. 7 — widok frag¬ mentu sciany z oknem i przekroju stropów.Prefabrykowane sciany o ustroju plaszczowym skladaja sie z prostych prefabrykowanych ele¬ mentów plaszcza zewnetrznego 1 i wewnetrzne¬ go 2 (fig. 1, 2, 3, 7), wykonanych z tego samegolub tez róznych materialów i dostosowanych twym ciezarem do recznego montazu. EJementy te mozna traktowac jako nosne dla denfcj scia¬ ny i jednoczesnie hioga stanowic jej* fakture wewnetrzna w formie ostatecznej lub tez przy¬ gotowanej »do malowania, albo tez moga byc jedynie elementami faktury zewnetrznej oraz moga odgrywac przy tym role jak gdyby pre¬ fabrykowanego deskowania dla zasadniczego 3 nosnego 4 i izolacyjnego wypelnienia sciany W przypadku, gdy elementy prefabrykowane odgrywaja równiez role nosnej sciany — po¬ winny byc wykonane przewiazki konstrukcyjne np. w ksztalcie strzemion przekladki pomiedzy plaszczem zewnetrznym i wewnetrznym. Ele¬ menty plaszcza zewnetrznego i wewnetrznego moga byc tych samych wymiarów i ksztaltów lub tez róznych, przy czym istnieje praktyczna mozliwosc dla ich wykonania stosowanie dowol¬ nego procesu technologicznego w zakladzie pre- fabrykacji, na poligonie, wreszcie takze i na placu budowy. Elementy moga byc wykonane z betonów ciezkich, lekkich, dowolnych tworzyw na bazie cementów, gipsu, wapna, — przy ewentualnym zastosowaniu dowolnych kruszyw naturalnych, szlachetnych i sztucznych. Faktu¬ ry tych elementrv moga byc wykonane z do¬ wolnych emulsji, malo- ania farbami, z warstw zapraw cementowych, cementowo - wapiennych, wapiennych gipsowych — barwionych macz¬ kami, kruszywem kolorowym czy szla¬ chetnym, farbami cementowymi, kóloro- , wymi cementami itp. Dla ochrony fak¬ tury w czasie transportu — zewnetrzne elementy moga byc o profilu wzdluz krawedzi wyrowkowanym 11 (fig. 2). Elementy powinny byc wymiarowane zasadniczo w oparciu o ko¬ ordynacje modularna, grubosc scianek wynosi kilka cm. Element zasadniczo powinien miec przekrój katownika — patrz fig. 1 i 2. Elementy maja dowolne w rozstawie i formie przepony 5- Elementy wewnetrzne 2 maja w pewnym roz¬ stawie kilkucentymetrowej srednicy otwory 6 dla umozliwienia wyjscia wilgoci po wypelnie¬ niu 3 lub 4. Prefabrykowane elementy obu, plaszczy sciany powinny byc ukladane z za¬ chowaniem wiazania w poszczególnych war¬ stwach — patrz fig. 7 — wraz z wyrobieniem ewentualnie wegarków wokól otworów okien¬ nych. Nad otworami okiennymi i drzwiowymi stosuje sie specjalne lekko zbrojone elementy 7 nadprozowe mogace przenosic takze i obcia¬ zenia stropami 8. Istnieja przy tym konkretne mozliwosci wykonania zbrojonego rygla,, lub wienca 9 (fig. 5).Grubosc sciany jest scisle funkcja wartosci wytrzymalosci i izolacyjnosci termicznej obu plaszczy i wypelnienia. Dla kazdego zestawu materialów moze miec inna wartosc sciany — przy czyni istnieja konkretne warunki znaczne¬ go i latwego praktycznie zmniejszenia grubosci i ciezaru 1 m2 sciany nosnej, lub tez izo¬ lacyjnej. ' Wypelnienie, które stanowi ok. 70 — 80% ma¬ terialu sciennego — moze byc wykonane z ^r- dzb szerokiego wachlarza rodzajów materialów odpadowych, geologicznych i innych, które dzis w ogóle nie wchodza w rachube w budowni¬ ctwie dla tego rodzaju przeznaczenia.W czasie wypelniania przestrzeni pomiedzy elementami nalezy stosowac proste obejmy drewniane lub klamry z plaskownika. Wypel¬ nienie moze byc wykonane z tworzyw na bazie cementów, wapna, gipsu, gliny i przy uzyciu dowolnego np. ceramicznego, betonowego gruzu, tlucznia, prócz tego dowolnych kruszyw na¬ turalnych i sztucznych, zwirów, zuzli kotlow- nych i hutniczych praktycznie dowolnej ja¬ kosci. Wypelnieniem moze byc takze tylko np. piasek, zuzel kotlowy, lub hutniczy, gruz do¬ wolny, proszek torfowy, wata szklana lub zuz¬ lowa, wióry, kruszywa granulowane, lupek z weglem (material odpadowy), gruz szkla pian¬ kowego, gips i inne znane materialy. Budynki szkieletowe — rygle nosne 9, slupy 10 moga byc równiez wykonane przy uzyciu plaszczy z elementów 112, patrz fig. 5 i fig. 7. Slupy i rygle moga byc wykonane z plaszczami 1 ze- wnetrznymi (dostosowanymi do normalnych wa¬ runków atmosferycznych) i z plaszczami 2. wewnetrznymi, wzglednie stosowac mozna plaszcz tylko z jednego typu elementów Mate¬ rialy, z których wykonuje sie plaszczowe ele¬ menty w przypadku szkieletu — moga byc takze te same jak i w przypadku scian plaszczo¬ wych, oraz w przypadku szkieletu elementy te moga byc zbrojone strunami lub pretami stalowymi i moga takze miec dlugosc od wezla do wezla.Tak wiec elementy plaszcza moga byc nos¬ nymi, oraz stanowic jednoczesnie fakture ze¬ wnetrzna i deskowanie w czasie wykonywania szkieletu z zelbetu, betonu sprezonego, lub tez ze staloceramiki. Mozna równiez elementy plasz¬ czowe stosowac tylko jako odpowiednia fakture i deskowanie w czasie wznoszenia szkieletu.Wypelnienie szkieletu mozna wykonac równiez przy uzyciu scian zewnetrznych i wewnetrznych plaszczowych, przy czym te pierwsze moga byc traktowane,zarówno jako samonosne na wyso- — % —kosci kilku i wiecej kondygnacji, lub tez jako kurtynowe, czy oslonowe. W kazdym z tych przypadków mozna dobrac wlasciwy typ plasz¬ czy, rodzaj wypelnienia i nastepnie potrzebna grubosc sciany.Scianki dzialowe — patrz fig. 6, moga byc równiez wykonywane z elementów plaszczo¬ wych 2 z wypelnieniem lub tez bez wypelnie¬ nia. Prefabrykowane sciany i szkielety o ustroju plaszczowym wedlug patentu pozwa¬ laja na uzyskanie budynków trwalych i ognio¬ odpornych — montowanych nawet przez nie¬ wykwalifikowanych robotników. Rozwiazania wedlug patentu eliminuja w znacznym stopniu materialy deficytowe i w ogóle scienna, elimi¬ nujac przy tym zupelnie wiazania te podnosza do rangi materialów bu¬ dowlanych znajdujace sie u nas w ogromnej ilosci haldy zlego gatunkowo zuzla i gruzów wszelkiego typu, praktycznie wszelkie produkty odpadowe przemyslu i górnictwa (prócz posia¬ dajacych szkodliwe i nieprzyjemne wydzieliny gazu i woni), a takze wszelkie odmiany piasku, kruszyw i odpadów roslinno - organicznych po nieskomplikowanym przygotowaniu.Prefabrykowane sciany i szkielety o ustroju plaszczowym przy prostej prefabrykacji redu¬ kuja znaczne koszty budownictwa, liczebnosc zalóg budowlanych i pracochlonnosc budowlana, skracajac znacznie czas trwania budowy, po¬ waznie ograniczaja potrzebe transportu wszelkie¬ go rodzaju i wreszcie znacznie podnosza ogól¬ ny potencjal w zakresie inwestycji budowlanych wszelkich typów. PL PL